U kent ’m vast wel, die beroemde uitspraak van Rinus Michels. Voetbal is oorlog. De Generaal deed ’m in een interview met het AD in maart 1971, in aanloop naar de Europa Cup I-clash tussen Ajax en Celtic. Hij zei: ‘Een voetballer moet zich kunnen omschakelen tot een frontsoldaat. Die kan zich ook niet permitteren om als een normaal denkend mens te handelen. Topvoetbal is net zoiets als oorlog. Wie te netjes blijft, is verloren.’
Het voortschrijden der tijd heeft die uitspraak van Michels dus ingekort tot ‘voetbal is oorlog’. We moesten eraan denken toen we op de redactie door stapels en stapels ingebonden jaargangen van Panorama zaten te bladeren, op zoek naar onze beste voetbalverhalen voor deze special. In editie 22 van 1978 viel ons oog op een imposante…