Inhoudsopgave van Ferrari Collector's Edition - TopGear Special

BESPAAR 45% Abonneer je vandaag voor slechts € 84,95 en ontvang het complete TopGearabonnement (16 edities). Je bespaart 45% op de normale winkelprijs. Mis het komende jaar niets van TopGear: Een jaar lang (12 nummers) TopGear Magazine Twee TopGear Merkspecials (maart 2025 / augustus 2025) TopGear Supercars (juni 2025) TopGear Jaarboek (november 2025) Voor België geldt een postale toeslag van € 1 per nummer. Voor alle voorwaarden ga je naar www.topgear.nl/abonnementsvoorwaarden. Aanbieding geldt zolang de voorraad strekt. SCAN HIER OM JE TE ABONNEREN *Deze TopGear Specials verschenen al eerder en dienen hier als voorbeeld. Bij je abonnement krijg je de nieuwste uitgaven met andere merken in de Merkspecials. topgear.nl/abonneren 020 - 760 1236…

Hoe omschrijf je een uitlaatgeluid met louter woorden? Roffel, brul, huil, schreeuw, gejank, geraas, getetter? Wat je ook doet, in dit geval is het niet genoeg; want het geluid dat de Ferrari 430 Scuderia Spider 16M uitstoot, is echt niet in woorden te vatten – hoe welluidend, treffend en poëtisch je ook bent. Pak het synoniemenboek, lardeer de mooiste woorden met wat halfrijm, zet Caps Lock aan en zoek de mooiste schreeuwende VROOOAAAP kreten uit de Michel Vaillant-boeken erbij, en dan nog kom je niet eens in de buurt. Toch gaan we het proberen. Misschien is de menselijke reactie op het geluid van de Scuderia 16M in een lange tunnel beter geschikt om het te omschrijven. Eerst gaat iedere haar in je nek en op alle andere plaatsen waar haar…

In de vele jaren die ik in dit vak zit, heb ik nooit méér uitgekeken naar een introductie dan naar de lancering van deze auto. Nooit. Ik werd om vijf uur ’s nachts wakker, zo blij als een zesjarig kind op de dag van pakjesavond – en dat was twee weken voordat het vliegtuig naar Florence zou vertrekken. De nacht voor ik achter het stuur zou kruipen, werd ik exact om 3.37 uur wakker en lag vervolgens enige tijd onbedaarlijk te grinniken, waarna ik probeerde om de slaap te hervatten. Het kon het me niet eens schelen of het wel of niet zou lukken, maar uiteindelijk zorgde het tellen van donkergekleurde lichtmetalen wielen ervoor dat ik toch weer wegdommelde. In de ruime driekwart eeuw dat Ferrari bestaat, zijn er slechts…

De California staat er wat nonchalant bij, zo scheef weggezet op een groot stuk kaal beton. Dak naar beneden, omgeven door zinderende lucht die opstijgt van de hete motorkap, waardoor het eventjes lijkt alsof deze verschijning niet meer dan een luchtspiegeling is. Gedurende de eerste minuten van onze kennismaking sta ik dan ook een beetje wezenloos te staren. Onderkaak ver weggezakt, mijn ogen dwalend over iedere ronding. Er valt meer dan genoeg te kijken. Een overdaad aan luchtinlaten, roosters en welvingen leiden je blik als vanzelf over ieder stukje van de carrosserie. Na verloop van een paar minuten realiseer ik me dat mijn onderkaak nog steeds een beetje doelloos onder mijn gezicht bungelt. De nadering van een Ferrari-werknemer doet me met een schok terugkeren in de werkelijkheid. ‘Dus je vindt…

Cruisen en meedogenloos. Dit zijn twee totaal verschillende woorden. Het eerste is een Engels woord, strikt genomen uitsluitend bedoeld voor spreektaal, maar we geven het hier een kans. Een Dikke van Dale van rond de eeuwwisseling omschrijft het als ‘een cruise maken’, maar wij bedoelen hier de andere betekenis, namelijk die van het ‘rustig rondrijden’. Het is een goed woord, cruisen. Meedogenloos? Meedogenloos zou in de Van Dale net zo goed gedefinieerd kunnen worden als ‘Ferrari 458 Italia op volle snelheid’. Meedogenloos was het woord dat door mijn hoofd schoot toen ik de 458 voor mijn deur had geparkeerd en tevergeefs probeerde om mijn trommelvliezen weer in hun oorspronkelijke vorm te schudden. Het is een meedogenloze auto – meedogenloos opwindend, meedogenloos briljant en meedogenloos snel. Toen we dit verhaal schreven,…

Aan clichés kleeft vaak een negatieve bijklank. Vaak worden ze gebezigd wanneer mensen geen tijd of zin hebben om met iets creatievers aan te komen. Vaak, maar niet nu, want ik ben op dit moment volledig ondergedompeld in een gigantisch cliché en het voelt fantastisch. Het gaat om een rode Ferrari – Rosso Corsa, om precies te zijn – die met opvallend tempo door de heuvels boven het Italiaanse Maranello raast. De zon is boterachtig en warm op mijn gezicht, ook al is het laat in de herfst, en er hangt een geur van verbrand hout en omgespitte aarde in de lucht. Lokale bewoners glimlachen, zwaaien en moedigen me aan om asociale dingen te doen met het gaspedaal, zoals te verwachten is bij de autogekke Italianen zo vlak bij de…

Deze incarnatie van een concept waar Ferrari al zijn hele bestaan aan vasthoudt – de langgerekte coupé met V12 voorin – tart elke verbeelding. Zijn ontwerp, met enorme gewelfde openingen in de voorspatborden voor optimale luchtgeleiding, doet kaken op vloeren kletteren. Zijn prestaties zijn extreem, hypercarwaardig, en doen niet vermoeden dat dit een auto is waarmee je ook prima in alle rust en luxe van A naar B kunt zoeven. De F12berlinetta is prachtig, ongelooflijk krachtig en veelzijdiger dan een Zwitsers zakmes. Hij laat je achter met slechts één vraag: hoe is deze machine ooit nog te overtreffen?…

ELEKTRATOVENARIJ Er zit een flinke hoop wetenschap in de LaFerrari. De manettino-knop op het stuur biedt toegang tot de gebruikelijke stabiliteitscontrole en ABS/EBD worden aangevuld door EF1-Trac, een elektronische tractiecontrole die van de F1 is afgeleid en is geïntegreerd met de hybride aandrijflijn. Dan is er de derde generatie van Ferrari’s elektronische differentieel, dat het vermogen op de weg weet te krijgen door de op maat gemaakte Pirelli P Zerobanden via adaptieve dempers met dubbele solenoïdes. Google die maar even. De aerodynamica is eveneens actief, met een grote, uitklappende achtervleugel en panelen onder de auto om ’m maximale stabiliteit te geven bij iedere snelheid. ACCU’S De accu’s bestaan uit 120 cellen die wel wat weghebben van de accu’s van een laptop. Ze zijn gerangschikt in een patroon van acht modules…

Tja, ga een onmiddellijk iconisch model als de Ferrari 458 maar eens opvolgen… Geen geringe opgave. Dat de 488 als een van de eerste moderne Ferrari’s (de California T ging hem voor) van turbo’s gebruikmaakte, werd hem ook al niet in dank afgenomen. Aan de andere kant: het werd hem ook snel vergeven, gezien zijn absoluut verzengende prestaties. Historisch is er ook al niet veel mis mee; de legendarische F40 had immers ook twee turbo’s. Bovendien beantwoordde de 488 in andere opzichten aan de stoutste wensen die liefhebbers in 2015 maar konden hebben. Met zijn gestroomlijnde (en meer downforce genererende) neus wist hij uiteindelijk vele harten binnen te dringen.…

Laten we maar meteen de feiten bij de naam noemen: de 488 Pista Spider is in de meeste opzichten exact hetzelfde als de dichte 488 Pista. Hij heeft dezelfde ballistische, uit de racerij afkomstige, 720 pk sterke motor, dezelfde ingewikkelde set aan e-differentiëlen en elektronische hulpjes, dezelfde prachtig technische aerodynamica en dezelfde angstaanjagende acceleratie waardoor je denkt dat je elk moment je tong kunt doorslikken. Afhankelijk van de stand waarin de manettino staat (de knop op het stuur waarmee je van modus verandert), knalt hij met verschillende maar altijd erg hoge snelheden door de versnellingen, jankt hij in verschillende octaven uit zijn lichtgewicht Inconel-uitlaat en vermindert de tractiecontrole beetje bij beetje totdat je je een koorddansende acrobaat op een eenwieler voelt, die zich compleet moet verlaten op zijn talent. De…

De FF: ooit hip in digitale berichtjes en in de jaren ’60 vooral beroemd als ’s werelds eerste in serie gebouwde personenwagen met vierwielaandrijving, van het merk Jensen. Een aantal jaar geleden introduceerde Ferrari de letters FF op een familieauto. De eerste F stond voor Ferrari, de tweede voor Four, vanwege de vier zitplaatsen en vierwielaandrijving. Daar zullen ze vast lang over vergaderd hebben. Min of meer dezelfde auto luistert nu naar de naam GTC4Lusso, dat klinkt tenminste een beetje sexy. Het roept beelden op van vier mensen die in alle luxe in vliegende vaart door Europa scheuren. Het is bovendien een naam in lijn met de Ferrari-historie, die al jarenlang op twee pijlers rust: een pure sportauto met een V8 in het midden en een luxer model met een…

Waar het ’m precies in zat, geen idee (oké, die uitlaten hielpen niet…), maar de Ferrari California werd nooit helemaal serieus genomen. Dat moest zijn opvolger, de beeldschone Portofino, wel gaan lukken. Op het vlak van looks zat het in ieder geval wel snor, en ook qua rijeigenschappen werd de tweede generatie van Ferrari’s V8-voorin-cabrio goed ontvangen. Maar het modeverschijnsel van het stalen klapdak was voorbij, en enkele jaren na zijn update tot Portofino M in 2020 werd de auto vervangen door de Roma Spider – met stoffen vouwdak. Toch is er qua praktische bruikbaarheid iets te zeggen voor het concept van de Portofino, en we zullen hem altijd onthouden als ‘de mooiere en betere California’.…

De Ferrari Monza SP1 (met één zitplaats) en Monza SP2 (op deze foto) waren de eerste modellen in de inmiddels alom begeerde Icona-serie van het merk, gericht op de trouwste klanten en geïnspireerd op bijzondere Ferrari’s uit het verleden. De techniek komt van de 812 Superfast, wat betekent dat de Monza’s een V12 met 800 pk aan boord hebben, van 0 naar 100 km/u gaan in 2,9 seconden en pas stoppen met versnellen bij 300 km/u. Dat zou allemaal al heftig genoeg zijn met een normale carrosserie, maar misschien valt je iets op? Precies ja. Geen voorruit. Neem je vliegtuigbril maar mee.…

‘EN ZO BLEEK DAT SIMPELE, RECHTTOE-RECHTAAN, BEUK-IN-JE-RUG G-KRACHTEN GEEN VERVANGING ZIJN VOOR PUURHEID EN HEDONISTISCH CHARISMA’ Toen we de SF90 voor het eerst reden, in die hoogst eigenaardige zomer van 2020, was het de snelheid waarmee hij zich uit bochten wist te schieten die ons het meest verbijsterde. Binnenin voelde het alsof je in een tennisbal zat. Rotonde, pok! Krappe bocht, pok! Lange doordraaier, pok! Haarspeld, pok! Het was één groot fysiek bombardement en wij zaten midden in de vuurlinie. Nu heeft Ferrari een snellere SF90 gebouwd. Meer aero. Meer grip. Maar hoe hij zichzelf uit bochten katapulteert, blijft het wonderlijkste aspect. Op dynamisch gebied, dan. Schuif de dynamica even terzijde en er is iets dat nóg wonderlijker is: dat de auto überhaupt bestaat. Er zullen zich heel wat verhitte…

Te liften of niet te liften, dat is de vraag. Een prangende vraag, nu ik La Source achter me heb gelaten en dicht – te dicht? – langs de pitmuur rijd. Voor: de omstandigheden (warm en droog), de auto (een bijzonder vooruitstrevende Ferrari met V12-middenmotor) en de racesituatie (ik heb het circuit voor mezelf). Tegen: kennis van het circuit (ik ben een Spa-newbie, ik ben nog nooit door Eau Rouge gereden, laat staan voluit) en het talent van de bestuurder (op dit soort momenten is het handig, om niet te zeggen van levensbelang dat je je beperkingen op dit vlak een beetje onder ogen durft te zien). Ik duik in elkaar en schuif nog een paar centimeter dieper in de stoel – zo breng ik tegelijkertijd het zwaartepunt van de…

We vragen ons weleens af wie in Maranello die modelnamen toch verzint. En hoe de meeting dan verloopt waarin men uit een lijstje opties vol overtuiging kiest voor een naam als ‘812 Superfast’. Of, in het geval van diens opvolger, ‘twaalf cilinders’. Nou ja, alles klinkt beter in het Italiaans (noem ’m dan ook zeker geen ‘twaalf selindrie’, maar ‘dóditsji tsjilíndri’). Het geeft in ieder geval aan dat Ferrari trots is dat ze nog een GT maken die ‘ouderwets’ een V12 aan boord heeft. De styling is een smakelijke knipoog naar de 365 GTB/4 Daytona, met als meest in het oog springende element die (verplicht) zwarte balk tussen de koplampen. Wat een plaatje.…

‘HIJ HEEFT EEN HYBRIDE AANDRIJFLIJN MET EEN TURBO-V6, ZOALS IN DE F1 EN DE LANGEAFSTANDSRACERIJ’ WE KIJKEN ZO IN ZIJN ZIEL. De doorzichtige achterkant van zwart gaas, zowel visueel indrukwekkend als functioneel, is een bekend kenmerk van de Ferrari F40. Maar meestal word je er niet op ooghoogte mee geconfronteerd. Ons rondje om de vijf hoge, schuin opgestelde platforms met de voorgangers – 288 GTO, F40, F50, Enzo, LaFerrari – van de auto die we over enkele minuten te zien krijgen, stokt wanneer we met onze neus bij de drie centrale uitlaten komen te staan. We komen dichterbij; het licht van de bewegende spotlampen glijdt over de grensverleggende techniek, die spookachtig opdoemt in de luwte achter de zwevende kentekenplaat. We zijn met ons gezicht in een posterauto beland en het…

Michael Schumacher is The Stig (toch?) De snelle ronde die de FXX neerzette op Dunsfold was maar het op één na opmerkelijkste aan de eerste aflevering van TopGear seizoen 13. De tijd die The Stig daar met de FXX reed (1:10,7), was niet minder dan dik 6 seconden sneller dan de nummer twee van dat moment, de Gumpert Apollo. Maar dat is niet wat iedereen zich herinnert. Dat is namelijk Het Moment Dat The Stig Zijn Helm Afzette. Waarop bleek dat hij niemand minder dan Michael Schumacher zelf was. De zevenvoudig wereldkampioen – hier relaxt gefotografeerd in de luxueuze setting van het TG TV-productiekantoor – heeft een sterke persoonlijke band met de FXX. Hij was betrokken bij de ontwikkeling en kreeg de 30e en laatste FXX toegewezen, als dankbetuiging voor het…

HET IS 1971 EN ENZO FERRARI HEEFT EEN PROBLEEM. Een shakedown uitvoeren van een raceauto op het lokale circuit bij de fabriek is eigenlijk geen optie meer. De steeds snellere machines beginnen serieuze vragen op te werpen over de veiligheidsvoorzieningen op het nogal verouderde Autodromo di Modena, en er hoeft maar één prototype zijn neus buiten een pitbox te steken of de kleurencamera’s van de spionage-fotografen zijn vol op ze gericht. Alle geheimen van de Scuderia zijn te koop, voor de juiste prijs. Daarbij: Ferrari heeft al sinds 1964 het constructeurs-kampioenschap van de F1 niet weten te winnen, en het zijn nu de van de innovatieve Cosworth-motoren voorziene Britten als Lotus en Tyrrell die de dienst uitmaken. Ondertussen worden er zelfs in Italië, zelfs in de jaren ’70, steeds meer…

In 2004 schoof Ferrari de 360 Modena opzij en introduceerden ze de F430. Krachtiger, sneller, aerodynamischer en bovenal moderner: de F430 ontketende een ware revolutie met zijn manettino-knop voor verschillende rijmodi en zijn ingenieuze, computergestuurde e-diff. Zijn motor was geheel nieuw en hij was te krijgen met een semi-automatische F1-transmissie of de favoriet van puristen: een handgeschakelde zesbak. Eenmaal op je netvlies genesteld is de F430 clean en imposant, met een geheel eigen gezicht en aan de achterzijde verschillende elementen die deden denken aan de legendarische Enzo. We hoeven je niet uit te leggen welke kant je het vaakst te zien kreeg.…

De bekende Ferrari GT met V12 kreeg een geheel nieuw voorkomen toen in 2006 de 599 GTB Fiorano verscheen. Na de beeldschone 550 en 575M Maranello was de controversiële styling voor velen even wennen, maar het duurde niet lang voor men het aerodynamisch geavanceerde ontwerp omarmde en de 599 GTB leerde waarderen om zijn talloze kwaliteiten. De auto tilde het klassieke GT-concept naar nieuwe hoogten met brute snelheid en ongekend comfort. Het was de laatste Ferrari die met een handgeschakelde transmissie te krijgen was, en de eerste sinds de jaren ’80 die het voorrecht kreeg om een beruchte lettercombinatie te dragen: GTO.…

KOFFERDEKSEL Klinkt misschien niet echt imposant, maar het kofferdeksel werd opnieuw ontworpen, zodat ie 40 procent lichter was dan voorheen. Hij kreeg ook een andere vorm, met een sterker oplopende spoilerlip om meer downforce te genereren VERSNELLINGSBAK De zestraps gerobotiseerde handbak van de 430 Scuderia met enkele koppeling werd gebruikt voor de GTO, dus niet de bak met dubbele koppeling van de 458 en California. Hij schakelt binnen 60 milliseconden over, ten opzichte van 85 milliseconden voor de 599 HGTE en 100 milliseconden voor de standaard 599 GTB. Terugschakelen duurt 120 milliseconden, tegenover 350 milliseconden voor de HGTE en 500 milliseconden voor de GTB. De bak bevindt zich aan de achterzijde voor een betere gewichtsverdeling, die bij de GTO 47/53 procent voor/achter bedraagt. Een F1-Trac-differentieel completeert het geheel UITLAAT Is…

De man knikt en grijnst breed als hij de sleutels van zijn glimmende, nieuwe aanwinst in ontvangst neemt. Zijn vrouw bekijkt het interieur met argusogen. Twee kinderen dartelen om de auto heen, vrolijk, maar nou ook weer niet bepaald buiten zinnen dat hun vader zojuist een LaFerrari heeft aangeschaft; toch een van ’s werelds snelste en meest tot de verbeelding sprekende droommachines. Wellicht zijn ze het gewend. Het is zomaar een schouwspel dat we te zien krijgen in de eerste minuut dat we ons binnen de Ferrari-fabriekspoorten begeven. Hier, in het epicentrum van alles waarop het steigerende paard prijkt, kijkt niemand ervan op of om. Behalve wij natuurlijk, als enige aanwezigen die niet dagelijks met deze hypercar en z’n clientèle in aanraking komen. We realiseren ons iets ontnuchterends terwijl we…

Schrijvers van autobladen mogen graag melden dat ze nieuwe auto’s ‘op de grens’ hebben gereden. Terwijl de waarheid vaak is dat ze er een paar blokken mee om zijn gegaan en misschien nog naar het café zijn gereden. Nou, ditmaal kan ik zeggen, met mijn hand op mijn hart, dat ik de Ferrari 458 heb gereden ‘op de uiterste grens van wat mogelijk is’. Niet slechts voor een kort moment, maar voor vier uur non-stop. En op geen enkel moment heb ik sneller gereden dan 52 km/u. Zoals ik op de televisie destijds meldde, was de 458 Italia in 2010 de enige auto waar ik echt naar uitkeek om mee te rijden. Daar zijn twee redenen voor. Ten eerste omdat Pininfarina echt zijn best deed en de eerste echt mooie…

Ferrari’s met vier zitplaatsen: het zijn nooit de meest memorabele of succesvolle modellen uit Maranello geweest. Voor de FF pakte Ferrari het anders aan: ze trokken alles uit de kast om hun meer praktisch ingestelde klanten gelukkig te maken. Een shooting brake-achtig design met een grote bagageruimte en neerklapbare achterstoelen, een V12 en unieke vierwielaandrijving – voor het allereerst op een Ferrari – maken van de FF een capabele alleskunner waarmee je zonder moeite met z’n vieren het continent kunt doorkruisen en een besneeuwde berg op kunt stuiven naar je wintersporthutje.…

De wereld helt. De warme ochtendzon, net opgekomen en perzikroze, zakt weer terug achter de vangrail, de bomen staan scheef, de horizon kantelt, en niets is meer zoals daarvoor. Dat het perspectief uit het lood is, is niet het gevolg van de krachten die de Ferrari F12berlinetta loslaat op de planeet. Het is alleen maar dat ik zojuist met zo’n exemplaar kalmpjes en voorzichtig het historische kuipcircuit van Monza ben opgereden. Dit is niet de locatie om hard te rijden. Niet omdat het vroeg op de dag is en er in het weidse, groene hart waar Monza in ligt op dit moment niets anders te horen is dan de passen van hardlopers en het getrippel van eekhoorns. Ook niet omdat het weelderige groen langzaam weer zijn plaats aan het opeisen…

Wie aan het begin van deze eeuw had gesteld dat Ferrari zou komen met wat uiteindelijk deze LaFerrari zou worden, was waarschijnlijk in een kamertje met gewatteerde muren terechtgekomen. Logisch, want de LaFerrari lijkt met een heel aantal grote tradities te breken: níet ontworpen door Pininfarina, een ontzettend stomme naam en… (hand voor de mond) hybride. Toch is de LaFerrari ongetwijfeld een van de meest epische straatauto’s die het merk ooit heeft gemaakt. Met 963 pk was het sowieso lange tijd de sterkste en de snelste ooit. Mooi is ie ook. En die naam? Ach, zelfs die went inmiddels wel.…

‘SENSATIONEEL, VERSLAVEND, MACHTIG EN CORRUMPEREND VEEL VERMOGEN’ De eerste keer dat je rond de FXX-K loopt, stel je jezelf een aantal retorische vragen. Ze tollen rond in je hoofd als een monoloog van Homer Simpson. Wat doet die monteur met dat grote navelstrengachtige koord? Wie heeft in hemelsnaam die vreemde winglets achterop bedacht? En de vraag die ik niemand behalve mezelf wil stellen: waarom zou je de LaFerrari nog sneller willen of moeten maken? De zon boven de Amerikaanse staat Florida schijnt op een pitbox vol onbereikbare modellen uit Maranello. We bevinden ons op de Daytona Speedway, niet de meest logische plek om een auto als deze te rijden – het is hier meer Days of Thunder dan Le Mans. Maar dit is de ochtend na de grote avond: gisteren…

RIJDEN IN EEN RACEAUTO IS ALTIJD GEDOE. Gedoe met de beperkte tijdstippen wanneer je de baan op mag, over temperaturen die optimaal moeten zijn, dat je mentaal en fysiek comfortabel in de auto zit met al die apparatuur voor, naast en onder je. De variabelen zijn eigenlijk vrijwel eindeloos, eh, variabel. En toch hebben we er vandaag nog een paar extra toegevoegd, let maar op. Terwijl de man van Michelotto, de specialist die de GT-racers van Ferrari rijklaar maakt sinds 1969, onze riemen vastgespt, staren we gebiologeerd naar het einde van de pitstraat van Monza. Monza. Het hart van de Italiaanse autosport. Het spirituele thuis van een aantal van de meest romantisch onder de olie zittende kerels die ooit in raceauto’s stapten. Het thuis van de tifosi. Voor ons ligt…

Als opvolger van de F12 kwam Ferrari met de 812 Superfast, de auto met misschien wel de meest voor de hand liggende modelnaam ooit. Vervolgens zette het merk het bestaan van het model voort met de open GTS, de extra heftige Competizione en een combinatie van beide, de Competizione A. Enorm potente, atmosferische 6,5-liter V12 voorin, 800 tot 830 pk naar de achterwielen en styling om voor te smelten: dit is een Ferrari volgens het klassieke recept. En geef toe: als de wereld zo snel op je af komt, waarom zou je dan eigenlijk nog een achterruit nodig hebben?…

Hij komt uit het donker, gehuld in alleen een pyjamabroek, gewapend met een rothumeur en een imposante hoeveelheid koperkleurig borsthaar. ‘Wat de f**k denken jullie dat jullie hier aan het doen zijn?’ gromt hij. Fotograaf Greg heeft het opeens heel druk met zijn statief, dat wordt verlicht door de iPhone-zaklantaarn van de topless man. Hij staat duidelijk te stuiteren, en het is beslist niet van enthousiasme over de zeldzame supercar waarmee ik zojuist onbedoeld dwars door zijn schoonheidsslaapje ben gereden. Hij noteert het nummerbord van de Ferrari en richt zijn camera op mijn hoofd, terwijl Greg, zich excuserend, een paar stappen achteruit doet. ‘Dit is f**king privéterrein’, sist hij. Mijn dashboard zegt dat het 5 graden is, ik heb een jas aan en de kachel op voluit, maar deze blootvoetse,…

Je bent niet verplicht om een helm te dragen als je in Ferrari’s Monza SP1 of SP2 wilt rijden. We zouden het echter wel sterk aanraden, tenzij je verzot bent op de uiterst specifieke soort pijn die louter kan worden toegebracht door een duif die tegen je gezicht aan vliegt. Maranello bouwde ‘minder dan 500’ exemplaren van deze speciale, gelimiteerde editie. Jazeker, 500 – ondanks z’n extreme uiterlijk zou dit geen hyperexclusieve serie van een dozijn of minder stuks worden die vervolgens nooit het daglicht zouden zien. Een paar ervan gaan zelfs op een enigszins reguliere basis de weg op, vertelt Ferrari. Het moet niet gekker worden. Waarom kregen we dit nieuws destijds – in 2018 – ineens plotsklaps, en niet gewoon een keer op een autoshow? Nou, omdat de…

Na sommige aerodynamisch effectieve, maar optisch toch wat gatenkaasachtige ontwerpen van Ferrari begonnen we ons af te vragen of ze in Maranello misschien even in een dipje zaten qua design. Nou, daar kwam de Roma om ons eens even genadeloos op onze plek te zetten. Dit is sierlijkheid en kracht ten voeten uit: een lage daklijn, korte overhangs, een gespierd en toch slank silhouet, de juiste welvingen… Hmm… Sorry, we zouden zomaar even wegdromen. Met een V8 voorin, 620 pk en de achttraps DCT-automaat uit de SF90 is ie naast bloedmooi ook bloedsnel. Roma, we houden van je.…

‘Wanneer je een Ferrari koopt, betaal je voor de motor en geef ik je de rest van de auto gratis’ is een van Enzo Ferrari’s bekendste proclamaties. In dit geval betaal je voor vier motoren: één V8 in het midden van de auto, één elektromotor tussen de V8 en de transmissie en twee elektromotoren op de vooras. Jazeker, de SF90 is de eerste plug-in hybride van het merk ooit. En naast dat hij (een stukje) vol-elektrisch kan rijden, is de techniek eerst en vooral goed voor 1.000 pk. Ja, zelfs meer dan de LaFerrari, die op dat moment nog als het non plus ultra uit Maranello gold. En dan hadden we de SF90 XX nog niet gezien……

Wist je dat Leonardo da Vinci ooit een automatische robotridder ontwierp? Een soort Renaissance RoboCop. Echt waar. Maar zelfs die Italiaanse grootmeester zou perplex staan te kijken van het vernuft van deze 296 GTB, de eerste moderne Ferrari met een V6-motor (de allereerste ooit was de Dino 156 uit 1957, als je die mee wilt tellen). Maar de 296 GTB heeft niet alleen een zescilinder middenmotor, hij is ook nog eens een plug-in hybride. Met 830 pk, welteverstaan – heel wat meer dan de door een turbo-V8 aangedreven F8 die hem voorging. Ja, de toekomst is nu.…

Meer dan de helft van alle verkochte Lamborghini’s is tegenwoordig een Urus. Aston Martin doet aardige zaken met de DBX en zelfs Lotus heeft nu een ‘hoge auto’ in het gamma. Ferrari zou gek zijn als ze zich geen stuk van deze taart probeerden toe te eigenen, wat de puristen er ook van vinden. Daarom verscheen in 2023, na lang wachten, eindelijk de Purosangue; mét een pure V12-motor en zonder hybride spulletjes. De naam betekent ‘volbloed’, dus hij zou een raszuivere Ferrari moeten zijn – en bovendien, als we het merk zelf mogen geloven, nadrukkelijk géén SUV. Laten we eens kijken……

Het is 05.45 uur. Vijf nieuwe Ferrari’s staan geparkeerd en laten hun koplampen hightech spelletjes spelen met de regen. Dat zijn 60 cilinders en 32.480 cc’s. Je zou toch denken dat dat gezamenlijk een hoop kabaal maakt, maar ze staan eigenlijk verrassend rustig stationair te brabbelen. Wat is hier aan de hand? De belangrijkste testrijder van Ferrari, de aimabele en heroïsch snelle Raffaele de Simone, was gisteravond al zo vriendelijk om een briefing te doen. Dat maakt het vooruitzicht van het plaatsnemen in een nieuwe, 550.000 euro kostende Italiaanse supercar voordat je zelfs maar je eerste koffie van de dag achter je kiezen hebt misschien net iets minder intimiderend. Toch: als je Ferrari een beetje volgt, zul je weten dat ze er een nogal eigenzinnige visie op het begrip ‘ergonomie’…

EEN 288 GTO, F40, F50 EN EEN ENZO OPLIJNEN: IN ONZE WERELD IS DIT HETZELFDE ALS JOHN, PAUL, GEORGE EN RINGO HERENIGEN. Op het moment dat we ons voor deze enorme taak gesteld zagen – ter ere van de introductie van de LaFerrari, in 2013 – was de werktitel ‘Bloedlijn’, maar misschien past ‘Continuüm’ beter. Want op het moment dat we deze vier heilig verklaarde auto’s gezamenlijk uit een transporter zien rollen, herinneren ze ons eraan dat de LaFerrari onderdeel uitmaakt van een mythologie die zich nog steeds ontvouwt (met de F80 als recentste telg). De beste, puurste bloedlijn in de autowereld. Porsche komt in de buurt, maar de theatrale Italianen verslaan de technocratische Duitsers als het erop aankomt. Het chassis van de LaFerrari is voorzien van diverse gradaties van…

‘DE AUTO’S ZIJN STRAK OP ELKAAR GEZET, ER IS ER NIET ÉÉN DIE EEN VOORKEURSBEHANDELING KRIJGT’ Door de befaamde rode fabriekspoort en dan rechtsaf. Het lijkt een doodlopende straat, maar hier, in een min of meer verborgen hoekje, totaal overweldigd door de grootte van het voornaamste fabrieksgebouw en maar 50 meter verwijderd van de ingang, is een werkplaats. Hij is nog kleiner dan je zou verwachten, en het is er wat rommelig. En toch is dit waar de duurste auto’s ter wereld komen als ze een opkikker kunnen gebruiken. Welkom bij Ferrari Classiche. Je zou ook denken dat deze werkplaats hier al was toen alles begon. Maar toen de boel op stoom raakte in de jaren ’50 en ’60, wist Ferrari nog niet dat het merk later zo’n big deal…

OP DE VOLGENDE 54 PAGINA’S LATEN WE JE HET ALLERMOOISTE SPUL ZIEN DAT FERRARI TOT AAN DE F430 HEEFT GECREËERD. We schrijven 2007. Ferrari bestaat 50 jaar en TopGear besteedt daar ruim aandacht aan, zo ruim zelfs dat wanneer we dat bij Ferrari aangeven, we exclusief toegang krijgen tot hun archieven van staal, rubber en leer: hun collectie auto’s. Vanuit Engeland rukken fotografen, belichters, artdirectors en groot materieel uit. Op verschillende locaties bij Ferrari in Italië worden alle auto’s die we aanwijzen voorgereden (de meeste op zwenkwieltjes onder de echte wielen zodat we niet in een walm van benzine hoeven te fotograferen – alle modellen rijden overigens nog wel gewoon) en nog verder opgepoetst om te worden vereeuwigd. We leggen zo rond de 40 auto’s vast en we kunnen je…

Het was 2005 en mijn nieuwe Ford GT, waarop ik eindeloos lang moest wachten, kwam eindelijk aan in Engeland. Ik zou een gat in de lucht hebben gesprongen en zelfs mijn schoonmoeder ten dans hebben gevraagd als ik niet de dag vóór de aflevering had gereden in de Ferrari F430. Wat een weergaloze auto. Je mag me gerust uitlachen omdat ik zo stom was om voor het oog van de wereld de verkeerde auto aan te schaffen. Toe maar, leef je vooral uit. Maar doe het alsjeblieft niet in mijn buurt. Want dan vrees ik dat je kans loopt op een knal voor je kop. Maar realiseer je wel wat de komst van de F430 destijds betekende; hij bewees met een verpletterende eenvoud wat er anno 2005 mogelijk was. De…

'HET LC-KNOPJE, VOOR LAUNCHCONTROL, IS GOED VOOR OORVERDOVEND V12-GERAAS EN GILLENDE BANDEN' Laten we één ding heel duidelijk maken: de Ferrari 599 GTB Fiorano – en dit was meteen ook de laatste keer dat ik zijn volledige naam gebruikt heb – is snel. Spectaculair, verpletterend, verslavend, waanzinnig, heroïsch snel. De specificaties van Ferrari zelf schalen hem sneller in dan de F50, en ik zinder nog na wanneer ik eraan denk hoe de F50 me lichamelijk ontzette toen ik opschakelde richting zijn topsnelheid. Het was ’s nachts, op een totaal verlaten plek en met de kap naar beneden, en de vervreemding van die afgelegen locatie maakte de ervaring des te intenser. Ook al heeft de 599 niet de rappe benen van een Enzo of van die andere in beperkte oplage vervaardigde…

De allereerste auto die Ferrari ooit maakte met een V8-motor voorin, de eerste met een stalen vouwdak en de enige met nogal vreemde, op elkaar gestapelde uitlaten (hoewel deze net zo snel weer verdwenen als ze waren verschenen). De Ferrari California was vernieuwend in veel opzichten en dat wierp z’n vruchten af, want na z’n introductie in 2008 werd het al snel het bestverkochte model van het merk ooit. Dat niet alleen: zo’n 70 procent van de mensen die ’m kochten, reden nooit eerder een Ferrari. Na een paar jaar evolueerde het model tot California T, de eerste auto met het steigerende paard in 25 jaar die steunde op turbo-power. Het was in veel opzichten een gewaagd model, die California.…

Hij is van ver gekomen, de tweezits Ferrari met middenmotor. Decennialange ontwikkeling mondde via grootheden als de 308, F355 en F430 uit in dit meesterwerk dat de lucht doorklieft en elke laatste pk optimaal laat werken. De 458 Italia staat voor alles wat het moderne Ferrari kenmerkt: waanzinnige technologie, prachtige functionele styling en nauwelijks te bevatten snelheid. Het was ook de laatste Ferrari met een V8 zonder turbo; hij is daarom ook hard op weg om een klassieker te worden van ongekende proporties. De Ferrari 458 Italia, het boegbeeld van een hele generatie supercars, verdwijnt nooit uit onze dromen.…

Ik was pas een kwartier binnen bij Ferrari of ik had al mot met de CEO, Amedeo Felisa. ‘Heb je met de auto gereden?’ vroeg hij. En of ik dat had gedaan! Ik haalde ’m meteen na mijn aankomst af, reed ermee door wat dorpjes en laantjes, leuke bochtjes, beetje gas, nam een paar vierbaanswegen, stopte voor een cappuccino (nog net voor elven, dus dat mocht) en racete toen door de bergen, nam wat ‘pericolose’ bochten – net zo lang tot ik in de mist belandde. Het was geweldig. ‘Je had eerst de technische presentatie moeten bijwonen’, zei hij. Hij leek serieus. Ik ben van mening dat zoiets helemaal niet hoeft. ‘Ik kan wel voelen wat jullie hebben gedaan’, zei ik. ‘Het is een auto. Wat ertoe doet, is hoe…

Na een middagje door het Italiaanse landschap scheuren in deze Ferrari met niet minder dan 780 pk is het je vergeven dat je eventjes alleen met jezelf wilt zijn, om daarna in een verduisterde kamer te gaan liggen om bij te komen. Het lijkt erop dat de F12dtf net zoveel vragen stelt als ie antwoorden geeft. Een moment van beschouwing staat echter niet op het programma. In ieder geval niet vandaag. Maar op weg terug naar Fiorano, met het zweet in de handen en glinsterende ogen, krijgen we onverwacht wel 5 minuten tijd met de op dat moment beroemdste Ferrari-werknemer, Sebastian Vettel. De dag ervoor tijdens de Finali Mondiali, het evenement ter afsluiting van het raceseizoen, heeft zijn Scuderia-teamgenoot Kimi Räikkönen de F12tdf uitgeprobeerd door rondjes te tollen op het…

‘NIETS KAN JE VOORBEREIDEN OP HET MOMENT DAT JE MAG GAAN RIJDEN IN DIT DING. DIT IS FERRARI’S ULTIEME DISTILLAAT VAN SNELHEID, HET MAGNUM OPUS VAN DE FABRIEK’ Het is een speerpunt die is gedoopt in vers Rosso Corsa-bloed. Een hoekig, ja bijna woest cluster scherpe vouwen en gespierde welvingen die zich in je ogen vastbijten, zelfs vanuit de verte. Hij flonkert in het wellustige groen van een oogverblindende Italiaanse lente, staat daar op z’n gemakkie wat te staan, tot ie het getjilp van de vogels doet verstommen door z’n klassieke soundtrack te laten horen – dat verschroeiende geluid dat alleen maar uit Maranello kan komen. Dit is de LaFerrari. Destijds de meest gewilde auto ter wereld. Mijn hartslag verhoogt zich en mijn nekharen komen overeind in anticipatie op wat…

‘HET IS EEN ECHTE, BRUIKBARE AUTO VOOR OP DE OPENBARE WEG. EN DAT IS MOOI’ De waarheid schuilt, zoals zo vaak, in de banden. Het is makkelijk om je in de luren te laten leggen door de technische presentatie van een Ferrari – eindeloos veel grafieken en cijfers die, samen met opgewonden Italiaans-Engels, je brein op tilt doen slaan, waardoor je als het ware wordt gehersenspoeld. Er komen minstens vijf mensen overeind die vertellen hoe fantastico-indrukwekkend de nieuwste Ferrari wel niet is. Als ze je er ten slotte van zouden proberen te overtuigen dat deze auto ook een eitje kan pocheren en voor een halvering van de gezamenlijke schuld van de Derde Wereld kan zorgen, zou je slechts bevestigend knikken. Maar de man van Michelin, duidelijk de enige niet-Italiaan in…

Je kunt de GTC4Lusso gerust een van de vreemdste eenden in de Ferrari-bijt noemen. Gelukkig niet alleen omdat hij zowaar wat praktische kantjes heeft, maar zeker ook omdat hij leverbaar was met zowel een V8 als een V12. Hij volgde de (ook al door iedereen raar aangekeken) FF op, maar kreeg zelf uiteindelijk geen opvolger. Hij is daardoor de ultieme ontwikkeling van de vierzits, vierwielaangedreven Ferrari grand tourer – we zullen zien of dat hem nog eens extra begeerlijk maakt. Goed, inmiddels is er ook de Purosangue… Maar het heeft wel iets, zo’n shooting brake-achtige Ferrari, vind je niet?…

De eerste keer dat je de 6,5-liter V12 van de 812 toestaat om maximaal te schreeuwen, bij 8.900 tpm, in z’n derde versnelling, stel je jezelf een eenvoudige vraag: komt ie sneller over dan een F12, kun je die 60 extra pk’s voelen? Of zijn dat twee vragen? Ik geloof dat het er eentje is. Maar het is een zeer lastig te beantwoorden vraag, want hoewel ik best veel F12’s heb gereden, is het ongelooflijk moeilijk de beheerste, professionele en volwassen journalist te blijven die ik ben als het asfalt 40 graden is, waardoor de Pirelli P Zero’s achter je billen smelten en je de verzamelde kracht van een stuk of wat hete hatchbacks onder je rechtervoet hebt. Dus druk ik op het rechterpedaal, waarop de 812 als een verschrikte…

‘HARE MAJESTEIT.’ Dat is hoe Ferrari zijn machtige V12 omschrijft tijdens de als gebruikelijk ellenlange technische briefing van de 812 Competizione. En het blok verdient die koninklijke status ook – net als onze Máxima zijn de monsterlijke motoren uit Maranello iconisch, krachtig en staan ze afgebeeld op mokken die je in souvenirwinkels kunt kopen. Het probleem is: de aderen van de natuurlijk ademende V12 zijn al een tijdje aan het verkalken. Zou dit echt het moment kunnen zijn waarop het infarct plaatsvindt? Het maakt niet uit hoe vaak – of hoe brutaal – ik het vraag, Ferrari’s in Puma gehulde technische lui ontwijken de vraag als een stel aalgladde politici. Maar of we het nu leuk vinden of niet, we weten allemaal dat er een uiterste verkoopdatum kleeft aan deze…

Het zou niet juist of eerlijk zijn tegenover de Ferrari Portofino M om hem als ‘gewoon een facelift’ van de standaard Portofino te betitelen. Er is hier veel meer aan de hand dan wat esthetische aanpassingen die vlak voor lunchtijd even snel werden doorgevoerd. Maar inderdaad, dit is een evolutie van de bekende GT/Spider-cabrio, aangezien Ferrari ’m aanduidt met de bekende ‘M’ (van ‘modificata’) die het merk reserveert voor auto’s die ‘een significante boost in performance’ hebben gekregen. Dit is dan ook niet zozeer een Portofino aan de steroïden, meer een Portofino die wat vaker naar de sportschool is gegaan. Hoe je ’m het makkelijkst kunt herkennen ten opzichte van z’n voorganger? De M heeft agressievere inlaten in de voorbumper en een opening bovenaan bij de wielkasten, bedoeld om de…

De Ferrari F8 had grote schoenen te vullen, zoals dat heet, want hij moest de 488 doen vergeten. Zoiets lukt alleen als ie nóg beter is, en daarvoor maakt hij gebruik van dezelfde 720 pk sterke V8 die eerder in de opper-488, de Pista, furore maakte. Hij bracht een bekend Ferrari-stijlelement terug – vier achterlichten in plaats van twee – en hij genereerde uiteraard meer downforce en beschikte over de nieuwste slimme hulpjes om je op heldhaftige wijze de bochten door te helpen. Naast de Spider-versie verschenen er ook verschillende one-off specials die we hier verder niet zullen behandelen, maar duidelijk is: in relatief korte tijd drukte de F8 een stevige stempel.…

ENZO FERRARI WAS EEN GEBOREN VERKOPER, kon enorm lang van stof zijn, en vond het heerlijk de elite, die aan het eind van de jaren ’50 de deur in Maranello platliep, te paaien en geld uit de zak te kloppen. Zeker, hij was niet altijd erg vriendelijk over ze, en die straatauto’s verkocht ie alleen maar om iets anders mee te financieren: zijn racestal. Probeer maar eens te kiezen uit de lijst van buitengewone race-Ferrari’s van die tijd. Een rit in de 750 Monza, 290 MM en 250 TR zou je al de rest van je leven een onuitwisbare glimlach op je gezicht bezorgen – en er waren er nog zo ontzettend veel méér. Maar feit is dat het juist de GT’s van Ferrari waren die als fundament dienden, een serie…

‘DE KOPPELAFGIFTE IS BELACHELIJK, HET MAAKT NAUWELIJKS UIT WELKE VERSNELLING JE KIEST’ Er zijn er hier veel van, haarspeldbochten. Krullende stukken weg die vallen in valleien met rivieren en stijgen in heuvels met goudgroene velden waar zich af en toe een stokoude tractor doorheen ploegt. Krekels tsjirpen, insecten zoemen, het is kalm en warm, de luiken zijn dicht tegen de middagzon en de lucht trilt boven het asfalt. En hoewel we ons achter het stuur bevinden van een 1.000 pk sterke Ferrari, verstoren we de vrede gek genoeg niet. Het zou niet veel uitmaken als we dat wél deden, want we zitten nog volop in Ferrari’s invloedssferen. Die reiken tot aan alle landsgrenzen van Italië, uiteraard, maar de trots is het dichtst geconcentreerd in deze agrarische streken rondom de fabriek.…

‘HET IS EEN BEETJE EEN REVOLUTIE, FERRARI’S EERSTE PRODUCTIE-V6’ Deze bochten stoppen nooit. Kilometer na kilometer goudgerande derde-versnellingscurves, diamantachtige glimmers in de weg die fonkelen in het zonlicht, stroboscopische schaduwen die voorbij schieten, de ondergrond geschuurd en gepolijst, asfalt dat maar doorkronkelt, heen en weer, op en neer, met eindeloze uitzichten aan de randjes. Het is verdovend in zijn monotonie, als je de perfectie ervan niet zou kunnen waarderen. Ik moet mezelf af en toe even een mentale tik uitdelen, even stoppen met denken dat ik in een droom zit met een engelenkoor op de passagiersstoel. De auto helpt niet echt. De Ferrari 296 GTB voegt zich inspanningsloos naar het ritme van deze weg. Hij comprimeert zich erin en strekt zich er weer uit, een beweging die voor hem net…

Een continuatiemodel, dus een reproductie van een oude auto, dat is niet Ferrari’s ding. Maar van een flinke knipoog naar het verleden zijn ze zo af en toe niet vies. De Daytona SP3, onderdeel van de Icona-serie waar ook de Monza SP1 en SP2 toe behoren, is een koolstofvezel ode aan legendarische Ferrari’s uit de jaren ’60 en ’70, en met name ook aan de 1-2-3-overwinning op Daytona in 1967. Heel plat gezegd is ie een LaFerrari zonder hybridesystemen en met de 6,5-liter V12 uit de 812 Competizione, goed voor 840 pk. De designgedreven Daytona verscheen in een oplage van 599 stuks.…

‘DE MOTOR BLÈRT OP VOL VOLUME DE GREATEST HITS VAN SUPER LOODVRIJ’ Het sneeuwt. De lucht zweet dikke, luie vlokken die de indruk wekken dat ze geen enkele haast hebben om te vallen, en als de horizon al een kleur heeft, is het die van spijt. De Dolomieten, eind februari; majestueus, romantisch en als het weer je niet aanstaat, hoef je alleen maar even te wachten. Het zag er een uur geleden allemaal allervrolijkst uit, maar intussen zijn de weergoden bloedchagrijnig geworden en hebben ze een sluier over het uitzicht getrokken. Oké, het zou allemaal minder erg zijn als de slecht uitgeruste volgauto niet van de weg zou zijn geraakt, een sneeuwketting zou hebben gebroken en daarmee zichzelf onbruikbaar zou hebben gemaakt, maar zo is het nu eenmaal. We zijn…

Eens in de pakweg tien jaar doet Ferrari zichzelf voor zijn jubileum een nieuw topmodel cadeau. Na de 288 GTO, F40, F50, Enzo en LaFerrari was de vraag wat het dit keer zou worden – al liet het feit dat het merk in zowel de F1 als langeafstandsraces succes boekt met een V6-hybrideopzet er eigenlijk weinig twijfel over bestaan. De F80 gebruikt zijn aan de Le Mans-winnende 499P verwante zescilinder-met-elektrohulp om tot een vermogen van 1.200 pk te komen en zichzelf in 5,75 seconden van 0 naar 200 km/u te lanceren. Hoe dat voelt (en klinkt), moeten we nog meemaken, maar we zijn door zijn looks alvast betoverd.…

Niet zozeer een serie auto’s, maar eerder de meest exclusieve autoclub ter wereld. Aantal leden: zo’n 116. Auto’s, welteverstaan – waarschijnlijk een stuk minder mensen, aangezien sommigen er meer dan één zullen bezitten. Jij, wij en 99,99999 procent van alle autoliefhebbers zijn geen lid van deze club. En als jij een beetje op ons lijkt, vraag jij je ook af of je dat überhaupt zou moeten willen. Het probleem is dat Ferrari vaak kan overkomen als een arrogant merk dat zich boven alles en iedereen verheven voelt. Het lijkt niet per se een bedrijf dat ook maar iets geeft om jou en ons. Het is een mondiaal luxemerk, het is voor de rijken, we zien alle marketingtoestanden, de merchandise en de winkels en ze laten ons koud. Waar, vraag je…

1 De terugkeer van de koning! Mocht je je op dit moment ergens in de buurt van het graf van Enzo Ferrari bevinden: maak dat je daar wegkomt, want de kans is groot dat hij zo snel begint rond te draaien dat hij een nieuwe metrotunnel naar Rome graaft. Volgens zeer welingelichte bronnen, die absoluut niet werden overgehaald met grote hoeveelheden bier en bittergarnituur, zal de laatste Ferrari die onder auspiciën van Enzo zelf werd gemaakt binnenkort nog eens extra onsterfelijk worden gemaakt/voor eeuwig worden verpest door een in beperkte oplage gebouwd, gemoderniseerd eerbetoon. Onze digitale artiesten hebben zich een voorstelling gemaakt van hoe die ‘F40 anno 2024’ eruit zou kunnen zien. De geruchten willen dat hij het voorbeeld zal volgen van de Monza SP1/SP2 (de voorruitloze raket op basis…