Inhoudsopgave van Editie 5 - 2023 - Zo Zit Dat

WAT IS DE VERSTE PLANEET DIE IS ONTDEKT? Guyan (9 jaar) Exoplaneten draaien niet om onze zon, maar om een andere ster. In de Melkweg zijn er veertien exoplaneten kandidaat om de verste te zijn. Wetenschappers hebben gemeten dat ze op een afstand van zo’n 25.000 tot 29.000 lichtjaar bij ons vandaan staan. Zo’n planeet kunnen ze niet goed zien. Ze worden gemeten door te kijken hoe de planeet het licht van de ster erachter verandert. In 2018 vonden wetenschappers aanwijzingen voor een planeet in een ander sterrenstelsel. Op wel 28 miljoen lichtjaar van ons! Dat bekijken en onderzoeken is nog véél moeilijker. Daarom weten ze nog niet zeker of dat écht een planeet is. WAAROM ZITTEN ER SOMS GATEN IN DE KAAS? Jos (12 jaar) Kaasmakers krijgen bij hun…

SPIN MET SKILLS In de Noordzee wonen de wonderlijkste wezens. Wat dacht je van de zeespin? Op zich al een bijzonder beest, maar nu ontdekten onderzoekers ook nog dat de jonkies ervan zelf organen kunnen laten teruggroeien als ze die kwijtraken. Slim, want jonge zeespinnen staan op het menu van heel wat jagers. Er zijn nog veel meer dieren die lichaamsdelen kunnen laten teruggroeien, zoals een kreeft die soms een pootje loslaat. Maar beesten die een gehele darm of maag kunnen maken, waren niet eerder gespot. Wervelend ruimtespektakel Vanaf Hawaii werd een zogenaamde ‘ruimtewerveling’ gespot. Wat het precies is en waar die vandaan komt, weten onderzoekers niet. Het zou een satelliet kunnen zijn. Maar het blijft gissen. Een ding weten ze wel heel zeker: het ziet er spectaculair uit. Waar…

Wie laat de meeste scheten? Onder in je buik voel je het al een beetje borrelen. Nog even aanzetten en… pwêppp! Maarre… als je dacht dat jij voor die scheten zorgt, heb je het mis. Het echte werk komt namelijk van je microbioom. Dat zijn allerlei piepkleine beestjes in je darmen, zoals bacteriën en schimmels. Samen verteren zij jouw eten. Eet je kool, bonen of uien, dan werken ze extra hard. De scheet die jij laat, is dus eigenlijk helemaal niet van jou. Je microbioom maakt hem! WELKE SCHETEN STINKEN HET ALLERERGST? Ben jij gek op kippenkluifjes of hamburgers? Dan zou het best eens kunnen dat je veel stinkende scheten laat. Vlees wordt namelijk verteerd door bacteriën die voor een zwavelgeur zorgen. Die lucht ken je misschien wel van rotte…

DE LUCHT IN Voor windsurfen heb je een surf board, mast en windscherm nodig. En wind natuurlijk. Maar bij de discipline Freestyle Windsurfen doet stijl ook mee. Afkijken brengt je niet ver, want de jury wil jouw persoonlijke stijl terugzien. Enne… een beetje lef heb je zoals je ziet ook nodig. Want bij sommige trucs lijkt een vliegbrevet harder no dig dan een zwemdiploma! UITWAAIEN XL Knetterhard over het strand racen? Laat dat maar aan de wind over. Die blaast jou in een blokart met een flinke vaart over het verharde zand. Wist je dat iedereen kan blokarten na een korte uitleg? Goed idee voor als je ouders nog eens willen uitwaaien op het strand! IJSKOUD DE SN ELSTE Dacht je dat windsporten alleen in de zomer kunnen? Mis! Schaats-wingen…

BemAnde RuimTeVAART In 1961 maakte astronaut Yuri Gagarin als allereerste mens ooit een ruimtereis. Helemaal in z’n eentje! De astronaut maakte een rondje om de aarde en keerde weer terug. Daarna gingen mensen al snel verder. Maar liefst 24 mensen bezochten de maan! Tegenwoordig hoef je niet eens meer astronaut te zijn. Als je een astronomisch hoog bedrag betaalt, kun je op vakantie naar de ruimte. SOJOeZ De Russische Sojoez wordt al jaren gezien als het meest betrouwbare ruimtevaartuig voor bemande vluchten. André Kuipers durfde het ook aan en vloog met de Sojoez naar het internationaal ruimtestation ISS. Het ruimteschip bestaat uit drie delen: de daalmodule, de orbitale module, waar de bemanning kan chillen, en de servicemodule om de motoren en apparatuur in op te slaan. TeRUG nAAR DE AARDE…

○WAAR ○NIET WAAR Van blz. 17 1 Niet waar: je hebt er nóg meer nodig. Met het goud uit 200 telefoons heb je ongeveer genoeg voor een gouden ringetje. Maarre… dan moet je natuurlijk óók nog weten hoe je dat eruit haalt en er een ring van maakt 2 Waar: geen stormen met windkracht 9, maar wel stormen die mensen voor altijd bijblijven. Maar liefst 28 baby’s kregen namelijk de naam Storm. 3 Niet waar: het is nooit verplicht om zakgeld te geven. Maar experts raden ouders wel aan om vanaf zes jaar met zakgeld te beginnen, omdat kinderen dan leren om met geld om te gaan. 4 (Waarschijnlijk) niet waar: nu komen er nog steeds meer mensen bij op aarde, maar wetenschappers denken dat die groei na het jaar…

Hi-Fi Rush Platforms: pc, XBOX Series X|S Chai wil graag een robotarm. Hij laat zich opereren door de schimmige organisatie Vandelay Technologies. De operatie gaat mis… Of nou ja, de arm werkt prima, maar door een ongelukje wordt Chai permanent verbonden aan zijn gitaar. Vanaf dat moment beweegt de wereld mee op de maat van de muziek. Te cool! Klein probleem: Vandelay Technologies heeft een leger robots achter Chai aangestuurd om hem te vangen. Bam, klap, beuk, met je gitaar, luister goed naar de muziek en sla deze robots op de beat van heerlijke rockmuziek van je af. Hogwarts Legacy Platforms: pc, PlayStation 5, Switch, XBOX One, XBOX Series X|S Snel! Pak je toverstaf en onzichtbaarheidsmantel erbij, want Zweinstein wacht op je! In Hogwarts Legacy speel je een vijfdejaars tovenaarsleerling,…

MAAK JE (NIET) DRUK! Wind is de verplaatsing van lucht. Simpel, toch? Die beweging ontstaat door verschillen in luchtdruk. Op het journaal hoor je weersvoorspellers vaak praten over hogedrukgebieden en lagedrukgebieden. Tussen die gebieden gaat lucht stromen. De luchtdeeltjes bewegen het liefst van hogedrukgebieden naar lagedrukgebieden. Begint het te stromen? Dan voel jij de wind door je haren! DE HARDSTE WIND OOIT GEMETEN OP AARDE, RAASDE MET 407 KILOMETER PER UUR OVER AUSTRALIË De wind vanachter Welke miniwind weet de lucht rondom jou te verplaatsen? Een scheet natuurlijk! De wind in je broek ontstaat als er veel lucht en gas in jouw darmen zitten. De druk van de lucht in je darmen is dan hoog. En lucht onder hoge druk wil graag ontsnappen naar een plek waar de druk lager…