National Geographic Special Editie 3 - 2018

Wonderen zijn tijdloos, en onze fascinatie ervoor houdt nooit op. Hun grootte, schoonheid of vreemdheid boezemen bewondering, zelfs eerbied in, en verbreken de routine van ons dagelijks leven. Halverwege de 5de eeuw v.C. werd Herodotus al door zulke gevoelens geraakt. Deze onvermoeibare reiziger, ook bekend als de ‘vader van de geschiedenis’, schreef enthousiast aan zijn mede-Grieken hoe spannend andere landen konden zijn. De National Geographic Society deelt dezelfde verwondering en emoties, maar dan via nieuwe kanalen: tijdschriften, boeken, films en televisieprogramma’s. Sinds de oprichting in 1888 biedt de Society ‘een venster op de wereld’ aan thuisblijvers. En net als Herodotus onderzoeken de schrijvers, fotografen en filmers van National Geographic de wonderen van hemel, aarde en zee. Dat brengt ze naar de vergezichten van de Grote Afrikaanse Slenk in Oost-Afrika, de…

Als we vanaf de grond naar de lucht kijken, of vanaf een bergtop naar de wolken beneden, verandert er iets in ons. En zelfs als de hemel angst inboezemt, ondergaan we een gevoel van vervoering. Dit verklaart misschien voor een deel waardoor we zo aangetrokken worden tot hoog gelegen locaties en de planten, dieren en natuurverschijnselen die daar voorkomen. Om de hoogste plekken ter wereld te zien, moeten we tijdelijk uit onze aardse huid stappen. De sequoia maakt niet alleen indruk door zijn lengte of leeftijd, maar ook doordat hij boven al het andere leven uitsteekt. De hoogvlakten van Bolivia en het geïsoleerde Machu Picchu brengen ons naar een wereld die maar weinigen kennen, een wereld van weeklagende winden en vogels met enorme vleugels. En op de top van Mount…

1000 kilometer ijs, vuur, wind en zout BOLIVIA, PERU EN ARGENTINIË De Altiplano, rijk aan zilver en zout, houdt de hemel in al zijn spookachtigheid een spiegel voor. Het plateau (3660 meter hoogte) strekt zich uit over bijna duizend kilometer in de Andes van Bolivia, Peru en Argentinië en is een van de grootste hoogvlakten ter wereld. De meeste meren zijn verdampt tot zoutvlakten, maar Titicaca, ’s werelds hoogste bevaarbare meer, houdt stand. De Boliviaanse hoofdstad La Paz ligt in het nattere noorden. In het droge, verlaten zuiden liggen de Salar de Uyuni, een buitenaards aandoende zout-vlakte, en de Laguna Colorada, een zout, roodachtig meer dat geliefd is bij flamingo’s. Er zijn ook zwavelbronnen bij Sol de Mañana. De grond bevat zilver en tin, maar slechts weinig bomen overleven in…

De hoogste sequoia meet 115,5 meter CALIFORNIË Bijna alles aan sequoia’s is indrukwekkend. Allereerst worden ze lang: het record staat op 115,5 meter. Bovendien worden ze uitzonderlijk oud, tot ruim tweeduizend jaar. Deze reuzen bedekten ooit een gebied van achtduizend vierkante kilometer langs de kust van Californië en Oregon, maar hun aantal is in de loop van de negentiende eeuw sterk afgenomen door kap; het hout is erg kostbaar. 96 procent van het oorspronkelijke bos is vernietigd. Wat er over is in de Redwood National and State Parks in Californië, is nog steeds ’s werelds hoogste bos. Sequoia’s zijn veeleisende bomen. Ze kunnen niet direct langs de kust groeien doordat ze gevoelig zijn voor zout. Tegelijk moeten ze dicht genoeg bij zee staan om in de zomer ’s nachts mist…

Bijna 2500 meter boven zeeniveau PERU Op een druilerige ochtend in juli 1911 leidden Peruaanse gidsen de Amerikaanse ontdekkingsreiziger Hiram Bingham door een dichtbegroeid berglandschap naar een wonder. ‘We zaten midden in een tropisch woud en in de schaduw zagen we een doolhof van oude muren,’ schreef hij. De precolumbiaanse Incastad met haar stapelmuren, terrassen en hellingen, die algauw bekend zou worden als Machu Picchu, is sindsdien gedeeltelijk blootgelegd en gerestaureerd. Het historische heiligdom steekt boven de ruïnes uit en de hele stad (op 2430 meter hoogte) wordt omgeven door opmerkelijke, welige begroeiing. Het vochtige bos staat vol varens, palmen, begonia’s en honderden soorten orchideeën. Daarnaast leven er in het park, dat bijna geheel wordt omgeven door de Rio Urubamba, dieren als ocelotten, otters, brilberen en andescondors.…

Aurora borealis vormt een ovaal van 3000 kilometer rond de noordpool Het noorderlicht (aurora borealis) ontstaat in het kolkende binnenste van de zon. De atomen van zonnegassen veranderen in een dunne stroom elektrisch geladen deeltjes: protonen en elektronen. Deze stroom, de zonnewind, is zowel materie als energie en wordt continu door de zon uitgespuwd. De meeste zonnewind wordt door het magnetisch schild van de aarde afgebogen, maar een deel daalt neer rond de magnetische noord- en zuidpool, en gaat een interactie aan met de zuurstof en de stikstof in de atmosfeer. Er ontstaan groene, rode, helder-roze, blauwe of paarse vlagen, afhankelijk van de vraag hoe ver van de aarde de interactie tussen elektronen en stikstof-moleculen plaatsvindt.…