Inhoudsopgave van Editie 12 - 2022 - c't magazine

Het industrieconsortium dat de USB-standaard onderhoudt, geeft ons bij elke nieuwe usb-revisie een snelheidsverbetering. Maar zelfs wij op de redactie weten soms niet waar we het moeten zoeken als het gaat om de bijbehorende aanduidingen. Niet dat het ooit makkelijk was eigenlijk. In de begindagen van usb moest je al onderscheid maken tussen Low Speed, Full Speed, Hi-Speed en later nog Super-Speed. Omdat die Engelse termen niet eenduidig zijn, gebruikte eigenlijk iedereen de internationaal begrijpelijke versienummers USB 1.0 (tot Full Speed), USB 2.0 (Hi-Speed) en USB 3.0 (SuperSpeed). Die eenvoudige indeling had destijds prima met 4.0 kunnen worden voortgezet. Maar de snelheidsverdubbeling van 5 naar 10 Gbit/s werd door de usb-ontwikkelaars USB 3.1 (SuperSpeed+) genoemd. Enkele jaren later werd de maximumsnelheid opnieuw verdubbeld en voerden de verantwoordelijken voor de specificaties…

Als je op zoek bent naar een krachtige laptop met een geweldig scherm dat elk detail haarscherp in beeld brengt, dan is de 16-inch grote ProArt Studiobook 16 OLED een mooie optie. Het scherm is een HDR OLED-variant met een 16:10-beeldverhouding, die verticaal extra ruimte biedt zodat je makkelijker teksten leest en beelden bewerkt. Het haarscherpe OLED-scherm heeft naar keuze een 4K-resolutie (3840 × 2400) met 60 Hz, of 3.2K (3200 × 2000 pixels) met 120 Hz. Het scherm heeft net als bij de Zenbook Pro 14 Duo een 0,2 ms responstijd, 550 nits aan piekhelderheid, Vesa HDR True Black 500, 100% dekking van de DCI-P3-range en is Pantone Validated. Deze 16-inch krachtpatser wordt van rekenkracht voorzien door een AMD Ryzen 7 5800H of Ryzen 9 5900HX in combinatie met…

Om Pi-hole te installeren op een Raspberry Pi heb je een microSD-kaart nodig met Pi OS Lite erop. De ‘grote’ versie van het Raspberry Pi-besturingssysteem met een grafische interface zou slechts nutteloze ballast zijn. Het op de microSD-kaart zetten kan makkelijk met Raspberry Pi Imager, dat beschikbaar is voor Windows, macOS en Linux (zie de link bij dit artikel). Gebruik de knop ‘SELECTEER OS’ om ‘Raspberry Pi OS (other)’ als basis en de ‘Lite (32-bit)’ variant daarvan te selecteren. Selecteer de juiste geheugenkaartadapter en stel enkele opties in via het tandwielpictogram voordat je begint te schrijven naar de sd-kaart met SCHRIJF. Geef een unieke naam in je netwerk als Hostnaam op, zoals pihole, stel ‘SSH inschakelen’ in als je de Rapberry Pi niet via een aangesloten toetsenbord en scherm wilt…

Een lokale netwerkverbinding via wifi komt niet in aanmerking. De bandbreedte van een wifikanaal is vaak minder dan van een bekabelde aansluiting, maar bovenal fluctueren de tijden dat de datapakketten verzonden worden en aankomen nogal. Dat leidt tot vertragingen in de datastroom en daarmee tot haperingen in de game-ervaring. Er zijn een paar manieren om de verbinding met de gameserver zo direct en betrouwbaar mogelijk te maken. Het eerste wat je moet doen is kijken wat de pingtijd naar de server is. Als die in de orde van grootte van een paar milliseconden is, zit je wat dat betreft goed. Zit die tijd meer in de richting van honderd(en) milliseconden, dan kunnen er stabiliteitsproblemen in het dataverkeer ontstaan. Bij gameserverping.com kun je testen wat de pingtijd naar een aantal gameservers…

Back-uppen, het maken van een reservekopie van de vakantiefoto’s, het meenemen van mediabestanden naar een filmavondje − het gaat allemaal sneller wanneer de externe opslagmedia ook een snellere aansluiting hebben. Via usb gaat dat tegenwoordig met maximaal 20 Gbit/s. Volgens de makers van de usb-specificaties heet dit snelheidsniveau 3.2 Gen 2x2. De toevoeging x2 is belangrijk, want generatie 2 op zich is met 10 Gbit/s maar half zo snel. In de praktijk halen de snelste usb-ssd’s via een 20 Gbit/s-verbinding meer dan 2 gigabyte per seconde (GB/s), bij 10 Gbit/s is dat maar de helft. Hoewel USB 3.2 Gen 2x2 al in 2017 aangekondigd werd en in 2019 de eerste ssd met deze snelheid verscheen, was het aanbod nog mager. We hebben nu de volgende ssd’s op de c’t-testbank gelegd:…

NAND-flash bestaat al 35 jaar, maar de technologie is pas de laatste tien jaar echt van de grond gekomen. De capaciteit is enorm toegenomen, de toegangstijd is flink gedaald en vooral de prijs heeft een zodanig niveau bereikt dat je vrijwel geen reden meer hebt om een harde schijf in een desktop-pc te stoppen. In deze test verzamelen we negen actuele PCIe-ssd’s in M.2-formaat (2280) die de afgelopen maanden op de markt zijn gekomen. We vergelijken de nieuwkomers met negen oudere, maar nog steeds interessante modellen. Je vindt hun korte introducties en de huidige prijzen en verwijzingen naar de oudere verderop in dit artikel. Voor een betere vergelijking hebben we de relevante metingen opgenomen in de staafdiagrammen. Op die manier kun je snel de voor-en nadelen van de afzonderlijke ssd’s…

Kleine opvouwbare drones zijn niet alleen makkelijk te vervoeren en snel klaar voor gebruik. Met een model dat minder dan 250 gram weegt, hoef je als gebruiker maar aan een paar eisen te voldoen. Het is voldoende om je te registreren als exploitant en de drone te voorzien van een sticker. Een dronebewijs is niet vereist – maar je mag alsnog niet overal of dicht bij mensen vliegen. Meer details vind je in het voorgaande en volgende artikel. We hebben vier drones uit die gewichtsklasse getest: de le-idea IDEA 37, de Holy Stone HS710, de Hubsan Zino Mini SE en de DJI Mini SE. Ze behoren tot de instapklasse, met winkelprijzen tussen 240 en 350 euro. Het zijn cameradrones: ze filmen en maken foto’s vanuit de lucht. We wilden weten…

Wanneer wordt geprobeerd een objecteigenschap te benaderen, wordt de eigenschap niet alleen gezocht in het object zelf, maar ook in zijn prototype en het prototype van het prototype. Als dergelijke zinnen je vreemd voorkomen, is JavaScript waarschijnlijk niet je moedertaal. Python is vaak toegankelijker, de code heeft minder regels en het taalontwerp is geoptimaliseerd voor leesbaarheid. Helaas moet Python altijd lokaal geïnstalleerd worden, en browsers verwerken alleen JavaScript. Of toch niet? Dat Python niet in een browser draait klopt niet meer: met de software genaamd Pyodide kunnen websites ook Python-code interpreteren. Pythonontwikkelaars kunnen op die manier JavaScript vervangen door Python. Ze programmeren dan in Python met PyScript-functies in plaats van JavaScript. We laten zien hoe je aan de slag gaat met PyScript. Als voorbeeld hebben we ons laten inspireren door…

Het pc-BIOS is een van de hoekstenen van het enorme succes van het x86-platform. Beveiligingsexperts vragen echter om slankere en meer open gedocumenteerde pc-firmware die minder kwetsbaar is voor malware. Alternatieven als Coreboot bestaan al meer dan 20 jaar, maar worden tot dusver alleen in nichemarkten gebruikt. Om te begrijpen waarom het (UEFI-)BIOS zo hardnekkig blijft voortbestaan, moeten we de taken en de structuur ervan nader bekijken. Dan wordt ook duidelijk waar de kritieke punten liggen en welke ideeën er schuilen achter BIOS-alternatieven zoals Coreboot, Linux Boot en Slim Boot Loader. BIOS, EFI, UEFI Het Basic Input Output System (BIOS) is de firmware voor computers met een x86-processor, dus voor pc’s, laptops, tablets, servers en embedded systemen met chips van AMD, Intel of VIA. Het BIOS moet vóór het besturingssysteem…

Prototypes Project Kuipersatellieten in 2023 Amazon heeft een aantal jaar geleden toestemming gekregen om 3200 satellieten in een lage baan om de aarde te brengen voor Project Kuiper. Dat project moet satellietinternet mogelijk maken in gebieden waar weinig of geen internetdekking beschikbaar is. Amazon wil daarmee de concurrentie aangaan met Starlink van SpaceX, dat inmiddels al beschikbaar is voor zowel zakelijke klanten als consumenten. De eerste twee prototypes van de Project Kuipersatellieten, Kuipersat-1 en Kuipersat-2, moeten in het eerste kwartaal van 2023 de ruimte in worden gestuurd. Eigenlijk hadden ze dit jaar al gelanceerd moeten worden, maar door de opgelopen vertraging is er een overstap gemaakt van ABL Space Systems naar de United Launch Alliance (ULA). De twee prototypes worden in hun baan om de aarde gebracht door de nieuwe…

Chipfabrikanten AMD en Intel zijn in een race om de snelste desktopprocessor te produceren. Als reactie op de Ryzen 7000 volgen nu de eerste zes cpu’s van de Core i-13000-serie. Dat zijn de overklokbare K-modellen Core i9-13900K, Core i7-13700K en Core i5-13600K, en hun F-varianten waarin de geïntegreerde graphics gedeactiveerd zijn. Tegelijkertijd stuurt Intel de high-end Z790-chipset mee in de race, die meer interfaces biedt dan zijn voorganger Z690. Goedkopere processor-en chipsetvarianten volgen later, vermoedelijk rond de jaarwisseling. Intel belooft 15 procent hogere singlethread-prestaties voor de Core i9-13900K. Toepassingen die van veel cores profiteren zouden tot 41 procent sneller kunnen werken dan met de Core i9-12900K. De grootste verandering is dat de fabrikant het aantal efficiency-cores (E-cores) in de hybride cpu’s heeft verdubbeld van 8 naar 16. Het aantal snellere,…

WETENSCHAPSHAP ▶ usefulscience.org Geen zin om nieuws op wetenschappelijk gebied via allerlei verschillende nieuwsbronnen op te duiken? En ook graag in een enkele oogopslag duidelijk of het wel een nieuwtje in jouw straatje is? Dan is usefulscience. org de handige wetenschapsnieuwssite voor jou: hapklare brokken nieuws over nieuwe onderzoeken (twee tot vier regels maximaal voor je neus) gesorteerd op tags en door de lezers van de site voorzien van een score. De onderwerpen variëren van voeding en onderwijs tot gezondheid, het klimaat, fitness, ouderschap en productiviteit. Zoekwoorden gebruiken kan ook. Liever alles in een handzaam formaat in een mailtje? Abbonneer je dan op de nieuwsbrief van de site. Er is ook een RSSfeed beschikbaar, en een podcast voor als luisteren meer je ding is dan lezen. INKLEURHULP ▶ palette.fm AI…

Pi-hole is sinds 2015 het populairste filter voor DNS-naamquery’s. De gratis te gebruiken, door donaties gefinancierde software draait al op de oudere modellen van een Raspberry Pi, maar voelt zich net zo thuis op een homeserver, in een virtuele machine of in een Docker-container. Het filter werkt alleen als de clients in het netwerk Pi-hole als DNS-server gebruiken. Pi-hole gebruikt blokkeerlijsten (blacklists) om DNS-query’s voor ongewenste internetcontent (domeinen) zodanig te beantwoorden dat bijvoorbeeld een webbrowser de inhoud daarvan helemaal niet ophaalt. Bezochte websites blijven vrij van de banners van reclamenetwerken en laden veel sneller. Pc’s komen zelfs niet in contact met geblokkeerde sites die malware, cryptominers of ransomware verspreiden. Hoe je Pi-hole op een Rapberry Pi installeert zie je in het kader elders in dit artikel. Voor een permanente werking…

De NAS-apparaten van vandaag de dag maken niet alleen bestanden beschikbaar binnen het netwerk, maar je kunt ook putten uit een groot softwareaanbod om andere diensten toe te voegen. Daar ontbreken echter Pi-hole en AdGuard Home bij als DNS-filter. Maar dat maakt niet uit, die apparaten kunnen immers Docker-containers draaien. Beide filters zijn beschikbaar als kant-en-klare, officiële Docker-images. We hebben dat uitgeprobeerd op zowel een QNAP (TS-364) als een Synology (DS1522+). De noodzakelijke stappen voor het instellen van een filter zijn wat uitgebreider dan wanneer je een dienst rechtstreeks uit het app-aanbod van de betreffende NAS selecteert. Ze zijn echter niet bijzonder ingewikkeld, maar verschillen van een gewone interactieve installatie zoals op een Raspberry Pi – Docker werkt met andere mechanismen voor het configureren van dergelijke diensten. De eerste stap…

Er gebeurt meer bij de premium modellen dan in elke andere laptopcategorie. Apple levert sinds kort MacBooks met zijn M2-cpu en we hebben een MacBook Air met deze processor onder de loep genomen. De meeste van de zeven Windows-apparaten werden begin dit jaar aangekondigd, maar verschenen pas laat in de zomer op de markt. We vinden Intels twaalfde Core i-generatie in zeer verschillende vormen terug in de Asus ExpertBook B2, Dell XPS 13 Plus, Dynabook Portégé X30W-K, Framework Laptop en HP Elite Dragonfly G3. Lenovo’s ThinkPad Z13 Gen1 is voorzien van een AMD-cpu, de Ryzen 7 Pro 6860Z. En de tweede ThinkPad met de modelaanduiding X13s is de eerste (en momenteel de enige) met een Qualcomm Snapdragon 8cx Gen3. NIEUWE MARKTORDE Het feit dat de ThinkPad van ongeveer 2800 euro…

Met de USB-C stekker, die je niet verkeerd om kunt insteken, bereikt de usb-interface via speciale High-Speed datalijnen met elke nieuwe versie steeds hogere datarates, ondertussen tot 20 of zelfs 40 Gbit/s. Optioneel zijn de lijnen te gebruiken voor alternatieve transfermodi − bijvoorbeeld voor video (DP-Alt, HDMI), audio of voor Thunderbolt en PCIe. Daar komt de laadfunctie nog bij, want de universele data-interface voor pc-randapparatuur is ook een uniforme laadinterface voor camera’s, smartphones, tablets en zelfs laptops geworden. De eisen aan een USB-C kabel die in korte tijd zowel grote hoeveelheden gegevens als hoge vermogens moet doorgeven, zijn hoog wat betreft afscherming, demping en lijnweerstand. We hebben negen kabels van verschillende lengte getest, die volgens de verkopers zowel 20 Gbit/s als 100 watt kunnen doorgeven. Behalve de kabels van Anker,…

Dankzij de bijna opgedroogde hype rond cryptocurrency’s, vooral Ethereum dat is overgegaan van Proof of Work naar Proof of Stake, is minen niet meer aantrekkelijk. Hierdoor is het aanbod van grafische kaarten minder karig en dalen de prijzen. Grafische kaarten die aantrekkelijk zijn voor gamers en de afgelopen twee jaar alleen tegen compleet absurde prijzen verkrijgbaar waren, zijn nu weer betaalbaar geworden. In deze test kijken we naar drie grafische chips op zes kaarten, waaronder de Radeon RX 6600 die van compleet overpriced naar de beter betaalbare sectie is verhuisd. Net als de overige kaarten in deze test is hij voor net wat meer dan 300 euro te koop. DE GETESTE KAARTEN We hebben ons gericht op grafische kaarten voor gaming die op het moment van testen niet meer dan…

Aruba Central is een krachtige cloud-managed netwerkoplossing die ongeëvenaarde eenvoud biedt voor de hedendaagse IT-activiteiten. Als de beheer-en aansturingsconsole voor Aruba ESP (Edge Services Platform) biedt Aruba Central één centraal beheerpunt om elk aspect van bekabelde en draadloze LAN’s, WAN’s en VPN’s te overzien op campus-, filiaal-, externe en datacenterlocaties. AI-aangedreven analyses, end-to-end aansturing en automatisering, en geavanceerde beveiligingsfuncties zijn ingebouwd in de oplossing. Live upgrades, krachtige rapportagemogelijkheden en live chat-ondersteuning zijn ook inbegrepen, waardoor de dagelijkse onderhoudsactiviteiten efficiënter verlopen. Aruba Central is gebouwd op een cloudnative microservices-architectuur, met schaalbaarheid en veerkracht op enterpriseniveau. Dankzij intuïtieve workflows en dashboards is Aruba Central ook perfect geschikt voor het MKB, die over minder uitgebreide IT-middelen beschikken. Bovendien is de oplossing nu ook geïntegreerd met HPE GreenLake, wat zorgt voor een consistent operating-model…

Met drones maak je makkelijk opnames vanuit de lucht. Ze brengen echter ook het risico van misbruik met zich mee, aangezien ze moeiteloos hekken, heggen en andere hindernissen kunnen passeren waarmee mensen hun privacy eigenlijk tegen nieuwsgierige blikken willen beschermen. Verder zijn volgens de droneverordening sowieso bepaalde dingen verboden – maar niet altijd even eenduidig. Inmiddels zijn er al verschillende incidenten geweest waarbij dronepiloten buren herhaaldelijk hebben lastiggevallen met hun drone of hen bespioneerden via de ingebouwde camera. Welke rechten hebben de betrokkenen tegen een onwettig en roekeloos handelende dronepiloot? En wat kun je als dronepiloot beter vermijden? Om dat te verduidelijken helpt een blik op de regelgeving en verschillende zaken waarmee de rechterlijke instanties in het verleden al te maken hebben gehad. Op de volgende pagina staat een link…

Sinds enkele jaren vinden steeds meer activiteiten plaats in de cloud. Niet alleen gebruikers hebben veel van hun opslag-en communicatiemiddelen naar de cloud verplaatst, maar ook steeds meer organisaties hebben delen van hun IT-infrastructuur en -beheer naar veelal meer dan één cloudserviceprovider verplaatst. Daardoor is er een groeiende behoefte aan gespecialiseerde cloudsecurity-medewerkers om de integriteit van de cloudomgeving te monitoren. Omdat de ontwikkelingen op het gebied van cloudsecurity bijzonder snel gaan, kan het intimiderend zijn om aan de slag te gaan of verdere stappen in je carrière te zetten als je niet over een gedegen basiskennis beschikt. Ook gevorderde gebruikers hebben baat bij een grondig opgebouwd opleidingstraject of gespecialiseerde opleidingen op gebied van cloudsecurity. DE EERSTE STAPPEN SANS heeft cursussen ontwikkeld, speciaal voor cloudsecurity-analisten, -engineers, -architecten, en -managers, om hun…

Nieuwe 4K-home-projectors van Optoma Optoma komt met twee nieuwe short-throw projectors voor thuis: de CinemaX D2 en D2 Smart. Het zijn beide 4K-UHD-varianten (3840 × 2160) met 3000 lumen, een contrast van 1.800.000:1, REC.709 en DCI-P3 wide colour gamut, HDR10-compatibiliteit, drie HDMI 2.0-poorten eARC, S/PDIF, audiojack, RS-232 en Dolby Atmos-passthrough. Het verschil tussen de twee modellen zit hem in de Android tv-dongle met streaming apps die zoals de naam al doet vermoeden aanwezig is bij de Smart-variant van de D2. De CinemaX D2-serie biedt ook een enhanced gaming-mode met een 16 ms responstijd in 4K en 60 Hz en een responstijd van 4 ms bij full-hd en 240 Hz. Beide projectors hebben ingebouwde speakers (10W) en maken gebruik van Texas Instruments DLPtechnologie en Optoma’s DuraCore lasertechnologie waardoor de D2-serie met…

Stel je zou een multifunctioneel instrument voor hackers moeten bedenken waarmee je toegangskaarten, computers en infrarood-apparaten kunt kraken, dan heb je waarschijnlijk een futuristisch hightech apparaat in gedachten dat rechtstreeks uit een scifi-film zou kunnen komen. Dat apparaat zal waarschijnlijk niet lijken op wat je op de foto hierboven ziet. Dat was bij ons in ieder geval zo. Naar ons idee zou een hackingtool er nogal complex en ingewikkeld moeten uitzien, in ieder geval niet als een schattig en speelgoedapparaatje zoals de Flipper Zero. Maar dat maakt hem juist zo leuk. In plaats van een uiterlijk dat suggereert dat het alleen veilig is in de handen van ervaren experts, nodigt de uiterlijke eenvoud van de Flipper juist uit om hem op te pakken en ermee te spelen. Maar wat is…

1 RECHTHOEK TO RULE THEM ALL ▶ kck.st/3QjMYdV • $ 99 Je vindt het geweldig of je vindt het niks: een universele afstandsbediening om al je kijk-en luisteractiviteiten snel mee te starten. Van je Apple TV tot je AV-receiver met surroundset voor beter tv-geluid, of je slimme gordijnbediening: de Ovomote bedient het allemaal. De afstandsbediening heeft een groot touchscreen en is afgewerkt met hout. Hij werkt met een draadloze hub (meegeleverd) zodat je niet gericht hoeft te bedienen. Hij werkt via infrarood, bluetooth en wifi. Praat je graag tegen je remote? Alexa en Google Assistant worden ondersteund. De afstandsbediening kan het 10 dagen volhouden en biedt wireless snelladen (2,5 uur). Voor als je afstandsbediening aan het laden is (of je hem even niet kunt vinden) is de companion-app als back-up…

▶ Devolver Digital / Terrible Toybox • € 23 • Windows, macoS, Switch (t.z.t. Linux) Het heeft even geduurd, maar er is eindelijk weer een Monkey Island-game van de orignele maker (Ron Gilbert) van de point-and-click adventure-game-serie die je gespeeld moet hebben. Het was een onverwachte verrassing, maar daardoor stiekem extra leuk – al dan niet door een vleugje nostalgie. Met Return to Monkey Island duiken allerlei bekende gezichten en stemmen weer op, en mag hoofdpersonage Guybrush Threepwood weer de wannabe-piraat uithangen. Voor als je de eerdere games niet gespeeld hebt, is er via het Scrapbook nog de mogelijkheid wat achtergrondverhaal op te doen. Er zijn in de game ook Trivia kaarten verstopt die je de kennis van de gamereeks laten testen. Via het hintbook kom je stapje voor stapje…

Uniek, bijzonder en een beetje spannend, dat waren de opvouwbare smartphones toen ze drie jaar geleden na tergend lang wachten eindelijk verkrijgbaar waren. Maar ze waren ook merkwaardig onzinnig: de eerste modellen waren lomp, niet bijzonder praktisch, niet robuust genoeg – en bovendien verschrikkelijk duur. De huidige Galaxy Z Fold4 en Flip4 smartphones van Samsung zijn nog steeds niet goedkoop, ze kosten allebei meer dan 1000 euro. Maar sinds de eerste generatie foldables is er flink wat veranderd. Samsung blijft met de twee smartphones een verschillende aanpak hanteren. De Flip volgt de stijl van de klaptelefoons van vroeger en vouw je halverwege dicht. Als je hem opent, heb je een normale smartphone met een scherm van 6,7 inch in je hand; vouw hem dicht en de kleine Flip berg je…

Microsoft is vanaf 20 september begonnen met het verspreiden van de eerste grote functie-update voor Windows 11. Net als bij nieuwe Windows 10-edities is Windows 11 22H2 in eerste instantie een optionele update. Je wordt pas gedwongen om het te installeren wanneer de vorige versie 21H1 het einde van zijn ondersteuning nadert – voor de gebruikelijke Home-en Pro-edities is die datum in de herfst van 2023. In maart hebben we al enkele nieuwe functies van versie 22H2 beschreven [1]. In dat artikel hebben we met name de aanpassingen van het uiterlijk en de gebruikersinterface van Windows 11 besproken. Veel van de wijzigingen hebben ervoor gezorgd dat de design-erfenissen uit Windows 10 verwijderd zijn, waardoor de nieuwe Windows 11 over de gehele linie meer op Windows 11 lijkt. Hier een korte…

Malware heeft het makkelijk onder Windows omdat het alles mag doen wat de ingelogde gebruiker ook mag doen: bestanden lezen en schrijven, toegang tot het werkgeheugen, gegevens naar internet sturen en nog veel meer. Een modern sandbox-en autorisatieconcept, zoals bekend van smartphone-besturingssystemen, is er niet. Windows heeft zelf wel een sandbox [1], maar dat is meer een virtuele machine met een eigen Windows-versie. Een antivirusprogramma zoals Windows Defender helpt slechts in beperkte mate, omdat het niet alle gevaarlijke code kan detecteren. In een sandbox kan dergelijke code echter geen schade aanrichten. Zelfs als software je computer niet meteen besmet of bestanden afpakt, heeft het uitvoeren ervan vaak vervelende gevolgen. Veel programma’s laten rotzooi achter op de computer die door hun verwijderingsroutine niet wordt verwijderd. Als ze in een sandbox draaien,…

Jva-code doet al een kwart eeuw zijn werk in processors van verschillende apparaten. In dietijd heeft Java zich gevestigd als de ruggengraat van de wereldeconomie: NASA, Google, NSA, ING, eBay, Amazon, Twitter en talloze andere bedrijven vertrouwen op Java-software. Bovendien draait de programmeertaal op alle soorten embedded systemen en telt het volgens Oracle wereldwijd 45 miljard actieve Java Virtual Machines (JVM). Toch beschouwen sommige ontwikkelaars Java als een product dat over zijn hoogtepunt heen is. Dat komt waarschijnlijk omdat Java 8 uit 2014 bij veel bedrijven nog steeds de standaard is. Die opvatting is echter behoorlijk achterhaald, omdat Oracle de afge-lopen jaren zowel de Java-taal als de Java Development Kit (JDK) ingrijpend gemoderniseerd heeft. In dit artikel ontkrachten we daarom die en andere clichés en laten we met grote veranderingen…

E en typische SSH-verbinding met het commando ssh ik@example.com biedt veel kans op typfouten en vergt de nodige concentratie als je meer dan een handvol servers beheert. Want tsja, in welke wachtwoordmanager stond mijn rootwachtwoord ook alweer? En wat was ook alweer het ipadres van mijn gehuurde server? Beheer via SSH kan een vervelende klus zijn. We leggen uit hoe je je SSHroutine kunt optimaliseren en nog veiliger kunt maken. In dit artikel wordt Ubuntu 22.04 LTS gebruikt als OpenSSH-client en -server. Veel tips kunnen ook worden gebruikt bij macOS en Windows. De eerste stap voor meer veiligheid en comfort bij het werken met SSH is overschakelen van wachtwoorden naar sleutelparen. Als je het inloggen met een wachtwoord toestaat, geef je potentiële indringers de kans om gebruikersnamen en wachtwoorden uit…

ENERGIE BESPAREN IN HUIS We staan voor een dure winter: of het nu gaat om elektriciteit of gas, energie wordt steeds duurder. Energie besparen is dus het devies. We helpen je bij het identificeren van de grote stroomverbruikers en geven tips voor een efficiënt gebruik van warm water en verwarming. We ontkrachten ook energiebesparingsmythes en laten zien waar er daadwerkelijk mogelijkheden zijn om energie te besparen. KOOPADVIES VOOR LAPTOPS Fabrikanten kondigen met veel enthousiasme nieuwe laptopgeneraties aan met steeds krachtigere cpu’s, snellere interfaces en betere beeldschermen, maar leveringsproblemen maken de markt onoverzichtelijk. We helpen je om uit het huidige assortiment de juiste laptop te vinden. BOVENDIEN MEEKIJKEN BIJ EEN PENTESTER Met een domeinnaam als enige informatie slaagt een pentester erin toegang te krijgen tot de interne systemen van een klant…