Je beleeft met Historia de belangrijke veldslagen uit de krijgsgeschiedenis en geniet van spannende en boeiende verhalen over misdrijven en internationale conflicten, gewaagde ontdekkingsreizen, vernuftige bouwwerken en legendarische personen.
Niets is zo Hollands als de fiets, zou je zeggen. Toch hebben bedenkelijk weinig Nederlanders een rol gespeeld in de ontwikkeling van het rijwiel. Of het moet Elie Cornelis Viets uit Wageningen zijn geweest, die de fiets mogelijk zijn oer-Nederlandse naam gaf. Maar waarschijnlijk klopt dat niet. Hoe het ook zij, vanaf pagina 32 lees je alles over de geschiedenis van het stalen ros. Verder kijken we naar zwarte tanden in Japan, honden, twee landen die al eeuwen de beste vijanden zijn, de laatste tsarina en nog veel meer.…
GESCHIEDENIS VAN AMERIKA In het Chincha-dal in Peru vonden archeologen iets bijzonders. In graven uit de periode 1450 tot 1650 lagen maar liefst 192 wervelkolommen, die gespietst waren op een rietstengel of een lange, rechte tak. Onderzoek wees uit dat de menselijke beenderen ouder waren dan de graven waarin ze lagen. De ruggenwervels waren zorgvuldig herbegraven, hoewel de inheemse bevolking van het gebied – de Inca’s en de volken die zij onderworpen hadden – de doden liever met rust liet. Archeoloog Jacob Bongers van de Universiteit van East Anglia in Groot-Brittannië nam deel aan de opgravingen. Hij legt uit: ‘Het feit dat er 192 welvelkolommen op stokken zijn gezet en dat ze over het hele Chincha-dal verspreid zijn, laat zien dat verschillende groepen in deze omgeving de interessante methode toepasten,…
ARCHEOLOGIE In een veld in de Duitse deelstaat Brandenburg zijn 41 oude gouden munten opgedoken. De munten zijn zo’n 2000 jaar oud en veroorzaakten een ware sensatie. ‘Goudvondsten zijn zeldzaam in Brandenburg. Maar niemand had verwacht dat ze Keltisch zouden zijn’, vertelt muntenexpert Marjanko Pilekic´. De munten, gedateerd tussen 125 en 30 v.Chr., bevatten geen ingegraveerde tekens. Ze zijn gevormd als kleine schalen, wat kenmerkend is voor Keltische betaalmiddelen. In Zuid-Duitsland zijn er geregeld belangrijke muntvondsten gedaan, want dat was het centrum van de cultuur. Deze noordelijke vondst verbaasde experts, want in Brandenburg woonden geen Kelten. De vondst is extreem zeldzaam en laat zien dat er in de ijzertijd goede handelscontacten waren tussen Noord- en Zuid-Duitsland. De schaalvormige munten heten in het Duits regenbogenschüsselchen (regenboogschalen), omdat de munten vroeger vaak…
GENEESKUNDE De Zwarte Dood spookt rond in ons collectief bewustzijn als de heftigste pandemie die de wereld ooit gekend heeft. Maar nieuw onderzoek wijst uit dat hij mogelijk helemaal niet zo dodelijk is geweest als gedacht. Historici hebben altijd aangenomen dat de Zwarte Dood tussen 1347 en 1352 de Europese bevolking heeft gehalveerd. Maar een internationaal team bestudeerde de mortaliteit van de beruchte pest, en daaruit bleek dat grote delen van Europa redelijk gespaard zijn gebleven. De onderzoekers bekeken 1634 pollenmonsters uit die periode om te achterhalen welke planten er toen groeiden, en hoeveel. Zo konden ze beoordelen hoezeer de landbouw onder de omstandigheden leed, en vervolgens berekenen hoe groot de bevolking moet zijn geweest. Daaruit bleek dat vooral Centraal- en Oost-Europa minder hard waren getroffen dan onder meer Scandinavië…
MIDDELEEUWEN Verhalen als die over koning Arthur en De goddelijke komedie van Dante worden nog gelezen, maar talloze middeleeuwse meesterwerken zijn verloren gegaan. Hoeveel literatuur uit de middeleeuwen precies is verdwenen, hebben onderzoekers van de Universiteit Antwerpen becijferd. Mike Kestemont en zijn team ‘stalen’ een wiskundige methode van biologen. Met de zogeheten chaosformule wordt het aantal uitgestorven diersoorten geschat op basis van het aantal dieren dat biologen níét waarnamen in een bepaalde tijd in bijvoorbeeld het regenwoud. De onderzoekers vervingen diersoorten door literaire werken: bewaard gebleven boeken werden gelijkgesteld aan waarnemingen van dieren. De onderzoekers keken naar middeleeuwse publicaties in zes talen (Engels, Frans, Nederlands, Duits, IJslands en Oud-Iers). In deze talen zijn 3648 literaire werken overgeleverd. Met de chaosformule berekenden Kestemont en zijn team dat er in de middeleeuwen…
EGYPTENAREN Bij een routineopgraving 30 kilometer ten noorden van de piramiden van Gizeh in Egypte deden egyptologen van de Karelsuniversiteit in Praag een verrassende ontdekking: de grootste verzameling balsemingsmateriaal ooit uit het oude Egypte. Bij het blootleggen van een aantal graven uit de tijd van farao Djoser (ca. 2690-2670 v.Chr.) doken er 370 kruiken met materialen en instrumenten op. De kruiken bevatten onder meer linnen, hars en haakjes waarmee hersenmassa via de neus uit de lichamen werd gehaald. Op de kruiken stond ‘Wahibre-Mery-Neith, zoon van vrouwe Irturu’. Het is nog niet bekend of die naam slaat op de persoon die gebalsemd zou worden of op degene die de balseming zou uitvoeren. ‘Hoewel we meerdere hooggeplaatste personen met deze naam kennen uit die periode, is geen van hen de eigenaar van…
