Inhoudsopgave van Editie 7- 2025 - Pf Fotografie Magazine

In een tijd waarin iedereen met één klik beelden kan maken en delen, lijkt het ambacht van de fotograaf soms vanzelfsprekend geworden. Toch is ook nu het vakmanschap belangrijker dan ooit. Achter elke sterke foto schuilt niet alleen een ontwikkelde blik, maar ook technische vaardigheid, kennis van licht en gevoel voor compositie. Dit nummer van Professionele Fotografie staat in het teken van de fotografie als de combinatie van ambacht en kunst. Beide aspecten zijn cruciaal in de fotografische beeldtaal. Wij brengen in dit nummer maar liefst vijf topfotografen voor wie vakmanschap hoog in het vaandel staat. Zij maken technisch perfecte beelden, zodat hun verhaal krachtig overkomt. Het werk van Anuschka Blommers en Niels Schumm is zowel aantrekkelijk als licht verontrustend. In dertig jaar tijd heeft het duo een eigenzinnig oeuvre…

Erwin Olaf Freedom Erwin Olaf (1959–2023) geldt als een van de meest invloedrijke kunstfotografen van Nederland. Zijn visuele taal is direct herkenbaar: zorgvuldig gecomponeerd, technisch verfijnd en geladen met betekenis. Met een scherp oog voor belichting en mise-en-scène wist hij esthetiek te verbinden met urgentie. Olaf was kunstenaar én strijder. Hij kwam op voor de vrijheid om jezelf te kunnen zijn. Die strijd voerde hij niet alleen met zijn camera, maar ook met film, sculptuur en de feesten die hij organiseerde. De publicatie Erwin Olaf – Freedom biedt een verdiepend perspectief op zijn rijke en grensverleggende werk. Een onmisbaar boek voor iedereen die kunst ziet als een katalysator voor verandering. Met tekstbijdragen van onder meer Charlotte Cotton, Gemma Rolls-Bentley, Jonathan Turner en Rein Wolfs, en gesprekken met Taco Dibbits, Hans…

“Een hel”, noemt Niels Schumm het doorploegen van dertig jaar werk in voorbereiding op de overzichtstentoonstelling Mid-Air in Foam. “Het is zoveel. We begonnen met de mapjes uit 1994: nee, dit niet, en dat ook niet. Maar dan ben je een paar mapjes en jaren verder en bedenk je dat het er toch wel in moet.” “Het was een werkje, maar ook leuk”, relativeert Anuschka Blommers, de andere helft van het duo Blommers & Schumm. “We waren al bezig met een boek toen het voorstel voor de tentoonstelling kwam. Dus dat konden we er wel bij hebben.” “Lastig was het wel, want ons werk is zo divers en daarmee is het moeilijk combinaties maken”, haakt Schumm weer in. “Ik vind het heel bijzonder dat mensen naar onze foto’s kijken en…

Net als op veel foto’s van Hoex oogt de foto van moeder en kind met zijn renaissance stijl schilderachtig. Het licht dat zich concentreert op het kind en in de hoeken donker wegloopt zorgt voor intimiteit en geborgenheid. Toch gaat het niet enkel over de mooie kant van het ouderschap. Een schilderij van Quinten Massys in het Mauritshuis vormde de inspiratie voor de foto. Op het schilderij zien we Maria met het kindje Jezus op schoot. “Wat mij raakte is dat ze elkaar een kus op de mond geven. Een kleine baby kan niet zeggen dat hij het niet fijn vindt, een groter kind kan dat hopelijk wel aangeven. Ik vroeg me af tot welke leeftijd je je kind een kus op de mond geeft. Of je dat überhaupt doet.”…

Lisanne van Happen (1988) studeerde in 2013 af aan AKV|St. Joost. Meer dan bij de fotografie lag haar interesse bij de organisatorische en zakelijke kant van het kunstenaarschap. Ze was geïnteresseerd in zaken als het initiëren, ontwikkelen, cureren, produceren en financieren van projecten. Na een korte werkervaringsplek bij het crowdfundingplatform Voordekunst, ging ze aan de slag bij de organisatie voor documentairefotografie FOTODOK, waarvoor ze uiteindelijk tien jaar werkte en uitgroeide tot Hoofd Talentonwikkeling. Ze cureerde en produceerde daar ook verschillende tentoonstellingen. Tegenwoordig geeft zij lessen Ondernemerschap en Studieloopbaanbegeleiding aan het eerste, tweede, derde en vierde jaar bij St. Joost. “De behoeften van jonge makers gaan tegenwoordig niet zozeer over geld”, zegt zij, “maar meer over het vinden van gemeenschap en community en het opbouwen van relaties die zorgen voor een…

Hartman komt uit de kunsthoek. Na het afronden van haar opleiding Toegepaste Fotografie en beeldcommunicatie in Rotterdam had ze succes met een aantal werken die ze maakte in het bos met behulp van flitslichten. “De kunstwerken hingen in een aantal musea en bij galeries.” Eind 2019 kreeg ze een depressie, en tegelijkertijd volgde corona. “Als mensen je werk niet meer kunnen zien omdat musea en galeries gesloten zijn, verkoop je geen werken meer, en valt je inkomen weg.” Ze twijfelde vervolgens een tijd over wat ze wilde gaan doen. Terug de kunstwereld in, dat trok haar niet zo. “Ik voelde de druk om hetzelfde soort autonome werk te maken, maar dat stond ook voor een deel in verband met mijn depressie.” Een tijdlang voelde ze weerstand tegen het oppakken van…

“De foto’s voor de ‘Over ons’-pagina mogen een ruw randje hebben. De associatie met slopen en bouwen mag in de achtergrond te zien zijn. Dat was de wens van de opdrachtgever en dat maakt zo’n opdracht meteen interessant.” Met iedere nieuwe medewerker van het architectenbureau gaat Ben dus op stap, op zoek naar een goede achtergrond. Dat is natuurlijk tijdrovender dan alle medewerkers op dezelfde plek, maar het zorgt voor mooiere foto’s en een dynamischere webpagina. KLEIN WANDJE Als Ben door ‘zijn’ stad Zwolle rijdt of loopt, kijkt hij voortdurend om zich heen. “In dat opzicht, ben ik eigenlijk altijd aan het werk. Zwolle is een leuke stad, maar het is geen oude industriestad, zoals Hengelo of Enschede. Dat zijn oude textielplaatsen met prachtige industriële panden die interessant zijn voor…

De lijkwade van Turijn is een negatief. Een lichaam (om het even van Christus of een ander) heeft een afdruk achtergelaten op een doek linnen, en als vanzelf herkennen we dat lichaam. Een hoofd, contouren, gekruiste armen, de organische als lichaamsdelen gevormde smoezeligheid. Roestachtig rode lichaamssappen op crèmekleurig linnen: cameraless photography. Toen ik onlangs door een Rotterdamse galerie werd geleid, langs het werk van kunstenaar Vincent Zanni, moest ik aan die lijkwade denken, en aan iets wat een technicus in een doka me ooit vertelde. ‘Het is voor mij makkelijker,’ zei hij, ‘om in negatief een beeld te beoordelen op kwaliteit, dan in positief.’ Zowat zijn hele werkende leven had de man omringd door fotografische filmnegatieven doorgebracht. Zijn blik was door de jaren heen geconditioneerd geraakt om beter oneffenheden en…

Als het over vakmanschap gaat, is Arjan Benning meteen heel duidelijk: “Over techniek spreek je niet. Diafragma, licht of flitsers - dat is niet interessant. Je moet het gewoon kunnen.” Maar zoals het vaker in het gesprek gaat, vullen ze elkaar aan. Polina Gladkova zegt: “Het is veel breder dan techniek alleen. Vakmanschap gaat ook over het tot stand komen van concepten, het omgaan met klanten, de productiekant, regie van mensen en hoe je de set in goede banen leidt.” Dat is wat ze veel doen. “Ook al zijn wij altijd bezig met fotografie, de foto nemen is percentueel maar een klein deel van de tijd,” zegt Polina. “Wij zijn vaak al vanaf het begin betrokken bij het proces. Dat begint meestal met het verzinnen van het concept.” CONCEPTEN Dat…

Deze documentaire portretserie over dakloze LHBTQIA+-jongeren in New York past naadloos in de lijn van Coppejans’ eerdere werk. Steeds opnieuw belicht hij mensen aan de rand van de samenleving, altijd met diep respect voor zijn onderwerpen en oog voor hun veerkracht. Hij maakt geen beelden van slachtofferschap, maar van overleven. “Er zijn duizenden LHBTQIA+-ers die dakloos zijn in New York, puur omdat ze zijn wie ze zijn. Het is dus geen toeval dat deze mensen LHBTQIA+ én dakloos zijn; hun geaardheid is de oorzaak”, benadrukt hij. Tussen 2022 en 2024 reisde Coppejans herhaaldelijk naar de stad die nooit slaapt om een band met deze jongeren op te bouwen, alvorens ze te portretteren. De ernst van deze situatie is - onder invloed van het huidige politieke klimaat - alleen maar toegenomen,…

Wat gebeurt er als je een kind krijgt maar je identiteit verliest? Winterzon is een beeldende reflectie op een periode waarin een van de meest ingrijpende en mooiste momenten onverwacht getransformeerd werden tot een gitzwarte draaikolk van onzekerheid, angst, moedeloosheid, twijfel en depressie. Een zoektocht naar een nieuwe identiteit als vader, persoon en als koppel, en naar een gereserveerde kennismaking met een kleine vreemdeling. Een wrange mix van pure liefde, zorg en een beklemmende somberheid. En dat onbedoeld teweeggebracht door 3200gram vaderschap. Door middel van ensceneringen, tekstfragmenten en interpretaties van emoties en herinneringen ontstaat een subjectief en gefragmenteerd beeld van het woelige eerste jaar na de geboorte van mijn zoon. Naar schatting 1 op 10 nieuwe vaders krijgt een post-partum depressie na de geboorte van een eerste kind. Waar dit…

Naast foto’s projecteert Farifteh twee video’s van B. Door hem als verteller op te voeren draait Farifteh de blik op onze asielprocedures om: in plaats van te praten over asielzoekers, laat ze ons, letterlijk, naar een van hen luisteren. Ook toont ze een portret van B., onherkenbaar achter melkglas, waardoor hij anoniem blijft. Pas wanneer hij zich veilig genoeg voelt wordt het melkglas verwijderd en is zijn identiteit voor iedereen zichtbaar. Farifteh kreeg toegang tot het detentiecentrum Schiphol, onderdeel van het Justitieel Complex Schiphol. Farifteh toont de cellen, de celdeuren, de observatieruimte en de luchtplaats. Ook fotografeerde Farifteh het asielcomplex Ter Apel. In een van de video’s vertelt B. hoe het is om op deze locaties te verblijven. De tentoonstelling is in het Rijksmuseum te zien van 1 november 2025…

Han Singels (1942 -2025) was een sociaaldocumentaire en politiek georiënteerde fotograaf met een goed gevoel voor het beslissende moment. Zijn werk toont betrokkenheid met een verstilde esthetiek: zorgvuldig gekadreerde beelden van politieke gebeurtenissen, sociaal-maatschappelijke thema’s, het Joodse leven in Amsterdam en het Nederlandse landschap. Als zoon van een planter werd Singels geboren op Sumatra. Na zijn militaire dienst studeerde hij design en kunst aan de Academie voor Industriële Vormgeving in Eindhoven, aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag en later aan de Rijksacademie in Amsterdam. Zijn achtergrond in vormgeving en grafische communicatie is zichtbaar in zijn composities: een sterke aandacht voor lijn, vlak en ritme, gecombineerd met een journalistieke precisie. In de jaren zestig en zeventig werkte Singels voor progressieve weekbladen zoals De Nieuwe Linie en De…

De komst van AI-beeldgeneratie heeft een storm van debat veroorzaakt binnen de fotografie. De vraag klinkt telkens: is dit nog fotografie, of moeten we spreken van iets anders? Voorstanders wijzen op de creatieve mogelijkheden, critici op de bedreiging van vakmanschap. Maar de vergelijking tussen fotografie en AI laat zien dat de verschillen minder groot zijn dan gedacht. Tegelijk maakt AI zichtbaar dat het proces van beeldvorming fundamenteel is veranderd: waar fotografie letterlijk betekent schrijven met licht, produceert AI beelden zonder licht, enkel via berekening. Een toepasselijke term zou kunnen zijn arithmografie – schrijven met getallen – voor beelden die niet ontstaan door lichtgevoelige oppervlakken, maar door wiskundige structuren. Om de vergelijking te begrijpen, helpt het te kijken naar hoe wij zelf zien. Het oog vangt licht, het brein vertaalt dat…

In de winter, kort na mijn 32ste verjaardag, veranderde mijn leven ingrijpend. Uit het niets kreeg ik een hersenbloeding waardoor ik aan één kant van mijn lichaam verlamd raakte en mijn spraak verloor. Ik dacht altijd dat ik gezond was: altijd onderweg, sprintend door het leven, verslaafd aan stress. En plots werd alles stil. Ik moest opnieuw leren praten, lopen en eenvoudige dingen doen zoals zelf eten en douchen. Terwijl ik mijn lichaam stukje bij beetje terugvond, ontdekte ik in het proces een onverwachte schoonheid. Delen van mij kwamen opnieuw tot leven, als spruiten die na een lange winter weer ontwaken. Tegen de tijd dat de lente kwam, kon ik weer lopen. Toen ik opnieuw had leren praten, kon ik niet onder woorden brengen wat er binnenin mijn nieuwe brein…