Inhoudsopgave van Editie 6 - 2021 - Opzij

Meesterwerk Onze vaste illustrator Irene Berbee, die ons altijd een Kopstoot of Opsteker bezorgt, heeft ons nu ook blij verrast met een prachtig coverontwerp. Zelfs haar eerste schets schreeuwde ADELE!…

Er zijn landen waar best veel tijd gaat zitten in het betwisten of de loonkloof tussen man en vrouw wel bestaat, en of eventuele loonverschillen niet gewoon ‘eigen schuld’ zijn – hadden de vrouwtjes maar wat ambitieuzer moeten zijn (Nederland). En er zijn landen waar gewoon schaamtevol erkend wordt dat vrouwen minder verdienen dan mannen, en waar wetgeving ertegenaan wordt gegooid. Landen waar overheden een norm stellen en deze verankeren in afspraken. Zoals IJsland, dat een paar jaar geleden gelijke beloning wettelijk vastlegde mét sanctiemogelijkheden. Zoals Engeland, dat werkgevers van grote bedrijven verplichtte om verschillen in beloning tussen de seksen openbaar te maken. Zoals Duitsland, dat eveneens een dergelijke openbaarheidswet heeft. De verwachting is dat meer transparantie leidt tot minder verschillen die zich niet laten verklaren uit een verschil in…

De gemiddelde Nederlander kent Adele vooral van haar authentieke, soulvolle stemgeluid en herkenbare teksten over onbereikbare liefdes, nieuwe liefdes, verloren liefdes, enzovoort. We zijn allemaal een beetje Adele. Haar albums vernoemt ze steevast naar haar leeftijd en vervolgens verbreken deze parels vele wereldrecords. Ook vocaal technisch gezien geeft ze menig zangeres het nakijken, wat haar lof oplevert van muzikale wijsgeren. Het feit dat een persoon dóódgewoon en buitengewoon tegelijkertijd kan zijn, dat vat het fenomeen Adele nog het beste samen. Maar wie verder kijkt dan Hello, Skyfall en haar gloednieuwe single Hold on, ziet dat ze veel meer is dan alleen een kundige zangeres die hoog scoort op de sympathieladder. Adele is een succesvolle zakenvrouw, multi-instrumentalist, patriarchaat-schopper, toegewijd moeder en kortom schaamteloos feministisch. Was het Adeles doel om een feministisch…

Op de jazzy klanken van All blues van Miles Davis schuifelden we de zacht verlichte ruimte binnen. Ik bewoog mee met grijze koppies, groeven in de witte gezichten met zwarte mondkapjes. Natte ogen van verdriet, ongeloof en verslagenheid. Ik nam plaats en keek op naar de ruggen van zijn dierbaren, ze troostten elkaar. De voorganger memoreerde dat Miles Davis zijn favoriete muzikant was, daar had ik geen idee van. Zoals wel vaker gebeurt, leer je een persoon op zijn begrafenis nog beter kennen. Bloemen pronkten in tinten bruin, oranje en rood boven op de lichtkleurige houten kist. Koos, mijn redactionele steun en toeverlaat, lacht ons vanaf een diascherm ontspannen toe, hij zit op een terras met een biertje. De sprekers – een cursist van zijn schrijfworkshops, zijn wandelvriend, zijn uitgever…

Precies een jaar geleden stond er boven deze tekst ‘Hoop’. En daarna ging het met deze cursieve tekst verder: Zo, het jaar zit er bijna op. Een jaar dat we ons nog lang zullen heugen. Op naar 2021. Niet dat we denken dat dan alles anders en beter zal zijn, was het maar zo’n feest. Maar er is in ieder geval hoop. Hoop op betere tijden. Door de komst van een vaccin – alhoewel, ik hou m’n hart vast voor de chaos die de massavaccinaties ongetwijfeld gaan veroorzaken, die vast een stuk minder soepeltjes zullen verlopen dan (voorlopig nog even) minister De Jonge ons belooft. Ik ben benieuwd hoe zijn persoonlijke routekaart er na de verkiezingen uitziet. En die verkiezingen geven ook hoop. Een flink aantal nieuwe vrouwen is zich…

“Ik zal u laten zien, waarde heer, wat een vrouw kan doen!”. Dat schreef de kunstenares Artemisia Gentileschi aan een Siciliaanse edelman die vroeg of er niet iets van de prijs afkon van een werk dat hij bij haar bestelde. Met die ene zin vatte Artemisia eigenlijk haar hele leven samen. In een tijd waarin weinig vrouwen carrière als kunstenares konden maken – of überhaupt carrière – was Artemisia gevierd. Vorsten verzamelden haar schilderijen – waarop vaak sterke vrouwen zijn te zien. In het Rijksmuseum Twenthe is nu een tentoonstelling van werk van Artemisia en haar tijdgenoten, getiteld ‘Artemisia. Vrouw & Macht’. “We willen laten zien dat ze een van de belangrijkste kunstenaars van de Italiaanse barok is. Niet ondanks dat ze een vrouw was, maar juist omdát ze een…

Wat de menu’s gemeen hebben? “Ze zijn verrukkelijk natuurlijk,” lacht Els. “Verder moet het vooral goed te maken zijn, ook voor de niet zo geoefende koker. De ingrediënten zijn makkelijk te krijgen, het geheel is niet al te duur, we gebruiken groente van het seizoen en het is nog gezond ook.” De reis naar een perfect menu “Meestal word ik gepakt door een bepaald ingrediënt of onderdeel van een recept,” vertelt Suzanne. En dat is dan het beginpunt voor een kleine culinaire reis. “Zo had ik dit jaar voor het voorgerecht zin in een lekker hapje die je met je handen kan eten. Ik zag blini’s voorbijkomen en kreeg daar meteen zin in. Op blini’s gaat vaak wat zure room en gerookte zalm. Voor mijn vega-recept dacht ik aan net…

Het Limburgse Thorn, ook wel bekend als ‘het witte stadje’, is een heerlijke reisbestemming. Historische witte huizen, smalle straten geplaveid met maaskeien, een beekje dat er langs loopt, een prachtig natuurgebied er om heen – dat alleen al is genoeg om blij van te worden. Maar je wordt nog veel blijer als je je verdiept in de geschiedenis van dit stadje. Thorn was ooit een ministaatje binnen het Duitse rijk dat achthonderd jaar lang door louter vrouwen werd geregeerd. Deze vrouwen, vorstin-abdis genoemd, sloegen hun eigen munt, spraken recht en hadden zelfs zitting in de Duitse Rijksdag. Het begon in de tiende eeuw, toen er een nonnenklooster verrees in Thorn. Gaandeweg veranderde het zogenoemde ‘stift’ Thorn in een plek waar jonge adellijke vrouwen zich kwamen voorbereiden op een leven in…

Roe vs Wade. Again. Het wordt spannend met de abortuswetgeving in de VS. Na het overlijden van Ruth Bader Ginsberg is de samenstelling van de Supreme Court in de VS in meerderheid (aards) conservatief. Sinds Roe versus Wade, destijds baanbrekend liberaal, deden de conservatieven meerdere pogingen de toegang tot abortus te beperken of zelfs helemaal te verbieden. Nu is het de staat Mississippi die een uitspraak vraagt over de duur van de periode waarin abortus nog mogelijk moet zijn. Die moet worden beperkt tot 15 weken. Ooit werd John Roberts (bij z’n benoeming republikein, benoemd door Reagan) als het grootste gevaar van rechts gezien, inmiddels is hij, aan de hand van zijn stemgedrag, in het huidige gezelschap regelmatig bijna liberaal te noemen. Als advocaat voor de regering Reagan was hij…

Hoewel vrouwenorganisaties zich al veel langer inzetten voor het milieu en klimaat, duurde het tot 1974 voordat het ecofeminisme als theorie en sociale beweging ontstond. De term werd geïntroduceerd door de Franse feminist Françoise d’Eaubonne en gaat ervan uit dat er een verband is tussen de uitbuiting van de natuur en de onderdrukking van vrouwen. Intersectionaliteit is daarnaast een belangrijk thema binnen het ecofeminisme. Intersectionalitieit is een term bedacht door Kimberlé Crenshaw in 1989. Het werpt licht op het idee dat een persoon meervoudige discriminatie kan ervaren op basis van diens sociale identiteit. Je positie in de maatschappij wordt niet alleen bepaald door één factor, zoals bijvoorbeeld gender, maar bijvoorbeeld ook door klasse, etniciteit en seksualiteit. Deze factoren hebben invloed op elkaar en kunnen elkaar versterken of verzwakken. Hierdoor ontstaan…

Mijke leerde de tweeling Nahid en Malileh - in de film heten de meisjes Zarah en Fatimah - kennen in het beruchte kamp op Lesbos. Ze gaf daar als vrijwilliger een filmworkshop net nadat haar film God only knows was uitgekomen. “De meiden wilden actrices worden. Na de workshop vroeg een van de twee: mag ik in een film van jou spelen? Wat zeg je daartegen? Twee jonge meiden vol levenslust en veerkracht. Het was een hele bijzondere ervaring om hen te zien groeien en hun levens zo mee te maken.” Ik heb je film gezien, wat een heftig verhaal zeg. “Zeker. Ik vond dat dat de meiden zoveel veerkracht hebben, dat vind ik mooi om te zien. Twee moderne meiden, een tweeling, ze hebben een symbiotische relatie, ze zijn…

De besmettingsgraad is even hoog als vorige winter, de ic’s liggen weer vol, maar tot vijf uur ’s avonds gaat het leven gewoon door. Terwijl het virus niet kan klokkijken, om Hugo de Jonge te citeren. Ik snap er niets van. Bijna twee jaar lang kon ik zelfs achter kabinetsbesluiten waarmee ik het oneens was nog wel een logica ontdekken. Nu niet meer. Waarom liet het kabinet in september alle maatregelen los, terwijl dezelfde maatregel vorig jaar de aanzet gaf voor een lange besmettingsgolf die maanden aanhield? We weten dat de delta-variant veel besmettelijker is dan zijn voorgangers. Dat overdracht kan plaatsvinden voordat er ziekteverschijnselen optreden. Dat wie geen klachten heeft toch besmet kan zijn. Nu het weer misgaat, is de lockdown parttime en blijven de scholen open. Ik snap…