Inhoudsopgave van Editie 13 - 2022 - Zo Zit Dat

Neanderthalers leken veel op ons. Maar als er vandaag eentje door de stad loopt, valt hij flink op! Neanderthalers waren namelijk een stuk kleiner en breder dan mensen van nu. Hun gezichten waren langer en hun neuzen groter. En ze hadden ook forse wenkbrauwen. Het was een andere menssoort dan de Homo sapiens. Die laatste, dat ben jij! Wat is evolutie? Evolueren betekent dat een dier-of plantensoort heel langzaam verandert. Tijdens duizenden tot miljoenen jaren past de soort zich aan de omgeving aan. Een voorbeeld? Ooit waren er alleen bruine beren. Een groep bruine beren trok naar het koude noorden. Maar met die bruine vacht vielen ze enorm op in de witte sneeuw. Jagen werd moeilijk. De wat lichtere bruine beren hadden een iets betere schutkleur en konden daardoor beter…

1 Hoe kan een ijstijd ontstaan? A. Als de aarde uit de bocht vliegt.B. Als er lange tijd achter elkaar superheftige vulkaanuitbarstingen zijn.C. Als planeet Mars tussen de aarde en de zon staat. 2 Wanneer spreken wetenschappers van een ijstijd? A. Als je niet meer zonder handschoenen naar buiten kunt.B. Wanneer de polen bedekt zijn met ijskappen.C. Als er over elk land een klein laagje ijs ligt. 3 De laatste ijstijd eindigde ongeveer 10.000 jaar geleden. Hoe koud werd het in Nederland tijdens de winters van deze ijstijd? A. -50 graden CelsiusB. -30 graden CelsiusC. -20 graden Celsius 4 Onderzoekers vonden een versteende hyenakeutel uit de ijstijd. Waarom is deze wit van kleur? A. Hyena’s aten botten.B. Vanwege de sneeuw, dûh!C. Omdat ze inmiddels versteend zijn. 5 Wat schilderden mensen…

“Na een urenlange autorit door het regenwoud van Borneo, kwamen we aan bij een gigantische rivier. We waren beland in niemandsland, ver van de bewoonde wereld. Dit werd mijn thuis voor de komende drie maanden. Nee, geen relaxte vakantie, ik moest aan de bak! Een groep onderzoekers wilde weten welke dieren er aan de overkant in het gebied woonden. Maar daarvoor hadden ze eerst een brug nodig. En die ging ik helpen maken!” Hoor wie klopt daar “Terwijl ik druk aan het werk was, hoorde ik opeens een vreemd geluid op het regenzeil boven me. Tik, tik, tik… Ik besloot een kijkje te nemen. Hoog in de boom zag ik een oranje pluizenbol zitten. Ik kon mijn ogen niet geloven. Het was een volwassen orang-oetan mannetje! De reus had ons…

SCHIMMEL ZIET ER VAAK LEKKER ZACHT EN HARIG UIT. KUN JE ER OOK EEN KNUFFEL VAN MAKEN? Een zacht harig laagje over de ham of dat witte pluisje op een verrotte tomaat. Om op te eten is het niet, maar het ziet er zó zacht uit. Knuffelen mag toch wel? Niet dus! Sommige schimmels zijn namelijk niet gezond voor je. Het kan astma en andere luchtwegklachten erger maken. Zo krijg je meer moeite met ademen en pijn in je longen. Dat wil je natuurlijk niet! Dan toch maar liever knuffelen met je eigen lievelingsknuffel. Da’s helemaal veilig en minstens zo zacht, toch? Kunnen er paddenstoelen aan je tenen groeien? Je loopt lekker door het bos, de bomen zijn aan het verkleuren en op de grond wemelt het van de paddenstoelen.…

VRIJE VOGELS “Ik woon in de hoofdstad van de staat Rio Grande do Sul. Da’s in het zuidelijkste puntje van Brazilië. In deze stad wonen 1,5 miljoen mensen. De stad ligt aan een groot meer en er is veel natuur. In de mooie bomen in onze straat wonen heel veel verschillende vogels.” ONEERLIJK “In Brazilië wonen heel arme en heel rijke mensen. Het verschil is erg groot. In sommige delen van de stad is daardoor veel geweld. Wij blijven daar dus uit de buurt. En ook al ben ik bijna vijftien jaar oud, ik kan nog steeds niet alleen over straat. Want in andere delen van de stad is er net zo goed een grote kans dat je wordt overvallen. En het kan zomaar zijn dat je zo’n overval niet…

3 cijfers 138 165 303 523 592 640 715 856 5 cijfers 16995 25423 35123 51314 59432 83417 96148 51314 7 cijfers 2353374 4312349 7248853 9354123 4 cijfers 1257 1462 1862 2091 2525 2854 4823 5245 5293 6834 7554 7632 8035 8352 WEET JIJ HET ANTWOORD? Ga dan vliegensvlug naar Zozitdat.nl/winnen en vul vóór 13 december het antwoord in op deze prijsvraag. Zo maak je kans op een te gekke Smartivity Pinball Machine (t.w.v. € 39,99) van Smart Games! DIT KUN JE WINNEN Wat is leuker dan spelen op een flipperkast? Spelen op je zelfgebouwde flipperkast natuurlijk! Het in elkaar zetten van de houten constructie is even een klus, maar met wat hulp gaat het jou zeker lukken! Hoogste tijd voor een heus flippertoernooi dus. Klaar? Flipperen maar! WIN3x 1…

Stel: je wordt wakker, trekt je kleren aan en gaat na het ontbijt in een soort cabine in de keuken staan. Poef! Een seconde later… zit jij in de klas! Zomaar ineens op een andere plek zijn, zonder je te hoeven verplaatsen, dat is teleporteren. Maar kan dat ook echt? ONDERZOEKEN EN OPBOUWEN Bij teleportatie moet eerst worden uitgezocht hoe een object, dier of mens in elkaar zit. Dat betekent dat echt álle moleculen, atomen en niet te delen deeltjes worden onderzocht. Pfoe! Als deze enorme klus is geklaard, wordt deze informatie verzonden naar de plek waar het object of mens naartoe geteleporteerd moet worden. In jouw geval: de school. Met behulp van de ontvangen informatie wordt daar, op die nieuwe plek, een kopie opgebouwd. En het oorspronkelijk exemplaar in…

1 DE EVENAAR IS DE BESTE PLEK OM RAKETTEN AF TE SCHIETEN NAAR DE RUIMTE. • WAAR • NIET WAAR 2 ER BESTAAT EEN ‘KERKHOF’ SPECIAAL VOOR RUIMTE-AFVAL. • WAAR • NIET WAAR 3 OP JUPITER KAN GEEN RUIMTEVOERTUIG LANDEN. • WAAR • NIET WAAR 4 EEN RUIMTESONDE BRENGT VERSE BOODSCHAPPEN NAAR HET ISS. • WAAR • NIET WAAR 5 CHARLOTTE POUWELS IS EEN ASTRONAUT OP AARDE. • WAAR • NIET WAAR 6 EEN RAKET DOET ER MAXIMAAL NEGEN MINUTEN OVER OM DE RUIMTE TE BEREIKEN. • WAAR • NIET WAAR 7 ALS DE ZON HOL WAS, ZOU DE AARDE ER MEER DAN ÉÉN MILJOEN KEER IN PASSEN. • WAAR • NIET WAAR…

HOE WERKT DAT DAN? Zout slurpt graag vocht op en ecoline bestaat voor een deel uit water. Door een beetje ecoline op het zout te druppelen, neemt het zout de vloeistof op. Dit kun je goed zien door de kleur van de ecoline! Dit heb je nodig: • KARTON OF PAPIER• KNUTSELLIJM• KWAST• ECOLINE OF KLEURSTOF• ZOUT ZO DOE JE ’T: 1. Doop met je kwast in de lijm en teken allerlei figuren op je papier. Maak bijvoorbeeld een toffe robot, de sterrenhemel of een veld vol vrolijke bloemen. Jij bent de baas. 2. Als je klaar bent met tekenen, strooi je voorzichtig een dun laagje zout over je tekening. Laat de lijm nu goed drogen. 3. Pak als de lijm droog is heel voorzichtig je papier op en schud het…

• WAA • NIET WAAR Van blz. 35 1 Waar: als een raket dicht bij de evenaar, schuin omhoog en in oostelijke richting wordt gelanceerd, dan krijgt hij de allermeeste snelheid mee. Dat scheelt weer brandstof! 2 Waar: ergens midden in de Stille Oceaan is een plek waar astronauten en bedrijven al hun ruimteafval gecontroleerd dumpen vanuit de ruimte. Dit betekent dat ze precies weten waar het afval op aarde terecht komt. Het afval bestaat bijvoorbeeld uit containers met astronauten-poep of de restjes van ruimtestations. 3 Waar: Jupiter is een enorme gasbol. Er is dus geen grond waarop je kunt landen of lopen. 4 Niet waar: een ruimtesonde doet onderzoek! Het is een ruimtevaartuig zonder bemanning. Een ruimtesonde reist vaak heel lange stukken in de ruimte. Zelfs buiten ons zonnestelsel.…