Inhoudsopgave van Editie 1 - 2025 - Wetenschap in Beeld

NATUUR Er zijn veel dingen om rekening mee te houden als je overweegt om een hond te nemen. Een ervan is of je wel of niet een raszuivere hond wilt. We denken vaak dat rashonden vanwege inteelt ongezonder zijn dan bastaarden, maar wetenschappers van de Texas A&M University hebben die aanname onderzocht. Het onderzoek, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Frontiers In Veterinary Science, is gebaseerd op de ingevulde vragenlijsten van 27.000 hondeneigenaren. Een van de bevindingen was dat bepaalde rassen inderdaad vatbaarder zijn voor specifieke ziekten. Raszuivere en gemengde honden leken echter min of meer gelijk te zijn als het gaat om de algehele frequentie van gezond-heidsproblemen. Kate Creevy, dierenarts en professor aan de Texas A&M University, legt uit hoe dat zit. ‘Er zijn meerdere bekende ziekten die vaak voorkomen bij…

GEZONDHEID Wetenschappers proberen er voortdurend achter te komen welke levensstijl kan leiden tot een langer en gezonder leven. Maar misschien zit het geheim van een langer leven al in ons lichaam. Onderzoekers van Duke-NUS in Singapore keken naar het al bekende eiwit interleukine-11. Toen ze probeerden het eiwit te blokkeren, ontdekten ze dat het bruikbaar zou kunnen zijn om een geneesmiddel te maken dat ons leven verlengt en ons gezonder maakt. Eerst toonden ze aan dat de niveaus van interleukine-11 in sommige organen toenamen naarmate we ouder worden. Dit leidt tot een ophoping van vet in de lever en de maag en een afname van de spiermassa – twee factoren die kenmerkend zijn voor veroudering. Het onderzoek werd gedaan op muizen. Door de proefdieren te behandelen met een stof die het…

VERBAAL DENKEN HERSENEN PRATEN MET ZICHZE LF ■ BESCHRIJVING: Veel mensen denken door te luisteren naareen innerlijke stem die hun gedachten verwoordt. Dit kan een dialoogzijn waarin de persoon zijn of haar gedachten, vragen en antwoordenformuleert, alsof hij of zij een gesprek met zichzelf voert. ■ WETENSCHAP: Uit onderzoek blijkt dat de innerlijk e monolooggebieden in de hersenen activeert die betrokken zijn bij taalverwerking, zoals het centrum van Broca of van Wernicke. ■ BETEKENIS: Volgens onderzoek zijn mensen met een sterke innerlijkemonoloog beter in verbale taken, zoals lezen en duidelijk communiceren. Ze analyseren problemen door ze met zichzelf ‘te bespreken’. BEELDDENKEN GEDACHTEN ZIJN EEN SOORT FILM ■ BESCHRIJVING: Sommige mensen denken vooral in innerlijke beelden, die heel gedetailleerd en levendig kunnen zijn. Dit komt vooral voor bij mensen met veel…

Elke hartslag pompt 80 liter bloed → Uit berekeningen blijkt dat het hart van een blauwe vinvis van 70 ton 319 kilo weegt. Ter vergelijking: een mensenhart weegt 250 à 340 gram. Elke hartslag pompt circa 80 liter bloed door de aorta, die een diameter van 23 centimeter heeft. Lucht schiet razendsnel naar buiten → Een volwassen mens heeft een longcapaciteit van zo’n 6 liter, maar de longen van een blauwe vinvis kunnen 5000 liter lucht bevatten. Bij elke ademhaling wordt 90 procent daarvan vervangen, en de lucht wordt met 600 km/h uit het spuitgat geblazen. Grootste bot op aarde zit in de kaak → De onderkaak bestaat uit twee enorme botten van 6 tot 7 meter lang. Daarmee zijn ze de grootste botten op aarde. De botten zijn echter…

Eén planetoïde met een diameter van slechts een paar honderd meter doorsnee bevat al zoveel waardevolle metalen dat iedereen op aarde miljardair zou kunnen worden als we de buit eerlijk verdelen. Wetenschappers denken al ruim 50 jaar na over mijnbouw op deze kleine brokken materie in de ruimte – zonder veel dichter bij de eerste schop in de grond te komen. Maar de droom krijgt nu een extra stimulans door de roep om grondstoffen vanwege de energietransitie. Mijnbouw op planetoïden wordt opeens noodzaak als we in een steeds hoger tempo zonnecellen, windmolens en elektrische auto’s willen blijven produceren. De metalen waarop groene technologie is gebaseerd, raken hier op aarde op. De motivatie voor ruimtemijnbouw is nog nooit zo groot geweest. Daarom werken meerdere bedrijven hard aan inventieve concepten die de…

Vitaminen komen door de maag → Vitaminen zijn veelal robuuste moleculen die niet worden afgebroken door maagzuur. Zo kunnen ze intact de dunne darm bereiken, waar ze worden opgenomen. B12 is gevoelig voor maagzuur, maar de maag produceert een eiwit dat de vitamine beschermt. Vetoplosbare vitaminen worden opgeslagen → De vitaminen worden verpakt in chylomicronen, die ze via lymfevaten het lichaam in sturen. Vitaminen worden opgeslagen in de lever en in vetweefsel. Daarom is het risico van overconsumptie groter dan dat van in water oplosbare vitaminen. Wateroplosbare vitaminen worden gebruikt → In water oplosbare vitaminen stromen vrij naar de poortader, die ze naar de rest van het lichaam brengt. Ze worden relatief snel verbruikt en uitgescheiden. Daarom moet je ze steeds binnenkrijgen en is het risico van overconsumptie klein.…

DE HOOGSPRINGER Japanse reus bestand tegen aardbevingen 1 Met zijn 350 meter zou de houten wolkenkrabber W350 op dit moment het hoogste gebouw van Tokio zijn. De voltooiing staat echter pas gepland voor 2041, en het gebouw zal dan bestand zijn tegen de aardbevingen die Japan regelmatig opschudden. De kolos wordt gebouwd als een hybride tussen hout en staal, waarbij staal slechts 10 procent van de gebruikte materialen uitmaakt. De overige 90 procent hout bestaat uit 185.000 m3 aan materialen, waar je zo’n 8000 standaard houten huizen van kunt bouwen. HOOGTE: 350 meter BOUWJAAR: 2041 LAND: Japan DE RECORDHOUDER Hoogste houten gebouw is brandwerend 2 De 86,6 meter hoge Ascent in Milwaukee, Wisconsin is momenteel de hoogste houten wolkenkrabber ter wereld. Het gebouw, dat winkels en luxe appartementen huisvest, staat onder andere…

Histonen houden DNA 1 op zijn plek 1 Elke lichaamscel bevat een DNA-streng: een 2 meter lange keten van alle genen van het lichaam. De streng is gewikkeld rond nucleosomen (geel), eiwitten, die elk uit acht histonen bestaan. Staarten vangen chemische verbindingen op 2 Histonen hebben staarten die uitsteken. Hier kunnen chemische verbindingen, zoals methyl-groepen (groen), zich hechten. Dit proces heet methylering. Spanning deactiveert genen 3 Door de methylering wordt het DNA losser of strakker rond de nucleosomen gewikkeld, waardoor specifieke genen actiever of inactiever worden. Epigenetica is deze aanpassing van de genen.…

In 2026 hervat NASA de bemande missies naar de maan. De eerste zijn korte bezoeken, maar vanaf begin jaren 2030 gaan astronauten voor langere tijd op reis – en dat vereist zware apparatuur. Daarom ontwikkelen bedrijven supersterke vaartuigen die de klus samen kunnen ruimte-klaren. DE KOPLOPER NASA zorgt voor de lange reizen ■ Naam: SLS Block 1B og SLS Block 2. ■ Hoogte: 99 meter (Block 1B), 111 meter (Block 2). ■ Laadvermogen: 42 ton (Block 1B), 46 ton (Block 2). → De SLS is de krachtigste raket die NASA ooit tot zijn beschikking heeft gehad. In november 2022 bewees hij zich voor het eerst tijdens Artemis I, toen hij het ruimteschip Orion lanceerde. Die versie van de raket had een laadvermogen van 27 ton, maar NASA ontwikkelt nog sterkere…

LICHAAM Per jaar sterven er meer dan 8 miljoen mensen door roken, en bij zo’n 90 procent van alle gevallen van longkanker is roken de oorzaak. Onderzoekers schatten dat rokers 15 tot 30 procent meer kans hebben op longkanker dan niet-rokers. De kankerverwekkende stoffen beschadigen de longcellen en veroorzaken mutaties in het DNA. Uit genetisch onderzoek blijkt dat de longcellen van rokers die een pakje per dag verslinden in een jaar maar liefst 150 nieuwe mutaties krijgen. Door die mutaties kan ongewoon gedrag in de longcellen en ongecontroleerde celdeling plaatsvinden, waardoor er kanker kan ontstaan. Het aantal mutaties in de longcellen hangt nauw samen met hoeveel iemand rookt. Daarom stijgt de kans op longkanker naarmate er meer gerookt wordt. Maar volgens een nieuwe studie stijgt het aantal nieuwe mutaties bij volhardende…

65 km/h – die gemiddelde snelheid kan de Noord-Amerikaanse gaffelbok ruim 10 minuten volhouden, waarin hij circa 11 kilometer aflegt. NATUUR Hoewel de cheeta veruit de beste sprinter is, met een topsnelheid van zo’n 120 km/h, verslaat de gaffelbok het roofdier steevast op elke afstand langer dan 400 meter. De gaffelbok is een antilopesoort die in Noord Amerika leeft en een prooidier is voor onder meer wolven, poema’s en beren. Vooral wolven zijn goede renners, dus de gaffelbok moet over lange afstanden een constante hoge snelheid aanhouden als hij het er levend wil afbrengen. De topsnelheid van het dier ligt rond de 100 km/h, maar indrukwekkender nog is dat hij ruim 10 minuten gemiddeld 65 km/h kan blijven rennen, waarmee hij zo’n 11 kilometer aflegt. Dat is een snelheid van 0,92 min/km.…

Zeepaardjes worden bedreigd door vervuiling, overbevissing en verlies van habitats. Maar in Portugal hebben zeebiologen iets moois bedacht. De afgelopen 10 jaar is het zeepaardjesbestand in de Ria Formosa-lagune voor de kust van de Algarve met 90% gekelderd, maar nu herscheppen de onderzoekers het zeepaardjesrijk met kunstmatig zeegras van nylon en sisal. De vissen slaan hun staart om de draden, zodat ze niet wegdrijven. De foto was een van de winnaars van de wedstrijd Underwater Photographer of the Year 2024.…

HEELAL Sinds de grote rode vlek op Jupiter in 1664 werd ontdekt, fascineert hij astronomen. De vlek heeft een diameter van maar liefst 16.350 kilometer, waarmee hij groter is dan de aarde, en is in feite een storm met winden van tot 680 km/h. Sinds 1831 wordt de grootte van de vlek bijgehouden en sindsdien is hij alleen maar kleiner geworden. Toen de rode vlek voor het eerst werd gemeten, had hij een diameter van ruim 39.000 kilometer. De afgelopen bijna 200 jaar is hij dus meer dan twee derde gekrompen. Astronomen vragen zich al lang af waarom de vlek precies krimpt, en mogelijk is het antwoord nu gevonden. In 2021 ontdekte een onderzoeksteam dat de grote rode vlek kleinere stormen op Jupiter ‘verzwelgt’. Onderzoekers van de Yale University zijn verdergegaan…

In het voorjaar van 2024 werd in Amerika een heel bijzondere patiënt onderzocht: een 58-jarige man zag de gezichten van andere mensen als groteske, vervormde maskers. De rest van de wereld zag er normaal uit, maar als hij tegenover iemand stond, zag hij altijd een soort demonische grimas. De man zag een andere werkelijkheid dan andere mensen. Dit is misschien een extreem voorbeeld, maar het geldt voor ons allemaal. Iedereen ziet, hoort en voelt de wereld anders en wij creëren allemaal onze eigen, unieke werkelijkheid. Normaal gesproken kunnen we de wereld niet door de ogen van anderen bekijken, maar bij deze bijzondere Amerikaanse patiënt kon dat wel. Bovendien hebben neurowetenschappers belangrijke ontdekkingen gedaan die kunnen verklaren waarom iedereen de wereld op een andere manier ervaart. Een polariserende jurk Twee mensen…

Genen bepalen de groei 1 Op de DNAstreng van de walvis bevindt zich het NCAPGgen (geel), dat belangrijk is voor de celdeling, het geboortegewicht en de puberale groei. Vlak vóór het NCAPGgen zit een promotor, die bepaalt hoe actief het gen is. Promotor stuurt genactiviteit aan 2 Hoe effectief een promotor zijn gen activeert, wordt bepaald door hoeveel gespecialiseerde eiwitten (transcriptiefactoren) hij kan binden. Kleinere walvissen hebben weinig bindingsplaatsen, maar blauwe vinvissen hebben er veel (rood). Actieve genen pompen groei-eiwitten uit 3 Met name de transcriptiefactoren TEF en PBX (groen) binden zich effectief aan de promotor. Dit verhoogt de activiteit van het gen, waardoor de massaproductie van groeibevorderende eiwitten (blauw) op gang komt.…

Sinds de jaren 1970 gingen er geruchten over een mysterieus donker beest in het Similipal Tiger Reserve. De geruchten werden bevestigd in 1992, toen de Indiase autoriteiten een bijzonder tijgervel in beslag namen. Het verschijnsel heet pseudomelanisme en ontstaat door een mutatie waardoor de tijger meer donker pigment vormt. Het gevolg is dat de tijgerstrepen als inkt door elkaar vloeien. Het treedt alleen op als het dier het zeldzame gen van beide ouders erft. De zwarte tijgers zijn dan ook het gevolg van inteelt in isolatie.…

Als je denkt dat hout alleen geschikt is om boomhutten en vogelhuisjes mee te maken, dan heb je het mis. Over een paar jaar staat er in de Australische stad Perth een 191 meter hoge wolkenkrabber van hout. De wolkenkrabber heet C6 en wordt het hoogste houten gebouw ter wereld. Maar dat zal niet lang duren, want er zijn al ontwerpen voor houten wolkenkrabbers die hoger zijn dan 300 meter. Dankzij nieuwe bouwtechnieken is hout even sterk als traditionele bouwmaterialen zoals staal en beton, en dat is goed nieuws voor het milieu. Maar er is nog een reden waarom je wilt wonen en werken in een wolkenkrabber van hout: je eigen veiligheid. Beton en staal zijn slecht voor het klimaat In 1885 werd het 42 meter hoge Home Insurance Building…

Kort na de lunch begint het gebouw van de Beichuan-school te schudden. De kinderen weten meteen wat er aan de hand is en schreeuwen ‘Aardbeving! Rennen!’ De leraar staat op en probeert iedereen naar buiten te krijgen, maar alleen Li Qingqing en een van haar klasgenootjes weten te ontsnappen voordat het schoolgebouw instort. Dit is slechts een van de tragische verhalen over de catastrofale aardbeving in de Chinese provincie Sichuan van 12 mei 2008. Meer dan 87.000 mensen kwamen om – waaronder 1300 kinderen en medewerkers van de Beichuan-school. Dit soort aardbevingen heeft meestal een natuurlijke oorzaak, maar in dit geval was er misschien iets anders aan de hand. Verschillende geologen zien namelijk een verband tussen de dodelijke aardbeving en het enorme gewicht van een nieuwe dam die in de…

Satellieten houden aardkorst in de gaten 1 Vlak voor een aardbeving daalt of stijgt de aardkorst. En die veranderingen kunnen met satellieten worden gemeten. En dat geldt ook voor de verdeling van deeltjes in de atmosfeer en veranderingen in het magnetisch veld, wat kan wijzen op een toekomstige aardbeving. AI bedient pompen 2 Elke ondergrondse beweging veroorzaakt seismische trillingen. AI kan de seismische gegevens in de gaten houden en uitrekenen hoeveel vloeistof er omlaag of omhoog gepompt kan worden, voordat de grens voor een aardbeving wordt bereikt. Scifi-wapens voor een ontspannen aarde 3 Chinese en Russische wetenschappers hebben ontdekt dat krachtige pulsen elektromagnetische straling (EMP) kleine aardbevingen kunnen veroorzaken. Met deze kleine aardbevingen nemen de spanningen in de ondergrond af en worden grote aardbevingen voorkomen.…

1 TRANSPORT Wetenschap in Beeld 1/2025 Groene auto’s banen de weg voor maanbasis 2 BOUW Wetenschap in Beeld 2/2025 Vaste maanbasis rijst op uit het stof 3 COMMUNICATIE Wetenschap in Beeld 3/2025 De maan krijgt zijn eigen internet In december 1972 reden de Apollo-astronauten Gene Cernan en HarrisonSchmitt 20,1 kilometerover de maan–de langste rit buiten de aarde ooit. Maar dat record wordt binnenkort verbroken. Particuliere bedrijven ontwikkelen nieuwe voertuigen die al vóór 2030 het maanlandschap moeten verkennen. De eerste zijn elektrische rovers, maar dan volgen er grote campers waar astronauten in kunnen wonen. Later komen er wegen voor de voertuigen en magnetische rails voor vrachtvervoer. De vervoermiddelen zijn een hoeksteen van NASA’s nieuwe maanprogramma Artemis, dat de mens terug naar de maan moet brengen – dit keer om er te…

HEELAL Het doel van de Mars 2020-missie van NASA, waar de rover Perseverance deel van uitmaakt, is te onderzoeken of de rode planeet ooit bewoonbaar was. Nu heeft de Marsrover het meest veelbelovende teken tot nu toe gevonden dat er ooit microben – en dus biologisch leven – hebben bestaan op onze buurplaneet. De rover heeft aangetoond dat een steen met ‘luipaardvlekken’ een combinatie van stoffen bevat die nog niet eerder op Mars is gevonden. De steen lag bovendien in een krater die ooit een meer herbergde en daarom waarschijnlijk gunstige omstandigheden voor leven had. Hoewel de ontdekking geen keihard bewijs is, bevat de steen elementen waarvan NASA-wetenschappers denken dat ze wijzen op leven. Ten eerste loopt er calciumsulfaat door de steen, wat erop wijst dat er ooit water door de…

NATUUR De aarde is bijna 4,6 miljard jaar geleden ontstaan en fossiele vondsten uit Groenland bevatten het vroegste concrete bewijs van leven op aarde, en die zijn gedateerd op 3,8 miljard jaar geleden. Nu heeft een internationaal team van onderzoekers met nieuwe analysemethoden bewijs gevonden dat het leven mogelijk veel eerder is ontstaan. De onderzoekers van de Universiteit van Bristol denken dat het leven op aarde mogelijk al 4,2 miljard jaar geleden ontstond – dus slechts 400 miljoen jaar na de vorming van de planeet. We weten inmiddels dat alle complexe levensvormen op aarde afstammen van een gemeenschappelijke voorouder, LUCA (Last Universal Common Ancestor). Hiermee begon de stamboom die alles bevat, van eencellige organismen zoals bacteriën tot planten, dinosaurussen en complexe zoogdieren zoals mensen. Om te achterhalen wanneer LUCA kan zijn…

TECHNIEK Lithiumionbatterijen drijven van alles aan, van smartphones en laptops tot elektrische auto’s. Maar hoewel het over het algemeen veilig is om dit type batterijen zo te gebruiken, is er risico op brand en smelten bij gebruik op grote schaal. Dit komt doordat lithiumionbatterijen een elektrolyt bevatten die kan ontvlammen als de batterij beschadigd of oververhit raakt. Een internationaal onderzoeksteam heeft een veiliger alternatief ontwikkeld: oplaadbare waterbatterijen die niet kunnen ontvlammen of exploderen. De onderzoekers hebben in eerste instantie op kleinere schaal een reeks batterijen geproduceerd, die ook nog eens groener zijn en een grotere energieopslagcapaciteit en langere levensduur hebben. De nieuwe batterij gebruikt water in plaats van organische elektrolyten. Een elektrolyt is een vloeistof waarmee een batterij elektrochemisch kan worden opgeladen en ontladen. De waterelektrolyt maakt de batterij veel veiliger…

Gehoor neemt feitelijke woorden waar 1 Je ziet iemand ijs eten. Hij praat met je en het geluid wordt geregistreerd in de primaire gehoorschors (lichtblauw). De informatie gaat naar het taalcentrum van Wernicke (donkerblauw), dat de woorden ‘Ik hou van kaas’ registreert. Discrepantie veroorzaakt conflict 2 De frontale kwabben (oranje) ontvangen de zin, maar krijgen van het visuele centrum de melding dat de persoon ijs eet en geen kaas. De discrepantie wordt waargenomen en verwerkt door het conflictcentrum CCA (rood). Conflict wordt opgelost 3 De DLPFC (geel) in de frontale kwab wordt door de CCA op de hoogte gesteld van het conflict en lost het op door het onverwachte woord ‘kaas’ te vervangen door ‘ijs’. Zo klopt wat je ziet weer met wat je hoorde. Bewustzijn voldoet aan verwachting 4 De TPJ (groen) is…

De blauwe vinvis is niet alleen het grootste nu levende dier, maar ook het grootste dier ooit. Hij kan zo lang worden als drie stadsbussen achter elkaar en 190 ton wegen – evenveel als 30 olifanten. De walvis is niet alleen fascinerend, maar ook een raadsel, want hoe kan een dier zo groot worden? Onderzoekers van de State University of Campinas in Brazilië hebben wel een idee. Alles wijst erop dat de blauwe vinvis een ongeëvenaarde controle heeft over zijn genetisch materiaal en zijn cellen onder hogere druk kan laten werken dan welk dier ook. En zijn reuzengroei kan weleens een remedie bieden voor een van de grootste doodsoorzaken bij de mens. Voorouder van walvis ging naar zee De voorouders van de walvis waren de relatief kleine, vierpotige walvisachtigen, die…

Aan de evenaar van Mars kan het 20 °C zijn, en door de ijle atmosfeer van de planeet daalt de temperatuur niet met de hoogte. Daarom dachten we dat we er nooit waterijs zouden vinden. Maar nu laten de satellieten ExoMars en Mars Express iets anders zien. Vroeg in de ochtend werd de top van de hoogste vulkaan van het zonnestelsel, de circa 25 km hoge Olympus Mons, bedekt met een dun laagje ijs. Het ijs vormt zich in de krater, de caldera, en ontstaat waarschijnlijk doordat vochtige lucht vanaf het oppervlak de helling op waait.…

DE WATERBRON Reuzenplanetoïde is de winnaar → Davida is een van de grootste planetoïden in de planetoïdengordel, wat een belangrijke reden is dat Statista vindt dat Davida het waardevolst is. Het is een planetoïde van het type C, wat betekent dat ze een hoog koolstofgehalte heeft. Net als de meeste andere planetoïden van dit type draait Davida in het buitenste deel van de planetoïdengordel, waar één omwenteling rond de zon 5,6 jaar duurt. Naast waardevolle metalen bevat Davida veel water, wat hem makkelijker te ontginnen maakt. Water kan worden gesplitst in zuurstof en waterstof, die kunnen worden gebruikt als raketbrandstof om de waardevolle stoffen naar de aarde te transporteren. WAARDE: 27 triljoen dollar. DIAMETER: 298 km. MASSA: 38.000.000 miljard ton. SPECTRAAL TYPE: C. BRUIKBARE STOFFEN: Nikkel, ijzer, kobalt, stikstof, waterstof,…

HOOGLERAAR GEEFT VERRASSENDE ANTWOORDEN OVER VITAMINEN Miljoenen mensen over de hele wereld beginnen hun dag met vaste rituelen: koffie, brood, pap, de krant – en steeds vaker vitaminepillen. In de media, van vrienden en bij de dokter hebben ze gehoord over de voordelen van vitaminen, en ze haasten zich naar de winkel om pillen in te slaan. Maar wat zijn vitaminen precies, van welke lopen we het risico te weinig of te veel binnen te krijgen en hebben we ze echt nodig als we redelijk gevarieerd eten? Als je niet zeker bent van het antwoord op een van deze vragen, lees dan verder. Met de hulp van een gerenommeerd expert op dit gebied zetten we alles op een rijtje wat je moet weten over vitaminen en ontkrachten we de hardnekkigste…

FACTCHECK: VAN LEZEN WORD JE SLIMMER Word je geboren met een schone lei van waaruit we onze intelligentie creëren, of heb je jouw IQ te danken aan jouw ouders? Onderzoekers schatten dat tot 80 procent van onze intelligentie erfelijk is. Toch bepalen de genen niet helemaal je lot. Een groot onderzoek duidt erop dat je je IQ met één tot vijf punten kunt verhogen voor elk jaar dat je blijft leren. Dus hop, lezen maar! 2 JAAR LEZEN VOOR DE PRIJS VAN 1 Ontdek de meest fascinerende verhalen, nieuwste ontdekkingen en boeiende feiten over de wereld en het universum om ons heen. We werpen licht op verbluffende uitvindingen en ontdekkingen, medische mysteries, klimaat(verandering), het heelal en de evolutie. Daarnaast staat het magazine vol met korte weetjes en heel veel échte…

Makkelijker om mee te bouwen 1 Hout is vijf keer lichter dan beton. En dus hebben houten wolkenkrabbers minder grote funderingen nodig. De logistiek wordt ook eenvoudiger omdat hout met minder vrachtwagens naar de bouwplaats kan worden gebracht, en omdat hijskranen grotere onderdelen kunnen tillen. Hout is milieuvriendelijker 2 haalt CO uit de lucht via 2 fotosynthese en slaat het op zolang de boom niet brandt of verrot. 1 m3 hout slaat circa 1 ton CO2 op. Door wolkenkrabbers te bouwen met hout in plaats van beton daalt de CO2 - uitstoot met zo’n 26 procent. Massief hout brandt langzaam 3 Als hout brandt, verandert de buitenste laag in houtskool, dat fungeert als een natuurlijke barrière. De koollaag vermindert de brandsnelheid, zodat het draagvermogen langer behouden blijft, terwijl staal al smelt bij…

Zonlicht smelt het maanstof 1 Wetenschappers hebben namaakmaanstof met lasers omgesmolten tot een glasachtige substantie. En uit berekeningen blijkt dat het ook met zonlicht kan als dit wordt geconcentreerd door een lens met een diameter van circa 1,75 meter. Lichtcilinder vormt de tegels 2 Het geconcentreerde zonlicht valt op het maanstof in een cilinder van licht van 10 cm doorsnee. Hierdoor ontstaan tegels in de gewenste vorm. Als het gesmolten maanstof hard wordt, zijn het glazen tegels van een paar centimeter dik. Glasmozaïek bedekt de wegen 3 Door de vorm van de tegels ontstaat een mozaïek en glijden ze niet uit elkaar. Vanwege de zwakke zwaartekracht is één laag voldoende voor regelmatig verkeer. Als de bestrating extra sterk moet zijn, worden meerdere lagen gelegd.…

CHEMIE De aarde kreeg circa 4 miljard jaar geleden bijna al haar water tijdens een gigantische meteorietinslag. Als je een slokje neemt uit een glas water, kunnen de H2 O-moleculen daarin misschien ook wel gedronken zijn door prehistorische dieren zoals dino’s. Water wordt constant gemaakt en weer afgebroken door chemische processen – bijvoorbeeld in je lichaam. Zo verbrand je suiker in de vorm van glucose – C6 H12 O6 door de combinatie met zes zuurstofmoleculen. Het resultaat is energie, zes CO2-moleculen en zes watermoleculen. En de watermoleculen worden ook weer afgebroken tijdens het omgekeerde proces van fotosynthese bij planten. De watermassa op aarde is echter niet helemaal constant. De planeet ontvangt bijvoorbeeld kleine beetjes water via ijs en meteoren. En er verdwijnen ook moleculen vanuit de atmosfeer. Met name de twee…