Je beleeft met Historia de belangrijke veldslagen uit de krijgsgeschiedenis en geniet van spannende en boeiende verhalen over misdrijven en internationale conflicten, gewaagde ontdekkingsreizen, vernuftige bouwwerken en legendarische personen.
Je kunt je soms moeilijk voorstellen hoe het leven van gewone mensen er in de 19e eeuw uitzag. Veel arbeiders werkten 15 uur per dag, en als ze thuiskwamen, moesten ze zich met hun gezin bezighouden. Dat ze daar niet bijster gelukkig van werden, spreekt voor zich. Maar de kerk en de fabriekseigenaren waren het er roerend over eens: hard werken was goed voor de mens. Ledigheid is immers des duivels oorkussen, en wie een machine bediende, kon geen herrie schoppen op straat. Vóór de eeuwwisseling werd de werktijd echter sterk teruggebracht, waardoor veel mensen tijd kregen voor hobby’s. In dit nummer nemen we een belangrijk deel van het leven onder de loep: de vrije tijd.…
ARCHEOLOGIE Archeologen dachten lang dat de Jamna, nomadische herders, hun paarden alleen als trekdier gebruikten toen ze ruim 5000 jaar geleden vanuit Azië naar Europa kwamen. Maar nu trekt een groot onderzoek van botten uit meer dan 200 Jamna-graven die theorie in twijfel. ‘Botten zijn levende dingen,’ zegt bioantropoloog Martin Trautmann van de universiteit van Helsinki. ‘Ze reageren dus op omgevingsprikkels.’ De botten van iemand die een groot deel van zijn leven te paard heeft doorgebracht, zijn dan ook duidelijk anders van vorm dan de beenderen van iemand die vooral heeft gelopen. En naar dit verschil keken Trautmann en zijn collega’s. ‘Het was een grote verrassing,’ zegt hij. Als het één individu was geweest, hadden ze het afgedaan als toeval. In totaal analyseerde het team 217 skeletten uit Roemenië, Bulgarije…
ROMEINSE RIJK Voor het eerst hebben onderzoekers nu tastbare bewijzen gevonden dat gladiatorengevechten ook op Brits grondgebied plaatsvonden. Of preciezer: in het stadje Camulodunum, nu Colchester. In het plaatselijke museum stond al tijden een vaas uit de 3e eeuw n. Chr. uit een Engels graf. Op de vaas staan illustraties en namen van gladiatoren die in die tijd waarschijnlijk beroemd waren. Vanwege de buitengewoon mooie versiering dachten men dat hij buiten Engeland zou zijn gemaakt en als een soort sportsouvenir was meegenomen. Maar uit nieuw onderzoek blijkt dat de klei die werd gebruikt voor de vaas uit de omgeving van het museum kwam. ‘Dit is het enige bewijs dat we hebben voor Romeinse gladiatorengevechten in Britannia,’ vertelt Frank Hargrave van Colchester and Ipswich Museums. Uit nader onderzoek van de vaas…
EGYPTE Zo’n 2700 jaar geleden heerste het machtige koninkrijk Koesj over grote delen van het huidige Egypte en Soedan. De koningen van Koesj zagen zichzelf als farao’s en stichtten zelfs de 25e dynastie van Egypte, die regeerde van 744 tot 656 v.Chr. Nu hebben archeologen van de universiteit van Warschau stenen van een Koesjitische tempel gevonden in de ruïne van een oud middeleeuws fort op de archeologische site Oud-Dongola in Soedan. Aan de hand van hiërogliefen werden de stenen gedateerd op circa 700 v.Chr. De tempel kan dus een bewijs zijn van deze unieke periode in de geschiedenis van Egypte. De ontdekking verraste de archeologen. Ze waren in Soedan om een middeleeuws fort op te graven, niet een tempel uit de oudheid. Ook waren er op deze plek niet eerder…
IJZERTIJD In een oud dorp uit de ijzertijd bij Bar Hill bij Cambridge in Engeland, vonden archeologen een kam van meer dan 2000 jaar oud. En hij is niet van hout, metaal of dierenbot, maar van een menselijke schedel. De vondst is ‘werkelijk verbazingwekkend,’ zegt Michael Marshall van het Museum of London Archaeology. De archeologen weten niet waarom de mensen de macabere kam maakten, maar ze speculeren dat de schedel mogelijk van een prominent lid van de gemeenschap was, dat zo voortleefde. Er lijkt ook een gat in de kam te zijn geboord, mogelijk om hem aan een touw te kunnen dragen. Sommige experts vragen zich af of het überhaupt wel om een kam gaat, of dat het eerder een sieraad of amulet was. Er zijn slechts twee andere kammen…
NIEUW ONDERZOEK We dachten altijd dat Europa pas sinds de ijzertijd stalen werktuigen kent. Maar in een nieuw onderzoek in het Journal of Archaeological Science, komt een internationaal team van archeologen tot een andere conclusie. Met analyses van oude stenen reliëfs en metallurgische tests op een eerder over het hoofd geziene beitel uit de bronstijd, kunnen ze aantonen dat smeden in het zuiden van Portugal al rond 900 v.Chr. met staal konden werken. Dat is 100 jaar eerder dan eerdere voorbeelden van staalproductie in Europa, vlak voor het traditionele einde van de bronstijd op het Iberisch Schiereiland en wel 1000 jaar voor de Romeinen massaal staal gingen produceren. 2900 jaar oude stenen reliëfs, uitgesneden in silicaatkwarts, leidden archeologen naar de stalen werktuigen. ‘Het is een extreem harde steen, die je…
