Inhoudsopgave van Editie 101 - 2018 - Zo Zit Dat

Hoe vaak kun je een blikje recyclen? Koen (10 jaar, Hellendoorn) Oneindig vaak, Koen! Een frisdrankblikje kun je heel makkelijk recyclen. Het is gemaakt van aluminium en dit materiaal kun je smelten. Dat gebeurt in een speciale aluminiumsmelter waar het wel 1500 graden Celsius is. Na het smelten, is het aluminium nog net zo sterk als ervoor. Je kunt er dus weer van alles van maken! Misschien gebruiken ze jouw oude blikje wel voor een nieuw exemplaar. Of fiets je er over een tijdje op, omdat het in het frame van je nieuwe fiets is verwerkt. Cool! Werken zonnepanelen ook als de zon niet schijnt? Lieneke (11 jaar, Amersfoort) De zon geeft licht. Zonnepanelen zetten deze lichtenergie om in elektriciteit. Die gebruik je bijvoorbeeld om televisie te kijken. De meeste…

Melkkoe zijn, is een zware baan! GROTE GRAZER Een koe eet per dag makkelijk tachtig kilogram gras. Ze slikt het spul in één keer door. Als haar eerste maag vol is, gaat ze liggen om het urenlang te verwerken tot ’t uit kleinere stukjes bestaat. Dan boert de rund het voedsel weer naar haar mond om ’t te herkauwen. Dit zorgt ervoor dat stofjes in het speeksel beter in kunnen werken om de boel te verteren. Via de andere drie magen komt het gras uiteindelijk in haar darmen terecht. De voedingsstoffen worden in het bloed opgenomen en belanden daarna in de uier. Daar worden deze stofjes door melkcellen omgezet in… melk! MELKMACHINE Als je zachtjes aan de tepel trekt, krijgt de koe via de zenuwen een seintje dat ze de…

Paspoort Naam: Pim Coumans Leeftijd: 31 jaar Beroep: Game-ontwikkelaar voor smartphones Bedrijf: Pixelrock Ken je van: Jumpy Wall (iPhone, Android) Hoi Pim! Jij bent gamemaker. Heb je daar een studie voor nodig? “Ik heb Communication and Digital Media Design gestudeerd. Maar toen ik de eerste iPhone had, raakte ik pas echt enthousiast. Ik wilde ook spelletjes voor die stoere telefoon maken! Daarom zei ik mijn baan op en heb ik een halfjaar de tijd genomen om Unity te leren en een game te maken.” Die game werd Jumpy Wall. “Ja! Mijn eerste game moest een kleine game worden; zo simpel mogelijk. Ik vind walljumpen cool, ik vind platformgames cool, dus dacht ik: ik maak een platform-game met maar één knop, om mee te springen. Ik heb vervolgens alles zelf toegevoegd:…

GEZELSCHAPSROBOT Astronauten in het internationale ruimte station (ISS) zijn tegenwoordig in het gezelschap van de Internall Ball Camera. Het schattig ogende robotje is een camera-drone van Japanse wetenschappers. De drone fotografeert en filmt het ruimtestation, zodat slimmeriken op aarde de experimenten van de astronauten kunnen volgen. Zo neemt-ie werk uit handen van de ruimtevaarders, die nu geen tijd meer kwijt zijn aan het vastleggen van hun projecten. ASSISTENT-ASTRONAUT De Robonaut 2 is de eerste mensachtige robot in de ruimte. Hij is slechts een meter hoog en heeft alleen een hoofd en twee armen aan z’n romp, maar weegt wel honderdvijftig kilogram. De vinding maakt het leven in het ruimtestation makkelijker. Zo helpt de robot bijvoorbeeld met schoonmaken en houdt-ie het gereedschap vast voor ruimtewandelende astronauten. Ook in noodsituaties zoals lekkages…

1 De allereerste telefoon was onder andere gemaakt van een… A …varkensblaas B …koeienmaag C …schapenhart 2 Als je vroeger iemand wilde bellen, moest je eerst doorverbonden worden door een telefoniste. A Waar B Niet waar 3 Wat betekent WAPPEN? A Internetten B Foto’s bewerken C Berichtjes sturen 4 Wat stond er in het allereerste sms’je? A Happy birthday B Merry Christmas C Is this working? 5 De meest verkochte mobiel ooit is de… A …iPhone 4S B …Samsung Galaxy SII C …Nokia 1110 6 Hoe duur was het 15 jaar geleden om een berichtje te sturen? A Niks als je verbonden was met wifi B 5 cent per bericht C 50 cent per bericht ANTWOORDEN…

Een tomaat die beter smaakt, een oranje paprika in plaats van rode of rijst met extra vitamine A. Dat is allemaal mogelijk door het ‘veredelen’ van planten. Letterlijk betekent dat: beter of waardevoller maken. Eeuwenlang zorgen plantenveredelaars al voor een ruime keus in groenten en fruit. Heb je zin in een appel? Dan kun je onder andere kiezen uit een zoete Elstar of een zure Granny Smith. En wil je vader kool voor het avondeten? Dan staat er een bord met broccoli, bloemkool of spruitjes op tafel. VERBETERSLAG De eigenschappen van een plant liggen in z’n DNA. Dit genetische materiaal geeft-ie samen met een soortgenoot bij de voorplanting door aan het nageslacht. De nakomelingen lijken daardoor op het ouderstel! De sterkste exemplaren overleven en geven hun DNA weer door, waardoor…

“Ik ben een mens in een robotjas!” Supersterk harnas Als je zware dingen moet tillen, kun je best een paar extra handen gebruiken. Dat bracht knappe koppen uit Italië op een idee! Ze bouwden een zogenoemd exoskelet. Deze draagbare robot draag je als een extra laag om je lichaam. De armen volgen nauwgezet de bewegingen van zijn gebruiker en elke arm kan met het grootste gemak 50 kilogram optillen. Superhandig voor bijvoorbeeld werknemers in een fabriek of tijdens het puinruimen na aardbevingen!…

Je koopt een pak hagelslag en wilt het afrekenen. De kassamedewerker haalt het pak over de scanner en je hoort ‘BLIEP’. Razendsnel staat het bedrag op je bon en weet een computer hoeveel pakken hagelslag er nog over zijn in het magazijn. En dat allemaal doordat-ie de streepjescode van het product leest! Elk product heeft namelijk een unieke code. LICHT LEZEN Laserlicht van de scanner valt op de streepjescode. De zwarte lijnen absorberen het rode licht en de witte lijnen reflecteren het juist. Deze weerkaatsing wordt door een lezer in de scanner opgepikt. Die stuurt het signaal door naar een decoder, die het op zijn beurt vertaalt en doorstuurt naar de kassa en een database. CODES KOPEN Hoe weet een bedrijf wat voor code op een nieuw product geplaatst moet…

1 OP DE KOP Wedden dat je van dit huis ondersteboven raakt? Alles staat er op z’n kop! De tafels, stoelen en zelfs de bedden hangen aan het plafond. Lekker wonen kun je er niet, maar het is wel leuk om het huis te bekijken. En dat is precies de bedoeling. De makers vonden dat hun woonplaats Affoldern in Duitsland wel een leuke toeristenattractie kon gebruiken! 2 IN EEN KUBUS In de buurt van de Oude Haven in Rotterdam staan 38 bijzondere woningen. Ze zijn gebouwd in de vorm van een kubus die op een paal staat. De tussen 1982 en 1984 gebouwde huizen moeten bomen voorstellen. Alle huizen bij elkaar zijn het bos! 3 MINIHUISJE In de Verenigde Staten staan er al veel, maar ook in Nederland worden ze…

Dummy’s zijn brokkenmakers, maar zorgen wel voor verkeersveiligheid! Een rijdende auto is zwaar en heeft snelheid. Dat maakt ’m een grote bal energie. Als de bak ergens tegenaan knalt, heeft die bal een grote impact op de inzittende(n)! De energie moet namelijk ergens heen op het moment dat het rijtuig door de botsing plotseling tot stilstand komt… Trucjes Foefjes zorgen ervoor dat de energie makkelijker weg kan en de botsing daardoor minder heftig wordt. Allereerst moet de bestuurder hard remmen. De wagen gaat langzamer en zo wordt de energie minder. Daardoor zijn de gevolgen van de knal kleiner. Door de veiligheidsgordel goed strak om te hebben, voorkomt hij dat iemand door de voorruit vliegt en neemt-ie een deel van de energie op. Een airbag blaast zich ondertussen razendsnel op om…

De reis hiernaartoe duurt twee dagen. Het zweeft 400 kilometer boven je hoofd. Deze landen werken hier samen. De bouw heeft ongeveer 127 miljard euro gekost! Dit is de perfecte plek voor wetenschappelijke experimenten. 16 megagrote zonnepanelen zorgen voor energie. Binnen: 20 graden Celsius Buiten: -150 tot 150 graden Celsius…

Knoop ’t in je oren Als je muziek wilt luisteren, is het soms lastig te zien welk oortje in je linker- en welke in je rechteroor moet. Maak daarom een kleine knoop in het snoer van je linkeroortje. Zo zie je meteen welk oortje je links moet stoppen. Maak een laserstraal Heb jij een lamp naast de camera op je smartphone? Dan kun je je eigen laserstraal maken! Knip aan het einde van een rietje vier kleine sneetjes. Vouw de vier flappen open en plak ze vast over je smartphonelamp. Zet daarna de zaklamp op je telefoon aan. Al het licht gaat in een rechte straal door het rietje. Je hebt een laser! Gapend gat Een bord spaghetti opwarmen in de magnetron is niet moeilijk. Wel kan het eten in…

Wat hebben uitvinders, onderzoekers en andere knappe koppen nu weer bedacht? Lees het laatste nieuws uit de wondere wereld van de wetenschap! MELKROBOT Het gif van de schorpioen is erg gewild, omdat het wordt verwerkt in medicijnen. Maar zo’n griezel melken met de hand, is een lastige klus en niet zonder risico’s. Tot voor kort! Onderzoekers hebben namelijk een robotje ontwikkeld dat het beestje kan melken. De robot klampt zich vast aan de staart en stimuleert dan de gifklieren zonder het dier pijn te doen. Het gif dat vrijkomt, wordt opgeslagen. Handig! KLEURENPRACHT Slimmeriken bij NASA schoten een raket de lucht in, die vijf minuten na de lancering barium, strontium en koper(II)oxide vrijliet. Dat zijn ongeveer dezelfde stoffen die in vuurwerk zijn gestopt. De elementen reageerden met elkaar tot kleurrijke…

Dit heb je nodig: •  theelepel•  eetlepel•  twee papiertjes•  twee roerstaafjes•  twee plastic bekers•  kopje•  koffiefilter•  azijn•  melkpoeder•  bakpoeder•  water ›› Stap 1 Schenk water in het kopje. Voeg daarna twee eetlepels melkpoeder toe. ›› Stap 2 Voeg vervolgens een eetlepel azijn toe. ›› Stap 3 Hang het koffiefilter in één van de plastic bekertjes. ›› Stap 4 Giet het mengsel door het koffiefilter. Let op: het filter mag de vloeistof in het bekertje niet raken. ›› Stap 5 Haal het koffiefilter uit het bekertje en scheur het voorzichtig open. Je ziet nu witte klontjes. Breng deze klontjes over naar het lege plastic bekertje. Hiervoor kun je het roerstaafje gebruiken. ›› Stap 6 Voeg een halve theelepel bakpoeder toe. Roer het mengsel door elkaar. ›› Stap 7 Smeer het mengsel…