Inhoudsopgave van Editie 10 - 2017 - Zo Zit Dat

Het is fris en pikkedonker. Ritselende bladeren en het gekir van krekels zijn het enige wat je hoort in de stille nacht. De luipaard ligt ineengedoken achter een struik. Hij loert tussen de bladeren door naar een lekker maaltje. Een gazelle loopt langs. Onwetend van z’n lot. De luipaard had ’m meteen in de gaten, maar wacht roerloos af. SLUIPMEESTER De gevlekte kater ziet zijn kans en waagt het erop. Hij sluipt geruisloos richting de gazelle. Als hij nog maar twee meter van ’m vandaan is, komt-ie in actie. De jager springt boven op de arme ziel en knijpt met zijn oersterke kaken in zijn hals. De gazelle stikt en sterft een langzame dood. DE BOOM IN De luipaard heeft succes, maar hij is er nog niet! De koele killer…

EEN DOEL VOOR OGEN Een eendagsvliegmannetje heeft twee paar facetogen. Een normaal paar en een tweede paar dat oranje gekleurd is en boven op zijn hoofd zit. Deze twee extra ogen gebruikt hij om vrouwtjes te spotten die vanaf het wateroppervlak omhoog vliegen. Tijd is kostbaar voor een volwassen eendagsvlieg. Er zijn namelijk maar weinig exemplaren die langer dan een dag in leven blijven. En sommige leven maar een paar minuten! Maar vóór z’n korte leventje als volwassen vlieg, leeft-ie jarenlang als vleugelloos insect dat een nimf wordt genoemd. De nimf eet en groeit onder water. Totdat hij in een gevleugelde vlieg verandert die helemaal niet kan eten! Hij heeft dan nog maar één doel: zich voortplanten. Als deze taak erop zit, gaat het diertje dood. PASPOORT Lengte: tot 12 centimeter…

In panieksituaties is het van levensbelang dat een ruimtevaarder alle handelingen snel en precies uitvoert. Hij moet op z’n eerste ruimtetocht al een oude rot in het vak zijn; zonder ooit een voet buiten de dampkring van de aarde te hebben gezet. Studeren maar Een astronaut in de dop volgt daarom een zware opleiding. Eerst leert hij alles over de ruimtevaartuigen en het internationale ruimtestation (ISS). Hij weet dan bijvoorbeeld hoe de motoren werken, hoe hij zo’n voertuig bestuurt en hoe elektriciteit en zuurstof worden gemaakt in het ISS. Een astronaut oefent in exacte kopieën van het ruimtestation en ruimtevaartuigen. Zo’n nagebootst model noem je een simulator. S.O.S. Voordat een astronaut de ruimte in mag, moet-ie leren parachutespringen. Ook moet hij kunnen overleven op zee, in het bos en in de…

Alles op de wereld bestaat uit heel kleine deeltjes. Die noemen we atomen. In het midden van deze atomen zitten neutronen en protonen. En om deze kern draait een wolk met andere deeltjes. Dat zijn de elektronen. Hun naam zegt het al; die deeltjes zijn belangrijk bij elektriciteit! Elektronenstroom Als elektronen van het ene naar het andere atoom springen, komt er energie vrij. En als ze dat allemaal achter elkaar doen, heb je een stroom van elektronen. Elektriciteit dus! Zo’n elektronenstroom vindt ook plaats in een batterij. Hier zitten chemische stofjes in die daarvoor zorgen. Eén van de stofjes wil graag elektronen hebben en trekt ze naar zich toe. De ander wil ze liever kwijt en staat ze dus graag af. Hulpje Maar als een batterij alleen deze twee stoffen…

“Bij gevaar zuig ik mezelf een paar maten groter!” Zonder zwemdiploma De egelvis is niet zo’n goede zwemmer. Hij woont in oceanen rond de evenaar, maar bij een sterke stroming drijft-ie zo af naar de Middellandse Zee of zelfs naar zeeën in Noord-Europa. Door zijn slechte zwemvermogen is vluchten ook niet een van z’n kwaliteiten. Roofdieren denken daarom dat het beest een makkelijke prooi is… Maar niets is minder waar! Prikkelbaar Dreigt er gevaar? Dan slokt het visje zijn elastische maag snel barstensvol met water. In een vinomdraai verandert hij van een plat exemplaar in een levensgevaarlijke kogel ter grootte van een voetbal. De stekels die net nog vlak tegen z’n lichaam lagen, steken nu dreigend uit. Het stekelige pantser biedt aan alle kanten bescherming, wat het bijna onmogelijk maakt…

1 Hoelang duurt een nanoseconde? A 0,001 seconde B 0,00001 seconde C 0,000000001 seconde 2 Vroeger had elke Nederlandse stad een eigen tijd. A Waar B Niet waar 3 Welk land heeft de meeste tijdzones? A Australië B Rusland C Canada 4 Een dag duurt langer dan een jaar op de planeet… A ...Mercurius B …Venus C …Mars 5 Welke tropische eilandengroep sloeg in 2011 een dag over? A Kiribati B Tonga C Samoa 6 In de tijd van de mammoeten werden de eerste piramides gebouwd. A Waar B Niet waar ANTWOORDEN…

ZOEK DE VERSCHILLEN Zie jij de vijf verschillen? PLANETENQUIZ Zet in de vakjes de antwoorden op de vragen. In de gekleurde vakjes lees je van boven naar beneden een woord. Welk woord is dat? 1. Wat is de grootste planeet van ons zonnestelsel? 2. Rondom welke bol draaien de planeten in ons zonnestelsel? 3. Wat is de kleinste planeet van ons zonnestelsel? 4. Welke planeet is vernoemd naar de Romeinse godin van de liefde? 5. Welke planeet staat het verst van de zon af? 6. Welke planeet draait in ongeveer 365 dagen om de zon? 7. Op welke planeet is de gemiddelde temperatuur -210 graden Celsius? 8. Welke planeet staat bekend om zijn ringen? 9. Welke planeet wordt ook wel de rode planeet genoemd? WEET JIJ HET ANTWOORD? Ga naar Zozitdat.nl/puzzel en…

DIT IS EEN KUNSTWERK VOOR REUZEN! Geen kunstenaar in de wereld maakte een grotere schildering op een dak of muur dan de Franse kunstenaars Ella en Pitr. ‘Lilith and Olaf’ is 21000 vierkante meter groot en strekt zich uit over de daken van een bedrijf in Noorwegen. Zou je er overheen lopen, dan zou je niet zien wat de grijze vlekken onder je moeten voorstellen. Maar ga je de lucht in, dan verschijnt er een meesterwerk. Wow!…

“Ik game om beter te zijn dan anderen. Ik wil winnen!” Pim van Valkengoed reist de hele wereld over om het spel Hearthstone in toernooivorm te spelen. Hij wijdt zijn leven aan het gamen. Hoe word je succesvol e-Sporter? Leg uit, wat doe je? “Ik speel de game Hearthstone op professioneel niveau voor een internationaal team. Ik vlieg heel de wereld rond om toernooien te spelen.” Game je elke dag urenlang? “Dat valt wel mee! Voor een toernooi train ik 40 tot 60 uur per week. Dan bedenk ik met anderen strategieën en brainstormen we hoe ik zo’n wedstrijd aan ga pakken. Ik speel hooguit drie uur per dag.” Hoe ben je pro-gamer geworden? “Ik was altijd al competitief en speelde nooit singleplayer. Ik game om beter te zijn dan…

Grote mond Lukt het jou om een banaan op te eten, een kaars uit te blazen of een liedje te zingen met een mondklem in? Bij Mouthguard Challenge Family draait alles om goed luisteren, raden en het uitvoeren van de gekste opdrachten zonder dat je de slappe lach krijgt! Mouthguard Challenge Family – € 12,99 – Identity Games Vet veel vlaggen Welk land heeft een kraanvogel op zijn vlag? Met welke munten wordt er in Brazilië betaald? En wat is de hoofdstad van Senegal? Met De vlaggen van de hele wereld test je je vlaggenkennis en ontdek je feitjes over alle landen van de wereld! De vlaggen van de hele wereld – € 9,99 – Luitingh-Sijthoff Smurftastische zoektocht Als Smurfin een mysterieuze landkaart vindt, gaat ze samen met Brilsmurf, Klungelsmurf…

Wat hebben uitvinders, onderzoekers en andere knappe koppen nu weer bedacht? Lees het laatste nieuws uit de wondere wereld van de wetenschap! VREEMD MENU De aarde kampt met een groot probleem: plastic afval. Van de biljoen plastic tasjes die elk jaar worden weggegooid, ontsnapt een groot deel aan hergebruik en eindigt in zee. De tasjes zijn gemaakt van polyethyleen. Dat is helaas niet biologisch afbreekbaar. Tenminste... Dat dácht iedereen. Maar nu blijkt dat de rups van de grote wasmot het plastic gretig verorbert! Een onderzoeker kwam deze bijzondere kwaliteit per ongeluk op het spoor. Ze bewaarde de schrokop voor een verhuizing in een plastic zak. En die zat binnen de kortste keren vol met grote gaten… GROEPSJACHT De Cubaanse boa zwerft graag rond in een grot waar vleermuizen huizen. Hij…

EVOLUTIE GAAT HEEL LANGZAAM. PAS NA TIENTALLEN GENERATIES ZIE JE EEN VERANDERING! Wetenschappers denken dat de mensachtige ongeveer 6 miljoen jaar geleden ontstond. Maar ze waren er natuurlijk niet bij! Het is best lastig om precies te weten hoe het toen was. Knappe koppen onderzoeken bijvoorbeeld botten of tanden die ze vinden. Ze proberen erachter te komen hoe oud die zijn. Zo kunnen ze een beeld vormen van wie er lang geleden op de aardbol rondliepen. VEEL VERANDERINGEN Die mensachtigen leken nog niet op de mensen van nu. Ze leken meer op apen. Ze hadden lange armen waarmee ze goed in bomen konden klimmen. En hun hersenen waren een stuk kleiner. Na een tijd werd het minder belangrijk om goed te kunnen klimmen. De mensachtigen moesten juist slimmer worden om…

Yuna (11 jaar, Bodegraven) Hoe ontstaat een ster? Ver weg in de ruimte zweven nevels: megagrote wolken van gas- en stofdeeltjes. Soms botsen er veel van die deeltjes tegen elkaar aan. Ze vormen dan een soort klont. Als die klont groot genoeg is, trekt-ie door zijn zwaartekracht nog veel meer stof en gas naar zich toe. Na een tijdje wordt hij zo zwaar dat-ie instort en krimpt tot een bol. Het gas in de bol komt onder zo’n hoge druk te staan dat er kernreacties ontstaan die licht en warmte afgeven. Een babyster is geboren! Fleur (9 jaar, Weesp) In welk land worden mensen het oudst? Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) worden mensen in Japan het alleroudst: gemiddeld 84 jaar. Dat is twee jaar ouder dan in Nederland. Japanners eten veel…

1 OUD, MAAR NIET VERSLETEN Twee jaar geleden liep de Japanner Hidekichi Miyazaki de 100 meter sprint in 42,2 seconden. Ruim vier keer zo traag als de snelste man op aarde: Usain Bolt. Maar Miyazaki deed dit op 105-jarige leeftijd! Daarmee werd hij de oudste sprinter ter wereld. Zou Bolt als een bejaarde ook zo snel zijn? 2 BASKETMARATHON Wat doe je als je niet kunt kiezen tussen twee sporten? Je doet ze gewoon tegelijkertijd! Marti Medar uit Estland liep in 2015 een marathon uit in 3 uur, 4 minuten en 15 seconden terwijl hij met een basketbal dribbelde! 3 MEGASCORE Toen de voetbalclub SO l’Emyrne in 2002 na een onterechte penalty het kampioenschap van Madagaskar was misgelopen, besloot het team in de volgende wedstrijd een protestactie op te zetten. Tijdens…

Mario + Rabbids: Kingdom Battle Voor: Switch Super Mario samen met de compleet doorgedraaide Rabbids in één game… Wat is hier aan de hand? De combinatie blijkt een superleuk strategiespel op te leveren: Mario + Rabbids: Kingdom Battle. Jouw team van konijnen, met Mario als leider, neemt het op tegen allerlei vreemde vijanden. Zoek dekking, positioneer je Rabbids en vergeet vooral niet je brein te gebruiken voor je de aanval inzet! Top of flop: + Tactische gevechten + Hilarisch! Knack2 Voor: PlayStation 4 Droom je weleens dat je een enorme, sterke reus bent die de grond doet schudden? Of dat je zo klein bent dat je via het kattenluikje naar binnen kunt? Tijd om wakker te worden. In Knack 2 ben jij Knack, een wandelend wetenschappelijk experiment dat zo groot…

Het is een dooie boel in de Dodevlei! PASPOORT Naam: DodevleiIs een: gortdroge vlakteLigt in: Namibië DOOIE BOEL De Dodevlei doet zijn naam eer aan. In deze vlakte in de Namibwoestijn is bijna alles dood! In het gebied regent het bijna nooit en het is er bloedheet. Beesten en mensen wagen zich niet aan een leven op zo’n dorstige plek. Alleen een paar woestijnplanten, zoals loogkruid, houdt het hier uit. VRUCHTBARE PERIODE Ook acaciabomen hebben geprobeerd om in de Dodevlei te leven. Ze ontstonden er eeuwen geleden toen de rivier Tsauchab overstroomde. Het water maakte kleine poeltjes. De perfecte plekken voor acaciabomen om in te groeien! Maar jaren later veranderde het klimaat. Het werd gortdroog en de bomen stierven. ZWARTE SKELETTEN Doordat het in de Dodevlei zo droog is, vergaan de dode…