Je beleeft met Historia de belangrijke veldslagen uit de krijgsgeschiedenis en geniet van spannende en boeiende verhalen over misdrijven en internationale conflicten, gewaagde ontdekkingsreizen, vernuftige bouwwerken en legendarische personen.
In Nederland moet je ervoor naar de Waddeneilanden, en dat is best een gedoe als je er niet in de buurt woont. Maar voor de Noord-Europeanen van de steentijd was het de moeite dubbel en dwars waard. Zonder de gouden klompjes barnsteen die op hun stranden aanspoelden, hadden ze een stuk langer op de bronstijd moeten wachten. Dat het brons naar het noorden kwam, was vooral te danken aan de grote voorraad barnsteen, waar de Egyptenaren, Grieken en Romeinen wel pap van lustten. En de Zuid-Europeanen betaalden met een nieuw, interessant metaal, waar je handige werktuigen van kon maken. Lees over het grote belang van barnsteen vanaf pagina 40.…
CULTUUR In 1898 veranderde het zuiden van Kenia in een nachtmerrie voor arbeiders die een spoorbrug bouwden over de rivier de Tsavo, die uitmondt in de Indische Oceaan. Negen maanden lang werden ze geterroriseerd door leeuwen die hun kamp binnenrenden en hen aanvielen. Al ruim 100 jaar gaan er allerlei verhalen over de mensenetende katachtigen, en nu heeft een team onderzoekers DNA geanalyseerd op basis van de inhoud van de tanden van de vraatzuchtige dieren. De Britse kolonel en ingenieur John Henry Patterson maakte een einde aan de talloze aanvallen toen hij de twee leeuwen in december 1898 doodschoot. Hij bewaarde de overblijfselen, die in 1925 werden verkocht aan het Field Museum of Natural History in Chicago. Maar in de jaren 1990 bekeek Thomas Gnoske, de collectiebeheerder van het museum,…
ARCHEOLOGIE De oude Armeense hoofdstad Artaxata, nu Artashat, was in de oudheid een centrum van religieuze spanningen – niet in de laatste plaats toen de stichter van de christelijke kerk van het land, Gregorius de Verlichter, 13 jaar lang werd opgesloten en gemarteld door de heidense koning Tiridates III. Toen de koning in 301 ernstig ziek was en hoorde dat Gregorius de enige was die hem kon helpen, ging hij toch naar de christelijke apostel. Toen hij vervolgens op wonderbaarlijke wijze werd genezen, bekeerde de koning zich tot het christendom en voerde hij het in als staatsgodsdienst, als eerste natie ter wereld. Niet ver van de plek waar Gregorius vastzat, is nu indrukwekkend bewijs gevonden van dit belangrijke moment in de geschiedenis van het land en van het christendom als…
WETENSCHAP Sinds in 2010 het eerste genoom van een Neanderthaler in kaart werd gebracht, weten we dat moderne mensen en Neanderthalers genen uitwisselden. En even lang onderzoekt de wetenschap welke eigenschappen moderne mensen van Neanderthalers hebben geërfd – van kromme vingers tot een neiging tot depressie. Maar nu heeft de Amerikaanse bioloog Joshua Akey zich gericht op de Neander-thalers en de genen die zij hebben gekregen door hun ontmoeting met de moderne mens. Het onderzoek van Akey omvat het genoom van 2000 levende mensen, drie Neanderthalers en één Denisovamens. Analyses van de Neanderthalerbotten laten zien dat zij tot 10 procent van hun genoom hebben geërfd van moderne mensen. Dit is een veel groter aandeel dan eerder werd gedacht, en het geeft aan dat Neanderthalers en Homo sapiens zich veel vaker…
EGYPTENAREN Carrièreadvies stond niet op het lesprogramma in het oude Egypte. Maar toch … Want het leerboek Reproducties van de beroepensatire hield zich niet in als het ging om advies aan jongeren over het kiezen van een carrière. Volgens nieuw onderzoek was het boek eeuwenlang het belangrijkste leerboek voor Egyptische kinderen in het leesonder-wijs. Het werd geschreven in het Middenrijk (2004 v.Chr.-1802 v.Chr.) en was opgezet als een verzameling adviezen van een vader, Dua-Khety, aan zijn zoon Pepy. Dua-Khety schetst de verschrikkingen die Pepy te wachten staan als hij het verkeerde beroep kiest. De ‘vingers en armen van de boer stinken en hij is uitgeput van het werken in de modder’ en de wever ‘zit met zijn knieën opgetrokken tot aan zijn buik en kan niet genieten van de frisse…
TWEEDE WERELDOORLOG 26 september 1943: De Britse onderzeeër HMS Trooper verliet Beiroet en zette koers naar de Egeïsche Zee voor een geheime missie. Een maand later was de onderzeeër spoorloos verdwenen en wist niemand wat er met het schip was gebeurd – en met de 64 mannen aan boord. De duikboot moest onder meer drie geheim agenten naar het Griekse eiland Evia brengen. Zij moesten voorkomen dat de Duitsers het gebied in handen zouden krijgen na de capitulatie van Italië begin september 1943. Na de missie zou het vaartuig terugkeren naar Beiroet, maar het kwam nooit aan en het was sindsdien een raadsel wat er met de onderzeeër is gebeurd. Onderwateronderzoekers hebben nu de HMS Trooper gelokaliseerd in de Egeïsche Zee tussen de eilanden Ikaria en Kos, waar het op…
