Je beleeft met Historia de belangrijke veldslagen uit de krijgsgeschiedenis en geniet van spannende en boeiende verhalen over misdrijven en internationale conflicten, gewaagde ontdekkingsreizen, vernuftige bouwwerken en legendarische personen.
Oorlog zijn duur, en de uitkomst ligt nooit op voorhand vast. Het is veel efficiënter om je vijand te bespioneren en een stille sluipmoordenaar met een mes te sturen. Zo loste de stadstaat Venetië veel problemen op. De stad bouwde al vanaf 1310 een inlichtingendienst op, inclusief codetaal, geheime rechtszaken en spionnen in alle Europese steden. In dit nummer maak je kennis met deze dienst, de Raad van Tien, en lees je over een spannende zaak in 1618, toen huurlingen het Venetiaanse bestuur wilden afzetten. Maar we zeggen wel alvast sorry dat we een tricorne en bautamasker hebben gebruikt om het artikel te illustreren. Die kwamen pas een eeuw later in de mode.…
EERSTE WERELDOORLOG Soms kunnen een paar minuten het verschil maken tussen leven en dood – en nu laat een nieuw onderzoek zien hoe fataal 10 minuten waren voor de Britten tijdens de Eerste Wereldoorlog. Onderzoekers van zeven instellingen in het VK en Ierland maakten voor het eerst een detailstudie van het slagveld Hawthorn Ridge, waar op 1 juli 1916 de Slag aan de Somme begon. De Britten hadden besloten om hier 18.000 kilo explosieven onder de Duitse linies tot ontploffing te brengen – om 7.30 uur, als startschot voor de strijd. Een Britse officier bracht de explosieven echter 10 minuten eerder tot ontploffing, zodat de opgeblazen grond kon neerdalen vóór de aanval. Met onder andere drones hebben onderzoekers de enorme krater van de explosie in kaart gebracht, en nu blijkt…
MIDDELEEUWEN Toen Tsjechische archeologen onlangs een merkwaardige gesp uit de vroege middeleeuwen opgroeven, dachten ze iets unieks in handen te hebben. Het motief, een draak of slang die een kikker opeet, was hun volslagen onbekend. Maar toen ze archieven uitkamden, ontdekten ze dat er de afgelopen 12 jaar drie gelijksoortige gespen zijn gevonden in Duitsland, Hongarije en elders in Tsjechië. ‘Ik besefte dat we te maken hebben met een onbekende heidense cultus, die delen van Centraal-Europa met elkaar verbond in de vroege middeleeuwen Jiří Macháček, archeoloog aan de Masarykuniversiteit in Brno. De onderzoekers weten niet zeker uit welke cultus of vroege religie het reptiel met de kikker in zijn bek afkomstig is. Maar verschillende culturen in Centraalen Noord-Europa hebben het later overgenomen, aldus Macháček. ‘Het motief van een slang die…
ROMEINSE RIJK In de plaats Devnja in het noordoosten van Bulgarije is een Romeins gebouw met allerlei voorwerpen opgegraven, waar een rijk iemand lijkt te hebben gewoond. Devnja heette in de oudheid Marcianopel. Het was een van de grootste steden van het Oost-Romeinse Rijk en van 365-367 n.Chr. zelfs de hoofdstad. Wat de vondst uniek maakt, is een vloermozaïek uit naar schatting de eerste helft van de 4e eeuw, dat erop duidt dat hier een christelijke Romein woonde. In deze periode won het christendom snel terrein in het Romeinse Rijk, maar vooral in de lagere klassen. De ontdekking van een rijke christelijke Romein jaren voordat het christendom in 380 de staatsgodsdienst werd, is dus heel zeldzaam. Onderzoekers schatten dat rond 300 n.Chr. slechts zo’n 10 procent van de Romeinen christen…
ARCHEOLOGIE Overleven in de woestijn is niet eenvoudig, en op de dorre zandvlakten zijn de weinige beschikbare middelen extra kostbaar. Blijkbaar was dat 4000 jaar geleden ook al het geval. Archeologen hebben de resten ontdekt van een enorm verdedigingswerk, dat een oase midden in de woestijn omringt. Rond de oase Khaybar in het huidige Saoedi-Arabië zijn de ruïnes gevonden van een muur die een gebied van bijna 1100 hectare omringde. De onderzoekers schrijven dat er van 41 procent van de ruïnes van het ver-dedigingswerk nog sporen te vinden zijn. Hierdoor kunnen ze precies in kaart brengen waar de muur rond 2000 v.Chr. werd gebouwd. Door middel van veldonder-zoek, remote sensing en architectonische studies heeft het team de oorspronkelijke afmetingen van het verdedigingswerk weten te benaderen. Waarschijnlijk was de muur 14,5…
BESCHAVINGEN Een Ierse folklorist heeft een 4000 jaar oud graf uit de bronstijd ontdekt dat lange tijd spoorloos was. Het graf – een soort hunebed – stond bij de lokale bevolking in het zuiden van Ierland bekend als ‘Altóir na Gréine’ en geschiedkundigen dachten eerder dat het halverwege de vorige eeuw was vernietigd. In 1852 schreef een plaatselijke antiquair dat het zonnealtaar was vernield en dat de stenen waren geroofd om te worden gebruikt voor de bouw. Het graf werd echter herontdekt toen folklorist Billy Mag Fhloinn tijdens het optekenen van archeologische vindplaatsen in County Kerry een aantal grote stenen op een heuveltop zag die hem bekend voorkwamen. De stenen leidden hem naar een boek uit 1838 van de Engelse aristocrate Lady Georgiana Chatterton, waarin ze de heuvel met het…
