Je beleeft met Historia de belangrijke veldslagen uit de krijgsgeschiedenis en geniet van spannende en boeiende verhalen over misdrijven en internationale conflicten, gewaagde ontdekkingsreizen, vernuftige bouwwerken en legendarische personen.
Rond 1900 vond er een wedloop met grote gevolgen plaats. Er waren drie kandidaten voor de auto van de toekomst: een op stoom, en op stroom en een op benzine. Een paar jaar lag de elektrische auto op voorsprong, en eigenaren van een benzineauto mopperden over de hoge brandstofprijzen (wie zegt dat de geschiedenis zich nooit herhaalt?). Maar toen vonden de Amerikanen olie en was het pleit beslecht. De mensheid stapte over op benzine. Vanaf pagina 48 lees je alles over deze autowedloop.…
BESCHAVINGEN Archeologen vinden vaak graven met baby’s uit de steentijd, en daardoor zijn we in een fabeltje gaan geloven. ‘Veel mensen denken dat de babysterfte in de oudheid heel hoog was omdat er nog geen moderne geneeskunde was’, legt dr. Clare McFadden van The Australian National University uit. Haar studie heeft dit fabeltje ontkracht. ‘Men dacht dat maar liefst 40 procent van de steentijdbaby’s in het eerste levensjaar al stierf’, zegt McFadden. Maar dat percentage klopt helemaal niet. Samen met haar collega’s heeft ze statitistieken van 97 ontwikkelingslanden bestudeerd. De onderzoekers keken naar de getallen van de laatste 10 jaar om te ontdekken wat het eigenlijk betekent als het sterftecijfer hoog of laag is. McFadden zegt dat de situatie uit de steentijd kan worden vergeleken met die in ontwikkelingslanden en…
ROMEINSE RIJK Als iemand je zou vertellen dat je naar walviskots ruikt, ben je vast beledigd. Maar in het Romeinse Rijk was dat niet het geval. Rijke Romeinen gebruikten hoogstwaarschijnlijk zelfs parfum van walviskots. Archeologen onderzochten afgelopen jaar een Romeinse sarcofaag in het Franse Autun. Daarin lag een mooi, glazen vaasje, en uit onderzoek blijkt dat daar amber in zat. Honderden jaren lang stond amber, of ambergris, bekend onder de ietwat misleidende naam ‘walviskots’. Het wasachtige amber komt uit de ingewanden van de potvis, waar het scherpe voorwerpen als inktvisbekken omhult die anders in de ingewanden van de walvis zouden kunnen snijden. Amberbrokken kunnen meer dan 100 kilo wegen, maar het product was lastig te verkrijgen en daarom zeer exclusief. Historici weten uit oude bronnen dat de Europeanen in de…
MYTHOLOGIE Eeuwenlang lag een klein kleitablet uit het oude Babylon vergeten in het British Museum in Londen. Maar toen besloot curator Irving Finkel, expert op het gebied van Mesopotamië en het schrift ervan, het tablet eens goed te bekijken. Op de voorkant staat een afbeelding van een persoon, en Finkel wist het meteen: ‘Het is duidelijk een mannelijk spook. In het oude Mesopotamië geloofde iedereen in geesten. Die hoorden er gewoon bij,’ legt hij uit. Daarmee bevat het 3500 jaar oude kleitablet de oudste weergave van een spook. Uit Finkels analyse blijkt dat de geest een ongelukkige man is die zijn geliefde mist. De Babyloniërs kregen de kriebels van het spook, maar gelukkig vermeldt het tablet ook wat ze moeten doen om ervan af te komen. Het eenzame spook had…
MAATSCHAPPIJ Uit een vondst uit het Syrisch-Turkse grensgebied blijkt dat de inwoners van de Hittitische stad Karkemish naar een gezagsdrager genaamd Matiya gingen als ze een geschil hadden. Al in 1500 v.Chr. kenden de Hittieten een goed functionerend bestuursstelsel, dat rechtsprak in conflicten en vergunningen uitgaf om winkels te openen en huizen te bouwen. Matiya onderscheidt zich echter van andere bestuurders: ze was vrouw. In de ruïnes van Karkemish vonden archeologen officiële zegels waarmee Matiya documenten ondertekende. De vondst staat op gespannen voet met de bestaande ideeën over de geslachtsverhoudingen bij de Hittieten. Tot nu toe dachten experts dat de Hittitische maatschappij gedomineerd werd door de man, net als het oude Egypte, waarmee de Hittieten vaak overhoop lagen. De Hittitische wet maakte verschil tussen man en vrouw. Zo kregen vrouwen…
HET OUDE CHINA 190 kilometer ten zuidwesten van Shanghai lag ooit een stad die wel het Venetië van China is genoemd. De 30.000 inwoners van Liangzhu bouwden dammen en temden een zijrivier van de machtige Jangtsekiang. Zo creëerden ze een stad zonder straten – in plaats daarvan voeren ze rond op kanalen zoals in het huidige Venetië. Maar zo’n 4300 jaar geleden verdween de Liangzhu-cultuur op mysterieuze wijze. Nu hebben Chinese en Oostenrijkse onderzoekers ontdekt waarom de stad verlaten werd. ‘Op de ruïnes lag een dunne laag klei, die wijst op een verband tussen overstromingen van de Jangtsekiang en de ondergang van de geavanceerde cultuur,’ zegt Christoph Spötl van de universiteit van Innsbruck. Met geoloog Haiwei Zhang van de Xi’an Jiaotong-universiteit in China onderzocht hij stalagmieten in druipsteengrotten om te…
