Inhoudsopgave van Editie 10 - 2022 - Zo Zit Dat

WAAROM SPREKEN MENSEN VERSCHILLENDE TALEN? Tygo, 11 jaar Er zijn ongeveer zesduizend verschillende talen op de wereld. Over het ontstaan van taal zijn verschillende ideeën. Maar een ding is duidelijk: taal is niet door één iemand uitgevonden. Door de tijd heen blijft taal veranderen en zich ontwikkelen. Dat komt bijvoorbeeld door migratie en kolonisatie. Als groepen naar een nieuw gebied trekken, begint hun taal op die van de mensen daar te lijken. Contact met andere talen zorgt vaak ook voor taalverandering. In het Nederlands zeggen we nu vaak fissa of doekoe. Maar ook ‘nieuwe’ dingen, zoals laptop of pizza, zijn eerst leenwoorden en worden daarna normaal in een taal. WAAROM HEETTE NEDERLAND VROEGER HOLLAND? MYLO, 9 JAAR Duizend jaar geleden stonden er in Nederland veel meer bossen dan nu. Die…

3.182 PUSH-UPS Hoeveel keer kun jij opdrukken? Tien keer, twintig of dertig misschien? Vast een hoop, maar zeker niet zoveel als Daniel. Deze krachtpatser uit Australië deed maar liefst 3.182 push-ups in een uur! Dat zijn er 51 per minuut. En met dat aantal verpletterde hij het oude record van 3.054. Wat een prestatie! METER VOOR METER OP WERELDREIS De Atlantische Oceaan oversteken in het kleinste bootje ooit? Dat leek Andrew een topidee. Zijn bootje is één meter lang en alles wat erin past is, uhm… hijzelf! Erg hard zal het bootje van Andrew niet gaan, namelijk maximaal vier kilometer per uur. De tocht duurt daarom ongeveer drie maanden. Goede reis, Andrew! Van onderuuuhhh! De zadelpad is al een beetje een vreemde eend in de bijt. Hij heet namelijk pad,…

VERGROOTGLAS, IEMAND? Dankzij het doorzichtige huidje kun je dwars door de buik van deze kikker heen kijken. Je ziet alle organen gewoon zitten! Je kunt hun hartje zelfs zien kloppen. Maar daar heb je misschien wel een vergrootglas bij nodig. Deze beestjes zijn maar een paar centimeter groot. KERMIT DE FLUITER Een van de glaskikkers staat niet alleen bekend om hoe doorzichtig hij is. De Hyalinobatrachium dianae lijkt sprekend op Kermit uit Sesamstraat. Het beestje leeft in Costa Rica en maakt een heel vreemd geluid. Hij kwaakt niet, maar fluit! Dat metaalachtige gefluit klinkt volgens een onderzoeker meer als het geluid van een insect dan het gekwaak van een kikker. SOMMIGE GLASKIKKERS MIAUWEN HEEL ZACHTJES BLAD-EITJES Kikkers leggen hun eitjes meestal in een sloot of ander water. De glaskikker doet…

WEET JIJ HET ANTWOORD? Ga vliegensvlug naar Zozitdat.nl/winnen en vul vóór 20 september het goede antwoord in. Zo maak jij kans op de Verbluffende Scheikunde-speelset. (t.w.v. 39,99) WIN 3X DIT KUN JE WINNEN Verbluffende Scheikunde is een laboratorium in een doos. Je kunt er maar liefst 180 ongelooflijke experimenten mee doen! Zet je veiligheidsbril op en word een echte wetenschapper. Combineer verschillende chemische stofjes en kom tot de vetste ontdekkingen over alle scheikundige elementen!…

De webben zijn zo dicht geweven dat ze op supergrote suikerspinnen lijken! Jammie… of toch niet?! SPINNENFEITJES De spin met de langste poten is in 2001 ontdekt in een grot in Laos. Het gaat om de jachtkrabspin. Van het puntje van z’n ene poot naar het puntje van z’n andere poot, kan deze spin wel 30 cm lang zijn. Dat is de lengte van een A4-papier. Wow! De zwaarste spin ter wereld is de goliathvogelspin. Kijk maar eens op bladzijde 21. HET WEERBERICHT DOOR… DIEREN Sommige dieren kunnen het weer voorspellen. Zo gaan vogels er gauw vandoor als er een storm op komst is. En haaien zwemmen naar diepere wateren als een orkaan op de loer ligt. I CAN’T BELIEVE IT WWW.DK.COM…

Breinsnack van blz. 6: C Zo hoopt het beest niet op te vallen in de zanderige omgeving. Een andere tactiek is om keihard weg te rennen. Een struisvogel kan wel 70 kilometer per uur rennen. Kom jij naar de paneldag? In oktober mogen er een aantal kinderen naar de redactie van Zo Zit Dat komen om hun mening te geven. Wil jij erbij zijn? Meld je dan aan door een mailtje te sturen naar: zozitdat@dpgmedia.nl. Wie weet tot dan! Lynn leest Zo Zit Dat met haar hamster! Wat vind jij van Zo Zit Dat? Hoe vond jij deze Zo Zit Dat, wat mag er van jou anders en wat wil je absoluut altijd houden? Jij mag het zeggen! Via de QR-code kun jij alle rubrieken in Zo Zit Dat een…

Begint je vader te gillen van een klein spinnetje in de hoek? Grote kans dat jij die angst overneemt. Angst kun je namelijk aanleren. Wetenschappers wisten alleen nog niet dat spinnenangst ook aangeboren kan zijn. Daar kwamen ze pas een paar jaar geleden achter. KIEKEBOE Hoe onderzoek je of spinnenangst is aangeboren? Door met baby’s te testen! Professor Stefanie Hoehl liet foto’s van spinnen zien aan een groep baby’s. En ja hoor, de kleintjes kregen grotere pupillen tijdens het zien van spinnen. Dat betekent waarschijnlijk dat ze bang waren! DODELIJK VOORGEVOEL De professor overtuigde met haar onderzoek andere wetenschappers. Aangst voor spinnen kan dus aangeboren zijn. Maar waarom? Daarvoor moeten we ver terug in de tijd. Duizenden jaren geleden waren spinnen in Afrika veel dodelijker dan nu. De eerste mensen…

DE VROLIJKE TIKTOKKER PIETER VALLEY VRAAGT ZICH AF: WAAROM PRAAT IK IN MIJN SLAAP? Nou Pieter, je bent niet de enige die babbelt tijdens het slapen. Meer dan de helft van de mensen heeft weleens gepraat in zijn slaap. Maar waarom?! Daar zijn wetenschappers het nog niet helemaal over eens. Het werkt waarschijnlijk een beetje hetzelfde als slaapwandelen: een deel van je brein is wakker, terwijl de rest van je hersens nog lekker ligt te pitten. Uit onderzoek blijkt dat je vaker praat in je slaap als je stress, koorts of slaaptekort hebt. Sommige wetenschappers denken dat slaappraten niet zomaar is. Door te praten in je slaap, verwerk je de gedachten en emoties van die dag. Je brein is op dat moment bezig met het vastleggen van je geheugen. Welke…

SPIDER-MAN IS AL ZESTIG JAAR OUD! WATERSPINNEN BOUWEN ONDER WATER EEN LUCHTBEL VAN SPINRAG. SOMMIGE SPINNEN HOUDEN EEN KLEIN WEBJE TUSSEN HUN POTEN EN GOOIEN DAT OP HUN PROOI. SPINRAG (WAARVAN EEN WEB WORDT GEMAAKT) KOMT BIJ EEN SPIN UIT Z’N KONT. DE DIKSTE SPINNEN-DRAAD IS 0,012 MM DUN: ONGEVEER TIEN KEER DUNNER DAN EEN HAAR. SPINNEN VERSIEREN HUN WEBBEN MET DE MOOISTE KUNSTWERKEN. EEN NEDERLANDSE KUNSTENAAR MAAKTE VAN MENSELIJKE HUIDCELLEN EN SPINNENZIJDE EEN SPIN KOGELWERENDE HUID. ALS SPINRAG DE DIKTE VAN EEN POTLOOD HAD, KON HET EEN RIJDENDE TREIN TEGENHOUDEN. DE OUDE ROMEINEN GEBRUIKTEN SPINNENWEBBEN ALS PLEISTERS VOOR HUN WONDJES.…

SNEL WEG “Mijn moeder brengt me altijd met de auto naar school. Qua afstand zou ik makkelijk kunnen lopen, maar er zijn hier geen fiets-of wandelpaden. Er is alleen een snelweg. In zeven minuten rijden, sta ik op het schoolplein. De eerste les begint om acht uur en om twee uur ben ik weer uit. Als ik m’n huiswerk af heb, speel ik graag buiten. Ik woon in een veilige buurt met twee parken. Ik ben het vaakst te vinden bij de glijbanen en schommels.” DE ROTS OP “Op school zijn er allemaal naschoolse activiteiten te doen. Maar ik ga liever bergbeklimmen. Dat doe ik in een sportschool bij mij in de buurt. En een keer in de twee maanden rijden we in het weekend naar Pericos in Valsequillo Puebla.…

1 SPIDER-MAN KREEG ZIJN SUPERKRACHTEN TOEN HIJ IN ZIJN SLAAP EEN BETOVERDE SPIN OPAT. ● WAAR ● NIET WAAR 2 EEN SPIN MOET EXTRA GOED KAUWEN OP EEN VLINDER, OMDAT DIE SCHERPE VLEUGELS HEEFT. ● WAAR ● NIET WAAR 3 HET RECORD VOOR LANGSTE SPINNERSESSIE OP ÉÉN HAND STAAT OP MEER DAN 20 MINUTEN. ● WAAR ● NIET WAAR 4 EEN SUIKERSPIN HEET IN HET ENGELS KATOEN-SNOEP. ● WAAR ● NIET WAAR 5 KATTEN SPINNEN ALLEEN ALS ZE TEVREDEN ZIJN ● WAAR ● NIET WAAR 6 SPINNEN HEBBEN VERGELEKEN MET HUN KLEINE HOOFD GROTE OREN. ● WAAR ● NIET WAAR 7 IN DOORNROOSJE WERDEN ALLE SPINNEWIELEN VERBRAND. ● WAAR ● NIET WAAR Check de oplossingen opbladzijde 51! 1 Niet waar: hij kreeg zijn krachten toen hij werd gebeten door een radioactieve spin. Wow, cool hè?2 Niet…

TOOS WEBLOOS De goliathvogelspin maakt geen web. Ze heeft veel betere wapens. Ze is razendsnel en heeft giftige tanden, zo bijt ze haar prooi in een oogwenk dood. Ook heeft ze brandhaartjes op haar lijf waar kleine dieren slecht tegenkunnen. Daarmee vangt ze zo een muis. En wil iemand haar aanvallen? Dan schuift ze met haar twee achterste poten over haar achterlijf. Zo schiet ze de brandhaartjes in het rond! GOLIATHVOGELSPIN-VROUWTJES KUNNEN 20 JAAR OUD WORDEN. EN DE MANNETJES? DIE LEVEN NIET LANGER DAN DRIE TOT ZES JAAR. BREINSNACK Deze gigaspin wordt in Zuid-Amerika als lekker hapje gegeten. INDIASE BOOMVOGELSPIN Herken je aan: de gevlekte, harige poten en het gigalijf. Muzikaal: mannetjes trommelen met hun pootjes om aan de vrouwtjes te laten weten dat ze baby’s willen maken. Hé ouwe:…

“Is het een buitenaards wezen? Een lopende vis? Of toch een “Is Pokémon? Nope, de axolotl is een salamander! Ik vond hem zó tof en mysterieus dat ik hem graag wilde hebben als huisdier. Ik besloot er dus één te kopen. Al snel nam ik een tweede. De twee axolotls kregen een mooi, groot aquarium op mijn bureau. Supergezellig, want van die vrolijke hoofdjes word ik elke dag blij!” Drukke boel “Op een dag keek ik in de tank om de dieren eten te geven en zag ik allemaal smurrie in het water. Ik deed snel mijn lenzen in en zag honderden eitjes in het water zweven. Die twee vriendjes konden het wel héél goed met elkaar vinden! Het leek op kikkerdril en in de eitjes zag je eerst allemaal zwarte puntjes.…

EPISCH KLEURENSPEKTAKEL CALEIDOSCOOP ZO DOE JE ’T: 1 Pak het spiegelpapier en knip er een stuk uit van 12 centimeter breed en 14 centimeter lang. Vouw het papier in de lengte tot een driehoekige koker met drie gelijke zijdes van 4 centimeter breed. Hou de spiegelkant naar binnen. 2 Plak de driehoek met een stukje tape vast en plaats ‘m in de keukenrol. Dit vormt je prisma. 3 Zet de keukenrol op het transparante plastic. Teken op het plastic met een potlood een cirkel, die zo groot is als de binnenkant van de keukenrol. Zet de keukenrol nu op het matte plastic vel en trek om de buitenste rand van de keukenrol een cirkel op het papier. Deze is voor aan de buitenkant van de koker. Knip beide cirkels uit.…