Je beleeft met Historia de belangrijke veldslagen uit de krijgsgeschiedenis en geniet van spannende en boeiende verhalen over misdrijven en internationale conflicten, gewaagde ontdekkingsreizen, vernuftige bouwwerken en legendarische personen.
Dit nummer van Historia kan je leven redden. Vanaf pagina 46 kun je een artikel lezen over een instinct uit de steentijd dat we nog in ons hebben – en dat dodelijk kan zijn. In de prehistorie zorgde het instinct ervoor dat we konden vluchten van een gevaar door meer bloed naar de benen te sturen, zodat we een sprintje konden trekken over de savanne. De hersenen konden dan wel even toe met minder bloed. Nu noemen we dat paniek, en die kan bijvoorbeeld uitbreken in een volle bioscoop, als iedereen naar dezelfde uitgang rent. Zo wordt de deur geblokkeerd en kunnen er mensen doodgedrukt of vertrapt worden. Maar paniek is te voorkomen, en ook als er om je heen paniek uitbreekt, zijn er manieren om veilig te ontkomen.…
MIDDELEEUWEN Meer dan 400 middeleeuwse doden zijn de hoofdpersonen van een serie ‘botbiografieën’, die licht werpen op het leven van gewone mensen 1000 jaar geleden in Cambridge. Aan de hand van skeletten die begraven zijn bij het St John’s Hospital, een augustijner klooster en een kerk kunnen onderzoekers nu het gedetailleerde levensverhaal van verschillende middeleeuwse Britten vertellen – van de peuter ‘Jankyn’ tot de bijna 60-jarige ‘Anne’. Door botanalyses te combineren met historisch bewijs en persoonlijke verhalen, proberen onderzoekers van Cambridge University een dieper inzicht te krijgen in de periode van de 11e tot de 15e eeuw. Ze richten zich vooral op de gevolgen van de Zwarte Dood, die de universiteitsstad in 1348 en 1349 teisterde. Onder de 16 biografieën zijn ‘Wat’, die de pest overleefde maar stierf aan kanker,…
WAPENS Onderzoekers van de Israëlische Autoriteit voor Oudheden (IAA) hebben het vroegste bewijs van massabewapening blootgelegd. De archeologen vonden honderden stenen die zo waren geslepen dat ze perfecte projectielen voor een slinger waren. De ontdekking werd gedaan in ‘En Esur op de Sharonvlakte in het westen van Israël. De onderzoekers vermoeden dat de wapenproductie al 7200 jaar geleden plaatsvond, en de projectielen zijn met een dodelijke precisie vervaardigd. De slinger was in de oudheid een dodelijk wapen, dat zeker 10.000 jaar terug te voeren is. Maar de pas ontdekte 424 stenen duiden op een verandering in het gebruik. Alle stenen waren bijna identiek qua grootte en gewicht. Ze zijn circa 52 mm hoog, 321 mm breed en wegen zo’n 60 gram. De stenen hebben ook allemaal dezelfde afgeronde en langwerpige…
ROMEINSE RIJK Als zegevierende gladiatoren vrijgelaten en beloond werden door de Romeinse keizer, genoten ze van hun pensioen in de ‘gladiatorenstad’. Maar een recente vondst in het badhuis laat zien dat de stad ook bewoond werd door minder angstaanjagende figuren dan gepensioneerde gladiatoren. ‘We hebben 1900 jaar oude voetafdrukken gevonden in een badhuis, en we kunnen vaststellen dat ze afkomstig zijn van drie kinderen van twee of drie jaar,’ zegt professor Bilal Sögüt, die de opgraving in Stratonikeia leidt, tegen Anadolu Agency. De gladiatorenstad heette Stratonikeia en lag aan de westkust van wat nu Turkije is. De Hittieten bevolkten het gebied al rond 1500 v.Chr., maar de stad groeide vooral toen de Seleuciden en daarna de Romeinen er de scepter zwaaiden. Stratonikeia dankt zijn bijnaam aan de gepensioneerde gladiatoren die…
ROMEINSE RIJK Een echtpaar dat in de 17e-eeuwse herberg The Old Cottage Inn woont, heeft wellicht de meest historische achtertuin van de oude Schotse hoofdstad Stirling. Bij een opgraving in hun achtertuin bleek dat er een 2000 jaar oude weg over het terrein loopt. De weg werd rond 50 n.Chr. aangelegd door de Romeinen en werd in 84 gebruikt door de Romeinse generaal Julius Agricola, die met 30.000 legionairs de Schotse Hooglanden in trok om de Picten te verslaan – tevergeefs. Volgens Romeinse bronnen vormde het leger een 16 kilometer lange colonne over de smalle weg. Archeoloog Murray Cook, die de opgraving leidde, spreekt van ‘de belangrijkste weg in de geschiedenis van Schotland’. In de loop der eeuwen hebben Romeinen, Vikingen, koningen en historische vrijheidsstrijders als William Wallace, Robert the…
STEENTIJD In Midden-Duitsland is een graf blootgelegd dat licht werpt op een familiedrama uit de steentijd. Twee kinderen liggen in een eeuwige omhelzing met hun vader, terwijl hun moeder nergens te bekennen is. ‘Het is een heel ontroerend en liefdevol familieverhaal,’ zegt opgravingsleider Christian Papst. Het graf, gedateerd op circa 2200 v.Chr., werd gevonden in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt tijdens de aanleg van leidingen voor groene energie. Uit onderzoek van de skeletten blijkt dat de man rond de 25 jaar was, en de kinderen respectievelijk onder de tien en onder de vijf. Het bijzondere is de manier waarop de doden in het graf zijn gelegd. De benen van het oudere kind liggen over die van de man, die volgens archeologen de vader moet zijn. Hij heeft ook zijn arm om…
