Inhoudsopgave van Editie 11 - 2025 - Zo Zit Dat

DANSPLAAG Dansen tot je er letterlijk bij neervalt. In de middeleeuwen werden meerdere steden getroffen door choreomanie, een dansplaag. De bekendste uitbraak was in 1518, in de stad Straatsburg in Frankrijk. Honderden mensen kregen de ziekelijke drang om te dansen en gingen daar dagenlang mee door, soms tot de dood aan toe. Was het magie? Een goddelijke vloek? Dat dachten ze toen wel. Nu hebben wetenschappers andere verklaringen: een kriebelziekte (ergotisme), honger en bijgeloof of massahysterie. MAGISCHE WETENSCHAP Soms lijkt de wetenschap wel een beetje op magie! Zo zijn wetenschappers aan het experimenteren met zogenaamde metamaterialen die licht om een object kunnen buigen dat daardoor onzichtbaar wordt! Ook zijn wetenschappers erin geslaagd om informatie van het ene deeltje naar het andere deeltje te beamen, kilometers verderop! Zal dat ook ooit…

IN VUUR EN VLAM Je ziet het vaak in films of misschien heb je het zelf ook weleens meegemaakt: bij een kampvuur. Gezellig met vrienden of familie, met muziek en het roosteren van marshmallows. Tijdens zo’n knusse avond kun je soms ineens genieten van een echte lichtshow. Niet van lampjes of vuurwerk, maar van vuurvliegjes die op zoek zijn naar een partner. De knipperende lichtjes die je ziet rondvliegen zijn allemaal mannetjes. De vrouwtjes hebben namelijk geen vleugels en blijven op de grond. Die worden dan ook glimwormen genoemd. Dat licht gaat niet aan door een schakelaar op hun rug. Het is een slim trucje in hun lichaam, dat bioluminescentie heet. Daarbij speelt de stof luciferine de hoofdrol. Zodra er een chemische reactie ontstaat, begint het achterlijfje te gloeien. En…

DONDERSTRAAL Bliksemflitsen zijn enorme vonken die een streep vormen van wolk naar wolk of van een wolk naar de grond. De vonken ontstaan door ijskristallen en waterdruppels die tegen elkaar aan botsen. Dit gebeurt vaak op broeierige zomerdagen. Dan stijgt de warme, vochtige lucht op en die botst met koudere lucht. De elektrische vonk van een flits is superheet, hierdoor gaat de lucht om de flits heen trillen. Dat is de knal die je hoort tijdens een onweersbui. Voor een fractie van een seconde verwarmt een bliksemflits de omringende lucht naar een temperatuur die vijf keer zo heet is als de temperatuur van de zon. Megaheet dus! IN ALLE KLEUREN Regent het en schijnt de zon? Dan verschijnt er soms een regenboog aan de hemel. Hoe? Dat heeft te maken met…

“Langzaam loop ik op het gekraak af. Ik schijn voorzichtig met mijn zaklamp in de boom en zie daar een gigántisch beest zitten… Ik kan mijn ogen niet geloven: ik heb de allergrootste geleedpotige ter wereld gespot!” KRAK! “Ik ben op een Indonesisch eilandje waar ik samen met het Wereld Natuur Fonds de hele dag onderzoek heb gedaan naar allerlei verschillende dieren. Moe maar voldaan loop ik ’s avonds terug naar mijn houten huisje op het strand. Het is al laat en erg donker buiten, als ik ineens een vreemd, krakend geluid hoor. Het komt vanuit de binnenkant van een boom. Ik loop eropaf, schijn met mijn telefoon in de boom… en daar zie ik een enorme krab een kokosnoot openkraken!” KAMPIOEN IN VERSTOPPEN “Rara, welke krab is heel groot,…

O jee! Je koppie jeukt en je vader ziet zwarte beestjes over je haren lopen. Hoofdluizen! Als er een op je bol is gekropen, klampt hij zich met zijn kaken vast aan je hoofdhuid. Dan zuigt-ie als een soort vampier een beetje van jouw bloed op. Tegelijkertijd stopt het beestje wat van zijn speeksel in het wondje. Zo stolt het bloed minder snel en kan de parasiet blijven drinken. Veel mensen zijn allergisch voor dit luizenspeeksel. Het resultaat: jeuk! luisje LOPEND VUURTJE Hoofdluizen vermenigvuldigen zich megasnel. De vrouwtjes kunnen wel tien eitjes op een dag leggen! Deze eitjes worden ook wel neten genoemd. Als die zijn uitgekomen, klimmen de jonge luizen zodra ze de kans hebben naar het haar van anderen. Omdat ze niet kunt vliegen of springen, lukt dit…

1 KNIBBEL KNABBEL KNUISJE Wie knabbelt er aan mijn huisje? Heksen bestaan natuurlijk niet, maar heel vroeger dachten ze van wel! Het liep vaak niet goed af met vrouwen over wie gedacht werd dat ze heksen waren. In dit museum duik je in de geschiedenis van heksenvervolging. Heftig. Durf jij het aan en kun jij wel tegen een stootje? Dan is dit museum iets voor jou! Museum de Heksenwaag Oudewater tickets vanaf € 4,25 2 MONSTERS EN MYTHES Monsterlijke mythes en mythische monsters zijn natuurlijk razend interessant! Al in de oudheid werden superveel verhalen verteld over bijzondere, magische wezens. In dit museum leer je ze allemaal kennen! Maak ondertussen puzzels, los raadsels op en doe spannende opdrachten. Rijksmuseum van Oudheden - Leiden entree tot 18 jaar gratis 3 (VER)WONDERKAMERS Kunst saai? Dacht het…

1 DE GRIEKEN EN ROMEINEN GEBRUIKTEN MAGISCHE BROUWSELTJES TEGEN DE GRIEP. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 2 ER ZIJN EENHOORNS GESPOT IN AZIË. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 3 WIE HET ZWAARD VAN MERLIJN DE TOVENAAR UIT DE STEEN TREKT, LEEFT VOOR ALTIJD. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 4 HEKSEN GEBRUIKTEN TRANEN VAN KATTEN VOOR HUN SPREUKEN EN DRANKJES. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 5 MEDUSA VERANDERDE JE IN EEN HOOPJE STRONT ALS JE HAAR AANKEEK. JAK! ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 6 OOK KATTEN WERDEN IN HET OUDE EGYPTE GEMUMMIFICEERD. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 7 DE MYSTERIEUZE BEELDEN OP PAASEILAND ZIJN DOOR NEDERLANDERS GEPLAATST. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR Check de oplossingen op bladzijde 51!…

WEET JIJ HET ANTWOORD? Ga dan snel naar Zozitdat.nl/winnen en vul vóór 10 december je antwoord in bij deze winactie. Wie weet maak jij kans op De piramide van de farao Escape Game van Clementoni (t.w.v. € 6,99)! OVER DE PRIJS Lukt het jou te ontsnappen uit de piramide van de farao? Met dit spannende spel verveel jij je geen minuut! De kaarten geven aanwijzingen om verder te komen in dit avontuur. Speel in je eentje of met vrienden, ennn… pas op voor loslopende mummies! WIN 3X…

Nestel je lekker op de bank met een kleedje, een kop choco en… deze vijf boeken! Lees wie het voor het zeggen heeft in Wie is de baas?, ga op avontuur met Yuki en Sem in Bommel en ik en vlieg naar de horizon in Ronnie de roerdomp slaat zijn vleugels uit. De beren doen hun zegje in Wij, beren en Kareltje strijdt tegen gemene pesters in De avonturen van Kareltje (toen hij nog niet krom stond). Zo kom jij de herfst wel door! Wil je dit vrolijke boekenpakket winnen? Zo Zit Dat mag ’m drie keer weggeven. Ga snel naar Zozitdat.nl/winnen en doe mee! Wij, beren, Lotte Stegeman, € 24,99 Ronnie de roerdomp slaat zijn vleugels uit Arjan Dwarshuis, Marieke ten Berge € 19,99 Wie is de baas? Arwen Kleyngeld, € 19,99…

◯ WAAR ◯ NIET WAAR Van blz. 11 1 Niet waar: maar een beetje magie gebruikten ze wel! De Grieken en Romeinen gebruikten versierde stenen tegen pijntjes en kwaaltjes. Op de stenen werden goden en dieren getekend om iemand te beschermen. 2 Waar: euh, dat dachten mensen tenminste. Verschillende mensen zeiden dat ze een eenhoorn hadden zien lopen in Azië of Afrika. 3 Niet waar: maar volgens de legende win je wel een andere prijs: je wordt koning van Engeland! 4 Niet waar: heksen met magische krachten bestaan natuurlijk niet echt, maar in de middeleeuwen dachten ze van wel. Mensen dachten toen dat heksen zich in katten konden veranderen om stiekem rond te sluipen. Vooral zwarte katten hadden het maar zwaar. Die werden als spionnen van de duivel gezien. 5 Niet waar: je hoeft je…

HOOFDREDACTIE: Henrike van Gelder REDACTIE: Kimberley Koopman, Famke Klaver (stagiair), Willemijn Swarte VORMGEVING: Caroline Koster, Kirsten Vermeulen (art director) MEDEWERKERS: Kristel Bosua, Jonathan van Engelenhoven, Barthe Jasmijn Kant, Mirthe Niehoff, Jordi Peters, Richard de Rooij, Mirjam Rosema-Verhulst, Alie Sierkstra, Jan-Willem Spakman, Anne de Vroomen SALES: Robin van der Laan, Leonore Tilleman MANAGING DIRECTOR KIDS: Sanne Linssen PROJECTMANAGER: Michiel Muller PROGRAMMAMANAGER: Nina van den Driesschen DIRECTEUR MAGAZINES: Joyce Nieuwenhuijs DIRECTEUR DPG MEDIA: Erik Roddenhof…