Inhoudsopgave van Editie 125 - 2021 - Panorama

Met dolfijnen zwemmen staat wel vaker op een bucketlist, maar wie dat niet spannend genoeg vindt, zou eens kunnen surfen met een geit. Hoe gek dat ook klinkt: in Californië is dat een gangbaar uitje. Dat begon allemaal zo’n tien jaar geleden. Surfer Dana McGregor kocht een geit om te helpen in de tuin, maar al snel werden ze onafscheidelijk. Geit Goatee gaat ook mee naar het strand, waar McGregor en vriend Ryan Valliere op het water staan. Dat wil Goatee ook en de twee proberen het maar eens. “Ze had echt een goede balans,” zei Valliere in een Amerikaanse krant. Het is de geboorte van surfschool Surfing Goats. Goatee is inmiddels gestorven, maar haar kinderen, Pismo en Grover, vergezellen McGregor bij zijn surflessen. McGregor schreef kinderboeken over geiten en…

Een hospita kan ik als beginnend student eind jaren 60 niet zogauw vinden in Amsterdam. Maar als ik met mijn Puch over de smalle loopplank rijd, heb ik meteen het idee dat de Caledonia een beter alternatief is: een voormalig Engels passagiersschip dat op India voer. Zes dekken hoog, 150 meter lang, 300 hutten. Het ligt in het IJ ligt gemeerd en is het revolutionaire antwoord van de Stichting Studentenhuisvesting (SSH) op de kamernood. Het schip heeft dan nog iets van Britse grandeur. In de luxe lounges staan leren fauteuils en een vleugel. Aan de plafonds hangen ventilatoren zo groot als propellers. En dan zijn er nog de verhalen over zilverbestek en duur linnengoed dat bij de overdracht nog tot de inboedel behoorde. Maar die zijn weg. Hoogstwaarschijnlijk hebben de…

Het moet ergens begin jaren tachtig zijn. Mijn ouders hadden net een café gekocht in Hilversum en vanwege de kosten gingen we op vakantie naar Loosdrecht. Als ik dat nu tegen mijn kinderen zeg beginnen ze te lachen. Loosdrecht en Hilversum liggen ongeveer tien kilometer van elkaar verwijderd. Mijn ouders hadden er een huisje gehuurd en ik mocht op zeilkamp. Ik vond dat hele zeilkamp helemaal niks. Ik was niet geïnteresseerd, begreep er niks van en was volslagen niet gemotiveerd om er ook maar iets van te maken. Mijn begeleiders waren dat wel en hebben me eigenlijk aan mijn oor door die lessen gesleept. Als we het water opgingen in een bootje wisten ze wel hoe ze mij bezig moesten houden. Terwijl de andere kinderen luisterden naar de commando’s die…

In de James Bond-film For Your Eyes Only heeft slechterik Aris Kristatos een onderzeeboot aan boord van zijn jacht. De scènes met de duikers en de onderzeeër zijn legendarisch. Maar toen U-Boat Worx-oprichter Bert Houtman in 2005 ook een onderzeeboot wilde hebben, bleken die helemaal niet zo makkelijk te krijgen. De privé-duikboten waren zo ‘007’, dat ze eigenlijk helemaal niet bestonden. Hij besloot daarom zelf maar een exemplaar te ontwikkelen, en omdat hij ondernemer is richtte hij meteen een bedrijf op om ze te verkopen. Het kon immers niet zo zijn dat hij de enige was die vanaf een jacht de onderwaterwereld wilde ontdekken. Ruim vijftien jaar later blijkt hij daarin gelijk te hebben gehad. Niet alleen eigenaars en charteraars van superjachten willen met een onderzeeboot naar het diepe, ook…

Feadship is het samenwerkingsverband van Nederlandse scheepsbouwers die hoogwaardige jachten bouwen: De Vries (sinds 1906) uit Aalsmeer, Van Lent & Zonen (sinds 1849) en scheepsarchitect De Voogt. Tegenwoordig meten de boten van veertig meter lang tot meer dan honderd. De klassiekers uit dit verhaal zijn maar kleine jongens vergeleken met wat nu van de helling loopt. Feadship is in 1949 opgericht om de export van Nederlandse jachten te promoten: First Export Association of Dutch Shipbuilders. Sinds die start zijn de schepen uit de kluiten gegroeid. De boten tentoongesteld bij de New York Boatshow van 1951 waren minder dan tien meter lang. Voorbeelden van recente superjachten zijn de 72,8 meter lange Predator uit 2008 en de in 2015 te water gelaten Symphony, dat met 101,5 meter op dat moment het langste…

Dit schip, de Eclipse, werd gebouwd in het Duitse Hamburg, en op het moment dat het schip te water ging, was het het langste jacht ter wereld. Maar in de wereld van de mennekes met geld is er altijd wel weer iemand die de langste wil hebben, dus is het inmiddels het op twee na langste jacht. De kosten voor het schip worden geschat op 340 miljoen euro. Het onderhoud per jaar op rond de 65 miljoen. Maar ja, er zijn dan ook vaak wel zeventig man personeel aan boord tijdens de tripjes, dat alleen tikt al aardig aan. Als je dan toch besluit heel veel geld in het water te gooien, mag je wel iets verwachten natuurlijk. Zo heeft het jacht twee helikopterplatforms, want Roman moet af en toe…

Het oranje petje doet misschien anders vermoeden, maar dit jongetje houdt ons niet voor de gek. Hij is overduidelijk Duits, kijk maar naar zijn bretels. Bovendien weet iedere Nederlander dat je op de Dijk in Volendam geen ijs moet kopen, maar een broodje paling. Hoe warm het ook is. Deze foto is alweer van twee zomers geleden en laten we hopen dat de plaatjes uit Volendam straks weer als vanouds zijn, alsof corona nooit heeft bestaan. Met een Dijk waar bussen vol Aziatische toeristen worden afgezet, je spontaan wordt overvallen door claustrofobie, de clichéfoto in de traditionele Volendamse kledij wordt geschoten, troep wordt gekocht in de souvenirshops en kilo’s paling wordt gegeten. En vooruit, waar klanken van Nick & Simon via de openstaande cafédeuren naar buiten waaien. Goh, Duitsers op…

Het is mei 2013. Voor een groot artikel in de Zomer Panorama van dat jaar ben ik samen met mijn gezin en fotograaf Sander Boer uitgenodigd door het verkeersbureau van Malta om daar wat avonturen op het water mee te maken. Heel wat wateravontuur, bleek uit het programma voor die week dat ik voor vertrek kreeg. Ten eerste logeerden we tijdens ons verblijf in een gigantische villa met een riant zwembad buiten en binnen, naast de master bedroom, een twee persoons bubbelbad. Let wel, dat waren eigenlijk twee baden aan elkaar geplakt, dus je lag er net als in een tweepersoonsbed naast elkaar te weken en bubbelen. Dus daar begon gelijk de waterpret. Vanuit die villa vertrokken we dagelijks voor ons door het zeer ijverige verkeersbureau van Malta nauwkeurig in…

Water, wat moet je er eigenlijk mee? Ga eens een uur in bad liggen, moet je zien hoe je eruit komt. Onderwaterfoto’s, ook al zoiets. Ik vond een duikfoto van mezelf met mijn toenmalige vriendin. Niet bij een of ander koraalrif in de Rode Zee, maar ergens in leeg water voor de kust van Rhodos. Het beloofde scheepswrak was spontaan opgelost, of weggedreven, ik weet het niet: we zagen drie visjes kleiner dan mijn pink in een poel van niks. De foto was zoals elke duikfoto: alsof je in een of ander vacuüm was gezogen, met mijn duikbril zo hard op mijn kop gedrukt dat mijn ogen er bijna uitvielen. En nu niet zeggen dat u wel een mooie duikfoto heeft, want dat liegt u. Onder water is alles mooi,…

In 2010 kreeg een Italiaanse scheepswerf van Viktor Rasjnikov de opdracht eens een fijn bootje voor hem te bouwen. Daar waren ze vervolgens vier jaar zoet mee. De 72-jarige Russische oligarch en staal-handelaar (met een geschat vermogen van ruim 3,5 miljard euro) moest dus even wachten, maar ja, dan heb je ook wat. De Ocean Victory is het op elf na grootste jacht ter wereld. Het is liefst twintig meter langer dan een voetbalveld. En er is meer luxe aan boord dan in menig villa. Zo heeft het zevendeks schip een eigen helikopterplatform en hangar, voor als Victor nog even een boodschapje moet doen. Het jacht telt liefst zes zwembaden, die binnen een half uur kunnen worden opgewarmd van 20 tot 38 graden. Ook is er een spa van 300…

Hij begint piepklein in Slikkerveer. Met de productie van houten gietmodellen voor ijzer- en kopergieterijen in een werkplaats van krap drie bij drie meter. Maar wanneer Cornelis Dubbelman in 1906 in Ridderkerk voor 400 gulden een perceeltje voor een timmerfabriek aankoopt, komt de vaart er snel in. In no time komen opdrachten binnen voor teakhouten stuurraderen voor schepen. Door de hoge kwaliteit en dankzij meer personeel varen algauw duizenden schepen in binnen- en buitenland met een Dubbelmanstuurrad; een productie van zo’n 500 tot 600 stuks per jaar is een normale zaak. Door nieuwe investeringen in het machinepark kan Cornelis wat later ook teakhouten stuurhuizen en licht- en schuifkappen leveren, meestal voor de binnenvaart. SS Marseillaise In 1912 komt de eerste opdracht van de Alblasserdamse Machinefabriek voor het maken van een…

Nog nooit was iemand zonder parachute uit een luchtballon gedoken. Dat is ook niet zo raar, want waarom zou je dat überhaupt willen? Maar voor Rhiannan Iffland, viervoudig wereldkampioen klifduiken, ging afgelopen mei een langgekoesterde wens in vervulling. Ze verveelde zich toen vorig jaar alle wedstrijden werden afgelast vanwege corona, en zocht een nieuw doel. Dat werd dus de sprong uit een luchtballon, iets waar van alles bij komt kijken. De juiste windsnelheid, een geschikte locatie, het juiste moment van springen en ga zo maar door. De Australische koos voor het water bij New South Wales, dichtbij huis. “Ik wilde het graag doen in een gebied dat zwaar is getroffen door de bosbranden,” zei Iffland, die ook nog even haar sponsor bedankte. “Red Bull gaf me de vleugels om dit…

Daar sta ik dan in de sloot. Ladderzat. Het is de zomer van 2001, ik ben 16 en net als vorig jaar sta ik met mijn vader op camping La Quiete in Noord-Italië. Het is zo’n kleine familiecamping waar ieder jaar dezelfde mensen terugkeren. De ene helft staat vol Zwitsers, de andere vol Nederlanders. Kamperen heeft me nooit aangesproken, maar hier is het zelfs voor een puber leuk. De toenmalige vriendin van mijn vader komt hier van kleins af aan. Haar ouders en broer zijn er ook en die kennen de halve camping dan ook al jaren. Hier gebeurt ’s avonds niks, maar er zijn veel gelegenheden in de buurt waar wel gezellige feestavonden zijn. Ik ben er drie zomers geweest en denk er nog steeds weleens aan terug. Overdag…

Het is zomer 2000. Ik had me opgegeven voor een kanocursus in de Franse Alpen. Dat had ik al eerder gedaan, en ik dacht: ik ben wel klaar voor het volgende niveau: gevorderden, niet wetende dat ik terecht zou komen bij een hele groep fanatieke jongens en meisjes. Ik hing er een beetje achteraan. Het water werd steeds wilder en ik dus ook steeds zenuwachtiger. Op een gegeven moment gaf de begeleider aan dat we even uit de boot moesten om het volgende traject van boven te bekijken omdat het een aantal moeilijke passages had. Op diverse punten zouden helpers staan met reddingslijnen, om ons eventueel aan vast te houden, mochten we uit de boot gesleurd worden. Dat was voor mij een nagelbijtmoment. De traverse werd ‘De wc-pot’  genoemd. Dit…

Waterverhalen zijn voor mij bijna altijd vakantieverhalen. Op vakantie gaan was in mijn jeugd onlosmakelijk verbonden aan een standplaats op of aan het water. En dat betekende maar één ding: wekenlang Zo brachten we enkele zomervakanties door op een omgebouwd binnenvaartschip dat aangemeerd lag aan een stijger in het Veluwe-meer. Daar begonnen we iedere dag met een frisse duik van het schip om even lekker wakker te worden. Vaak resulteerde dat in een ochtend lekker ronddobberen in het water. Of een hele dag als het lekker weer was. Goede tijden... Eigenlijk is die drang naar waterpret op vakantie nooit helemáál verdwenen. De laatste jaren ging ik voornamelijk op stedentrip. Het is tijdens steden-trips misschien wat lastig om de dag te beginnen met een frisse ochtendduik in (natuur)water, al lukte dat…

You’re a very brave man,” zegt Angela tegen mijn vriend Jochem, terwijl ze de sleutels overhandigd. Samen een paar dagen lekker varen over de rivier de Charante lijkt ons een romantisch idee. En in de Franse jachthaven Cognac kun je een jacht huren zonder vaarbewijs. En zonder enige ervaring. ‘Sans permis, c’est permis!’ Zonder vergunning, het mag! “By the way, you’ve been upgraded,” zegt Angela. Dat lijkt in eerste instantie goed nieuws, maar de verontschuldigende manier waarop ze het zegt baart ons enigszins zorgen. Vervolgens lopen we op het allergrootste jacht af dat ze hebben. Een Tarpon 42 Trio Prestige. Een gevaarte van 13 meter lang, luisterend naar de naam Solène. Aan boord bevinden zich drie slaapkamers, drie toiletten en douches, een flinke loungeruimte en een keuken met vaatwasser. Wat…

De Bravo Eugenia is een apart bootje. Het is namelijk een hybride jacht, vaart dieselelektrisch en het wint warmte terug uit de energie die het levert. Bovendien mogen we op dit bootje best trots zijn. Het is namelijk een pareltje van Hollandse bodem, gebouwd door het Nederlandse bedrijf Oceanco, gevestigd in Alblasserdam. Waar onlangs ook Jeff Bezos, de oprichter van Amazon, een jacht heeft besteld. Volgens sommige bronnen zou dit jacht 225 miljoen euro hebben gekost. Een bedrag waar de meeste van ons een paar levens voor zouden moeten werken om het bij elkaar te sparen. Dus voor zo’n bedrag heb je uiteraard geen prutsbootje. De Bravo Eugenia biedt plaats aan veertien gasten (in zeven hutten) en dertig man personeel. Uiteraard is er de nodige luxe aanwezig op de boot…

Het is niet toevallig dat Panorama het interview met Rob Heilbron afneemt op een terras aan het water. De 75-jarige extraverte ondernemer (grote klok om zijn pols, grote zonnebril op zijn neus, grote grijns op zijn gezicht) leeft voor het water. Hij werd rijk van de verkoop van surf-pakken (wetsuits) en de zwemkleding van O’Neill. Hij werd beroemd door het winnen van zeilwedstrijden, onder andere in de Hobie Cat 16. En vrouwen versierde Heilbron aan het strand of op het water. Eerst even dit, Rob. We hoorden het dampende gerucht dat jij in je jonge jaren een vriendin zou hebben afgepakt van Johan Cruijff. Dat kan je toch niet maken?! “Jezus, wat een gelul! Luister, ik zal jullie vertellen hoe het zit. Ik was ongeveer 17 jaar oud toen ik…

In alle vroegte kleurt de lucht boven de rimpelingen van de Kagerplassen nu al diepblauw en belooft het een mooie zomerdag te worden. Echt een dag voor bootjesvolk. De jachtmensen met hun opgepoetste klassiekers maken zich op voor de afvaart. De liefde voor hun boten is oud, maar lijkt nieuw, alsof het jonge meiden zijn. GROEN VAREN: DE MILOKE UIT 1932 KREEG ALS EERSTE FEADSHIP EEN VOLLEDIG ELEKTRISCHE VOORTSTUWING Die passie is goed te zien bij het vertrek vanaf Kaageiland, bij de steigers van de bekende Feadship-werf. Ook bij het publiek. De trossen van de armada gaan los. Enthousiaste reacties van de wal en vanaf het water. Duimen omhoog! Het pontje naar Kaag-eiland wacht rustig tot alle deelnemers gepasseerd zijn. En geen enkele watersporter haalt het in zijn hoofd de…

Honderden onderkoelde zeeschildpadden spoelden vorig jaar aan bij het Amerikaanse schiereiland Cape Cod. Wekenlang hadden de beesten niks gegeten, dus ze mankeerden van alles. Het vergde daardoor nogal een proces om ze op krachten te brengen. Met de nodige zorg is dat nu met 34 schildpadden gelukt, na een revalidatie van een half jaar in het Turtle Hospital in Quincy. In drie vliegtuigen werden de dieren naar North Carolina gevlogen, waar ze in een warmere oceaan werden uitgezet. De Kemps zeeschildpad is een bedreigd diersoort, vandaar dat een wolk van organisaties zich hebben ingezet voor de beesten. Met succes, want zo te zien zijn deze jongens – Michelangelo en Donatello geheten – weer helemaal klaar om hun vleugels uit te slaan.…