Inhoudsopgave van Editie 11 - 2024 - Santé

EDITORIAL MIGRAINE Kun je door je dieet aan te passen migraineklachten verminderen? Kortom: welke rol speelt voeding precies bij migraine? (Pagina 40) DIAGNOSE: VROUW Hoe kan het dat de gezondheidszorg het vrouwenlichaam nu pas begint te begrijpen? En wat betekent dat eigenlijk voor ons? (Pagina 10) Hoe gezellig december met al zijn feestjes en borrels ook is, het kan best een stressvolle tijd zijn. Zo vlak voor de jaarwisseling moet er vaak nog zo veel gebeuren, en de drukte rond de feestdagen kan overweldigend aanvoelen. Herkenbaar? Dan is dit je uitnodiging om het dit jaar anders aan te pakken. Een stressloze kerst komt misschien niet vanzelf, maar het kan wél (pagina 54). Wij helpen je in deze Santé graag op weg. Dus ben je nog op zoek naar de perfecte…

Dossier De medische wereld heeft vrouwen lange tijd beschouwd als kleinere versies van mannen. Onderzoeken werden heel lang alleen onder mannen gedaan, vrouwen mochten daar niet aan meedoen. “Dat was niet zomaar een vergissing, maar een doelbewuste keuze”, zegt Femke van Heun, gezondheidsredacteur bij WOMEN Inc., de belangenorganisatie die de positie van vrouwen in Nederland verbetert. “Vrouwen werden als ‘te ingewikkeld' gezien, vanwege hun hormonale schommelingen. Hormonen kunnen invloed hebben op testresultaten, waardoor de angst, ontstond dat het moeilijker zou worden om consistente resultaten te verkrijgen. Zo ontstond het idee dat het makkelijker was om alleen met mannen te werken.” Het hielp niet mee dat er tijdens een geneesmiddelenonderzoek in de jaren zeventig een paar keer iets misging met zwangere vrouwen. “De medische wereld besloot toen om vrouwen uit te…

GEZOND | LEEFSTIJL | MEDISCH | TRENDS Mannen en hun overgang Wist je dat mannen rond hun vijftigste ook hun eigen ‘overgang' kunnen doormaken? De andropauze, ook wel penopauze genoemd, wordt veroorzaakt door een geleidelijke daling van testosteron. Dit kan leiden tot vermoeidheid, stemmingswisselingen en minder zin in seks. Hoewel de symptomen vaak subtieler zijn dan bij vrouwen in de overgang, zijn ze er zeker. Beweging, voldoende slaap en een gezonde levensstijl kunnen de klachten verlichten. Herken je dit bij je man of vriend? Praat er open over. Dat kan helpen, net zoals het bespreken van overgangsklachten voor jou een verschil kan maken.…

GEZONDHEID We hebben goed nieuws voor je: met een beetje meer eten tijdens de feestdagen is niks mis. Veel belangrijker is je basiseetpatroon, de rest van het jaar. Bovendien: wanneer je altijd redelijk gezond eet, heb je tijdens de feestdagen waarschijnlijk niet eens de behoefte om je volledig op het kerstbuffet te storten. Als je altijd superstreng bent op alles wat je in je mond stopt, is de kans wel vrij groot dat je je op feestjes niet kunt bedwingen. Veel groter dan wanneer je de rest van het jaar een gezond eetpatroon hebt, zonder hongeren en jezelf zo nu en dan iets lekkers gunt. SPIJSVERTERING Raak dus niet meteen in paniek als de weegschaal na een riant kerstdiner met alcoholische versnaperingen extra kilo's aangeeft: dit is – gelukkig –…

Daten buiten je comfortzone Op zoek naar een nieuwe liefde? Dan heb je waarschijnlijk wel een bepaald type in gedachten of zelfs een wensenlijstje waaraan je nieuwe partner moét. voldoen Maar wat als dat plaatje je juist tegenhoudt? De nieuwste trend in de datingwereld is contra-daten: afspreken met iemand die niet per se jouw type is. Het voelt misschien ongemakkelijk, maar volgens experts is het een perfecte manier om je horizon te verbreden en jezelf beter te leren kennen. Door niet verkrampt, vast te houden aan je ideaalplaatje, creëer je ruimte voor verrassingen en nieuwe ervaringen. Dus, swipe de volgende keer niet te snel naar links. Date met een open min, en wie weet ervaarje je zo juist die beroemde klik dié je anders had gemist.…

PSYCHE Waarom is het zo moeilijk om DE SPRONG TE WAGEN? Valerie Cook was veertien jaar toen ze, tijdens een vakantie in Griekenland met haar familie, in gesprek raakte met een zeilinstructeur. Ze weet het nog goed, het was een warme zomerdag en de zeewind blies zachtjes over het water. Ademloos luisterde ze naar de nomadische avonturen van de zeilinstructeur: al acht. jaar lang werkte hij in de zomer bij hotels als zeilinstructeur, in de winter gaf hij snowboardles in de bergen. Zo kan het dus ook, dacht Valerie. Je hoeft niet van negen tot vijf op een kantoor te zitten als je dat niet wilt. Je kunt ook gewoon de wereld over gaan reizen en elke dag doen waar je op dat moment zin in hebt. Een spontane carrièreswitch,…

SEKS Chantelle en Jens gaan door een moeilijke fase in hun relatie, Jens heeft grote moeite om zijn vriendin weer te vertrouwen nadat zij is vreemdgegaan. De liefde is zichtbaar aanwezig en ze willen écht met elkaar verder, maar het lukt hem maar niet om dat wat gebeurd is los te laten. “Het spijt me enorm”, zegt Chantelle voor de zoveelste keer. Voorzichtig legt ze haar hand op zijn bovenbeen. Jens legt zijn hand op de hare. “Dat weetik wel,” reageert Jens, “maar ik voel het gewoon niet.” “Of durf je het nog niet te voelen?” vraag ik hem. "Nou ja, dat ook, denk ik…” hakkelt hij. Ik leg uit: “Veel mensen durven een ander namelijk niet opnieuw te vertrouwen, als ze niet zéker weten of de ander snapt wat…

RECEPTEN FRUITSTERRENSALADE Recept op pagina 115 WORTELGAZPACHO MET STERANIJS Recept op pagina 112 WORTELGAZPACHO MET STERANIJS (VEGANISTISCH) Voor 4 personen BEREIDINGSTIJD 20 minuten INGREDIËNTEN 400 g gele wortelen ∙ 300 g gele tomaten ∙ 2 teentjes knoflook ∙ 2 gele paprika's ∙ 1 gele peperoni ∙ 1 stengel bleekselderij ∙ 400 ml koude groentebouillon ∙ 100 g afgekoelde gekookte aardappelen ∙ 1 snufje anijspoeder ∙ 2 snufjes korianderpoeder ∙ steranijs voor de garnering. Extra nodig: blender BEREIDING Schil en rasp de wortelen fijn. Was de tomaten, maak schoon en snijd het vruchtvlees in grove stukken. Pel de knoflook en snijd in stukjes. Was de paprika's, peperoni en bleekselderij, maak schoon en snijd alles fijn. ∙ Pureer alles samen met de groentebouillon zo fijn mogelijk in de blender. Snijd de koude…

Zakje snoep Lekker voor jezelf of om cadeau te geven in de feestmaand: de soepmixen van Soup & Spices. Met peulvruchten, kruiden en specerijen van voornamelijk Nederlandse boeren. De keuze is reuze: probeer bijvoorbeeld de Mexican Amigo Soup, American Chowder of de ouderwetse kippensoep van oma. Voeg eventueel zelf nog wat groente toe (vers, uit blik of diepvries) en klaar is je voedzame maaltijdsoep. Vanaf € 6,95 (zak voor 4 personen) Soupsandspices.nl SOS Een feestje op de planning, maar óók last van een opkomende puist of nog veel roodheid van wat een puistje geweest is? Deze transparante minipleistertjes ontstoppen poriën, absorberen en vervagen je onzuiverheden. De pimple patches zijn verrijkt met niacinamide, dat hyperpigmentatie en roodheid vermindert. € 19,95 (48 stuks) Douglas.nl Extra laagje Leuk voor op een spijkerbroek of…

1. LICHAAMSSAMENSTELLING Vrouwen hebben gemiddeld een hoger vetpercentage dan mannen. Dit vet is vaak gelijkmatiger verdeeld over het lichaam, met meer vetophopingen rond de heupen en dijen. Mannen hebben meer spiermassa, vooral in de bovenste lichaamshelft, en een lager vetpercentage. 2. HUID Mannen hebben een dikkere huid, met meer collageen en elastine, wat betekent dat hun huid doorgaans minder snel veroudert in vergelijking met die van vrouwen. Vrouwen verliezen sneller collageen, vooral na de menopauze, waardoor rimpels eerder zichtbaar worden. 3. HORMOONHUISHOUDING Vrouwen hebben een hoger gehalte aan oestrogeen en progesteron, die invloed hebben op de menstruatiecyclus, vruchtbaarheid en vetverdeling. Deze hormonen dalen sterk tijdens de menopauze, wat kan leiden tot osteoporose en cardiovasculaire risico's. Mannen hebben meer testosteron, dat bijdraagt aan spiergroei en lichaamsbeharing. 4. BOTSTRUCTUUR Mannen hebben gemiddeld…

GEZOND Borstkanker 'De kunst is nu om mijn 'normale' leven te integreren met mijn kankerwereld' Marieke (38) werkt als partner en consultant bij een organisatie-adviesbureau en woont samen met haar zoon (10) en dochter (6). Voor haar stond 2024 in het teken van chemotherapie, borstoperaties, hormoontherapie en bestraling. “Ik was volledig in shock toen de arts me vertelde dat dat bobbeltje in mijn borst borstkanker bleek te zijn. Ik ging ervan uit dat het weer onschuldig zou zijn, net als vorige keer. Ik weet nog dat ik tegen de arts zei: ‘Maar ik kán helemaal niet doodgaan, ik ben een alleenstaande moeder!' Ik ben nog hartstikke jong en het zit ook niet in mijn familie: pure pech dus. Ik ben van het begin af aan tegen mijn kinderen heel open…

Testosteron wordt vaak gezien als een mannenhormoon, maar vrouwen kunnen ook niet zonder Voeding speelt een grote rol bij je hormoonbalans 1. Hormonen worden aangemaakt in je… A Bloed B Cellen C Klieren 2. Hoe noem je een arts die gespecialiseerd is in hormoongerelateerde aandoeningen? A Hematoloog B Endocrinoloog C Nefroloog 3. Adrenaline voel je bijvoorbeeld als je in de achtbaan zit of een speech hebt gegeven voor een volle zaal. Maar wat is eigenlijk de functie van dit hormoon? A Stimuleren B Kalmeren C Overleven 4. Prikkelbaarheid, pijnlijke borsten, een opgeblazen gevoel: veel vrouwen kampen in de tweede helft van hun cyclus met PMS-klachten. Welke uitspraak hierover is juist? A PMS wordt veroorzaakt door hormoonschommelingen B Vrouwen met PMS zijn gevoeliger voor hormoonschommelingen C Er is geen hormoongerelateerde oorzaak voor PMS gevonden 5. Tijdens de overgang daalt…

SHOPPING Kruidig Als kruidig en pittig jouw ding is, zoek dan naar een geurkaars of geurstokjes met geurnoten van zwarte peper, kruidnagel, kardemom, saffraan, kaneel, tonkaboon en sandelhout. Een kruidige geur is perfect voor in de woonkamer; maar kan ook luchtjes in de keuken of op het toilet maskeren. Warm Warme en aanwezige geurnoten als amber, patchoeli, cederhout en jasmijn passen goed in de woonkamer, vooral als het een grote woonkamer is. Een te subtiele geur gaat al snel verloren in een grote ruimte. Fris Een lichte, frisse geur komt goed totz'n recht in kleinere ruimtes. Geurstokjes met de geur van fris gewassen, linnen doen het goed in de slaapkamer, terwijl een opwekkende geur voor de werk-of studeerkamer prettig kan zijn. Als fris en licht je smaak is, zoek dan…

LEEFSTIJL De leefstijl van… Tila Pronk ‘Liefde kan ook op je pad komen als het helemaal niet uitkamt' WIE IS TILA? Tila Pronk is universitair hoofddocent sociale psychologie aan Tilburg University en doet al twintig jaar onderzoek naar liefde en relaties. Ze geeft regelmatig lezingen over liefde en relaties en was onder meer te zien als expert in het tv-programma Married at first sight. Haar eerste populairwetenschappelijke boek over de liefde, Hartstocht, verscheen in 2012. Onlangs kwam haar nieuwe boek uit, Liefde verandert (€ 22,50, uitgeverij Brandt). Tila is tien jaar samen met haar vriend en heeft drie zoons: Taro (11), Otis (5) en Ravi (3). Wat vind je zo interessant aan liefde en relaties? “Het antwoord op de vraag wat ons gelukkig maakt, ligt besloten in de liefde. Zolang ik…

BEAUTY > LANGE WIMPERS Je wimpers meteen paar millimeter verlengen? Wimperserum stimuleert de groei van wimperhaartjes, waardoor je wimpers volleren langer worden. Stofjes als castorolie, panthenol en keratine zijn in veel wimperserums ingrediënten die voor langere wimpers zorgen. Smeer wel elke avond, minimaal 2 maanden lang; alleen dan heeft het serum effect. Op kortere termijn lange wimpers, bijvoorbeeld voor een feestje of het kerstdiner? Magnetische wimpers geven je – zonder geknoei met wimperlijm –een zwoele oogopslag. > OPEN BLIK Een lash lift laat korte, rechtewimpers naar boven krullen. Het effect van een wimperkruller, maar dan 6 tot 8 weken lang. Bij een lashlift worden de wimpers door middel van een siliconenpad en semipermanente vloeistof gekruld. Om mascara helemaal overbodig te maten, kun je je wimpers tijdens een lashliftbebandeling ook laten…

Sjaals Mutsen Wanten Colletjes Pullovers THE big CHILL Broeken Boots…

Met eetswitches kun je op een makkelijke manier gewicht verliezen Wie slanker wil zijn, moet SLIM zijn! Afvallen betekent niet dat je jezelf alles moet ontzeggen. Je wilskracht raakt namelijk altijd op. Door kleine, slimme veranderingen in je eetpatroon aan te brengen, kun je op een makkelijke manier gewicht verliezen. Dit is precies de filosofie van mijn Lazyfitgirl Methode, waarbij je stap voor stap eetswitches maakt die niet alleen gezonder zijn, maar ook vol te houden. Door gezondere, slimmere keuzes te maken in de supermarkt, ben ik 25 kilo afgevallen en ik weet zeker dat jij dat ook kunt! Van wit naar volkoren Een van de makkelijkste eetswitches is het vervangen van witte graanproducten door volkoren varianten. Witte pasta, rijst en brood bevatten minder voedingsvezels en zorgen voor een snelle…

SOESJES MET CHOCOLADEVULLING EN HAZELNOOTMOUSSE Voor 12-15 soesjes BEREIDINGSTIJD 2 uur en 20 minuten AFKOELTIJD 30 minuten BAKTIJD 20 minuten INGREDIËNTEN VOOR HET CRAQUELÉLAAGJE 50 g ongezouten roomboter, op kamertemperatuur ∙ 60 g (ruwe riet)suiker ∙ 60 g bloem ∙ roodbruine levensmiddelenkleurstof. VOOR DE SOESJES 250 ml melk ∙ 60 g boter + wat extra ∙ 150 g bloem ∙ 4 eieren. VOOR DE CRÈME 250 ml melk ∙ 1 mespunt vanillemerg ∙ 3 eidooiers ∙ 40 g suiker ∙ 1 el maizena ∙ 100 g pure chocolade (couverture) ∙ 150 ml slagroom ∙ 1 zakje slagroomversteviger. VOOR DE MOUSSE 70 g hazelnoten ∙ 3 eieren ∙ 3 el hazelnootlikeur ∙ 200 ml notenmelk ∙ 50 g suiker. VOOR DE GARNERING groene marsepein, gekocht of zelfgemaakt, in rondjes van 3…

Koffie to go Tijdens een wandeling, fietstocht of naast de schaatsbaan: met deze kleine draadloze koffie-machine drink je overal lekkere koffie. Verschillende maten, vanaf € 89,95 Koffiemaatje.shop Ski you later Een ski- of snowboardtripje in het verschiet? Deze bivakmuts van biologische merinowol houdtalle kou buiten en voert zweet goed af. €19,95 Dilling.nl FOODSWAPS Een (kerst)diner voor iederéén maken? Dat kan best lastig zijn, met allergieën en dieetvoorkeuren. Met deze swaps wordt het alsnog een eitje. * In plaats van noten: gebruik zaden, zoals lijnzaad en sesamzaad, en pitten, zoals pompoen-en zonnebloempitten. In sommige gerechten is gedroogd fruit ook een goede vervanger. * In plaats van ei: gebruik tofu, in zoete baksels kun je 50 gram appelmoes of een rijpe halve banaan gebruiken. In hartige baksels werken maizena, aardappelzetmeel of kikkererwtenmeel…

EFFECTIEF TEGEN PIJN Of het nu gaat om acute pijn of pijn gedurende een langere periode: de producten uit de gele productlijn van Perskindol worden al meer dan 30 jaar aanbevolen door Zwitserse apotheken en Drogisterijen. Te gebruiken bij dagelijkse spier- en gewrichtspijn en pijn afkomstig van sportieve activiteiten. Verkrijg baar bij o.a. Etos en Kruidvat FIJNE OORDOPJES De Ohropax Multi oordopjes zijn de beste metgezellen voor jouw oren. Dankzij het verbindingssnoer kun je ze altijd meteen inbrengen als dat nodig is. De oordopjes zijn eenvoudig te reinigen met milde zeep en water, en zijn herbruikbaar. Wel pas als ze weer helemaal droog zijn. Verkrijgbaar bij o.a. Etos en Kruidvat NATUURLIJKE OLIE Deze natuurlijke olie is multifunctioneel. Het heeft krachtige eigenschappen die gebruikt kunnen worden op huid en haar, maar…

GEZOND Ik ben van de lente en zomer. Ik hou van de warmte, de zon en luchtige kleding. De herfst en de winter zijn niet echt mijn seizoenen. Het najaar heeft wel wat, zeker met een houtkachel en een kop thee, maar ik kan er soms wat somber van worden. Wat helpt, is om deze seizoenen te zien als een tijd van reflectie. Boven de grond lijkt alles dood en dor. Onder de grond gebeurt van alles. Wat ook helpt, is vertragen. Meer lezen, vroeger naar bed gaan, vaker mediteren, aan yin yoga doen en naar binnen keren. Ik heb meestal de neiging om in de zesde versnelling door te jakkeren. In de koude maanden neem ik bewust de tijd voor minipauzes. Zitten, ogen dicht, wat voel je nu? Hoe…

PSYCHE DOE NIET ZO MOEILIJK (MET KOKEN) Uit onderzoek van Hello Fresh blijkt dat 21 procent van de Nederlanders veel stress ervaart rond de feestdagen. 16 procent van alle ondervraagden heeft stress rondom het koken. Dat brengt ons op de belangrijkste tip om de decembermaand relaxed door te komen: doe niet zo moeilijk. Met dat kerstdiner, bedoelen we dus. Laat ingewikkelde kerstrecepten voor wat ze zijn, en kies voor makkelijkere gerechten (die vaak net zo lekker zijn). Wil je toch echt dat onbegrijpelijke hoofdgerecht met 68 onvindbare ingrediënten klaarmaken? Probeer het dan in elk geval van tevoren een keer uit. Dan weet je precies hoe moeilijk het is, wat de uitdagingen zijn en of de smaak alle moeite waard is. Het is trouwens ook helemaal geen schande om je gasten…

PUZZELS 1 BLOEMPUZZEL Vul de woorden in de bloemvorm in volgens de bijbehorende omschrijvingen. In de gekleurde vakjes onstaat een woord. 1 BEWAKING 2 LIVREIKNECHT 3 ECHOPEILING 4 VLOEISTOF 5 ONGEVEER 6 WONDERLIJK 7 GEPLOOID OPLEGSEL 8 KAMERPLANT 9 TIKKEN 10 GODENVERHAAL 11 SIERDEKEN OP EEN BED 12 DICHT OP ELKAAR 2 LEGPUZZEL Leg de woorden uit de woordenlijst in het diagram zodat een ingevuld kruiswoordraadsel ontstaat. Breng de letters uit de genummerde vakjes over naar de gelijkgenummerde vakjes van de oplossingsbalk. 3 BINAIRE PUZZEL Nergens staan meer dan twee sneeuwvlokjes of sneeuwpopjes naast en onder elkaar. Op elke rij en in elke kolom staan evenveel vlokjes als popjes. 4 VLECHTWERK Vul de woorden in van linksboven naar rechtsonder en van rechtsboven naar linksonder. De letters in de gekleurde vakjes vormen - in de leesrichting - de oplossing. Van linksboven naar…

BEAUTY PIGMENTATIE EFFECTIEVE INGREDIËNTEN: vitamine C, azelaïnezuur en hydrochinon Pigmentvlekken zijn hardnekkig en laten zich maar moeilijk wegsmeren. Het gezegde ‘voorkomen is beter dan genezen' gaat absoluut op bij pigment vlekken, maar dat betekent niet dat er aan die bruine verkleuringen niets te doen is. Van de ingrediënt en die je in crèmes en serums vindt, zijn vitamine C en azelaïnezuur het meest effectief tegen pigmentvlekken. Vitamine C is een antioxidant dat de huid beschermt en bij een hoge dosering (5%) pigmentvlekken kan oplichten. Hetzelfde geldt voor azelaïnezuur, waarbij dit stofje als nadeel heeft dat het de huid kan irriteren. Geven deze 2 ingrediënten niet voldoende resultaat? Dan kun je uitwijken naar hydrochinon, een ingrediënt dat alleen op recept verkrijgbaar is via een dermatoloog of huisarts. Hydrochinon onderdrukt het enzym…

Op je menu: kardemom Een typische winterspecerij: het zoete en scherpe kardemom. Het wordt gebruikt in speculaas, glühwein, peperkoek en in hét winterdrankje: chai latte. Die maak je door een kopje (plantaardige) melk te verwarmen en 1 gekneusde peul kardemom, 1 gekneusde kruidnagel, 1 gekneusde peperkorrel, 1/4 tl kaneel, 2 tl zwarte thee, 1/4 tl gedroogde gember en rietsuiker of honing naar smaak in een theefilter te doen. Laat dit 5 minuten op zacht vuur trekken in de melk en klaar is je gezonde winterdrankje. Kardemom bevat veel antioxidanten en essentiële mineralen, zoals kalium, calcium, ijzer, magnesium en fosfor. Ook zou het helpen bij een hoge bloeddruk, spijsverteringsproblemen en infecties.…

FOOD KNOLSELDERIJ Knolselderij is de wintergroente met de meeste vezels, namelijk 4,9 gram per 100 gram. Dankzij vezels hecht cholesterol zich niet aan de wanden van bloedvaten, waardoor je minder kans hebt op hart- en vaatziekten. Daarnaast bevat knolselderij veel ijzer (goed tegen bloedarmoede) en choline (goed voor het geheugen en cholesterolverlagend). En dan zijn er nog de vitamines en mineralen, zoals vitamine K, magnesium, calcium en kalium. Magnesium zorgt voor de opname van calcium in het bloed. Vitamine K is goed voor je botten. Calcium helpt je systeem om vet af te breken en kalium kan een positieve invloed hebben op je bloeddruk. Knolselderijweetje: deze groente staat bekend als aphrodisium, oftewel potentieverhogend middel. KOOKTIP: snijd knolselderij in frietjes en kook ze 2 minuten. Besprenkel met olie en voeg naar wens…

TRAVEL 10 HOTSPOTS Lekker slapen 1 GRAN HOTEL SON NET: romantisch en landelijk Dit schitterende hotel ligt op een magische plek, op nog geen half uur rijden van Palma. Omgeven door bergen, natuur en palmbomen, met uitzicht over een vallei van Puigpunyent. Het onlangs volledig gerenoveerde hotel heeft een fantastisch restaurant (waar je overigens ook kunt eten zonder er te logeren), je kunt er wine tastings doen en fijne spabehandelingen ondergaan. SONNET.ES 2 HOTEL CAPPUCCINO: stijlvol en kleurrijk Funky, eclectisch en stijlvol! Gelegen in het hart van het historische centrum: dit kleurrijke vijfsterrenhotel heeft ook een rooftoppool, privébioscoop en spa. De populaire koffieketen Cappuccino maakt deel uit van de entreehal, met een heerlijk groot terras op een charmant plein. Een fijne plek om mensen te kijken of een koffiepauze in…