Inhoudsopgave van Editie 9 - 2025 - Zo Zit Dat

Elena (8 jaar) Wist je dat een vallende ster eigenlijk geen ster is? Het is een stukje ruimtesteen, dat in de dampkring in een flits verbrandt. Dat ziet er wel heel bijzonder uit en daarom dachten mensen vroeger dat het iets magisch was! De oude Grieken geloofden dat vallende sterren zorgden voor kleine gaatjes in de hemel. Door deze gaatjes glipte je wens makkelijker naar God, die volgens hen daar woonde. Sommige mensen geloofden dat vallende sterren voor baby’s zorgden. Ze vonden dat dus een goed moment om een wens te doen. En nu wensen we nog steeds. Jij ook? HOE WERKT GEBARENTAAL? JODY (9 JAAR) Gebarentaal is een taal net als andere talen, met eigen woorden en regels. Maar in plaats van het te horen, kun je het zien!…

GIGAVLEUGELS Dat vleermuizen kunnen vliegen, zal je niet verrassen. Maar wonderlijk is het wel. Ze zijn namelijk de enige zoogdieren die dat kunnen! Vleermuizen hebben een elastische vlieghuid tussen hun lijf en poten. En die kunnen ze met de superlange vingers aan hun voorpoten uitspreiden tot gigantische vleugels. Die van de grijze grootoorvleermuis zijn soms wel 30 centimeter breed, terwijl haar lijf maar zo’n 5 centimeter lang is. PASPOORT Naam: grijze grootoorvleermuis Is een: zoogdier Leeft in: een groot deel van Europa Is gek op: insecten DE OREN VAN DEZE VLEERMUIS ZIJN BIJNA NET ZO LANG ALS HAAR LIJF WAT HOOR IK? Net als veel andere vleermuizen gebruikt dit nachtdier haar oren om lekkere hapjes te vinden. Ze doet dat door extreem hoge geluidjes te maken. Als die op motten…

DONKEY KONG BANANZA Platforms: Switch 2 Donkey Kong Bananza is nu al een regelrechte klassieker – een beetje als Super Mario Odyssey, maar dan ondergronds en nóg gekker! Samen met Pauline duik je diep de aarde in, op zoek naar sappige bananen en andere geheime schatten! Je beukt muren kapot, slingert door junglewerelden en ontdekt stiekeme paadjes in ijsgrotten. Onderweg kies je zélf welke kracht je sterker maakt; meer slagkracht of liever extra levens? En dan zijn er nog de Bananza-vormen: je verandert in megasterke dieren, zoals een vliegende struisvogel of een rennende zebra! Elk level zit vol verrassingen: van ouderwetse 2D-platformactie tot geheime gevechtsarena’s. XBOX IN JE HANDEN Met de ROG XBOX Ally speel je jouw favoriete XBOX-games… zonder XBOX! Dit is een superkrachtige gameconsole die je gewoon in…

WAAR NIET WAAR Van blz. 11 Waar: hop, op z’n kop! Ondersteboven kan een panda hoger plassen én komt de geur een stuk verder. Zo weten alle andere panda’s in de buurt dat het zijn gebied is. Niet waar: een luiaard is lui, maar niet zó lui. Gemiddeld poept het slome dier één keer per week. Waar: door heel hard met haar staart te draaien, als een soort propeller, schiet de kak van een neushoorn overal naartoe. Niet waar: tijdens een winterslaap eten dieren bijna niets, daardoor hebben ze eigenlijk ook niets om uit te poepen. Moeten ze toch? Dan doen ze het wakker, of nou ja… half-wakker. Slaapkakken, dus! Waar: met 40 graden Celsius op blote voeten staan is voor niemand fijn. Gelukkig hebben veel vogels, zoals de ooievaar…

1 Kwallen zijn meestal rond of ovaal. Maar bij Oceanië zwemt een andervormig exemplaar. Welke kwal is écht? 2 Afgrijselijk, afschuwelijk en spuuglelijk - welke vis is volgens veel mensen de lelijkste vis op aarde? A. Sidderaal B. Galapagos batfish C. Blobvis 3 Welke nepfiguren wonen hier in de oceaan? A. De Bubbel Guppies B. Spongebob en Patrick C. Ariël en Ursula 4 Welke vis is een enorme stinkerd? A. Anemoonvis B. Mandarijnpitvis C. Doktersvis 5 Hoe heet het enorme gebied bij Australië waar duizenden bijzondere vissen te bewonderen zijn? A. Het gigantische aquafaunia B. Het waanzinnige koraalrif C. Het groot barrièrerif 6 Welke haai is stiekem een vegetariër? A. Walvishaai B. Stierhaai C. Witte haai 7 Welk Australisch landdier heeft een nogal waterig familielid? A. De slang B. De koala C. De kangoeroe 8…

PAKLIJST Kompas Satelliettelefoon Landkaart en/of GPS EHBO-kit met vacuümpomp tegen giftige beten Bedekkende en ademende kleding Tarp of lichttentje Hoofdlamp en extra batterijen Drinkrugzak Waterfilter Houdbaar eten (rijst, bonen, repen) Pannetje Magnesiumstick of aansteker ALLES VOOR WATER Aiii, het is inmiddels 50 graden en je waterzak is helemaal leeg. Wat nu? Kijk goed om je heen. Vocht of water vind je bij groene planten en op de laagste plekken. Dierensporen kunnen je ook op weg helpen. En vergeet je oren niet te gebruiken. Hoor je vogelgeluidjes, dan is er misschien wel een drinkplek in de buurt. Belangrijk: loop nooit zomaar ergens heen. Je verspilt kostbare energie en kunt verdwaald raken. Het is ook slim om je slaapritme om te gooien. Doe overdag een dutje in de schaduw en ga ’s…

PARTY TIME! Als je niet beter weet, kun je deze diertjes zomaar voorbijlopen. Met hun bruinige verenkleed lijken kroontirannen op doodnormale vogeltjes. Maar dan heb je hun geheime wapen nog niet gezien. Zodra ze elkaar willen versieren of een vijand willen laten schrikken: poef! Tussen de ogen verschijnt opeens een prachtig gekleurde waaier. De mannetjes gaan voor een knaloranje hanenkam, de vrouwtjes kiezen voor geel. Blauwe stippen zorgen ervoor dat hun outfits perfect matchen. Inderdaad, dit prachtige koppel is helemaal klaar voor een avondje uit in de jungle. PASPOORT Naam: tropische kroontiran Woont: van Mexico tot Brazilië Lengte: 15 centimeter Gewicht: 20 gram EENHOORN VAN DE ZEE Zie ik daar nou een zwemmende eenhoorn? De narwal heeft er zeker wat van weg. Toch kijk je eigenlijk niet naar een hoorn,…

SOMS KUNNEN ER OOK GRIEZELIGE GEZICHTJES UITKOMEN. DAN STAAN DE BUIZEN NET IETS ANDERS LACHEBEKJES Onder een microscoop lijkt het net alsof deze grassprieten vrolijke gezichten hebben. Maar dit zijn natuurlijk geen echte smileys, dit zijn de vaatbundels die ervoor zorgen dat de plant water en voedingsstoffen krijgt. De bundels bestaan uit het stofje xyleem, dat water vanuit de wortels naar boven brengt. En uit floëem, dat voedingsstoffen verplaatst door het blad. Enne… die ronde buizen, die lijken dus soms op gezichtjes. Om te gieren!…

EEN LANCEERRAKET IS EVEN STERK ALS 18 GROTE VLIEGTUIGEN SAMEN De crawler-transporter is een enorm voertuig met rupsbanden. Dit ding brengt de gigantische lanceerraket naar het lanceerplatform. En dat duurt even, want het gaat met een slakkensnelheid van 1,6 kilometer per uur. Raketten hebben zo gigantisch veel kracht door twee ingrediënten te mixen. Samen veroorzaken die een explosie. Die ingrediënten kunnen vast of vloeibaar zijn. EXPLOSIEVE KRACHT ENNN… VUUR! Een raket stijgt op vanaf een lanceerplatform. Na het aftellen zorgen de motoren voor een enorme, explosieve kracht die de raket de ruimte in vuurt (letterlijk!). HERBRUIKBARE RAKETTEN Om de ruimtevaart goedkoper en minder vervuilend te maken, kunnen sommige raketten meerdere keren gebruikt worden. Nadat ze hun lading naar de juiste plek brengen, valt het herbruikbare deel terug naar de aarde.…

Papoea-Nieuw-Guinea ligt naast Indonesië en hoort bij Oceanië. Het land bestaat uit honderden eilandjes en er worden meer dan 800 talen gesproken! Hun hoofdtaal? Engels, Tok Pisin en Hiri Motu. Pak je koffer maar, want het is tijd om een kijkje down under te nemen! Je hoeft niet letterlijk op je kop te gaan staan (al mag dat wel natuurlijk), maar aan de andere kant van de wereld ligt een prachtig werelddeel op je te wachten. Ga je mee naar Oceanië? AUSTRALIË G’day mate! Zet de barbie maar vast aan, want Aussies zijn gek op barbecueën. Ze doen dit vooral met familie en vrienden, en eigenlijk is elke dag wel geschikt om de grill aan te zetten. Met kerst, Pasen of de verjaardag van de vis van je buurman? Kan allemaal. Het…

PASPOORT Naam: huntsmanspin Grootte: ongeveer 15 centimeter Giftig: nee GIGASPIN Schrik niet als je deze reus tegenkomt: de huntsmanspin kan wel vijftien centimeter groot worden! Gelukkig is hij niet gevaarlijk voor mensen. Zijn prooien schakelt hij razendsnel uit met een krachtige beet. Je vindt deze kriebelaar in garages, tussen stenen, onder boomschors en soms zelfs gewoon in huis. PASPOORT Naam: Australische huisspin Grootte: 1,5 centimeter, mannetjes zijn vaak 1 centimeter Giftig: nee ECHTE AVONTURIER Goed nieuws voor huismussen: deze achtpoot is niet gevaarlijk voor mensen! Je herkent haar aan haar opvallende web vol zigzagdraden. Ze is een echte avonturier, want ze reist de hele wereld over. Meestal verstopt tussen planten, fruit of in vrachtwagens. Ooit leefde deze kleine kriebelaar alleen in Australië, maar inmiddels verovert ze ook Europa! PASPOORT Naam:…

Spoile r: mee stal niet Wist je dat de zwaartekracht voor ons pas ophoudt als de aardbol er niet meer is? Planeet aarde weegt maar liefst 6 triljard ton! Dat is omgerekend 5.972.000.000.000.000.000.000.000 kilogram. Poeh, tel die nullen maar na. Zo veel gewicht zorgt ervoor dat dingen ernaartoe worden getrokken. AANTREKKELIJK Eigenlijk is zwaartekracht gewoon aantrekkingskracht. Alles wat massa heeft, alle voorwerpen, mensen en dieren dus, trekt elkaar aan. Een goed voorbeeld is een kokosnoot die uit een palmboom valt. Zodra de vrucht van de boom loslaat, trekt de aarde hem zo snel mogelijk in een rechte lijn naar zich toe. En dan valt-ie dus op de grond! (Of op jouw hoofd, als je niet oplet…) PLONS! De aarde is supergroot en megazwaar, dus zij trekt alles het hardst aan.…

EEN MUSEUM OM (OP) TE BOUWEN Van 4 oktober tot en met 2 november zijn er in de weekenden gave Minecraft-workshops in Museon Omniversum. Zo kun je bijvoorbeeld Den Haag nabouwen. Leer hoe je een echte wijk maakt of ontdek wat er gebeurt als de stad onder water komt te staan. Bedenk jij de slimste, leukste of uitdagendste oplossing? Misschien ben jij dan wel de winnaar van de dag! Check de website voor meer info. Museon-omniversum.nl BOEKEN VOL AVONTUUR Ben jij klaar voor een week vol avontuur? Toevallig is dat ook het thema van de Kinderboekenweek. Reis met Dexter tot ver in de ruimte en help de aarde redden in De ruimtereizen van de Billy Extra Plankgas. Versla samen met Ricky Ricotta en zijn Superrobot alle kleine én grote slechteriken.…

Oeps! Er zitten ook een paar beesten bij die hier niet wonen. Weet jij welke? Check het antwoord op pagina 31. A. Dingo • B. Kangoeroe C. Quokka D. Rode panda • E. Koala F. Grijze vliegende vos G. Bergduivel • H. Kiwi I. Wombat • J. Helmkasuaris K. Mierenegel L. Roodstaartraafkaketoe M. Emoe ANTWOORDEN: 1. H • 2. L • 3. J • 4. E • 5. K • 6. G • 7. I • 8. F • 9. A • 10. C • 11. D • 12. B • 13. M…

EEN GLAS WATER OMKEREN ZONDER TE MORSEN Water + zwaartekracht = een natte vloer. Maar… wist je dat je een glas opz’n kop kunt houden zonder dat alles eruit klettert? Zo doe je het: Vul een glas met water. Leg er een ansichtkaart op (lekker stevig aandrukken). Houd de kaart vast, draai het glas om. En nu… laat je los. IN MINECRAFT In het echt leven dieren niet op z’n kop (vleermuizen uitgezonderd). Maar in Minecraft kan dat wel! Zoek een nametag, noem je paard of koe ‘Dinnerbone’. Et voilà… een ondersteboven beest! EEN WATERIJSJEETEN Bleh, zijn jouw handen ook altijd zo plakkerig na het eten van een waterijsje? Oplossing: hou ’m ondersteboven. Dan lekt je ijsje z'n plakdruppels gewoon op de grond. Nadeel is wel dat je pols pijn…