Inhoudsopgave van Editie 11/12 - 2022 - Santé

VITAMINE B Wat doen de B-vitamines ook alweer voor je? En hoe weetje of je er genoeg van binnenkrijgt? Na dit artikel heb je het weer scherp op je netvlies. (Pag. 30) ALS JE IEMAND MIST Niet voor iedereen is december een vrolijke maand. Wie iemand moet missen, voelt dat gemis deze dagen juist extra sterk. (Pag. 42) Bij een feestje hoort een wijntje, vond ik altijd. Want: gezellig. Maar de laatste jaren heb ik ontdekt dat het ook gezellig is zonder drank. Een beetje stom wel dat ik daaraan twijfelde. Ik ben niet de enige die minder is gaan drinken - het lijkt een trend te zijn. Rosa Dammers van Later Kater besloot zelfs helemaal met alcohol te stoppen (pagina 16). In Santé vertelt ze wat dat haar heeft…

Tamar Valkenier (36) had op haar 28ste al het leven waar veel mensen van dromen. Ze had twee bachelors en twee masters op zak, een uitdagende baan als recherche--psycholoog bij de nationale politie, een mooi huis en ze ging regelmatig op verre vakanties. Een comfortabel leven. Een beetje té, zelfs. “Ik vroeg me steeds vaker af: is dit het dan? Gaat de rest van mijn leven er zo uitzien?” zegt Tamar aan de telefoon vanuit Oostenrijk - ze fietst momenteel twee maanden met haar vriend door Europa. “Ik besloot mijn hele leven binnenstebuiten te keren en de wereld in te trekken. Ik zegde mijn baan op en begon aan een fietstocht door Europa. Over een jaar kom ik vast met hangende pootjes terug en realiseer ik me hoe goed ik…

Ontbijt “Kokosyoghurt met zelfgemaakte granola en rood fruit, chiapudding of bananenpannekoeken. In de wintermaanden is havermout m'n favoriet, met teffvlokken, chiazaad, kaneel en rozijnen erbij. Ik top de boel af met een snufje zout, theelepel ghee en honing, wat rauwe cacaonibs, kokosrasp en een dot amandelpasta.” Lunch “Elke vrijdag haal ik zuurdesembrood op de biologische markt. Van mijn beleg maak ik standaard een feestje: hummus met avocado en geitenkaas met plakjes radijs. ‘s Winters neem ik meestal homemade soep of een restje van het avondeten mee naar kantoor. Dat warm ik ‘s ochtends op en doe ik in een food jug. Blijft de hele dag warm, superhandig.” Diner “Ik eet vaak wat de pot schaft. Gelukkig is Jan chef-kok geweest en houdt hij ook van gezond en gevarieerd. Als ik…

Huisarts Tamara de Weijer (41) had jaren last van een prikkelbare darm en was altijd moe. Door gezonder te leven, viel ze 15 kilo af en is ze van bijna al haar klachten af. Die ervaring gunt ze iedereen. Met leefstijlprogramma's, tv-optredens en boeken verleidt ze mensen graag tot gezond gedrag. Tamara schreef onder andere Het leefstijlboek; eet, beweeg, slaap & ontspan beter (Kosmos Uitgevers). Natuurlijk is gezond eten belangrijk, maar zó eten datje de aarde gezond houdt, is minstens zo belangrijk. Door footprintvriendelijk (klimaatbewust) te eten, heb je écht invloed. Al gaan er maar duizend mensen duurzamer eten, dan verandert er al wat. Jij en je gezin kunnen anderen ook weer inspireren. En gelukkig gaan gezond en duurzaam vaak samen. Goed vol te houden Het vervangen van dierlijke producten…

PSYCHE De avonden zijn het lastigst. Als het stil is in huis en de kinderen op bed liggen. En dat zal tijdens de feestdagen niet anders zijn, denkt Deborah (42). In maart dit jaar overleed haar man onverwachts. Ze waren 23 jaar samen, waarvan 12 jaar getrouwd. “Het meest zie ik op tegen de sinterklaastijd, omdat het zo'n tegenstelling is: het kinderfeest en tegelijk het verdriet van mijn twee dochters, Mijn man deed altijd lekker gek. Liedjes zingen, meelopen met de optocht in de straat, terwijl iedereen keurig aan de kant bleef staan. Juist omdat hij toen zo aanwezig was, is hij nu extra afwezig. We gaan nog steeds pakjesavond vieren met alle opa's en oma's, maar niemand kan natuurlijk zijn lege plek opvullen.” DE EERSTE KEER Veel mensen die…

PSYCHE Anderhalf jaar geleden was ik nog iemand die zonder schroom twintig minuten lang onder een loeihete douche kon staan. De thermostaat van de verwarming zwengelde ik ‘s ochtends vroeg standaard naar 21 graden, want je wilt het wel een beetje behaaglijk hebben als je hele dagen achter de computer zit, ja toch? De deur liet ik geregeld op een flinke kier staan, zodat de katten en hond naar believen in en uit konden wandelen zonder dat ik de hele tijd hoefde op te staan. Als je me had gevraagd bij welke energieleverancier ik zat, had ik je waarschijnlijk het antwoord schuldig moeten blijven. Sterker nog: van een vast contract had ik nog nooit gehoord. Mijn termijnbedrag was al jaren ongeveer hetzelfde en dat vond ik prima, of beter gezegd:…

1 1 UPGRADE JE PLANK EN PUSH-UP Ben je een pro in plankenen kost de push-upjegeen moeite meer? Een foamroller is ideaal om deze oefeningen intensiever te maken. Leg hem onder je voeten, je handen of knieën. Zo worden de oefeningen extra zwaar omdat je tegelijkertijd je balans moet vinden. 2 2 MASSEER JE SPIEREN Ga op de foamroller liggen, met de roller dwars onder je bovenbenen. Je leunt op je armen als in een plankhouding, maarje hoeft geen spanning te zetten op je core omdat de foamroller je ondersteunt. Gebruikje lichaamsgewicht om er metje hele lichaam langzaam van voren naar achteren overheen te rollen. De rol verplaatst niet, maar jij verplaatstje huid en spieren als deeg datje uitrolt. 3 3 PERFECTE CORE-VERSTERKER Een foamroller onder je rug is wiebelig,…

TARTELETTES MET VANILLEMOUSSE EN NOGA-GANACHE Kijk op Sante.nl voor het recept ANANASTAART MET ROOMKAASTOPPING EN BANAAN Voor 10-12 personen BEREIDINGSTIJD45 minuten | BAKTIJD 1 uur | WACHT- & AFKOELTIJD 1 uur INGREDIËNTEN 100 g boter + wat extra • 260 g bloem + wat extra • 1½ tl bakpoeder • 40 ggeraspte kokos • 250 g verse ananas • 2 rijpe bananen • 1 el citroensap • 2 eieren • t eidooier • 125 g bruine basterdsuiker • 2 el vanillesuiker • ½ tl gemalen kaneel • ¼ tl gemalen gember. VOOR DE TOPPING 75 g suiker • 1 stevige banaan • 200g boter, op kamertemperatuur • 100 g poedersuiker • 200 g verse roomkaas naturel • 50 g walnoten. EXTRA NODIG hoge springvorm ø 20 cm • mixer • spuitzak met…

Mandali Retreat Centre ligt op ongeveer een uurtje rijden vanaf Milaan. Vanaf Milan Malpensa Airport kun je via Mandali een (gedeelde) transfer boeken. De dichtstbijzijnde treinstations zijn Omegna en Verbania. Daarvandaan kun je ook een transfer boeken naar Mandali, of een taxi nemen. De meeste mensen komen alleen naar Mandali, maar er zijn ook altijd wel een paar stellen of vriendinnen samen. Vaak vormen de deelnemers een bonte mix aan nationaliteiten, hoewel Nederlanders meestal wel in de meerderheid zijn. Als je extra tijd hebt, vergeet dan niet om de prachtige omgeving nog beter te verkennen. Een huurauto is dan wel handig. Je zit onder andere zo bij Lago Maggiore.…

Klaar voor de start…? STOP! Het is heel gezond om af en toe een pauze in je sportroutine in te lassen. Topsporters doen dit ook met enige regelmaat. Tijdens die break krijgt je lichaam de kans om te herstellen. Ben je bang dat je daarna weer helemaal terug bij af bent? Niet nodig. Een weekje niet sporten heeft niet direct effect op je conditie en spierkracht. Zelfs na 2 weken pauze hoef je nog geen verschil te merken. Wel is het verstandig om tijdens je break wat stretchoefeningen te blijven doen. Duurt je break langer dan 2 weken? Dan zul je weer conditie en spierkracht moet opbouwen. Begin dus niet meteen op je oude niveau, maar bouw het altijd op.…

1 Misschien ligt jouw chocoladeletter van vorig jaar nog wel in de kast en kun je hem even goed bekijken: waarom zitten er ribbeltjes op? A) Puur voor de sier, ze hebben geen functie B) Om kwaliteitschocolade te herkennen C) Om de letter makkelijker uit de vorm te krijgen D) Om te voorkomen dat de chocola te snel smelt 2 Datje een caloriebommetje naar binnen werkt, is geen verrassing. Maar wat is de grootste dikmaker? A) Gevulde speculaas B) Banketstaaf C) Kerststol D) Oliebol 3 Banket- en amandelspijs zijn niet hetzelfde. Welke uitspraak hierover is waar? A) Banketspijs wordt gemaakt van gemalen bonen B) Amandelspijs bevat meer suiker, maar minder vet C) Banketspijs is goedkoper en gezonder D) Alle bovenstaande uitspraken zijn waar 4 Garnalencocktail is nog steeds een van…

1 GA VOOR EEN DUURZAME(RE) KERSTBOOM Een kerstboom hóórt bij december, maar heel erg duurzaam - door productie, transport én afvalverwerking - is ‘ie niet. Of je nu beter een echte kerstboom of een kunstexemplaar kunt nemen, daar zijn experts nog niet over uit. Maar duidelijk is in elk geval wel: doe er zo lang mogelijk mee. Check de lokale kringloopwinkel voor een tweedehands kunstkerstboom of ga in het geval van een echte boom voor eentje met kluit. Geef die veel water en zet ‘m niet te dicht bij de verwarming, zodat je de boom in januari kunt terugplanten. Heb je geen tuin of geen ruimte in de tuin? Je kunt een echte boom ook huren of adopteren en hem na de feestdagen weer inleveren waarna die wordt teruggeplant. Check Adopteereenkerstboom.nl…

Als de persoon met wie je altijd Kerst vierde er niet meer is, kun je je erg alleen voelen. Jezelf uitnodigen bij iemands kerstdiner voelt wellicht een beetje ongemakkelijk, maar rouwdeskundige Daan Westerink adviseert het tóch te doen. “Stuur gewoon eens een appje”, tipt ze. “lets als: ‘Wat doen jullie eigenlijk met Kerst? Ik heb zin in iets gezelligs.’ Waarschijnlijk zijn die anderen alleen maar opgelucht dat je er zelf over begint. Vaak willen mensen je namelijk best uitnodigen, maar durven het niet zo goed. Als je aan het begin van de maand naar een paar mensen zo'n berichtje stuurt, kun je nog kiezen ook.”…

HORLOGERING VAN ROSEFIELD Dit bijzondere horloge is een one size fits all-ring. Je maakt hem eenvoudig en onzichtbaar passend om jouw vinger. Het klokje heeft een eiegante, zwarte wijzerplaat en 3Dgeslepen glas. De horlogering komt in een speciaal doosje. Nl.rosefieldwatches.com TRAINGSCHOENEN VAN REEBOK NANO X2 ADVENTURE) Op deze Nano X2 Adventure trainingsschoenen kun je elk sportief avontuur aan. Van een bootcamp in het park of een stevige wandeling door het bos tot een citytrip. Deze allrounder combineert functionaliteit, comfort, en stijl. Dus laptop uit en lekker naar buiten! Reebok.nl SLOFFEN VAN GLERUPS Koude voeten? Niet met deze duurzame vilten sloffen van Glerups. Ze zijn gemaakt van een wolmix van Deense Gotland-schapen en Nieuw-Zeelandse Merino-schapen. De sloffen zijn sterk, maar niet stug. Zitten soepel, maar niet te los. En ze zorgen…

ZO DOE JE DEZE YOGASERIE • Warm je lichaam even op voor je aan deserie begint. Bijvoorbeeld door 2 of 3. keer een Zonnegroet te doen. •Optioneel: start de serie met de Bhastrika-ademhaling. • Sluit de serie af met Savasana: lig 3 tot 5 minuten rustig metgesloten ogen op je mat. 1 CAT-COW (MARJARYASANA- BITILASANA) Deze houding masseert niet.allen de ruggengraat, maar ook de buikorganen. Daarmee stimuleert de Cat-cow de spijsvertering. De milde stretch warmt je lichaam op, geeft nieuwe energie en helpt je om stress los te laten. Beginophandenenknieën. Ademinopenje borst, kantel je bekkenen maakeen holle rug. Ademuitmaakj rug zo bol mogelijik. HerhaaIdit3tot 5 keer, op het ritme van je ademhaling. DANGLING (UTTANASANA) Door naar vorente hangen, verbeter je de bloedcirculatie en de bloedtoevoer naar je organen. Dit helpt…

Marijke Berkenpas (39) is diëtist en voedingswetenschapper en oprichter van evidence-based foodplatform I'm a Foodie (iamafoodie.nl). Ze vertaalt voedingswetenschap op een eigentijdse en praktische manier. Ze is o.a. co-auteur van Eet als een expert en uitgever van Eet als een atleet: hardloopeditie. Voor Santé duikt ze elk nummer in voedingsfabels en -feiten. Volg Marijke ook op Instagram: @iamafoodie.nl Van koffie droog je uit Ben jij een echte koffieleut? Dat heb je vast weleens gehoord dat koffie vocht aan het lichaam zou onttrekken en datje ervan uitdroogt. Wees gerust, dat is gelukkig niet zo! Koffie zorgt er - net zo goed al andere dranken - voor dat je je lichaam voorziet van vocht. Het klopt wel dat cafeïne licht diuretisch werkt. Dat betekent dat je nieren ervoor zorgen dat je wat…

YOKO, Christel van Bree en Yoko Inagaki € 34,99 (Becht) Dit kookboek vol authentieke recepten, bijzondere verhalen en mooie foto's geeft je een kijkje in de keuken van het traditionele en moderne Japan. Yoko en Christel nemen je mee op een culinaire ontdekkingstocht door het land. Slimmer leven, Carlijn Hermes € 17,99 (Uitgeverij Lev.) Je eet gezond en bent lekker in beweging om fit te blijven. Maar als we weer in controle willen zijn, zullen we onszelf een gezonde digitale leefstijl moeten aanleren, zegt Carlijn Hermes. Inclusief persoonlijke verhalen en praktische handvatten. Lekker sterk, London Loy € 32,50 (Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar) London Loy legt uit wat de juiste ingrediënten zijn voor elke inspanning. Of dit nu voor het sporten is of wanneer je extra focus nodig hebt voor…

WIE IS Rosa? Rosa Dammers (34) is journalist en copywriter. Ze runt samen met haar compagnon Buro Citroen, een tekstbureau in hartje Den Bosch. Daarnaast is ze co-founder van flexwerkplek Buro90. In 2022 lanceerde Rosa Later Kater, de Instagramcursus over stoppen met alcohol, gebaseerd op haar eigen ervaringen met stoppen met drinken. Rosa is getrouwd met Jan en is in verwachting van haar eerste kind. Ze woont in Den Bosch. Rosadammers.nl, @rosadammers Waarom ben je ooit gaan drinken? “In mijn omgeving dronk iedereen. Vanaf m'n vijftiende dook ik elke vrijdagmiddag na school met mijn vriendinnen de kroeg in. We zopen bier en shotjes tot we niet meer op onze benen konden staan. 20, 25 glazen bier per keer was geen uitzondering. Dat ik vaak strompelend thuiskwam, vond ik heel normaal.…

5 TIPS BIJ HET KIEZEN VAN EEN COLLAGEENSUPPLEMENT 1. De meest effectieve collageensupplementen bestaan uit vis- of rundercollageen. Check dit goed opde verpakking, zeker wanneerje wel vis maar geen vlees eet. 2. Collageenpoeder in sticks kun je prima door je koffie, thee, sap of yoghurt roeren. 3. Check of het collageen niet is vermengd met een vulmiddel. Hoe meer toevoegingen, hoe minder effectief het collageen. 4. Viscollageen kan een onaangename nasmaak geven. Liever voorkomen? Kies dan een supplement met een smaakje. 5. Gehydrolyseerd collageenpoeder lost goed op in water en het wordt makkelijk opgenomen door je lichaam. Vaak staat op de verpakking of het is gehydrolyseerd. PRIJS € 25,95 30 capsules Skin for Skin Collagen Supplement VORM Capsule. SOORT Viscollageen. smaak Neutraal. BIIZONPERHEDEN Het collageen is afkomstig van wildgevangen noordzeevis…

‘Wanneer je seksueel opgewonden bent, produceert je lichaam na de overgang nog nét zo veel opwindingsvocht als daarvoor’ Seks na de overgang Monique is 68-jarige dame met golvend grijs haar. Ze heeft een afspraak gemaakt, omdat ze ontevreden is over haar seksleven. Ze wil uitzoeken of er nog iets aan te verbeteren valt of dat ze het er maar bij moet laten. “Mijn man wou best wel mee,” begint ze, “maar ik wil de eerste keer liever alleen komen, zodat ik open met je kan praten. Want zeg nou eerlijk, seks op mijn leeftijd… Dat kan toch eigenlijk niet meer?” Met licht opgetrokken wenkbrauwen kijk ik haar aan. Wanneer ze mijn verbazing ziet, licht ze haar statement toe. “Ik bedoel… Ik ben allang door de overgang heen. Het wordt ook…

3× lipstick voor droge lippen Niets zo irritant als losse velletjes als je netje lippen hebt gestift. Deze exemplaren zijn perfect voor (extreem) droge lippen. Ga voor je voor een nude tint of kies je voor k honey? 1 Hydrateert en geeft een subtiele glans, Clarins Joli Rouge € 27 2 Verzorgt en maakt je lippen zijdezacht, Mádara Organic Skincare Velvet Wear Matte Cream Lipstick € 25 3 Smeert net zo soepel als een lippenbalsem, Clinique Almost Lipstick & Lipgloss in Black Honey € 19,95…

1 Scheidt wimperhaartjes supergoed 2 Past zelfs n de kleinste clutch 3 Geeft tot 8× meer volume 4 Raakt alle haartjes dankzij het smalle borsteltje 5 Met abrikozenpitolie voor gezonde wimpers 6 92% ingrediënten van natuurlijke oorsprong 7 Tegen elke regenbui opgewassen 8 Natural look na één laagje 9 Extreem lange wimpers 10 Geeft je wimpers een lift 11 Met vitamine B5 en arganolie 12 Met nylonvezels voor heel veel volume 13 Jojobaolie voedt je wimpers 14 Klontervrije formule…

Op je menu: cacaopoeder Schep deze maand eens wat cacaopoeder door je havermout, yoghurt of smoothie, op je bananenbrood of over je boterham met pindakaas en banaan. Rauwe cacao bevat namelijk allemaal goede stofjes. Magnesium bijvoorbeeld, dat onmisbaar is voor je spieren en energieproductie, en ijzer, zink en kalium. Ook zitten er flavonoïden in cacao. Dit zijn antioxidanten die je lichaam beschermen tegen slechte stoffen van buitenaf en ze houden verband met het behoud van een gezond hart. Last, maar zeker not least: in cacao zit fenylethylamine. Dit is een stofje datje lichaam zelf aanmaakt als je verliefd bent. Geen wonder dus dat we zo blij worden van chocolade.…

TRAVEL Even ontsnappen aan de drukte thuis, helderheid krijgen over een volgende stap in je leven, meer rust in je hoofd of eindelijk gewoon eens goed bijslapen. Net als iedereen dat weleens heeft, had ik deze zomer even de behoefte de pauzeknop in te drukken. Ik vul m'n backpack om na een korte vlucht in Italië te landen. Het verschil tussen het Mandali Retreat Centre en het drukke vliegveld waar ik vandaan kom, kan niet groter zijn. Zodra ik door de poort binnenstap, lijken stress, haast en gedoe bijna als vanzelf van me af te glijden. Alles ademt hier een serene rust. Het enige geluid dat ik hoor, is het zachte getingel van de windgongs. HELENDE TREKPLEISTER Ik snap meteen waarom Mandali bekendstaat als een van de mooiste en meest…