Inhoudsopgave van Editie 13 - 2018 - Zo Zit Dat

Teken met een potlood en een liniaal ongeveer dertig stroken van één centimeter breed en drie centimeter lang. Knip de stroken uit met een schaar. Dit worden de traptreden van de ladder. Elke traptrede staat voor twee chemicaliën. Vouw elke strook halverwege in de lengte. De vouw geeft de lijn tussen twee chemicaliën aan. In echt DNA worden de twee chemicaliën in elke traptrede bij elkaar gehouden door een chemische binding. Kleur nu je papieren traptreden aan beiden kanten in. De ene helft moet de ene kleur hebben, de andere helft een andere. Knip twee stroken tape van ongeveer zeventig centimeter lang. Leg de stroken naast elkaar met de plakkant naar boven. Laat er een opening van twee centimeter tussen. Plak de uiteinden aan elkaar met kleine stukjes van dezelfde…

Deze 600 meter lange veegarm heeft het plastic voor het grijpen! Bezem door de zee Wist je dat er per persoon 250 kilogram troep per jaar op de afvalberg belandt? Een deel hiervan verdwijnt in de oceanen. En daar heeft de natuur veel last van. Daarom bedacht uitvinder Boyan Slat een plan! Hij maakte een installatie die het afval opvangt: System 001. Deze zeebezem moet zoveel mogelijk van de 1800 miljard stukken afval uit de Plasticsoep opruimen. Na jaren van voorbereiding, is het apparaat vertrokken uit de haven van San Francisco (Californië, VS), succesvol getest en begonnen met vegen! Wist je dat… …System 001 aan de slag gaat in de Great Pacific Garbage Patch (Plasticsoep)? Dat is een drijvende vuilnisbelt in het noorden van de Grote Oceaan. Dit megagrote afvaleiland…

ALBINISME VS. MELANISME Twee moeilijke termen voor twee bijzondere aandoeningen. Het zit zo! Dieren met melanisme hebben door een genetische wijziging veel meer pigment dan andere. Ze zijn hierdoor helemaal zwart. Bij albinisme is het precies andersom. Albinodieren missen een stofje dat melanine (pigment) produceert. Daarom hebben ze een bleke huid, een witte vacht en rode ogen. Beide vormen zijn zeldzaam in het dierenrijk. Mocht je er dus ooit een spotten, dan heb je veel geluk! SUPERSTER Een albino bultrug is super zeldzaam. Toen enkele geluksvogels er een zagen voor de kust van Australië, werd deze wereldberoemd. Hij heet Migaloo en is een echte ster. Om hem te beschermen tegen fotografen, is er een speciale wet voor hem ontwikkeld. Boten moeten op minstens vijfhonderd meter afstand van Migaloo blijven. Wie…

ONZICHTBARE VIJAND Als je met je tong over je tanden gaat, voel je soms iets zitten. Het is zacht en plakkerig en bijna niet te zien. Het is tandplak! Deze massa van opgeloste etensresten, slijm en bacteriën klontert in de loop van de dag samen op je tanden. Jak! GENIEPIGE GAATJES Dit onzichtbare laagje zelf is niet zo gevaarlijk. Toch moet je ’m elke dag weghalen om niet in de problemen te komen. De bacteriën in tandplak kunnen suikers uit jouw eten namelijk omzetten in zuur. En dat stofje tast het glazuur van je tanden aan. Het bijt er gewoon doorheen. Het resultaat? Gaatjes! VAN PLAK NAAR STEEN Bovendien verandert tandplak na een tijdje in tandsteen. Het wordt hard en blijft op je tanden zitten. Je kunt het dan niet…

Gamers die heel fanatiek en goed zijn, worden ook wel eSporters (elektronic sporters) genoemd. Door de naam lijkt het alsof ze alleen sportgames spelen, maar ook gamers die op hoog niveau andere games spelen, worden eSporters genoemd. OVERDREVEN? Veel mensen vragen zich af of e-sport wel echt sport is. Want tijdens het eSporten beweeg je natuurlijk niet. En dat is nou juist waar sporten om draait. Toch zijn er ook een heleboel dingen die wel overeenkomen met gewone sport. Je moet namelijk hard trainen om bij de top te komen, je hebt doorzettingsvermogen nodig en inzicht en tactiek. Eigenlijk is bewegen dus het enige element dat ontbreekt. Wat vind jij: is e-sport sport of niet? ARENA’S VOL Het publiek roept volmondig ja! Ze komen soms met duizenden tegelijk naar grote…

POTTENKIJKERS Satellieten die de aarde in de gaten houden, noemen we observatie-satellieten. Ze verzamelen informatie over oceanen, land, ijs en de atmosfeer. Veranderingen slaan ze op. Bosbranden, overstromingen, milieuvervuiling, alles wordt in kaart gebracht. Sommige landen gebruiken deze satellieten om stiekem andere landen in de gaten te houden. Oh, oh! WEERSVERWACHTING Om wereldwijd het weer en het klimaat te onderzoeken, hebben landen satellieten ontwikkeld die dit kunnen. Onderzoekers komen door deze kunstmanen meer te weten over wolkensystemen, oceaanstromen en sneeuw- en ijslagen. Er zijn twee verschillende soorten. De ene groep cirkelt boven de evenaar op grote hoogte en brengt de aarde in beeld. Anderen vliegen een stuk lager over de poolcirkels en leggen vanaf deze plek alles op aarde vast. RUIMTE = AFVALBERG In de ruimte zweeft gigaveel afval: van…

SLIM ZWEVEN De vliegende eekhoorn zet amper voet aan de grond. Deze knager vliegt namelijk van tak naar tak! Na zijn afsprong, spreidt het diertje zijn poten en zweeft-ie ervandoor. Dat lukt ’m door de vlieghuid tussen zijn voor- en achterpoten. Hij sluit zijn gespreide poten vlak voor een volgende boom om te remmen. Overdag loopt-ie een grote kans om door een roofvogel uit de lucht te worden gegrepen. Hij beoefent z’n vliegkunsten daarom alleen als het donker is. Slim! KUNST AFKIJKEN Geloof het of niet: echte waaghalzen doen deze vliegcapriolen na! Slimmeriken keken het trucje bij de vliegende eekhoorn af en ontwierpen een speciaal pak met stof tussen de benen en de armen. Met de zogenoemde wingsuit zweven ze op duizelingwekkende hoogtes tot een parachute ze veilig laat landen…

Mega Man 11 Voor: PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch, pc Mega Man staat al tientallen jaren garant voor actievolle platformspellen. Nu de stoere robotjongen dertig jaar bestaat, komt eindelijk het langverwachte elfde deel uit. Ook zijn rivaal Dr. Wily is weer terug om roet in het eten te gooien. Gelukkig staat Mega Man zijn mannetje met een nieuw Double Gear-systeem, waardoor hij sterker is dan ooit. Spring, schiet en neem de krachten van vijanden over. Maar pas op: het spel kan soms erg uitdagend zijn. Top of flop: + Nauwkeurige besturing – Kan soms moeilijk zijn World of Final Fantasy Maxima Voor: PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch, pc World of Final Fantasy is al een tijdje uit op PlayStation 4 en pc, maar komt nu ook naar Xbox…

Meer dan twee derde van de aardoppervlakte is bedekt met water. Hoofdluizen komen alleen af op schoon haar. De wereldbevolking groeit met een snelheid van 8760 mensen per uur. Dat zijn 150 mensen per minuut! Bij zeepaardjes worden de mannetjes zwanger in plaats van de vrouwtjes. Er zijn op de aarde niet twee mensen met hetzelfde DNA. Je linkerhersenhelft stuurt de rechterhelft van je lijf aan.…

AMSTERDAMSE SCHATTEN Van oude mobieltjes, tandenborstels, huissleutels tot zelfs botten en wapens. Bij de aanleg van de Noord/ Zuidlijn in Amsterdam doken 700.000 verschillende voorwerpen op. In de diepste lagen vonden ze zelfs nog bijlen en speerpunten uit de oertijd. De bijzondere vondsten vertellen veel over de geschiedenis van Amsterdam. Extra leuk: je kunt alle gevonden voorwerpen bekijken op Belowthesurface.amsterdam. VISVANGST Per ongeluk een walvissoort vinden van 40 miljoen jaar oud. Het overkwam een Italiaanse steenhouwer toen hij met een stuk kalksteen aan de slag ging. Hij ontdekte een vreemd motief in de steen. Na onderzoek bleek het een fossiel te zijn van een oeroude, drie meter lange walvis. Het dier kon geen geluiden maken, maar wel ruiken. Wat opmerkelijk is voor walvissen. Het zeldzame fossiel is nu te bewonderen…

Lang geleden was er nog geen geld. Mensen verbouwden hun eigen eten en hielden hun eigen vee. Ze hadden verder niets nodig. Maar wat als je koe niet genoeg melk gaf of als de oogst was mislukt? Dan ging je naar een dorpsgenoot, met een stuk vlees of een zelfgebakken pot in je hand. Om te vragen of hij iets met je wilde ruilen. RUILHANDEL Een koe voor drie schapen? Of een zak graan voor een zelfgebakken pot? Dat ruilen klinkt handig, maar het ging niet altijd goed. Want hoe wist je of de ruilmiddelen evenveel waard waren? En misschien heb jij mooie potten te ruil, maar heeft de ander die helemaal niet nodig. Mensen zochten daarom naar iets algemeens wat ze konden ruilen. Zout en schelpen bijvoorbeeld. EERSTE MUNTEN…