Je beleeft met Historia de belangrijke veldslagen uit de krijgsgeschiedenis en geniet van spannende en boeiende verhalen over misdrijven en internationale conflicten, gewaagde ontdekkingsreizen, vernuftige bouwwerken en legendarische personen.
De uitdrukking ‘donkere middeleeuwen’ werd rond 1330 gemunt door de geleerde Italiaan Francesco Petrarca. Hij wilde de eerste katholieke eeuwen na de val van Rome beschrijven, toen het een wetteloze chaos vol ziekte, honger en oorlog was in Europa. De uitdrukking bleef echter hangen en wordt nu gebruikt voor het hele tijdperk van 500 tot 1500 – en dat is niet terecht. In dit nummer van HISTORIA leggen we uit dat de middeleeuwen allesbehalve donker waren: het was juist een tijd van vooruitgang en nieuwe vindingen. Dit artikel maakt deel uit van een thema waar je nog veel meer verrassingen vindt. Wist je bijvoorbeeld dat het paleis van de Zonnekoning een zwijnenstal was? Laat ons je vooroordelen wegnemen vanaf pagina 42. Nederland en België…
POMPEÏ | Een team geologen van de Roma Tre-universiteit onderzocht waarom er zulke grote verschillen zijn tussen de slachtoffers van de uitbarsting van de Vesuvius in 79 n.Chr. De resultaten zijn een waarschuwing voor iedereen die in de buurt van actieve vulkanen woont. Terwijl de lichamen van de burgers van Pompeï bewaard bleven als holten onder lagen as, verdwenen de inwoners van Herculaneum min of meer spoorloos. De geologen leggen in het tijdschrift Nature uit dat Herculaneum vrijwel direct na de uitbarsting werd getroffen door pyroclastische stromen. Die bestonden uit gas, as en puimsteen van bijna 600 °C. De hitte was zo intens dat de slachtoffers werden gereduceerd tot as en een paar verkoolde botten. Het bewijs voor de extreem hete gaswolk vonden de geologen onder meer in verkoolde boomresten…
STEENTIJD | Tussen de resten van een kampvuur op de opgravingssite Border Cave in Zuid-Afrika zijn grote slakkenhuizen gevonden – de resten van een feestmaal dat steentijdmensen 170.000 jaar geleden aten. De archeologen denken dat de 38 centimeter lange en 1 kilo zware slak een belangrijk onderdeel was van het dieet van de jager-verzamelaars, want het dier was rijk aan eiwitten. Een team van de Universiteit van de Witwatersrand, Zuid-Afrika, bestudeerde duizenden schelpen die in deze grot zijn gevonden, en onlangs publiceerden ze de verrassende resultaten. Door de schelpen te onderzoeken met infraroodcamera’s, ontdekten de wetenschappers dat ze allemaal sporen bevatten van langdurige verhitting boven een vuur in dezelfde positie. Met andere woorden: de slakken zijn in hun eigen huisje gebakken. Hoewel gebakken slakken ter grootte van een hand niet…
ZWEDEN | Hoe zijn ze hier beland? Dat vragen Zweedse archeologen zich af sinds ze twee Romeinse muntjes hebben gevonden op het onbewoonde eiland Gotska Sandön. De munten komen uit de tijd van keizer Trajanus (98-117 n.Chr.) en keizer Antoninus Pius (138-161 n.Chr.), maar het is een raadsel hoe ze terecht zijn gekomen op een afgelegen eiland midden in de Oostzee, dat in de Romeinse tijd onbewoond was. Een van de vinders van de munten, archeoloog Johan Rönnby van de Södertörn-universiteit in Stockholm, legt uit dat de Romeinse munten ook veel later nog kunnen zijn gebruikt. Ze waren namelijk van zilver en behielden na de val van het Romeinse Rijk in de 5e eeuw grotendeels hun waarde. Maar hoe zijn de munten op Gotska Sandön beland? Volgens Rönnby kan het…
SPORT | In de beroemde Mayastad Chichén Itzá in het zuidoosten van Mexico hebben archeologen een spectaculaire vondst gedaan. Diep in de tempel Casa Colorada vonden ze een steentablet. Die hing waarschijnlijk ooit boven de ingang van een stadion voor het balspel dat de Maya’s poctatoc of pitz noemden en dat 3000 jaar lang in diverse varianten in Midden-Amerika werd gespeeld. Het nationale instituut voor antropologie en geschiedenis van Mexico maakte de vondst bekend in een persbericht. De tablet is onder andere bijzonder omdat hij inscripties bevat – de eerste volledige tekst die tot dusver in Chichén Itzá is gevonden. Uit de inscripties blijkt dat de tablet een wedstrijd weergeeft die in 894 n.Chr. is gespeeld. Op de ene kant van de tablet staan twee personen die een spelerstenue dragen.…
KUNST | De beroemde bronzen beelden van Benin hebben de afgelopen jaren voor veel opschudding gezorgd onder historici en kunstliefhebbers. Het merendeel van de circa 4000 beelden werd in de 19e en vroege 20e eeuw gestolen door onder meer Britse en Duitse kolonisten en naar Europese en Amerikaanse musea gebracht. Veel beelden zijn nog niet teruggegeven. Nu blijkt uit onderzoek van honderden exemplaren dat de beelden een duistere, Europese oorsprong hebben. Duitse onderzoekers voerden chemische analyses uit op de bronzen beelden, waaruit blijkt dat het brons oorspronkelijk uit het Rijnland komt. Het brons kwam naar Benin in het huidige Nigeria in de vorm van zogeheten Manillaringen, die aan stamhoofden en koningen werden gegeven in ruil voor slaven die naar Amerika werden gebracht. Manillaringen waren felbegeerd in Afrika, en dankzij een…
