Inhoudsopgave van Editie 10 - 2018 - Zo Zit Dat

“Kijk eens vrouw pauw, hoe vind je mijn staart, zo groen en blauw?” Helemaal eerlijk is het niet. De pauwman is bloedmooi en zijn vrouwtje oersaai. Hij heeft een blauwgroen verenkleed en een lange sleep die aan z’n rug vastzit. De sleep bestaat uit ongeveer honderdvijftig kleurige veren. Aan het uiteinde van elk exemplaar vind je een pauwenoog. Mevrouw pauw heeft geen sleep, is bruingrijs van kleur en een stuk kleiner. Ze hebben wel allebei een kek kroontje op hun kop. SHOWMAN Veel vogels vertonen een schitterend schouwspel om indruk te maken op hun toekomstige wederhelft. De balts noem je dat. Maar geen van hen kan daarin wedijveren met de pauw. Aan het einde van de winter wil het pauwmannetje graag paren. Om de harten van meerdere vrouwtjes sneller te…

STINKEND SLIJM Om te meten hoe gezond de Middellandse Zee is, gaan wetenschappers kopje-onder. Ze kijken niet naar de mooie onderwaterwereld, maar naar enorme slijmklodders! Dit slijm wordt ook wel zeesnot genoemd. Het bestaat uit samengeklonterde, piepkleine dode en levende beestjes. Die beestjes vertellen de slimmeriken veel over de zee. Daarom willen ze daar monsters van nemen met grote injectiespuiten. Dat wordt dus een plons in de brij. Drie, twee, één… LIJK VOL LARVEN Als er een lijk gevonden is, kan de politie de hulp inroepen van een madendetective. Deze wetenschapper peutert maden uit het lijk en neemt ze mee naar het lab. Hier onderzoekt-ie wanneer het slachtoffer is doodgegaan. Hoe hij dat doet? Hij kijkt goed naar de leeftijd van de krioelende beestjes. Een vers lijk trekt vliegensvlug vliegen…

Jouw nepfossiel lijkt het meeste op een sporenfossiel. Deze ontstaat nadat de zachte delen van een plant of dier wegrotten. Slijk vult de afdruk op en het spul verandert langzaam in massief steen. Dat duurt miljoenen jaren! Wetenschappers vinden soms voetafdrukken van dinosaurussen die op deze manier bewaard zijn gebleven. Een dinosaurus laat bij laag water een voetafdruk achter in de zachte modder. Een fossieljager bikt de steen af en vindt een voetafdruk.…

De inwoners van het stadje Pella spreken Pella-Nederlands. Dat is Nederlands met een Gelders accent. Waar het ligt? In de staat Iowa (Verenigde Staten)! In 1847 richtten een paar honderd Nederlandse immigranten het oer-Hollandse plaatsje op. Je vindt er grachten, typisch Amsterdamse gevels en ouderwetse windmolens! bed Het woord ‘bed’ heeft de vorm van een bed. Wist je dat… …de “oer-Hollandse” banketletter helemaal niet zo Nederlands is? Hij werd voor het eerst gemaakt in Pella. Gezelligheid is zo typisch Nederlands dat er geen goede vertaling voor het woord ‘gezellig’ bestaat. Het langste Nederlandse woord… bestaat niet! Woorden kunnen oneindig lang zijn, doordat je in het Nederlands woorden mag koppelen. Je kunt het zo gek maken als je wilt! Ventieldopjesfabriekantenvereniging, landbouwmechanisatietentoonstelling en kindercarnavalsoptochtvoorbereidingswerkzaamheden bijvoorbeeld. Kun jij een langer woord bedenken? Eén…

“KUSJE?” Dit beestje heet de Europese treksprinkhaan, maar de kans dat je ’m tegenkomt is vrij klein. Hij is namelijk bijna niet meer in Europa te vinden. In plaats daarvan springt-ie rond in de werelddelen Afrika, Azië en Oceanië. Zijn grootste talent? Eten! De schrokop kan zijn eigen lichaamsgewicht op in voedsel. Vliegen kan hij trouwens ook als de beste. Hij vliegt altijd met de wind mee en bereikt zo snelheden tot 20 kilometer per uur.…

Oeps, de teleporter van Professor Breinstein is stuk! Joost is naar een verkeerde plek geteleporteerd. Weet jij waar hij is? Rara, wat zie je hier? Deze dieren houden wel van een strandwandeling. Joost is in de grootste gemeente van Nederland. Dat zou je niet zeggen! De mensen die hier wonen, heten ook wel Schylgers. Elk jaar in juni verandert deze plek in een groot podium vol theater, dans en muziek. Er wordt dan een festival gevierd. Je kunt hier niet met de auto of fiets naartoe rijden. Om er te komen heb je Rederij Doeksen nodig. Joost is in: Kijk voor de oplossing op bladzijde 51.…

Pinguïnbraaksel en hersensnot Wist je dat je elke dag minstens een kopje snot doorslikt? En dat pinguïns voedsel uitbraken in de bekjes van hun kuikens? En dat een Egyptische priester de hersenen van een dode verwijderde via de neusgaten om ’m daarna te mummificeren… Getverderrie! Deze en nog 98 andere vreselijke viezigheden vind je in Jakkes! 101 walgelijke weetjes. Jakkes! 101 walgelijke weetjes – € 12,99 – Uitgeverij Lannoo Sam vs. superschurk Door korte teksten en hilarische strips leest dit boek als een tierelier. En dat moet ook wel, want het is hoog tijd dat de 12-jarige Sam een schurk wordt! Toch? Zijn familie bestaat uit wereldberoemde slechteriken. Maar hoe Sams ouders dan ook alles uit de kast trekken om van Sam een superschurk te maken. Sam blijft een goedzak!…

STILLE TONG Een killerdinosaurus zoals de beruchte T. rex wordt vaak angstaanjagend afgebeeld. Je ziet een opengesperde bek vol vlijmscherpe tanden en een uitgestoken tong. Wat blijkt? Die plaatjes kunnen de prullenbak in! Een groep knappe koppen beweert namelijk dat veel dino’s helemaal niet in staat waren om hun tong uit te steken. Ze onderzochten het tongbeen (botje dat steun geeft aan de tong) van de prehistorische beesten en ontdekten dat dit erg kort is, net als bij een krokodil. Bij dit reptiel zit de tong daardoor helemaal vast aan de onderzijde van de mond. De tong van een T. rex zal waarschijnlijk net zo roerloos zijn geweest. KABAALKIP Waarom wordt een haan niet doof van zijn eigen gekraai? Dat vroeg een bolleboos zich af na een vakantie op het…

IS HET EEN SCHAAP? IS HET EEN SLAK? Wat?! Is er een echte Pokémon opgestaan? Nee hoor, dit miniwezentje is een zeeslak. Maar wel een heel bijzondere. Het kleintje eet namelijk algen waaruit hij de chloroplasten haalt. Deze gebruikt hij vervolgens voor fotosynthese. Planten maken hier voedsel mee. Maar bijna geen enkel ander dier doet ’m dit proces na. Wat een baas! Je vindt deze superslak in de buurt van Japan, de Filipijnen en Indonesië. Als je heel erg je best doet tenminste. Want groter dan 5 millimeter wordt-ie niet.…

EEN GEHEUGEN ALS EEN… …MENSAAP Dat mensapen een supergoed geheugen hebben, wist je misschien wel. Wetenschappers hebben hier al veel onderzoek naar gedaan. Bij één experiment lieten ze orang-oetans en chimpansees een puzzel oplossen. Om bij een lekker hapje te komen, moesten de apen eerst een stok vinden waarmee ze het hapje naar zich toe konden schuiven. Dat mochten ze vier keer doen. Drie jaar later kregen ze dezelfde puzzel voor hun kiezen. Je raadt het al: de dieren wisten precies hoe ze bij het lekkers konden komen! Deze beesten hebben geen geheugen als een garnaal! EEN GEHEUGEN ALS EEN… …OLIFANT Heb je een geheugen als een olifant, dan kun je veel onthouden. Dat zegt het gezegde. En het klopt dat olifanten zich veel herinneren. Ze weten precies waar ze…

Captain Toad: Treasure Tracker Voor: Nintendo Switch, Nintendo 3DS In kleine, kubusvormige levels ga je met Toad en Toadette op zoek naar schatten. Dat is niet makkelijk, maar gelukkig krijg je er genoeg tijd voor. Extra leuk: een aantal nieuwe levels is gebaseerd op Super Mario Odyssey. Top of flop: + Heel kleurrijk + Op je gemakje verkennen WarioWare Gold Voor: Nintendo 3DS In de WarioWare-games krijg je honderden knotsgekke microgames voorgeschoteld. Zo steek je bij één game bijvoorbeeld een vinger in iemands neus! WarioWare Gold bevat de allerbeste microgames uit de voorgaande spellen. Top of flop: + De beste games uit WarioWare verzameld + Knotsgek en grappig Overcooked 2 Voor: Nintendo Switch, PlayStation 4, Xbox One, pc In Overcooked 2 run je een keuken… op de gekste plekken! Bereid…

Waarom word ik wagenziek? Bibi (8 jaar, Zwolle) Als je in een rijdende auto zit, zit je zelf stil. Maar ondertussen zoef je ook vooruit op de weg. De auto verandert van snelheid en rijdt over hobbels en door scherpe bochten. Je hersenen merken dat op. Maar je ogen zien dat je stilzit, als je Zo Zit Dat leest bijvoorbeeld. De informatie die je hersenen doorkrijgen, klopt dus niet met wat je ziet. Klinkt verwarrend? Dat is het voor je hersenen ook! Daardoor word je soms niet lekker. Bah! Kan de zon opraken? Aisha (13 jaar, Leiden) De zon schijnt al 4,5 miljard jaar. Dat doet-ie door waterstof om te zetten in helium. Hierbij komt energie vrij in de vorm van licht en warmte. Dat voel je helemaal op aarde!…

Speurneus De grootste hagedis ter wereld kan ruiken als de beste. Dit doet de komodovaraan met zijn gevorkte tong! Hij steekt ’m in de lucht zodat er geurdeeltjes op blijven plakken. Als hij het lapje vlees terugtrekt, proeft de jagende joekel precies waar de geur vandaan komt. Eropaf! “Ik ruik met mijn tong!” Dodelijke beet Het hongerige beest mikt graag op grote prooidieren. Sommige prooien, zoals wilde zwijnen, scheurt-ie met zijn vlijmscherpe tanden meteen aan stukken. Maar een gigantische waterbuffel weet vaak te ontsnappen na de aanval. Geen probleem. De gifklieren in de kaak van de komodovaraan klaren de klus na de beet. Het prooidier raakt namelijk langzaam in shock of verlamd. En bloedverdunners in het gif zorgen ervoor dat de wond niet geneest. Het slachtoffer sterft. Nooit alleen Het…

1 Hoeveel plastic eindigt elk jaar in de oceanen? A 8000 kilogram B 8.000.000 kilogram C 8.000.000.000 kilogram 2 Wat is waar? A Er is niet één drijvende vuilnisbelt, maar er zijn er wel vijf. B Het duurt twee jaar voordat plastic door het water is afgebroken. C De plastic soep wordt steeds kleiner. 3 Hoe groot is de plastic soep? A Even groot als Spanje en Frankrijk samen. B Twee keer de Verenigde Staten. C Dat is niet bekend. 4 Door al het afval in het water… A...raken steeds meer dieren in plastic verstrikt. B …houden mensen te weinig plastic over C …worden de oceanen ijskoud. 5 Wat denken schildpadden als ze een plastic zak zien? A Wat een lelijk ding! B Mmm, een lekker hapje! C Handig voor…

Wreck-It Ralph In deze populaire Disney-film is Ralph een slechterik in een arcadegame. Hij wil de bad guy helemaal niet zijn, en doet er alles aan om van zijn imago af te komen. Heel veel bekende gezichten uit games komen voorbij! Jumanji: Welcome to the Jungle Als je al twaalf bent, dan moet je zeker Jumanji: Welcome to the Jungle eens bekijken. In deze grappige actiefilm worden vier tieners opgezogen in een game en moeten ze in een jungle zien te overleven. Ratchet & Clank De Ratchet & Clank-film is gebaseerd op de gelijknamige PlayStation-games. Hierin beleven buitenaardse wezen Ratchet en zijn robotvriendje Clank de gekste avonturen. Speel daarna ook zeker eens de game! Alle levels uitgespeeld? Neem pauze met een game-film! Ready Player One Ook deze film is voor…

Knappe koppen denken al jaren na over manieren om sneller door de ruimte te reizen. Eén van de vroegste ideeën was Project Orion, en dat was nogal een explosief idee. Door atoombommen achter een ruimteschip te laten ontploffen, zou er een schokgolf kunnen ontstaan die het schip vooruit zou schieten. Een ander vlammend plan was Project Daedalus. Dat was een ruimteschip van 187 meter lang dat elke seconde 250 heel kleine kernexplosies moest veroorzaken. Die explosies zouden het schip zó snel moeten maken, dat het in vijftig jaar tijd naar een andere ster moet kunnen vliegen. Wow!…