Inhoudsopgave van Editie 171 - 2025 - Zo Zit Dat

Op de Galapagoseilanden is het altijd warm, hoe kunnen de pinguïns tegen die hitte? “Alle dieren zijn aangepast aan het klimaat waarin ze leven. Toch is het leven in de hitte best een uitdaging voor de pinguïns. Gelukkig hebben ze zo hun trucjes om er mee om te gaan. Zo is het grootste gedeelte van hun lijf bedekt met veren, dat is voor als het kouder is. Maar hun voeten en gezicht zijn op sommige stukken kaal. Zo kunnen ze de hitte beter kwijt.” Zweten ze zich niet de hele dag te pletter? “Dat niet, want dat kunnen ze niet. Net als honden hijgen ze erop los om af te koelen. Hun huid werkt ook mee, daar gaat meer bloed naartoe. Die rozige huid zorgt ervoor dat het bloed dat…

REGENSCHADUW Aan de droge kant van een hooggebergte ontstaan ook woestijnen. Regenschaduw heet dat. Vochtige lucht van de oceaan wil over de berg heen. Als de lucht opstijgt, koelt-ie af. Er ontstaan wolken die regen laten vallen op het gebergte. Als de wolk eindelijk aan de andere kant aankomt, zit er geen druppeltje meer in. Zo ontstaat een woestijnlandschap. DANKZIJ HAAR HARIGE POTEN HEEFT DE FENNEK MINDER LAST VAN HET HETE ZAND EEN ZILVERMIER KAN IN 1 SECONDE 108 KEER HAAR LICHAAMSLENGTE AFLEGGEN…

1 ITALIAANSE KINDEREN HEBBEN WEL 11 TOT 15 WEKEN ZOMERVAKANTIE. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 2 IN ZWEDEN MAG JE GRATIS IN DE NATUUR KAMPEREN. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 3 ALS HET BEWOLKT IS, KUN JE NIET VERBRANDEN. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 4 IN SOMMIGE DELEN VAN EUROPA SCHIJNT ZOMERS DAG EN NACHT DE ZON. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 5 HONDEN MISSEN HUN BAASJE ALS ZE OP VAKANTIE GAAN. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 6 NA HET DOORSPOELEN VAN DE WC IN HET VLIEGTUIG, KOMT JOUW POEP EN PIES IN DE LUCHT TERECHT. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 7 OP VAKANTIE WORD JE SNELLER VERLIEFD DAN THUIS. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 8 DE EERSTE ZONNEBRIL WERD GEBRUIKT IN DE SNEEUW. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 9…

1 Waar ruikt de reuzenaronskelk naar? A. Rottend vlees B. Tenenkaas C. Eierscheten 2 Welke kleine diertjes liggen veel te stinken op het strand? A. Zeepokken B. Krabbetjes C. Mosdiertjes 3 Wat zorgt voor de geur van rotte eieren bij een vulkaan? A. Stinkende scheten B. Verbrande eieren C. Vieze schimmels 4 Hoeveel geur en kan je neus onderscheiden? A. 25 B. 1.275 C. 1 biljoen 5 Wij maken veel vieze goedjes. Wat gebruiken dokters soms om mensen beter te maken? A. Poep B. Snot C. Oorsmeer 6 Waarom ruikt een zwembad soms zo sterk? A. Omdat er in het zwembad wordt gepiest. B. Omdat er veel chloor in zit. C. Omdat de lucht in het zwembad vaak zo warm is. 7 Jij weet vast hoe muntgeld ruikt. Maar wat…

In een recyclingcentrum wordt afval gescheiden. Metaal bij metaal, papier bij papier, glas bij glas en er zijn nog veel meer stoffen die gerecycled kunnen worden. Daarna worden de materialen omgezet in grondstoffen waar nieuwe producten van worden gemaakt. Hoe ze dat doen? Kijk mee! Elk stukje afval wordt ‘gescand’ door een laser. Die vertelt de sorteermachine van welk materiaal het is gemaakt. Met lucht wordt elk stuk naar de juiste verzamelbak geblazen. ZELFS AUTO’S KUNNEN WORDEN GERECYCLED! ONGEVEER 80 PROCENT VAN EEN VOERTUIG KAN WORDEN HERGEBRUIKT In nietijzerhoudende metalen zit geen ijzer. Ze zijn dus niet magnetisch. Om ze te kunnen scheiden maakt de wervelstroomscheider een tijdelijk magnetisch veld aan met behulp van draaiende magneten. Sommige materialen kunnen worden hergebruikt in plaats van gerecycled. Met glazen flessen kun je…

Paklijst • Je telefoon• Spelcomputer• Kussen• Water• Snoepjes of ander lekkers• Koptelefoon• Kotszakje GA OP KENTEKENJACHT! Laat zien dat je een echte speurneus bent. Speel het Kenteken Detective Spel. Je lost samen spannende en grappige mysteries op! Zo doe je dat: kijk naar het eerste kenteken dat je tegenkomt. De letters die daarop staan, moet je gebruiken om een dader te bedenken. Bijvoorbeeld: KRT-34-B Koos de Rijke Tuinman Nu pak je een ander kenteken. Dit bepaalt het wapen van de moord! Spannend… Je hebt nu nog één auto nodig om de plaats van de misdaad te bedenken. Je hebt nu de ingrediënten voor een spannend verhaal! Vertel het moordverhaal aan de rest. Wie kan het spannendste of grappigste verhaal bedenken?  Tip: zorg voor een echte jury die een winnaar kiest…

Als je na een zomerse stortbui naar buiten rent, ruik je het meteen: petrichor. Eh… wat?! Petrichor is de naam voor de geur die dan in de lucht hangt. Het is een combinatie van stofjes die vrijkomen uit de grond na een flinke regenbui als de grond lange tijd droog is geweest. Daarom ruik je het vooral in de zomer. Schimmels, bacteriën en sommige gassen zitten dan ‘vast’ in de grond. Op het moment dat het regent, worden ze bevrijd en zweven ze door de lucht. En dat ruik je. De meeste mensen vinden het een heerlijk geurtje, net als jij Ties! HOE WORDT BEPAALD WELK CIJFER HET WEER KRIJGT? ELLE (9 JAAR) De weermeesters van Weeronline zijn niet streng. Elke dag krijgt eerst een 10. Maar waait er een…

1 Wat zorgt niet voor luchtvervuiling? A. De vieze stinkboer van je broertje, blèh! B. Vuurwerk afsteken. C. Het vliegtuig naar je favoriete vakantiebestemming. 2 Waar vind je de plastic soep? A. In de supermarkt bij de afdeling soepen in zak. B. Langs de kust van Antarctica. C. Op wel vijf verschillende plekken ter wereld. 3 Er zijn plannen om zonnepanelen de ruimte in te sturen, waarom? A. In de ruimte schijnt de zon altijd. B. In de ruimte is meer plek. C. Het regent nooit in de ruimte. 4 Welke vis kun je beter niet eten? A. Zeebaars B. Sliptong C. Paling 5 Wat gebeurt er als de aarde nog meer opwarmt? A. Dan laten mensen meer stinkscheten. B. Dan verliezen dieren hun vacht. C. Dan worden er meer…

Eigenlijk doet een slang dat net zoals jij het speeksel in je mond maakt. In jouw mond zit een speekselklier. De slang maakt gif in een gifklier die in haar kop zit. Zodra ze een prooi ziet, trekt ze haar bek open en gaan de lange, scherpe giftanden omhoog. Daarmee bijt ze zo hard als ze kan. Via haar tanden perst ze het gif in de prooi. De gevaarlijke stoffen die erin zitten beschadigen bijvoorbeeld de spieren van het slachtoffer of stoppen de ademhaling. Soms bijt een slang ook zonder gif. Zo schrikt ze haar vijand af. Het gif bewaart ze voor een echte prooi. Slim! HOE WERKT EEN ZONSVERDUISTERING? Achmad (8 jaar) Als je ’s nachts naar boven kijkt, zie je de maan. Die draait om onze aardbol. De…

SPECTACULAIR ZEEZICHT Aan de kust van Vietnam ligt een baai. Dat is een ronde inham van de zee in het land. Maar deze Ha Longbaai is niet zomaar een baai. Uit het blauwe zeewater rijzen bijna 2.000 rotsen op. Die eilandjes zijn gemaakt van kalksteen. Binnenin vind je enorme grotten, want veel van deze rotsen zijn hartstikke hol. ER WAS EENS… 500 miljoen jaar geleden zag het er hier heel anders uit. Toen was alles nog vlak. Volgens een legende zouden de eilandjes zijn ontstaan doordat een draak in het gebied landde en met zijn staart de stenen kapotsloeg. Hij maakte zo allemaal kuilen. Daarna dook hij de zee in waardoor die gaten vol met water liepen. Geloof jij het? Een logischer verklaring is dat de eilandjes zijn gevormd door…

STRANDDAG DOE-DINGEN De zon op je toet! Dat vraagt om een flinke smak zonnebrandcrème. Even laten intrekken en hop naar buiten. LEKKER SMIKKELEN Wat een goed idee! Pak je spullen en ga naar buiten. Weet jij wat je kunt gaan doen? 1. Pas op dat je niet gestoken wordt! Deze beestjes komen af op alles wat zoet is. 2. BURRP! Als je hier te veel van drinkt, laat je flinke boeren. 3. Zet je baret maar op, dit broodje is heerlijk met wat jam. 4. Dit heb je wel nodig, tenzij je met je handen eet. 5. Dit zijn mensen die je leuk vindt om dingen mee te doen, zoals buitenspelen of gamen. 6. Kijk niet zo sipjes, met een broodje kun je dopen in verschillende… 7. Dit is een…

VIEZE KLEURTJES Nee, saai kun je regenboogsprinkhanen niet noemen. Ze zijn niet bruin of groen, maar hebben bijna alle kleuren van de, eh… regenboog! Is dat nou wel zo slim? Hongerige vogels en hagedissen hebben de opvallende insecten zo gespot. Toch eindigen ze niet massaal als snack. De meeste dieren weten namelijk wat die felle kleuren betekenen: die sprinkhaan is niet te vreten en misschien zelfs giftig. Blèh, laat maar zitten… GIFTIGE DAMPEN Soms snapt een jonge insecteneter de waarschuwingskleuren van de regenboogsprinkhaan nog niet. Als afschrikking laat het insect dan een luid gesis horen. En uit verschillende openingen perst ze een schuimend goedje. Dat stinkt vreselijk en zorgt ook voor een wolk aan giftige dampen om de sprinkhaan. Hapt zo’n eigenwijze belager tóch toe, dan krijgt ze daar meteen…

Tijdens een autotocht zegt de navigatie welke kant je op moet. Werkt dat in een ruimteschip ook zo? “Er is wel een navigatiesysteem, maar dat werkt iets anders dan in de auto. Een ruimteschip vliegt supersnel om de aarde heen. De computer rekent uit waar het heen moet. De radar op het ruimteschip richt naar de plek waar we moeten zijn. In het ruimtestation gebeurt hetzelfde. Ze maken verbinding met elkaar en dan verandert de route zodat ze bij elkaar komen. Zie het alsof je van de binnenbocht naar de buitenbocht gaat.” Krijg je oorpijn tijdens het opstijgen van een raket, net als in een vliegtuig? “Tja, die oren… In je hoofd zit ook lucht (in je middenoor), en die wil eruit. Die lucht drukt tegen je trommelvlies, en dat…

1 FRANSE FRIETJES ZIJN FRANS. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 2 CHOCOLADEMELK KOMT VAN EEN BRUINE KOE. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 3 TAPAS BETEKENT ‘ALLERLEI KLEINE HAPJES’. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 4 ER BESTAAN ZWARTE TOMATEN. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 5 COLA WAS VROEGER GROEN. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 6 CHOCOLA MAAKT JE GELUKKIG. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 7 IN ROEMENIË IS KOEIENMAGENSOEP EEN ECHTE DELICATESSE. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 8 BELGISCHE WAFELS MOETEN MINIMAAL 20 GATEN HEBBEN. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 9 DE GROOTSTE PIZZA TER WERELD KOMT UIT ITALIË. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 10 NAGELBIJTERS OPGELET! BIJ DE KAASBOER VIND JE NAGELKAAS. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 11 ER BESTAAT IJS MET CHEESE-BURGER-SMAAK. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 12 IN…

1 Hoe wordt een caravan ook wel genoemd? A. Sleurhut B. Trektent C. Billenboot 2 Hoe ontstaan kampvuren op de zon? A. Die bestaan niet. B. Door aliens die hun stenen daar omsmelten tot snacks. C. Het zijn eigenlijk minizonnevlammen die de zon helemaal zelf maakt. 3 Welk dier is onmisbaar tijdens het kamperen? A. Mug B. Haring C. Beer 4 Wat zou er gebeuren als je een marshmallow in de ruimte zou laten zweven? A. Hij wordt groter. B. Hij wordt kleiner. C. Hij blijft even groot. 5 Nora uit Utrecht sliep een jaar lang in haar tent in de tuin. Waarom eigenlijk? A. Omdat het bed in haar kamer kraakte. B. Omdat ze een wereldrecord wilde verbreken. C. Om geld op te halen voor het goede doel. 6…

ORI AND THE WILL OF THE WISPS Platforms: pc, Switch, XBOX One en Series X|S Welkom in het magische avontuur van Ori, de kleine stoere geest die op zoek gaat naar zijn beste vriend Ku. Je rent, springt en zweeft door betoverende bossen, mysterieuze moerassen en donkere grotten. Onderweg ontdek je steeds nieuwe krachten, waarmee je nieuwe paden opent en verborgen geheimen vindt. En wauw, wat is deze game mooi. De wereld lijkt rechtstreeks uit een animatiefilm te komen, met handgetekende landschappen en een betoverende soundtrack. Ori and the Will of the Wisps is een game waarin je helemaal kunt verdwijnen, de hele zomervakantie lang! Tunic Platforms: pc, PlayStation 4 en 5, Switch, XBOX One Een kleine vos, een gigantisch avontuur! In Tunic speel je als een heldhaftige vos met een…

ZEG, WAT ÍS DIT?! Dit beestje lijkt wel een konijn! Euh… een kangoeroe! Of toch een eekhoorn? Allemaal mis, de viscacha is familie van de wolmuis. En wat is viscacha voor moeilijke naam? Het betekent niet echt iets. Gek eigenlijk, een wasbeer heet in het Engels een racoon en een vogel heet in het Spaans een pájaro. Maar de viscacha heet in alle talen ongeveer hetzelfde. PALEISJE ONDER DE GROND Onder de grond van van de Zuid-Amerikaanse pampa’s zijn meterslange gangenstelsels te vinden. Die zijn gemaakt door viscachakolonies. In zo’n kolonie wonen wel 15 tot 150 viscacha’s. Er zijn slaapplaatsen, schuilhoeken en zelfs voedselkasten om eten in te bewaren. Met hun sterke klauwen houden ze de boel netjes. Overdag blijven ze binnen, maar zodra het schemert, komen ze tevoorschijn. Even…

HOLLOW KNIGHT Platforms: pc, PlayStation 4, Switch, XBOX One In Hollow Knight speel je als een piepkleine, maar superdappere krijger met een vlijmscherpe naald als zwaard. Je springt, rent en vecht je een weg door diepe grotten, verlaten steden en de engste tunnels. Maar pas op: de vijanden zijn meedogenloos. En de bazen zijn zo megasterk en groot dat ze je zo kunnen verpulveren! Daarbij hebben ze allemaal hun eigen aanvallen, dus je moet razendsnel reageren en keihard terugslaan. Lijkt het onmogelijk? Geen zorgen: hoe vaker je het probeert, hoe beter je wordt. Na de zomer ben je een échte Hollow Knight-baas! THE MESSENGER Platforms: pc, PlayStation 4 en 5, Switch, XBOX One In The Messenger ben je een jonge ninja met een belangrijke missie: een magisch perkament bezorgen. Maar…

BREZEL-PUZZLE “Ein Brezel bitte!” Weet jij welk cijfer bij de Duitse vlag hoort? AARDBOL-VLAGGETJE Bij elke aardbol staat een vlag. Die kan ernaast, erboven of eronder komen. Maar let op: de vlaggen mogen elkaar niet raken, ook niet schuin. De cijfers geven aan hoeveel vlaggen in elke rij of kolom komen. In welke kleur vakje komt geen vlag? VIVA ESPAÑA Weet jij welke fruitsoort dit is? 1. LA NARANJA 2. LA FRAMBUESA 3. LA MANZANA 4. EL PLÁTANO 5. EL LIMÓN 6. LA PIÑA 7. LA SANDÍA 8. LA FRESA 9. LA PERA SU-DO-KU Hoe is jouw Japans? Vul de Japanse cijfers 1 tot en met 9 in. De cijfers moeten zo geplaatst worden, dat elk cijfer één keer voorkomt in elke rij, elke kolom en in elk klein 3x3…

KLEURRIJKE PLEK In het westen van Cuba vind je een van de mooiste plekken van het land. Omringd door grijze bergen ligt daar de Vallei van Viñales. De donkerrode grond is heel vruchtbaar. Vandaar dat allerlei planten en bomen er goed groeien. Het resultaat? Een groene oase. BOEREN WERKEN HIER NET ALS HONDERDEN JAREN GELEDEN, DUS JE KOMT HIER GEEN TRACTOR TEGEN! AAN DE BAK MET TABAK Rondom de mogotes vind je grote velden met tabaksplanten. Hier maken de Cubanen sigaren van. Overal in de vallei werken mensen hier aan mee. In rieten huisjes hangen tabaksbladeren te drogen, boeren rijden er met paard en wagen om ze te vervoeren en in de boerderijen worden de sigaren gerold. Een groot deel van wat ze hier maken, verkopen boeren verplicht voor weinig…

GOUDEN GEKKO Waarom de Strophurus taenicauda ook wel goudstaartgekko wordt genoemd? Dat kun je wel zien! Maar valt ze niet ontzettend op met zo’n goudkleurige streep? Nee, juist niet. Dieren die best een gekko lusten, herkennen prooien meestal aan de vorm van hun lijf. Bij een huid met vlekjes en verschillende kleuren is dat nog een hele klus. Want ja, wat hoort nu precies bij de gekko en wat bij de boomstam waar ze op zit? Dankzij die bijzondere huid is het reptiel bijna niet te zien voor roofdieren. SCHIETEN MET SLIJM Een roofdier dat de kleine gekko ondanks haar camouflage toch ontdekt, kan niet meteen aan tafel. Een goudstaartgekko laat zich namelijk niet zomaar opeten. Via kleine openingen aan de bovenkant van haar staart schiet ze een paar flinke stralen…

1 KNAPPE KOPPEN LEERDEN VAN TERMIETEN HOE JE AIRCO MOET MAKEN. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 2 ZONNEBRANDCRÈME IS UITGEVONDEN DOOR EEN BERGBEKLIMMER. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 3 IN HET DUITS HEET EEN TENTHARING SARDIENTJE. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 4 DEZE KOFFERSTEP BESTAAT ECHT. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 5 STOKSTAARTJES MOETEN EEN ZONNEBRIL OP ALS ZE IN DE ZON WILLEN KIJKEN. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 6 IN HET JAAR 1800 KON JE NIET OP EEN TERRASJE ZITTEN. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 7 JE MOET ZONNEBRAND-CRÈME ZO DIK SMEREN ALS PINDAKAAS OP EEN BOTERHAM. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 8 DE THERMOMETER IS UITGEVONDEN DOOR ANDERS CELSIUS. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR 9 KAAPSE GRONDEEKHOORNS HEBBEN ALTIJD EEN PARASOL BIJ ZICH. ◯ WAAR ◯ NIET WAAR…

Paklijst · 5 tot 8 flessen · Tentje· Matje· Dikke slaapzak· Leesvoer en bord spelletjes· Games (pssst: Netflix heeft óo´k games!)· Zwemspullen· Een handdoek en droge kleren die binnen op je liggen te wachten VAN DE REGEN IN DE TENT Wat is er nou gezelliger dan in een tentje kruipen en de regen op het tentdoek horen kletteren? Zorg voor een matje, een lekkere dikke slaapzak en héél veel Zo Zit Dat’s en spelletjes. Zo kom jij die natte dagen wel door. Geen zin om in de regen de tent op te zetten? Ook onder een overkapping klinkt de regen heerlijk door, maar daar blijft jouw tent wel lekker droog. MODDERVET Wat is er nou vetter dan keihard door de modder stampen? Door de modder stampen met blote voeten…

EILANDENPARADIJS De eilandengroep de Seychellen ligt dicht bij Afrika en is een paradijsje op aarde. Witte stranden, een uitgestrekte gifgroene jungle en een diepblauwe zee maken het geheel een knettermooi kleurspel. DIEREN IN OVERVLOED De dieren op de Seychellen zijn nooit bejaagd, dus ook niet bang. Ze trekken zich zelfs niets van je aan! Reuzenschildpadden lopen op hun dooie gemak voorbij, talloze vogels en bijzondere vleerhonden vliegen over je heen, en onder water struikel je over de zeeschildpadden, mantaroggen en (walvis)haaien. OP EN RONDOM DE SEYCHELLEN WONEN MEER SCHILDPADDEN DAN INWONERS. WELK LAND KAN DAT NOU ZEGGEN? TREKPLEISTER Wist je dat de Seychellen leven van toerisme? Het is door hun unieke flora en fauna een populaire reisbestemming. Een speciale organisatie op het hoofdeiland laat toeristen meehelpen de zee en schildpadden…