Inhoudsopgave van Editie 7- 2025 - Wetenschap in Beeld

GEZONDHEID Uit onderzoek blijkt dat mensen die in de stad wonen vatbaarder zijn voor angst, stress en andere mentale problemen. Een van de factoren die onze geestelijke gezondheid kunnen beïnvloeden is het lawaai in de stad. Daarom hebben onderzoekers van de University of the West of England nu onderzocht hoe verkeerslawaai onze psyche beïnvloedt en wat we kunnen doen om de negatieve effecten te minimaliseren. Ze hebben ontdekt dat verkeerslawaai ons angst geeft en het moeilijker maakt om met stressvolle situaties om te gaan. De conclusie is gebaseerd op een klein onderzoek waarbij 68 deelnemers naar drie verschillende audiobestanden luisterden. Op één audiobestand stonden natuurgeluiden uit een Britse stad, waarbij vooral vogelgezang prominent aanwezig was. Op de andere twee audiobestanden hadden de onderzoekers er geluid overheen geplakt van een weg met…

GEZONDHEID Kleurrijke groenten, volle granen, sappig vlees of misschien peulvruchten? Een groot nieuw onderzoek van de Università di Trento toont hoe voeding de darmgezondheid beïnvloedt en onthult waarom één goede gewoonte het verschil kan maken. Dit geldt of je nu vlees eet, vegetariër of veganist bent. Het onderzoek is gebaseerd op een totaal van 21.500 mensen bij wie monsters zijn genomen van de microorganismen in hun darmen: het zogeheten darmmicrobioom. Onder de duizenden deelnemers bevonden zich vleeseters, vegetariërs en veganisten om de onderzoekers te helpen begrijpen hoe verschillende diëten de bacteriën in onze darmen beïnvloeden. Hoewel veganistische en vegetarische diëten over het algemeen beter zijn voor de darmen, bleek dat vooral de kwaliteit en diversiteit van plantaardig voedsel de grootste invloed heeft op een gezond microbioom, ongeacht de voeding. Het geheim…

Als de mens teruggaat naar de maan, moet het mogelijk zijn om er langere tijd te blijven. Daarbij speelt het ruimtestation Lunar Gateway een sleutelrol. Dit moet om de maan gaan draaien als laboratorium en woonruimte voor de astronauten. Hier zijn technici bezig met apparatuur die de brandstoftank van de Lunar Gateway moet gaan bevatten. De aandrijfmodule en de woonmodule worden als eerste deel van het station gelanceerd. Dat gebeurt op zijn vroegst in 2027.…

Hoe beïnvloedt de menstruatiecyclus de hersenen en de stemming van vrouwen? Als je denkt dat je dat wel weet, heb je het mis. De meeste gangbare opvattingen over vrouwenhersenen blijken namelijk niet te kloppen. En het onderzoek op dit vlak is zo gebrekkig dat je er sowieso niet echt iets verstandigs over kunt zeggen. Decennialang heeft het hersenonderzoek belangrijke vragen over de vrouwelijke biologie genegeerd, en het gebrek aan kennis heeft nu ernstige gevolgen voor vrouwen overal ter wereld. Om die reden besloot onderzoeker Carina Heller zelf aan de slag te gaan. Ze gebruikte zichzelf als proefpersoon in een baanbrekend experiment. Haar verrassende ontdekking rekent niet alleen af met een van de vaakst gehoorde mythen over vrouwenhersenen, maar verklaart ook een schokkende genderkloof. Belangrijke kennis ontbreekt Hersenwetenschapper Carina Heller stopte…

De Siberische lynx is niet makkelijk vast te leggen. De schuwe katachtige leeft in bossen in moeilijk begaanbare berggebieden en is bovendien vrij zeldzaam. Deze fotograaf plaatste een fotoval bij sporen van prooidieren van het dier en moest vervolgens zes maanden wachten voordat hij dit relaxte portret in zijn zak had. Naast de Siberische lynx zijn er nog de rode lynx, de Euraziatische lynx, de Canadese lynx en de pardellynx. Deze foto was een van de winnaars bij de Wildlife Photographer of the Year.…

Steden zijn kookplaten van de wereld Buiten de stad gebruikt het groene landschap energie uit zonlicht voor fotosynthese, terwijl planten, meren en rivieren zonne-energie omzetten in verdamping. Die processen werken verkoelend. Asfalt en beton zetten juist bijna al het zonlicht om in warmte. Hierdoor kan het in een stad wel 10 °C warmer zijn dan in de omgeving. De dichtst bevolkte en bebouwde delen van de stad zijn het meest blootgesteld aan het zogeheten hitte-eilandeffect. Daar worden de hoogste temperaturen gemeten. Je klokt het ene flesje water na het andere weg en je kleren zijn kletsnat van het zweet. Als je ooit op vakantie bent geweest in Bangkok, MexicoStad, Rio of een andere stad in de tropen, weet je hoeveel last e klokt het ene flesje water na het andere…

De vlucht van Frankrijk naarVietnam was op zich niet heel bijzonder. Die was al door zoveel vliegtuigen gemaakt. Toch was de aankomst in Ho Chi Minhstad – toen nog Saigon – op 9 september 1931 een sensatie. Want de vlucht was afgelegd zonder kaart, kompas of gps. En de vleugels waren niet van aluminium, maar van vlees en bloed. De vlucht van 11.500 kilometer van Arras naar Saigon duurde 24 dagen en is de langste reis die een postduif ooit heeft afgelegd. Maar het is slechts een van de vele voorbeelden van wat de beste padvinders van de natuur kunnen. Destijds in 1931 vroeg men zich af of duiven een speciaal navigatieinstinct hebben. Inmiddels weten we dat ze een heel arsenaal aan navigatietools hebben – en dat zelfs insecten spoorzoekersvaardigheden…

MENS Duizeligheid komt veel voor bij ouderen: zo’n 30 procent van de mensen boven de 70 heeft er in het dagelijks leven last van. Het onprettige draaierige gevoel wordt meestal veroorzaakt door een fout in de synchronisatie tussen drie zintuigen: evenwicht, zicht en beweging. Een bekend voorbeeld is wagenziekte. Als je in een auto zit en omlaag kijkt, neemt je evenwichtszintuig misschien wel waar dat je rijdt, maar je zicht niet, wat kan leiden tot duizeligheid en misselijkheid. Het evenwichtsorgaan in het binnenoor detecteert hoofdbewegingen en je positie ten opzichte van de zwaartekracht. Het orgaan bevat een vloeistof die gaat stromen als reactie op hoofdbewegingen, waardoor kleine haarcellen meebuigen en signalen naar de hersenen sturen. Maar met de jaren gaan de zintuigen achteruit. Het evenwichtsorgaan wordt minder flexibel en verliest haarcellen,…

(Bijna) iedereen moet 70 worden Door medische vooruitgang leven we steeds langer, maar we naderen misschien de bovengrens. Wetenschappers willen nu de levensverwachting juist aan de andere kant verhogen en vroegtijdige sterfte uitroeien. NIEUWS • Waterstof moet ons razendsnel naar Mars brengen. • Sporen onthullen dino-ontmoeting. • Amerikaanse supervulkaan roert zich. Q&A • Vervuilen zonneparken de grond eronder? • Waarom niezen sommige mensen zo hard? • Gaat je bloed koken op Mars? GEK OF GENI AAL? Kogelregen moet de verborgen kanten van het zonnestelsel tonen Kun je de ruimte verkennen met een vuurwapen? NASA zegt van wel. En het plan van de organisatie kan binnenkort grote gevolgen krijgen voor de hele mensheid. Experts weten het zeker: Nu stort het klimaat in Zelfs op de redactie worden we weleens moe van…

HEELAL De maan is altijd een mysterieuze metgezel geweest – een stille nachtwaker en getuige van de turbulente geschiedenis van de aarde. Maar nu laat een nieuwe ontdekking zien dat het 3476 kilometer brede hemellichaam een verleden heeft dat verder teruggaat en dramatischer is dan we tot nu toe dachten. Onderzoekers van de University of California, Santa Cruz stellen dat onze natuurlijke satelliet mogelijk miljoenen jaren ouder is dan eerder gedacht. Dit trekt de huidige theorie in twijfel dat de maan 4,35 miljard jaar geleden is gevormd. De ouderdom is cruciaal voor het begrip van de vroege geschiedenis van het zonnestelsel, waar planeten en manen op chaotische wijze ontstonden. Onze maan werd waarschijnlijk gevormd na een enorme botsing tussen de vroege aarde en de kleinere planeet Theia. Analyses van maanstenen die…

HEELAL Een superzwaar zwart gat op 270 miljoen lichtjaar afstand gedraagt zich als een waar kosmisch mysterie. In 2018 verdween de corona – een wolk van zeer energetisch plasma en röntgenstraling – van de reus. Astronomen van het MIT hebben nu gezien hoe hetzelfde zwarte gat zich gedraagt op een manier die nog nooit eerder is waargenomen. Het gat flitst met pulserende röntgenstralen in een versnellend patroon, waarbij het interval tussen de flitsen steeds kleiner wordt. ‘We hebben nog nooit zulke drastische variaties gezien in de snelheid van het geknipper. Het ziet er absoluut niet uit als een normaal superzwaar zwart gat,’ vertelt Megan Masterson, een van de astronomen, aan MIT News. Hoewel het mysterie onopgelost blijft, hebben de MIT-onderzoekers een gekwalificeerde theorie die mogelijk de weg vrijmaakt voor nieuwe ontdekkingen…

Een vliegtuig met een groep wetenschappers aan boord accelereert over de startbaan en stijgt op – net als elk ander vliegtuig. Maar daar houdt de vergelijking op. Terwijl gewone vliegtuigen op een hoogte van ongeveer 10 kilometer blijven, klimt dit vliegtuig door. Uiteindelijk komt het zo hoog dat de zwaartekracht en de luchtweerstand het gevecht moeten opgeven: het vliegtuig is in de ruimte. Dit is de droom als je het ingenieurs over de hele wereld vraagt. Op dit moment ontwerpen en testen ze verschillende ruimteveren om verder te gaan waar de spaceshuttles destijds zijn gestopt. De nieuwe vaartuigen zijn lichter, sneller en veiliger dan hun beroemde voorgangers. Als het eerste ruimteveer opstijgt en landt alsof het een lijnvliegtuig is, zal dat een nieuw tijdperk van ruimtereizen inluiden – of je…

Hoe ontstaat kanker? Dat is een behoorlijk cruciale vraag als we iets willen doen aan de 10 miljoen sterfgevallen die elk jaar worden veroorzaakt door de ziekte. En wetenschappers dachten eigenlijk dat ze het antwoord al hadden, want uit decennia aan onderzoek is gebleken dat kanker ontstaat als er veel DNAschade is. Maar uit nieuw onderzoek blijkt dat er iets ontbreekt in die theorie. Een onderbelicht verschijnsel speelt een hoofdrol in het ontstaan van kanker – en die ontdekking kan de manier waarop we de ziekte behandelen veranderen. Kanker is een kettingreactie Kanker ontstaat als cellen hun groeigedrag niet meer in de hand hebben. Meestal delen cellen zich alleen als het lichaam daar behoefte aan heeft en stopt de groei als de taak volbracht is. Maar kankercellen houden zich hier…

GINA RIPPON IN HET KORT FUNCTIE Hersenonderzoeker en emeritus hoogleraar aan de Aston Universiteit in Engeland. ONDERZOEK Rippon doet al ruim 40 jaar hersenonderzoek. In haar boek The Gendered Brain bespreekt ze het meest recente onderzoek op het gebied van sekse en hersenen. Ze concludeert onder andere dat onze culturele normen, zoals welk speelgoed je aan jongens of meisjes geeft, ertoe bijdragen dat de hersenen van de twee seksen zich anders ontwikkelen. Overdrijving creëert mythen over seksen Wat zegt het onderzoek over mentale verschillen tussen mannen en vrouwen? ‘Het is misleidend om dingen te zeggen als “vrouwen zijn meer …” of “mannen zijn beter in …” De cijfers achter deze “verschillen” laten altijd een enorme overlap zien tussen mannen en vrouwen op elke parameter. De gemiddelde verschillen zijn miniem. En…

De tijd begon 3,8 miljard jaar geleden. Dat gebeurde toen een onbevattelijk klein gebied in het niets opgeblazen werd en er onvoorstelbaar veel energie vrijkwam. Het heelal was geboren. Sindsdien is het verder uitgedijd en afgekoeld, waardoor de energie deeltjes werd die sterren, planeten en sterrenstelsels hebben gevormd. Dat is de heel korte versie van het ontstaan van alles volgens het oerknalmodel, dat de meeste kosmologen tegenwoordig steunen. Maar hoewel de theorie in de loop der tijd steeds meer aanhang heeft gekregen, wordt ze nog altijd uitgedaagd door alternatieve ideeën. Een ervan is van de Britse theoretisch natuurkundige en Nobelprijswinnaar Roger Penrose. Volgens hem is ons heelal niet het eerste. En alsof dat nog niet genoeg is, beweert Penrose dat hij en zijn collega’s een laatste groet hebben ontdekt uit…

12 nummers € 64,95 + NOOD-RADIO t.w.v. € 90 SPECIFICATIES: • Ingebouwde batterij: 3,7V 2000mAh • Zaklamp: 1 st. LED (laag licht 0,5 W, hoog licht 1 W) • Tafellamp: 14 st. LED’s (laag licht 0,5 W, hoog licht 1 W) • Radiofrequentiebereiken: FM 76-108 MHz, AM 520-1710 KHz • Zonnepaneel: 5,5 V 30 mA • Levensduur lichtbron: >10.000 uur • Laadingang: DC 5,0 V 1,0 A • Eenheidsgewicht: 275 g • Eenheidsgrootte: 155 x 94 x 49 mm • In het pakket zitten de radio, USB-kabel en riem NOODRADIO MET SLINGER, POWERBANK, LED-ZAKLAMP EN SOS-SIGNAAL Deze lichtgewicht noodradio is ideaal als je een SOS-signaal wilt versturen, het weerbericht wilt beluisteren of je telefoon wilt opladen. Met deze noodradio voel je je veilig – of je nu in de natuur bent…

VERVUILING Woestijnstormen en smog warmen Caïro op De Egyptische hoofdstad Caïro is wel 7 °C warmer dan de omgeving. Betonnen gebouwen warmen de lucht overdag op en geven de warmte ’s nachts af. Vervuiling versterkt het effect, doordat fijnstof de warmte vasthoudt. Daarbij heeft de stad in het voorjaar te maken met woestijnstormen met temperaturen boven 40 °C. Veel inwoners geven kapitalen uit aan ventilatie-installaties om te overleven. Tegelijk heeft Caïro nauwelijks groenzones: in 2009 was er slechts 0,33 m2 groen per inwoner. Een onderzoek uit 2021 wees uit dat groene daken en gevels de temperatuur 0,5 °C kunnen verlagen, maar er is nog een lange weg te gaan. • Gem. temperatuur in de stad: 28 °C • Gem. temperatuur omgeving: 21 °C GROEIPIJN Nieuwbouw en hittegolven bedreigen Lahore In…

4100 KILOMETER HOND LIEP DWARS DOOR DE VS Toen de familie Brazier uit Oregon in 1923 familie bezocht in Indiana – 4000 km verderop – hadden ze hun hond Bobbie mee. Tijdens het bezoek kreeg Bobbie ruzie met een groep loslopende honden en ging ervandoor.Zijn baasjes zochten overal, maar keerden uiteindelijk zonder Bobbie huiswaarts. Een halfjaar later stond de hond opeens thuis voor de deur. Bobbies exacte route is onduidelijk, maar volgens getuigen kwam hij precies langs de benzinestations en overnachtingsplekken die het gezin had aangedaan. Experts denken dat de hond zijn neus gebruikte om de lange afstand af te leggen – waarbij hij midden in de winter door de Rocky Mountains moest. FEITEN Ras: Collie/Engelse herder. Navigatie: Reuk. Route: Van Indiana in het Middenwesten naar Oregon aan de Stille…

GEZOND Water uit bodem maakt plant recht 1 Gewoonlijk hebben plantencellen (groen) een hogere concentratie voedingsstoffen dan aarde (blauw). Om het verschil aan te vullen, komt er via osmose water in de plantencellen. Die vullen zich met water, wat de plant gezond en recht maakt. DROOG Evenwicht maakt de plant moe 2 Als de aarde niet genoeg water bevat of een even hoge concentratie opgeloste voedingsstoffen heeft als de plantencellen, kan de osmose niet genoeg water aan de plant leveren. De plant zakt in elkaar. VERDORD Droogte zuigt leven uit de plant 3 In extreme gevallen kan osmose de andere kant op gaan: als de grond erg droog of voedselrijk is, kan hij water uit de plantencellen onttrekken. Zonder voldoende water verliezen de cellen hun structuur. Uiteindelijk verdort en sterft de…

Door instabiliteit in het magnetisch veld van de zon schieten er enorme bogen van gas op in de elektrisch geleidende atmosfeer, de corona. Zulke protuberansen strekken zich over duizenden kilometers uit. Op de foto lijkt het internationale ruimtestation ISS vlak over de protuberansen te gaan, maar in feite is de afstand 150 miljoen kilometer. Het ISS, dat in circa 90 minuten om de aarde draait, was maar 0,2 seconden voor de lens van de fotograaf. De foto was een van de winnaars bij de Astronomy Photographer of the Year.…

NATUUR Wij zoogdieren stammen af van de fascinerende diergroep Therapsida, die lang voor het tijdperk van de dinosauriërs het leven op aarde begon te domineren. En onlangs is op Mallorca een hondachtig dier met sabeltanden ontdekt, dat getuigt van de heftige evolutie van de zoogdieren. Het behoort tot de Gorgonopsia, een uitgestorven groep therapsiden die leefde in het perm tussen 270 en 250 miljoen jaar geleden. De ontdekking geeft nieuwe inzichten in de vroege ontwikkeling van zoogdieren. Tot nu toe zijn gorgonopsiërs alleen gevonden in Rusland en Zuid-Afrika. Maar de ontdek-king op Mallorca laat zien dat ze ook in heel andere gebieden leefden. Op het eiland vonden onderzoekers van het Field Museum of Natural History in Chicago schedelfragmenten, ruggenwervels en een bijna compleet dijbeen. Aan de hand van de vondsten konden…

TECHNIEK Vier keer de geluidssnelheid – dat is wat het ruimtevaartbedrijf Space Transportation hoopt te halen met zijn supersonische lijnvliegtuig. De eerste stap is het produceren van een krachtige motor die vliegtuigen met hypersonische snelheden kan voortstuwen. En dat is precies wat ingenieurs naar verluidt voor elkaar hebben gekregen met een potentieel baanbrekende motor genaamd JinDou400. Als het lukt, zou het theoretisch mogelijk zijn om in slechts twee uur van Peking naar New York te reizen. De supersonische vliegtuigen van de toekomst moeten de Atlantische Oceaan in slechts een paar uur kunnen oversteken én missies naar de ruimte kunnen uitvoeren. Het Chinese lucht en ruimtevaartbedrijf Space Transportation meldt dat het een testvlucht heeft gemaakt met een prototype van een commercieel transportvliegtuig dat bijna 5000 km/h haalt. Dat is vier keer de…

ECO ROCKET Klimaatvriendelijk vaartuig vliegt de aarde rond Het Japanse Space Walker wil met zijn ruimtevliegtuig op klimaatgebruiken. vriendelijke brandstof vliegen en deze heel efficiënt Na de eerste testvlucht in 2026 moet de Eco Rocket in 2028 satellieten lanceren, in 2030 ruimtetoeristen om de aarde laten vliegen en vanaf 2040 wereldwijd hogesnelheidstransport via de ruimte aanbieden. • TAKEN: Onderzoek, ruimtetoerisme, transport • VERWACHTE EERSTE LANCERING: 2026 RADIAN ONE Vliegtuig doet het zonder draagraketten Het Amerikaanse bedrijf Radian Aerospace ontwikkelt het Radian One-ruimtevliegtuig, dat als eerste moet opstijgen vanaf een gewone startbaan op aarde. Als dat lukt, zal het vliegtuig breed worden ingezet, zoals voor het vervoer van mensen van en naar ruimtestations, wereldwijd transport via de ruimte en de lancering van satellieten. • TAKEN: Ruimtetoerisme, transport • VERWACHTE EERSTE LANCERING:…

Ontsteking veroorzaakt stress en DNA-schade 1 Bij een chronische ontsteking geven immuuncellen reactieve zuurstofverbindingen vrij, die het DNA van de cellen beschadigen. Dat leidt tot mutaties in de genen, die kanker tegenwerken of juist bevorderen en het mogelijk maken dat cellen zich ongecontroleerd delen. Cytokinen stimuleren omgeving van de tumor 2 De immuuncellen geven ontstekingsstoffen (cytokinen) af die de omzetting van weefsel in gang zetten en de groei van bloedvaten bevorderen. Dit voorziet de tumor van zuurstof en voedingsstoffen en beschermt hem tegen het immuunsysteem. Epigenetisch geheugen zorgt voor tumorgroei 3 Uiteindelijk verandert de ontsteking niet alleen het DNA van de cellen, maar ook de epigenetische factoren, die bepalen welke genen actief zijn. De ontstekingssignalen kunnen moleculaire blokkades op het DNA zetten om de genen uit te schakelen die de cellen…

Geen enkele batterij is 100 procent efficiënt, er is altijd energieverlies. Zo begint een lithiumionbatterij zijn levenscyclus met een efficiëntie van circa 80 procent, wat betekent dat de batterij circa 20 procent van de energie die bij het opladen wordt toegevoegd, verliest. Bij elke lading daalt de efficiëntie verder, waardoor er steeds meer energie verloren gaat. Zwaartekrachtbatterijen hebben ook een efficiëntie van circa 80 procent, maar deze blijft over het algemeen stabiel gedurende de levensduur van minstens 35 jaar.…

Synapsen vullen zich met serotonine 1 Hersencellen (blauw) communiceren via signaalstoffen, zoals serotonine (geel), die tussen de cellen worden overgedragen in synapsen. Oestrogeen verhoogt onder meer de hoeveelheid serotonine, wat het signaal tussen de cellen versterkt. Hersencentrum bouwt meer synapsen 2 Een hersencel (blauw) deelt veel synapsen met de cellen eromheen. Oestrogeen zorgt ervoor dat hersencellen in bijvoorbeeld de hippocampus nog meer synapsen bouwen, wat de onderlinge communicatie waarschijnlijk verbetert. Zenuwcellen activeren genen 3 Oestrogeen activeert receptoren (rood) die naar de kern van de zenuwcellen gaan. Hier activeren de receptoren genen (groen) die inactief waren. Dit leidt tot de vorming van eiwitten (geel) die het gedrag van de cellen veranderen.…

Zwarte gaten stofzuigen de ruimte 1 Naarmate een heelal ouder wordt, wordt het steeds armer aan materie, doordat zwarte gaten deze opslokken. Als materiedeeltjes eenmaal zijn verzwolgen, komen ze er nooit meer uit. En de zwarte gaten worden steeds groter. Heelal verliest zijn massa 2 Als uiteindelijk alle materie door de zwarte gaten is verzwolgen, wordt het heelal donker, koud en leeg. Het enige wat er nog gebeurt is dat de zwarte gaten langzaam massa verliezen door het uitzenden van hawkingstraling. Straling gaat door in een nieuw heelal 3 Een voor een verdampen de zwarte gaten in het niets. De grootste blijven over als laatste objecten met massa in het universum. Hun straling kan theoretisch de drempel naar het volgende heelal overschrijden.…

Je hebt terreinbanden en je hebt Marsterreinbanden. Het rotsachtige oppervlak van onze buurplaneet vergt namelijk het uiterste van elke band. Nu hebben NASA onderzoekers een nieuw type band getest voor toekomstige Marsvoertuigen. Het is een soort verend net gemaakt van een metaallegering die altijd terugkeert naar zijn oorspronkelijke vorm – zelfs als een steen de band bijvoorbeeld helemaal indrukt. Het materiaal past zich aan de druk aan door de atomen te herorganiseren en zo blijvende schade te voorkomen.…

Kinderen houden de hersenen jong 1 Naarmate je ouder wordt, verliezen je hersenen het vermogen om snel en efficiënt signalen te versturen. Maar nieuw onderzoek toont aan dat het ouderschap de signalering (oranje) tussen verschillende hersendelen in stand houdt. Het risico op kanker neemt af 2 Oestrogeen (bruin) kan de groei van kankercellen veroorzaken, maar nieuwe moeders hebben een lagere oestrogeenspiegel en daardoor minder kans op kanker. Onderzoek wijst er zelfs op dat hoe meer kinderen je krijgt, hoe lager het risico. Zwangerschap verlicht auto-immuunziekten 3 Tijdens een zwangerschap wordt het immuunsysteem minder actief om te voorkomen dat het de foetus aanvalt. Dit kan een positief effect hebben op andere ziekten die veroorzaakt worden door een overactief immuunsysteem, zoals MS.…

NATUUR Op een platte aarde zou het weer onherkenbaar zijn. Een populaire versie van een platte aarde is een niet-roterende schijf met de Noordpool in het midden en Antarctica als een muur langs de rand. Op zo’n schijf wordt de atmosfeer naar het noordpoolgebied gezogen, omdat dat als het centrum van de massa de sterkste zwaartekracht heeft. Hierdoor krijgen de buitenste delen van de schijf een zeer lage luchtdruk. De inwoners van Australië, Zuid-Amerika en zuidelijk Afrika zouden daardoor stikken door zuurstofgebrek. Maar ook als we de zwaartekrachtproblemen negeren, zou de atmosfeer op een platte aarde zich heel anders gedragen. Op de ronde aarde zijn er drie grote circulatiecellen die lucht uitwisselen tussen de evenaar en de polen. Op een platte aarde strekt de tropische Hadleycel zich helemaal uit tot aan…