Quest Editie 101 - 2021

Raadsel op twee wielen Het blijft een opmerkelijk feit: de fiets (eerste prototypes rond 1817) is later uitgevonden dan de stoomtrein (eerste rit in 1804). Hoe dat kan? Voor een trein heb je weliswaar een ingewikkelde stoommachine nodig, maar ja, het is tenminste wel duidelijk waarom zo’n ding niet omvalt. Hoe een rijdende fiets overeind kan blijven is, ook twee eeuwen na de uitvinding een lastige kwestie. Natuurkundigen vinden nog steeds nieuwe antwoorden op deze vraag. De laatste stand van zaken lees je op pagina 80.…

Fijne cijfers Elk jaar weer is het een feest om deze special te lezen (zeg ik in alle bescheidenheid). Het leukst vind ik de antwoorden waar we zelf onderzoek voor doen en die een interessant getal opleveren. De wat mij betreft beste vraag van dit jaar is een goed voorbeeld: hoeveel mensen kennen we? Mark Traa vond onderzoekers die hem aan een antwoord konden helpen (dat lees je vanaf pagina 8). Want het beste ‘eigen’ onderzoek doe je in samenwerking met de wetenschap. En het is altijd mooi als daar iets nieuws uitkomt: het aantal kennissen van de gemiddelde Nederlander. (Als je je verveelt deze zomer, dan kun je fijn tellen tot hoeveel kennissen je zelf komt.) Ook Paul Serail ging op zoek naar cijfers (vraag 64), maar dan over…

WAT EEN vragen! De lezers en volgers van Quest zijn de beste vragenstellers die er zijn. Dit hele nummer is aan jullie opgedragen. Bedankt voor het inzenden! Voordat je verder bladert naar de vragen die we beantwoorden, vind je hier de bijzonderste pareltjes die het nét niet gehaald hebben. 817 vragen zijn ingezonden waarvan 266 via Instagram Bijzonderste ervaring ‘Wat is er na de dood? Ik denk dat niemand het echt weet, hoewel ik zelf een bijna-doodervaring heb gehad (was als kind van zes jaar gestikt in een stuk vlees maar werd door een treurig lichtgevend figuur teruggegooid). Mijn hart heeft ongeveer twintig minuten niet geklopt, zonder adem te halen.’ Meeste hoofdletters ‘HOE SCHILDER IK EEN WEERSPIEGELING VAN LAND IN WATER? ER MOET EEN BEREKENING VOOR ZIJN, MET O.A. PERSPECTIEFLIJNEN…

1 Vraag van Paul Hoeveel mensen kennen we eigenlijk? Vergeleken met vroeger is onze wereld er een stuk groter op geworden. Maar hoe groot is ons netwerk inmiddels? Op verzoek van Quest zochten de Universiteit Utrecht en de Radboud Universiteit het uit. ■ TEKST: MARK TRAA Het lijkt zo’n simpele vraag: hoeveel mensen ken je? Tot je er even over gaat nadenken. Want wie tel je dan mee? Natuurlijk, je familie en vrienden. Maar wat bijvoorbeeld te denken van de buurman verderop in de straat naar wie je af en toe een hand opsteekt? Het meisje bij de bakker? De mensen met wie je via Facebook of Insta-gram bent verbonden maar die je nooit in het echt hebt gezien? De meeste wetenschappers die onderzoek doen naar onze relaties met de…

De uitkomst: we kennen 540 mensen Twee dagen ratelden de computers om de gegevens van 1247 Nederlanders van 18 tot 89 jaar te verwerken tot een cijfer dat iets zegt over het aantal mensen dat we gemiddeld kennen. De uitkomst: 540 personen. Dat is een kwart meer dan het aantal zitplaatsen in een lange intercitytrein, ruim de helft van het aantal inwoners van Schiermonnikoog en een honderdste van de capaciteit van de Johan Cruijff Arena. Zoveel mensen kennen we op dit moment gemiddeld bij naam (en zij ons), met zoveel mensen zouden we op straat een praatje kunnen maken. Socioloog Beate Volker noemt het een ‘superleuk’ resultaat, ook al omdat het zoveel lijkt op de uitkomst van eerder Amerikaans onderzoek, dat uitkwam op 550. ‘Dit zegt iets over de structuur…

Hoe werkt het onderzoek? Voor het onderzoek gebruikten Beate Volker, Rense Corten en Bas Hofstra computermodellen die aan onder meer de University of Washington (VS) zijn ontwikkeld. Het idee voor deze zogeheten ‘scale up’-methode is al ouder en komt uit de koker van de West Virginia University (VS) en de University of Cambridge (VK). Aan 1247 deelnemers die samen wat sekse, leeftijd, opleiding en etnische achtergrond betreft representatief zijn voor de Nederlandse bevolking, stelden ze vragen die op het eerste gezicht niets te maken hadden met het hele onderwerp. Zoals: ken je iemand met een elektrische auto of een scooter? Ken je iemand die veganistisch eet? Of: ken je iemand die in het afgelopen jaar is bevallen van een tweeling? Ook moesten deelnemers uit een hele lijst voornamen aangeven of…