Inhoudsopgave van Editie 1 - 2023 - Opzij

Na een etentje met twee vriendinnen race ik vlak voor middernacht in de hoogste versnelling over het verlaten donkere fietspad richting mijn huis. Mijn hart zit in mijn keel, bang om een op de drie te zijn. Opgefokt door die fictieve verkrachter maak ik bijna een flinke uitglijder met mijn randstedelijke Veloretti-fiets. Dan was er die middag in de bibliotheek, waar ik regelmatig werk. Bij wijze van uitstelgedrag observeer ik passanten. Ik staar schaamteloos naar een meisje met paardenstaart als ze haar moeder schuchter aantikt en fluistert: heb jij een tampon voor mij? Alsof we ooit zouden fluisteren als we iemand om een pen, paracetamol of kauwgompje vragen. En hebben jullie de Kruidvatr-eclame deze winter gezien? Met een shaping legging voor vrouwen, als oplossing voor ‘probleemgebieden’ zoals buik en billen.…

uitgelicht DEFINITIE VAN LIEFDE Hoe herontdek je het leven als je alles bent kwijtgeraakt? Daar schrijft de Nederlands-Vietnamese auteur Nhung Dam in haar tweede roman over, Definitie van liefde. Een zinderend verhaal over de succesvolle actrice Rose die op het punt staat op tournee te gaan door Europa. Dan ontdekt ze dat ze zwanger is en laat haar verloofde haar in de steek. Een onmogelijke vraag steekt de kop op: het kind houden of niet. De zoektocht naar antwoorden brengt haar terug de rivier over, waar haar Vietnamese ouders zich als bootvluchtelingen in een gewelddadige omgeving staande moesten houden. Een verhaal over het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw, ontworsteling, moederschap, migratie, kunst en seks. Het boek verschijnt op 28 maart. Nhung Dam – Definitie van Liefde Uitgeverij De Bezige Bij -…

Econoom Sheila Sitalsing (1968) is freelance journalist bij de Volkskrant. Ze woont met haar man en twee kinderen in Delft. “MANNEN! Heb je je gezicht weggeairbrusht? Ben je je wimpers aan het verwennen met een 195-uursserum? Zit alle vochtinbrengende crème van de wereld op je gezicht? Zo niet, WAAROM NIET?” Ze houden het al ruim acht jaar vol: de beheerders van het account van ‘de man die alles heeft’: een kostwinnende vrouw, een mooi huis om gezellig te maken met geurkaarsen, kinderen om zich over te ontfermen, een leuke baan voor halve dagen en natuurlijk hydraterende nachtcrème. Op TikTok, Instagram, Mastodon, Twitter, Facebook verspreidt de @manwhohasitall tips en trucs ‘voor alle mannen’, met aansporingen die gekopieerd zijn uit vrouwenglossy’s, gejank dat gepikt is van online fora voor ‘mama’s’, of opmerkingen…

Toen mijn oma 25 jaar werd in 1941 en al moeder van drie kinderen was, mocht ze niet stemmen. Haar leeftijdgenoten in Nederland hadden dat recht sinds 1919. Maar vrouwen in het toenmalig Nederlands-Indië waren daarvan uitgesloten. Daarbij kwam dat mijn Chinese oma in een niet-democratische kolonie op de rand van oorlog woonde waar de overgrote meerderheid van de bevolking sowieso geen volwaardig burger was. Pas na aankomst in Nederland in 1955 was voor het eerst de gelegenheid daar om te stemmen. Ze volgde het stemadvies van mijn opa: de Katholieke Volkspartij. Mijn moeder is een feminist van de tweede generatie en kind van de jaren zeventig. “Altijd van je stemrecht gebruik maken,” kreeg ik van haar mee. Dat heb ik dus braaf gedaan bij elke verkiezing na 2006, zelfs…

Dry january is achter de rug, maar het is onwaarschijnlijk dat de alcoholproblemen onder vrouwen daarmee zijn verdwenen. Terwijl het drankgebruik onder mannen die te veel drinken licht is gedaald, is dat niet het geval bij vrouwen. Onder hoogopgeleide, werkende vrouwen boven de veertig is het problematisch alcoholgebruik zelfs met bijna vijftig procent gegroeid, volgens verslavingskliniek Solutions. Onderzoekers in Amerika zeggen dat we te maken hebben met de eerste generatie vrouwen in de geschiedenis die net zo drinkt als mannen. De hedendaagse vrouwelijke drinkers voldoen niet aan het stereotype van de uitgeputte huisvrouw van middelbare leeftijd die stiekem glaasjes sherry drinkt onder het koken. De probleemdrinksters van nu zijn hoogopgeleide twintigers met stevige banen, een bruisend sociaal leven, die geregeld naar de sportschool gaan. Zo op het oog is er…

BOOMPJE in de bus De plantenwebsite Plantje heeft planten in alle soorten en maten, zo ook voor de brievenbus. Hoe schattig is deze Pinus Pinea, een boompje die oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied komt en je bijvoorbeeld veel ziet in Rome. Na een aantal jaar goede verzorging produceert de parasolden met een beetje geluk ook pijnboompitten. Lekker over de salade of om verse pesto mee te maken. De prijs is € 12,95. Meer info over de brievenbusboompjes via plantje.nl duurzame LUNCHBOX De tijd van plastic lunchboxes is voorbij, want met dit soort alternatieven weten wij het wel. De Cho Oyu lunchbox is gemaakt van rubberhout en biologisch afbreekbaar. Hij is makkelijk schoon te maken en kan in de vaatwasser, wel even oppassen met de magnetron of oven. € 45 maar…

Van een politieke documentaire over een vrouwelijke presidentskandidaat in Rusland tot de rol van Isabella in Goede Tijden Slechte Tijden: je bent van vele markten thuis. Het afgelopen jaar was je wegens Oekraïne ook een graag geziene gast bij talkshows en radioprogramma’s. Ik zag mediamakers worstelen met hoe jou te introduceren. Hoe zou jij jezelf eigenlijk aankondigen? “Het grappige is… Ik zit al twintig jaar in het vak. Bij introductieteksten, waar dan bijvoorbeeld mijn leeftijd, burgerlijke status, opleiding en een aantal rollen opgesomd werden, liet ik altijd mijn geboorteplaats (Vinnytsja, red.) eruit halen. Tot nu.” Waarom liet je die eruit halen? “Uit bescherming. Ik wilde niet dat mijn familie in Oekraïne, door mijn beroep, met journalisten te maken zouden krijgen. Door de oorlog is dat in één klap veranderd. Zo’n…

Ze komt niet uit een echte zeilfamilie, desondanks voer ze al op jonge leeftijd in een jeugdzeilboot. “Zeilen vond ik toen al helemaal te gek.” Na een tijdje op hockey en atletiek te hebben gezeten, ging ze op haar zeventiende ‘volle bak’ voor zeilen. “Ik trainde bij Team Heiner Talents in Lelystad, waar meer zeiltalenten zijn begonnen. Ik had één doel: The Ocean Race zeilen. Daar heb ik vanaf dat moment keihard voor gewerkt.” The Ocean Race wordt gezien als de zwaarste race voor teams rondom de wereld. Elke drie jaar wordt het georganiseerd. Dit jaar duurt de race zes maanden. Het is opgebouwd uit verschillende etappes, de langste is veertig dagen. Dit is wellicht een echte landrotvraag, maar wat is er zo leuk aan zeilen? “Ik ontdekte het toen…

Etchica Voorn (1963) won in juni 2018 de OPZIJ literatuurprijs voor haar autobiografie Dubbelbloed. Ze is werkzaam als docent burgerschap bij ROC Flevoland Almere als zij-instromer. Toen mijn lieve vriendin Mirjam zestig werd, sprak ze de woorden: “Zestig, vind ik een gewichtige leeftijd, en wat heb ik er nou eigenlijk van gebakken?” Dat zinnetje heeft me nooit meer losgelaten. Twee jaar geleden is zij op tweeënzestigjarige leeftijd ziek geworden en binnen zes maanden overleden. Nu ik deze ‘gewichtige leeftijd’ bereikt heb, vraag ik mij vaker af: wat heb ík er nou eigenlijk van gebakken? In het septembernummer van 2018 schreef ik mijn eerste column voor OPZIJ. Dit is de 28ste column die ik schrijf. Het leek de moeilijkste ooit. Alsof het de allerlaatste kans is om een belangrijke boodschap over…

De kunstwerken van de vierentwintig vrouwen doen niet onder voor die van hun mannelijke collega’s uit de jaren 1900 en 1950. Toch krijgt hun werk lang niet altijd de aandacht die het verdient. Daarom toont de Kunsthal nu zo’n honderd kunstwerken, die eerder te zien waren op de gelijknamige tentoonstelling in Museum Dr888 in Drachten en Museum De Wieger in Deurne. Daar was steeds de helft van de tentoonstelling te zien; Rotterdam toont het Vrouwenpalet voor het eerst in zijn geheel. Sommige kunstenaars zijn ruim vertegenwoordigd in de musea in Nederland; van andere zijn slechts enkele stukken bewaard gebleven. Vrouwenpalet brengt ze bij elkaar en plaatst de kunst in context. De getoonde kunstenaars maken deel uit van de Nederlandse avant-garde. Ze richten zich op experimentele nieuwe stromingen zoals het expressionisme,…

Kun je mij meenemen in de eerste week na de Russische invasie? Hoe ontstond het idee om benefietconcerten te organiseren? “Ik was bezig met een muzieksessie toen de oorlog begon. Ik was in shock en voelde direct een enorme drive om iets te doen. Ik was vooral bezig met mijn nieuwe album. Het was midden in een opnamesessie op de avond van 24 februari en ik kon toen eigenlijk alleen nog maar daaraan denken. Toen kwam al snel het idee om een benefietconcert te organiseren om geld in te zamelen voor Oekraïne. De volgende ochtend belde ik mijn Oekraïense collega’s Konstantyn Napolov en Anna Fedorova. Samen hebben we een groot team verzameld: de inval was op donderdag en de volgende zondag vonden twee benefietconcerten plaats, in het Concertgebouw in Amsterdam…

Nee, daar horen vrouwen natuurlijk niet meer. Maar koken is en blijft een leuke bezigheid. Elke Opzij lichten we een heerlijk recept uit een nieuw kookboek uit van een inspirerende vrouw. Hoe lang kook je al? “Ik kook al 21 jaar, waarvan de laatste 4 jaar professioneel.” Hoe is dat begonnen? “Jarenlang heb ik veel tijd in de keuken doorgebracht om mijn moeder en mijn grootmoeder te zien koken. Ik denk dat ik zoveel dingen in de keuken uit mijn hoofd heb geleerd zonder het te beseffen, want rond mijn dertiende maakte ik mijn eerste Turkse linzensoep gewoon uit mijn hoofd.” Wat is je favoriete gerecht? “Kuru Patlıcan Dolması (Turkse gevulde gedroogde aubergines).” Waar haal je je inspiratie vandaan? “Ik word geïnspireerd door mijn geweldige Instagramfoodievrienden en soms ik blader…

Misha Ragas (25) behaalde haar masterdiploma filmstudies aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is daarnaast al vijf jaar werkzaam als videoproducer, voornamelijk in de muziekscene. Op zoek naar verdieping timmert ze nu aan de weg als schrijfster, waarbij ze de nadruk legt op sociaalmaatschappelijke thema’s en popular culture. Toen ik naar mijn Spotify-playlists staarde, leek geen enkel nummer recht te doen aan het gevoel dat ik op dat moment ervaarde. Dat is wat ik me het meest herinner van mijn busreis naar de abortuskliniek Bloemenhove. Ik reisde alleen en wist niet goed wat ik met mijn gecompliceerde gevoelens aan moest, dus zocht ik steun in muziek. Ik hunkerde naar iets troostends en iets heilzaams, iets wat met me zou resoneren. De busreis duurde veertig minuten. Mijn huisarts had gezegd dat…

JAARABONNEMENT OPZIJ + BOEK CADEAU Saskia Noort - Hoe nu verder? voor maar €47,50 Over het boek Over liefde, feminisme, single-zijn en andere ontboezemingen Zeventien jaar lang schreef Saskia Noort columns over liefde, moederschap, daten en seks - maar ook over het kronkelige pad van het single-leven, ouder worden en seksisme. In haar columns neemt ze bored couples en single mannen van middelbare leeftijd op de hak en schrijft ze onder andere over feminisme en daten na het #MeToo-tijdperk. En natuurlijk spaart ze zichzelf ook niet. ‘Intelligent, scherp, gevat, open en eerlijk over onderwerpen die vaak in de taboesfeer zitten. Wat een dijk van een schrijfster. Genoten van elke column. Zowel tranen gelaten als regelmatig enorm hard gelachen.’ GA NAAR OPZIJ.NL Deze aanbieding is geldig zolang de voorraad strekt. Het…

uitgelicht LEILA’S BROTHERS Een Iraans familiedrama over de veertigjarige Leila. Zij doet er alles aan om ervoor te zorgen dat haar ouders en vier broers overeind blijven. Dat valt niet mee in de nietsontziende Iraanse samenleving waar corruptie zegeviert. Opvallend: hoofdrolspeel-ster Taraneh Alidoosti werd eind vorig jaar opgepakt nadat ze protestacties tegen het Iraanse regime ondersteunde. Begin januari werd ze op borgtocht vrijgelaten. Leila’s Brothers is vanaf 16 maart te zien in de Nederlandse bioscopen. Till In 1955 wordt de Afro-Amerikaanse jongen Emmett op gruwelijke wijze vermoord in Mississippi tijdens een familiebezoek. Zijn moeder stelt haar leven daarna in het teken van de zoektocht naar gerechtigheid voor haar zoon. Ontroerend en waargebeurd drama over racisme en moederliefde. De speelfilm Till draait vanaf 30 maart in de Nederlandse bioscopen. Tár Een…

Na een korte pauze in Nederland ben je terug op je post. Het einde van de oorlog lijkt voor-lopig nog niet in zicht. “Poetin is het volk aan het voorbereiden op een lange strijd met zware offers. Het gaat volgens Rusland ook niet meer om Oekraïne, maar om ‘een totale strijd tegen de Navo, tegen het Westen, tegen de wereld’. Het Russische verhaal verandert steeds, om te legitimeren wat er gebeurt. Mensen worden hier opgezweept. Het hele land staat in dienst van die zogenaamde speciale operatie – we mogen hier niet spreken van oorlog. Er vallen nog geen bommen op Moskou, maar inmiddels wel op grensregio’s. Het doet pijn om te zien wat hier gebeurt. “Tot aan de mobilisatie in september leefden de Russen echt in cognitieve dissonantie. Ze sloten…

Bij een uitzending van radioprogramma OVT hoorde ik dat jouw overgrootmoeder een vrouwendorp stichtte in het oerwoud van Suriname. Fascinerend, vertel. “Ik speelde destijds mijn nummer Aisa bij de NPO, in het kader van de Maand van de Geschiedenis. Dat nummer is een ode aan Moeder Aarde. Ik droeg het op aan mijn overgrootmoeder. OVT vroeg om persoonlijke verhalen die een connectie hadden met vrouwengeschiedenis. Het verhaal van mijn overgrootmoeder is een oud familieverhaal. Niemand weet precies hoe het echt zit. Veel afstammelingen van tot slaaf gemaakten zijn vroeger gevlucht naar het oerwoud en vestigden zich daar. Zo zijn diverse Afrikaanse culturen in stand gehouden. Mijn overgrootmoeder woonde ook in het oerwoud. Het verhaal gaat dat zij samen met een aantal andere vrouwen is vertrokken uit haar gemeenschap – die…

CUBA Na zestig jaar mogen vrouwen in Cuba weer boksen. De sport was sinds de revolutie van 1959 onder leiding van Fidel Castro verboden. Het zou te gevaarlijk zijn voor vrouwen, was de gedachte. In 2019 werden de gelijke rechten van mannen en vrouwen vastgelegd in de Cubaanse grondwet en de bond vindt dat vrouwen niet meer op dit gebied gediscrimineerd mogen worden. Ook verwacht het land de vrouwen net als de mannen succesvol kunnen zijn op het internationale podium. GROENLAND Artsen plaatsten ook na 1991 nog spiralen in de baarmoeders van Groenlanders zonder hiervoor toestemming te vragen, dat blijkt uit onderzoek van de BBC. Afgelopen september spraken de Deense en Groenlandse regeringen af onderzoek te doen naar het onvrijwillig plaatsen van het anticonceptiemiddel bij meisjes en vrouwen van de…

Carin Gaemers (1958) is onze meest invloedrijke vrouw 2017. Maandelijks houdt ze ons bij de les. Stel je voor. Je bent oud en door dementie of een andere ziekte is je zelfredzaamheid ernstig aangetast. Je struikelt en valt. De telefoon heb je net even niet binnen handbereik. Uren lig je met pijn op de harde grond. Je krijgt het zo koud dat je beseft: als er niet snel iemand langskomt, ga ik dood aan onderkoeling. Inmiddels komen dagelijks meerdere ouderen met dit verhaal in het ziekenhuis terecht. Gelukkig kwam voor hen de hulp nog op tijd. Vanuit de langdurige zorg is hiervoor gewaarschuwd. Dit is het directe gevolg van kabinetsbeleid dat stuurt op ouderen thuishouden, zelfs wanneer dat niet meer verantwoord is. Er komt geen protest uit de sector, zeggen…