Inhoudsopgave van Editie 3 - 2018 - Zo Zit Dat

Makaken vinden het heerlijk om met de hele groep te badderen in warmwaterbronnen. BADDEREN IN DE VRIESKOU De Japanse makaak wordt ook wel ‘sneeuwaap’ genoemd, omdat hij vooral woont in gebieden waar het grootste deel van jaar sneeuw ligt. Hij heeft een dikke vacht en blijft lekker buitenspelen als het vijftien graden vriest. De slimmerik weet zelfs hoe hij sneeuwballen moeten maken. Krijgt-ie het toch koud? Dan neemt de aap graag een duik in een van de warme waterpoelen die veel in zijn leefgebied voorkomen. Wat een luilekker leven! Paspoort Naam: Japanse makaak Japanse naam: Nihonzaru Snackt graag: fruit, zaden, noten en insecten Favoriete hapje van: wasbeerhonden en andere grote wilde dieren NINJA OP VIER POOTJES Deze gemoedelijke grazer wordt gezien als het nationale symbool van Japan. Hij was rond…

DIT HEB JE NODIG: • Snijplank • Wit papier • Kleine kom • Mes • Citroen • Wattenstaafje • Ovenhandschoen • Oven Tijdsduur: 45 minuten Moeilijkheid: Gemiddeld 1 Snijd de citroen door de helft en knijp het sap uit de citroen. Vang dit op in een kom. Was en droog daarna je handen. 2 Doop het wattenstaafje in het citroensap en schrijf een geheim bericht op het papier. Eerst kun je je tekst nog zien. Maar als het sap opdroogt, wordt alles onzichtbaar! 3 Vraag hulp aan een volwassene. Zet de oven op 200 graden Celsius. Als de oven warm genoeg is, mag je het papier in het midden van de bakplaat leggen. Gebruik hiervoor wel een ovenhandschoen! 4 Na een halfuur wordt je geheime boodschap zichtbaar. Met een ovenhandschoen…

Snuffelsnavel In de lange snavel van de kiwi zitten de neusgaten niet bovenaan, zoals bij alle andere vogels, maar aan het eind. Met z’n snufferd zoekt-ie naar wormen die hij niet kan zien, maar wel diep verborgen onder de aarde ruikt. Gevoelige tastharen in de buurt van de snavel helpen ’m bij de voedseltochten in het duister. Tweetal Kiwi’s leven bijna altijd in paartjes. Samen verdedigt het stel een territorium van ongeveer vier voetbalvelden groot. In het grote gebied communiceren ze met elkaar door hun hoge roep: kiwiwiwi. Loopjongen Het gekke beestje is een loopvogel, net als de struisvogel. Een loopvogel heeft ongeschikte vleugels om mee te vliegen, maar wel stevige stappers om hard mee te rennen. Bij de kiwi liggen de vleugelstompjes van 5 centimeter verborgen in z’n ruige…

Het was een leuk idee in Amerika: een snelweg die muziek maakt. In de weg zijn speciale sleuven gezaagd. Als je over een sleuf rijdt, hoor je geluid. Al die geluiden achter elkaar vormen een liedje. Maar er is een foutje gemaakt bij het aanleggen van de weg, waardoor de sleuven te dicht op elkaar staan. Het resultaat? De weg klinkt vals… Als je van Noorwegen naar Noord-Korea loopt, kruis je maar één land: Rusland. Gouden moestuin Een bejaarde vrouw uit Canada verloor 13 jaar geleden haar trouwring. De ring was van haar vinger geleden tijdens het tuinieren. Al die tijd was het sieraad spoorloos. Tot voor kort. Haar schoondochter vond in de grond een wortel… met de trouwring eromheen! TONGBREKER In Myanmar werd een zwarte beer gevonden met een…

WATERRAT De Iriomotekat is een van de meest bedreigde katachtigen op de wereld. Het beest is zo zeldzaam dat hij alleen nog maar op het eilandje Iriomote voorkomt. De jager leeft daar altijd in de buurt van water, omdat-ie zijn maag graag vult met watervogels en krabben. Sterker nog: de kat plonst er moeiteloos in! De kans dat je ’m in het wild tegenkomt, is heel klein. Hij is namelijk een superschuw nachtroofdier. Overdag vind je hooguit zijn pootafdrukken in de grond. Paspoort Naam: Iriomotekat Japanse naam: Iriomote-yamaneko Snackt graag: vlees Verstopplek: rotsspleten en holle bomen…

Paspoort Naam: dwergpotvis Leeft in: alle tropische oceanen Menu: inktvis, schaaldieren, krabben en garnalen Hulpmiddel: diarree Klein, kleiner, kleinst De dwergpotvis is de op een na kleinste walvis op aarde. Hij haalt maximaal een lengte van drie meter. Ter vergelijking: de potvis wordt zes keer zo lang! Het kleintje heeft een stompe kop en een korte onderkaak met ongeveer tien scherpe tanden. Daar heeft hij niet bijzonder veel aan als een hongerige orka of haai het op ’m gemunt heeft… Mistwolk Als de dwergpotvis wordt aangevallen door zo’n angstaanjagende joekel, laat-ie zich niet kennen! Sterker nog: hij heeft een bijzonder afweermechanisme dat de boosdoener zal leren. Bij elke aanvalspoging van de koele killer perst de dappere walvis bruine, stroperige ontlasting uit zijn poepgat. De derrie verspreidt zich razendsnel en verandert…

Elke dag maak je wel 1 liter snot en ander slijm aan! SOORT SNOTTEBEL Wat tover jij uit je neus als je erin zit te pulken? Een doorzichtig, klef goedje misschien? Of een groenbruin korstje? Hoe het er ook uitziet, dat kleverige prutje in je neus is snot. En het is nuttiger dan je denkt! INDRINGERS Snot beschermt je namelijk. Via de lucht die je inademt, komen er bacteriën, virussen en stofdeeltjes je neus binnen. Je wilt natuurlijk niet dat die in je longen terechtkomen. Daarbij komt jouw snot goed van pas. Een groot deel van die viezigheid blijft hier namelijk aan plakken. In je neus zitten kleine haartjes die heen en weer bewegen. Die vegen het mengsel van snot en viezigheid je keel in. Het reist vervolgens via je…

WIEKENTAAL Vroeger was er geen telefoon om een boodschap door te geven. Molenaars gaven berichten door via hun wieken! Ze zetten die dan in een bepaalde stand. Stond de onderste wiek bijvoorbeeld niet in het midden, maar iets naar links, dan was er blij nieuws. Er was bijvoorbeeld een baby geboren! IN HET WATER Naast windmolens zijn er ook watermolens. Die hebben geen wieken, maar een waterrad. Dat rad zit aan de onderkant van het gebouw en hangt in een beekje of riviertje. Het water dat ertegenaan stroomt, zet het rad in beweging. SNEL, SNELLER, SNELST De molenaar bepaalt hoe snel een molen draait. Dat doet hij door de bovenkant van de molen te draaien. Dat heet ook wel kruien. Als hij de wieken naar de wind toe zet, draaien…

In 776 voor Christus werden de allereerste Spelen georganiseerd. Er was maar één onderdeel: de 200 meter sprint. En dat was niet het enige verschil met de huidige Spelen. De deelnemers hadden geen kleren aan. Ze waren poedeltje naakt! Aan de Winterspelen doen zestien winterse sporten mee. Dat zijn biatlon, curling, ijshockey, rodelen, kunstschaatsen, schaatsen, shorttrack, alpineskiën, freestyleskiën, langlaufen, noordse combinatie, schansspringen, snowboarden, bobsleeën en skeleton. Een sport op de Spelen kan uit verschillende onderdelen bestaan. En die kunnen voor vrouwen en mannen verschillen. Mannelijke schaatsers doen bijvoorbeeld mee aan de 500 meter, 1000 meter, 1500 meter, 5000 meter, de 10.000 meter, de ploegenachtervolging en/of de massastart. Terwijl de vrouwen geen 10.000, maar 3000 meter racen. Noorwegen won tijdens de verschillende Winterspelen de meeste medailles. In totaal meer dan driehonderd!…

“Als we de deur van deze kamer dichtdoen, dan is het hier zó stil dat je je eigen bloed kunt horen stromen.” In de deuropening van een kamer zwaait een technicus van de Europese ruimtevaartorganisatie enthousiast met zijn armen. De muren, de vloer en zelfs het plafond in de kamer achter hem hangen vol met blauwe stekels. “Die stekels zijn gemaakt van een speciaal schuimrubber. Ze houden niet alleen geluid van buiten tegen, maar slurpen ook al het geluid in de kamer zelf op. Deze kamer gebruiken we om antennes te testen. Het is hier net zo stil als in de ruimte.” Klaarstomen De Hertz-kamer waar we in staan, is een van de bijzondere ruimtes in het testcentrum van ESTEC. Dat is het testcentrum van ESA, waar alle Europese satellieten…

SPIERBUNDEL Ongeveer 100.000 spieren maken van de olifantenslurf een superflexibele grijphand, die de grijze kolos vrij kan bewegen in elke richting en zelfs kan draaien. Het ding is sterk, buigzaam en heel gevoelig. De olifant gebruikt de slurf dan ook voor van alles. Hij gooit er water en zand mee over zijn rug, pakt er voedsel mee voor in z’n mond, verkent de omgeving ermee en gebruikt ’m om mee te snuffelen en te knuffelen. Ook worstelen en trompetteren horen in dit lijstje thuis. Handig ding, zeg! DERDE HAND Dat vond een groepje wetenschappers ook. Voor een nieuwe robotarm lieten de slimmeriken zich daarom inspireren door de olifant. Dat had een hightech slurf als resultaat. De uitgekiende uitvinding werkt net zo flexibel en fijngevoelig als zijn biologische voorbeeld. De robotarm…

1 HOSPITAAL=HELS Ooit was het een druk ziekenhuis vol psychiatrische patiënten, maar sinds Hellingly Hospital in Sussex in 1994 werd gesloten, ligt het er verlaten bij. Er zijn nog sporen te vinden van hoe men in het begin van de vorige eeuw met geesteszieke mensen omging. Martelen en elektrocuteren hoorden bij de standaardbehandeling. Niet iets waar je graag aan herinnerd wil worden... 2 LIJKEN STAPELEN De Joodse begraafplaats in Praag is niet heel groot, maar toch zei het nooit ‘nee’ tegen mensen die er graag wilden liggen. Het resultaat: er liggen ruim 100.000 mensen begraven. Dat werd de laatste jaren flink proppen. Grafstenen staan er kriskras door en over elkaar heen. Ondertussen zijn alle graven half vergaan en overwoekerd door onkruid. Brr! 3 POPPENPARADE Toen Julian Santana Barrera verhuisde naar…