Inhoudsopgave van Winterboek - 2024/2025 - Wild van Freek

WOLF RANZIG SMEERSEL Wolven zijn meesters in het besluipen van hun prooi. Maar hun geur kan hen verraden. Om hun wolvenwalm te verbergen, smeren ze zichzelf vaak in. Met dode dieren en uitwerpselen om precies te zijn! Zo kunnen ze hun prooi nog beter besluipen. Een nietsvermoedend hert ruikt heus wel wat drollen en verderf. Maar níet de wolven die ermee zijn ingesmeerd! Hmm, wat ruik ik heerlijk! Een wolf die alleen op pad is, heeft nóg een reden om door dode dieren te rollen. Hij laat zijn roedel zo weten welke buit hij heeft gevonden. HOP STINKOLIE Een broedende vrouwtjes-hop kun je maar beter van een afstandje bekijken! Om vijanden af te schrikken, maakt de vogel een speciale olie in een klier op haar rug. En dat spul stinkt…

LAMANTIJN STINKBALLON Een lamantijn kan vijftig kilo zeegras per dag oppeuzelen. Door het eten van zoveel groenvoer vult zijn buik zich met gas. Als hij zijn billen op elkaar houdt, drijft hij als een ballon omhoog. Handig om boven water even adem te halen. Wil hij terug naar beneden, dan moet hij eerst wat gas laten ontsnappen. Hoe? Met een paar dikke scheten natuurlijk! Holymoly, ik heb een lamantijn gekust! Gats! Wat een stank. Hopelijk helpt dit een beetje! ARIZONA-KORAALSLANG AFSCHRIK-SCHEET Bij gevaar kán een arizona-koraalslang natuurlijk een giftige beet uitdelen. Maar liever geeft hij eerst een duidelijk waarschuwing. Andere slangen in de Amerikaanse woestijn sissen of ratelen om hun belagers af te schrikken. Maar deze koraalslang krult zijn staart en perst een keiharde scheet naar buiten! En met succes:…

KAPUCIJNAAP GEEL PARFUM Op de tak van een boom zit een kapucijnaap. Hij snuffelt aan zijn lange vingers. De geur van zijn eigen pis dringt zijn neus binnen. Hij heeft namelijk net over zijn handen geplast en zijn urine over zijn vacht uitgesmeerd! Smerig? De vrouwtjes in zijn groep vinden van niet. Ze zijn dol op het bijzondere parfum. “Hmmm schat, wat ruik je lekker!” Kapucijnaap-vrouwtjes ruiken aan de plas van een mannetje hoe oud en sterk hij is! Hmm, wat stink ik lekker! KREEFT PIS-GEVECHT Een kreeft moet net als jij naar de wc. Op één detail na: hij plast met zijn gezicht! De pis komt uit twee kleine openingen onder zijn ogen. Soms vecht hij met andere mannetjes om vrouwtjes of een stuk leefgebied. Daarbij plast hij zonder…

NEUSHOORN MODDER-MASKER Een neushoorn kan niet zweten. Op warme dagen rolt deze dikhuid dus maar wat graag door de modder. Na zo'n verfrissend bad zit er een flinke laag bagger op zijn huid. En dat komt goed van pas. Op de snikhete savanne werkt die modderlaag namelijk prima als zonnebrandcrème. Met zo'n smerig bad slaat een neushoorn dus twee vliegen in één klap. WILD ZWIJN PARASIETEN Nls je de hele dag door de bossen banjert, kunnen parasieten makkelijk meeliften in je vacht. Om deze kriebelbeestjes kwijt te raken, duikt een wild zwijn vaak een ondiepe modderpoel in. Al snel ontstaat er een smerig, hard laagje tussen zijn haren. De kriebelbeestjes zitten ineens opgesloten. Nu alleen nog even schuren tegen een boom… Kijk, daar vallen de parasieten al van zijn lijf.…

PAPEGAAIVIS SLIJM-SLAAPZAK Ook vissen moeten soms een dutje doen. Maar er liggen altijd hongerige parasieten en grote roofvissen op de loer. Papegaaivissen hebben daar een oplossing voor. Met speciale klieren achter hun kieuwen maken ze een slaapzak van slijm om hun lijf. Deze doorzichtige laag houdt parasieten op afstand en zorgt ervoor dat hongerige roofvissen hun lichaamsgeur niet ruiken. Zo kunnen ze veilig naar bed. “Weltruzzzzzzte…” EEN PAPEGAAIVIS HEEFT 30 MINUTEN NODIG OM ZIJN SLIJMSLAAPZAK TE MAKEN. De snelste huisjesslakken glibberen met een topsnelheid van ruim 8 meter per uur. SEGRIJNSLAK SLIM SLIJM Een segrijnslak kan twee soorten slijm maken! Als hij door het bos kruipt, maakt hij een glibberige glijbaan om vooruit te komen. Wil hij juist recht omhoog een boom beklimmen? Dan scheidt hij een dikker slijm af…

STINKENDE PROOI “Jonge luipaarden oefenen hun jachttalent op schildpadden, mangoesten en andere kleine dieren. Maar deze welp ligt te stoeien met een wel heel bijzondere prooi: een oude olifantendrol! De smeerpoets zet zijn klauwen en tanden vrolijk in de keiharde kak. Misschien heeft hij het gedrag wel van zijn moeder afgekeken. Ook volwassen luipaarden rollen soms door de uitwerpselen van olifanten. Zo proberen ze hun eigen geur te verbergen, om niet op te vallen tijdens de jacht.”…

GEELVLEUGEL-ARA HAPJE KLEI Vruchten, zaden, bloemknoppen… In de jungle van Zuid-Amerika is genoeg lekker eten. En toch snoepen ara's en andere papegaaien liever van een smerige snack: klei! Biologen denken dat ze dit doen omdat de vogels zout en andere mineralen nodig hebben. In het regenwoud zijn die stofjes moeilijk te vinden. Behalve in zo'n ‘heerlijke’ kleihoop dan. Ook apen, tapirs, herten en navelzwijnen zijn dol op een hapje klei! ARA'S ETEN NIET ALLEEN KLEI, MAAR OOK GIFTIG FRUIT! MESTKEVER KAK-SAP De mestkever heeft een neusje voor verse kak. Zodra een olifant een drol laat vallen, komen er binnen een kwartier soms wel 4.000 mestkevers op af! De volwassen kevers nemen slokjes van het vocht in de stront. De rest van de drol begraven ze samen met hun eitjes in…

CHIMPANSEE ONDERGEPLAST “Terwijl ik in het oerwoud van Oeganda was, begon het te regenen. Maar dit was een wel heel lokaal buitje, want Bassie en Ivo voelden geen druppels. Wat bleek: in de boomtakken boven mijn hoofd stond een chimpansee naar beneden te plassen! Apen-urine ruikt hetzelfde als mensenpis. Ik stonk dus een uur in de wind!” KAAPSE PELSROB ROTTE VIS “Voor de kust van Zuid-Afrika liggen honderden Kaapse pelsrobben op een kluitje. Ik kon ze al van ver ruiken. Holymoly, wat een stank! Deze zwemmende viezeriken eten bijna alleen maar vis. En daarna liggen ze de hele dag te kakken, winden en boeren. Dat ruikt als een viskraam die veel te lang in de zon heeft gestaan. Goor!” PINGUÏN HARDE KAKSTRAAL “Pinguïns schieten hun stront met een stevige straal…

OUDE HUID “Moet je die losse vellen huid zien! Om te overleven in de ijskoude poolzeeën heeft deze zee-olifant een dubbeldikke vetlaag. Maar dit warme duikpak blijft alleen gezond als hij elk jaar zijn bovenste huidlaag vervangt. Tijdens het vervellen ligt hij vier tot zes weken lang in een smerige poel vol nat zand en rottend zeewier. Doordat deze smurrie aankoekt op zijn lijf, kan hij zijn oude vel makkelijker losschuren. En zo'n extra laagje smurrie houdt hem ook nog eens warm!”…

STAP 1 DIT HEB JE NODIG: • plakken peperkoek • pindakaas (zonder stukjes) • schenk-stroop • bak om te mengen STAP 2 ZO MAAK JE DE BASIS Verkruimel de ontbijtkoek, doe er een paar scheppen pindakaas en een scheut stroop bij. STAP 3 KIES JE DROL Kneed het mengsel goed door elkaar. Kijk goed naar de dierendrollen hieronder. Welke wil je maken? Pak het extra ingrediënt erbij en maak speciale keutels!…

PHRYNARACHNE DECIPIENS VOGELKAK Het lijkt alsof dit arme spinnetje is ondergekakt door een dikke duif. Maar de Phrynarachne decipiens uit Indonesië verkleedt zich expres zo! Zijn lijf zit vol glimmend witte knobbeltjes. En met witte spinrag boetseert hij een levensechte klodder om zich heen. Vliegen hebben wel trek in zo'n hapje vogelstront. Maar voor ze het doorhebben, heeft de spin hén te grazen genomen. “Hebbes!” DEZE SPIN RUIKT ZELFS NAAR VOGELKAK! HYENA WITTE DROLLEN Hyena's schrokken hun prooi met huid, haar én botten op. Andere roofdieren laten de afgekloven beenderen liggen. Maar de kaken van hyena's zijn zo sterk dat ze de botten met gemak fijnmalen tot een wit gruis. Dit slikken ze door en kakken ze weer uit. En dat kun je zien. Hyenadrollen zijn wit van kleur omdat…

REUZENKANGOEROE KWIJLEN Een reuzenkangoeroe leeft in het hete, droge Australië. Net als mensen zweet hij soms om lichaamswarmte kwijt te raken. Maar dat kan hij alleen als hij op volle vaart aan het springen is. Toch wil een kangoeroe ook weleens afkoelen als hij in de schaduw ligt. Hij kwijlt dan flink over zijn voorpoten heen. Als het speeksel verdampt, zuigt het vanzelf een beetje warmte uit zijn lijf. “Lekker fris!” Kwijl, kwijl. Hmm, ik ben weer afgekoeld! TERMIET GORE TOREN Je hebt vast al weleens gehoord dat termieten een soort wolkenkrabbers bouwen. Maar hóé ze deze metershoge woontorens maken, is minder bekend. Als de insecten alleen met aarde zouden werken, zou hun nest makkelijk instorten. Voor extra stevigheid mengen ze de grond daarom met hun eigen lichaamssappen! Ze besmeren…

SUPERMEST “Holymoly! Check hoeveel stront deze potvis uit zijn achterste perst! Bij elke wc-beurt laat hij liters diarree lopen. Maar wat voor jou en mij lijkt op een smerige kakwolk, is krachtvoer voor piepkleine plantjes die fytoplankton worden genoemd. En die staan weer op het menu van iets grotere beestjes, zoals krill. En krill wordt vervolgens weer opgegeten door allerlei grotere vissen. Zonder potvissen-kak zouden veel zeedieren van de honger omkomen. Het is dus niet vies. Deze gasten zijn gewoon de zee aan het bemesten!”…

1. Wie kakt het meest per dag? Zet op volgorde van veel naar weinig. Ikke niet hoor! 2. Waar maakt een salangaan, een soort vogel, zijn nest van? A. speeksel B. drollen C. modder 3. Wat is waar? A. Muggen zijn dol op de geur van zweetvoeten B. Muggen drinken alleen mensenbloed. C. Muggen kunnen niet kakken. 4. Een stinkdier kan zo'n zes keer schieten voordat zijn stinkspray op is. A. waar B. niet waar 5. Hoe zie je hoe oud een blauwe vinvis is? A. Tel hoeveel rimpels hij heeft. B. Tel hoeveel lagen oorsmeer hij heeft. C. Kijk naar zijn snot: hoe ouder hij is, hoe donkerder de kleur. D. Dat kun je niet zien. Wat weet jij van deze viezeriken? Zet ‘m op! 6. Bij gevaar kan een gekko zijn staart afwerpen. Wat gebeurt er…

KOTSMAALTIJD “De ezelspinguïn die je rechts ziet, is nog jong en kan nog niet zwemmen. Gelukkig heeft zijn vader wat… euh… verse vis meegenomen uit zee. Een pinguïnpapa bewaart het eten voor zijn kuiken op een bijzondere plek: in het voorste deel van zijn eigen maag! Terug in de kolonie boert hij de halfverteerde vangst vrolijk op. Het kleintje eet de kotsmaaltijd daarna regelrecht uit papa's snavel. Buuurp! ‘Aan tafel, jongen!’” Gadsiederrie! Ik heb geen Honger meer……

1. Welk beroep past bij jou? A. Schoonheidsspecialist. Lekker de hele dag puistjes uitknijpen. Splash! B. Schoenverkoper. Zweetvoeten doen me niets. C. Piloot. Geen stinkvoeten of stinkdieren voor mij! 2. Hoeveel onderbroeken van jou liggen er na een week in de wasmand? 3. Bij het kampioenschap ‘grootste viezerik’ win jij op het onderdeel: A. hardste boer B. smerigste scheet C. Getver, dat bestaat toch niet echt? 4. Je bent superverkouden. Wat doe je? A. Met veel lawaai haal ik mijn neus op. B. Ik veeg mijn snot af aan mijn mouw. C Ik was de hele dag mijn handen. Ik win! NEDERLANDERS ZITTEN GEMIDDELD 50 MINUTEN PER WEEK OP HET TOILET. DAT IS 43 UUR PER JAAR! 5. Je moet kiezen. Wat eet je op? A. broodje kak B. stinkkaas…

SPELREGELS VOORBEREIDING • Knip alle kaarten uit en schud ze door elkaar. • Verdeel de kaarten. De overgebleven kaarten leg je ondersteboven op een stapel. Aantal kaarten per speler: VET VIEZE TIP Het Supersmerig Kwartet-spel is natuurlijk pas écht compleet als alle spelers tussendoor bijpassende geluiden maken. Leid je buurman af met een scheet-geluidje. Of imiteer een spuwende lama. Whoeha! ZO GAAT HET SPEL • Bekijk welke kaarten je al wél hebt van een bepaald kwartet. En dus ook welke dieren je nog mist. Ben je aan de beurt? Vraag één speler om deze missende kaart. • Als de ander de kaart heeft, moet hij die aan jou geven. Je mag doorgaan met vragen. Heeft hij de kaart niet? Pak dan een kaart van de stapel. Nu is de volgende…