Inhoudsopgave van Editie 7 - 2019 - Noorderland

Ieder seizoen heeft z’n charme. Zo kijken we – met een beetje heimwee – terug op de warme zomerdagen waarop de zon onze blote armen en benen kuste. Maar eerlijk toegegeven: stiekem is de herfst ons favoriete seizoen. We wisselen de hitte van de afgelopen maanden weer in voor de frisse dagen waarop we de regenlaarzen aantrekken en de warme sjalen onze nekken sieren. In de herfst hebben we zin om urenlang te wandelen tussen de herfstbladeren en paddenstoelen, waarna we met rode blosjes op de wangen thuis voor de kachel weer opwarmen. Want we zoeken tijdens het najaar niet alleen de gezelligheid buiten op, maar doen dit ook juist binnenshuis. Het is de tijd dat we de kaarsjes aansteken, de dekens erbij pakken en we in goed gezelschap ontelbare…

De Boschplaat is een vogelparadijs. Het natuurreservaat, dat zich vanachter de Dwarsdijk in Oosterend in oostelijke richting ontvouwt tot aan het Amelander Gat, is onderdeel van een van de belangrijkste vogelgebieden én het grootste getijdensysteem ter wereld: de Waddenzee. Niet voor niks UNESCO Werelderfgoed. Het gehele Waddengebied etaleert één lange eettafel vol lekkers voor miljoenen vogels die onderweg zijn van Siberië of Groenland naar warmere streken in Zuid-Europa of Afrika. De Boschplaat is zo’n favoriete pitstop op die trekroutes om uit te rusten en op te vetten. Een “menuutje Wad” gaat erin als koek en de voorraden zijn royaal: tweemaal daags stroomt hier voedselrijk zeewater in en uit, en zodra de slik- en zandplaten droogvallen doen de vogels zich er gretig tegoed aan flinke hoeveelheden plankton, kokkels, slakjes, wormen en…

• Hoe meer rommel hoe beter: takken, bladeren en houtwalletjes zijn geschikt. Een strakke tuin met bestrating of kunstgras is niet aantrekkelijk voor egels. • Met kattenvoer kun je egels voeren en naar de tuin lokken. Wel is het handig om een egelhuisje te plaatsen. Dat is een gesloten hok met een buis van 10 à 20 centimeter, waar de egel door kan kruipen. Andere dieren, zoals katten, kunnen er dan niet bij. Voor de egel is het een mooie schuilplek en zijn voedsel is veilig. • Geef géén gewone melk. In koeienmelk zit lactose. De egel krijgt hier diarree van. Dat zorgt voor uitdroging, waardoor hij kan doodgaan. Zet dus liever water of speciale egelmelk neer. • Slakkengif in de tuin is gevaarlijk voor de egel. Beter kun je…

Weet je wat het is met huisdieren? Vroeg of laat gaan ze dood. En of je nou stoer bent, zoals ik, of een watje, zoals mijn vrouw, dat is elke keer weer heel verdrietig. Het voorlaatste nummer nog heb je moeten lezen over het roemloos heengaan van onze Veto, een van de drie overgebleven katten. En nu maak ik het nog erger. En dan is het voorlopig afgelopen, beloof ik je. Kan ook niet anders, want de katten zijn op. Zo heb je er vier, zo heb je niets meer. Bij het afscheid van Veto waarschuwde de dienstdoende dierenarts al zo tactvol mogelijk: ‘Realiseert u zich wel dat ál uw katten ongeveer van dezelfde leeftijd zijn?’ Door het luidkeelse gesnik van mijn vrouw kwam die mededeling niet helemaal door. Ikzelf…

Het stel viel tijdens de bezichtigingen direct voor de oude boerderij, ondanks de vervallen staat waarin deze verkeerde. ‘Rijd maar door mam, het is een krot,’ zei mijn oudste zoon de eerste keer,’ vertelt Kim (45). ‘Maar ik heb direct mijn man Tom opgehaald. Zelfs toen het er koud en guur was, voelde het goed.’ Ze hoorden van de makelaar en later van de dochter van de vorige bewoner dat er onderduikers gezeten hadden. ‘Maar het bleef bij speculeren,’ zegt Tom (44). Vrijwel niets verteld Ondanks dat enkele nazaten van de familie Lubberts – die ten tijde van de oorlog en de jaren daarna de boerderij bewoonden – nog altijd woonachtig zijn in Aalden, was de zoektocht naar informatie lastig. Van het gezin Lubberts is al lang niemand meer in…

Natuurgebied De Weerribben in de Kop van Overijssel vormt onderdeel van Nationaal Park Weerribben-Wieden. Met ruim 10.000 hectare het grootste aaneengesloten laagveenmoerasgebied van Noordwest-Europa. Rijk aan flora en fauna (zo komt de uiterst zeldzame grote vuurvlinder nog voor in De Weerribben), maar ook een kwetsbaar areaal waarin gewoond, gewerkt en gerecreëerd wordt. Het waterrijke gebied van riet, moeras, bos en nat grasland valt onder de (beschermde) Natura2000-gebieden, dus is het voortdurend zoeken naar het juiste evenwicht tussen natuur, landbouw en recreatie. De melkveehouders verbonden aan Weerribben Zuivel en Zuiver Zuivel vinden biodiversiteit belangrijk omdat dit zorgt voor een natuurlijke balans. Zij werken onder meer samen met Vogelbescherming Nederland en zetten zich gezamenlijk in voor bloemrijke weides waar niet alleen hun koeien heerlijk kunnen grazen, maar ook insecten en vogels voldoende…

Excursie ZA 19 EN 26 OKT EN ZA 2 NOV | DR Ruinen: Van de Valse Hanekam tot het Kleverig Koraalzwammetje: in de herfst schieten er honderden paddenstoelen uit de grond. Tijdens een leerzame paddenstoelenwandeling op het Dwingelderveld ontdek je de verschillende soorten. Onderweg vertelt de gids hoe je ze kunt herkennen. Tijd: 11.00-13.00 uur. Opgave en info: natuurmonumenten.nl Markt WOE 23 OKT | GR Appingedam: Geniet van de herfst tijdens de najaarsmarkt in Appingedam. Dit jaar strijkt de markt neer in de straten van de binnenstad en bij de Nicolaïkerk. Daar zullen tientallen standhouders zich verzamelen. Hun aanbod varieert van sfeervolle woonaccessoires tot handig gerei voor in de tuin. Tijd: 09.00-17.00 uur. Kosten: gratis toegang. Info: eemsdelta.groningen.nl Workshop ZA 26 OKT | FR Oudemirdum: Camera in de aanslag; we…

MIJN MOEDER BLIJFT BUITEN BEREIK, OOK VOOR DE FOTOGRAAF Er waren dagen dat onze moeders nog niet onze moeders waren. Of liever gezegd: maanden, levensjaren. Opgegroeid tot volwassen vrouwen waren ze nog altijd niet degenen die wij zouden leren kennen. Licht, vrij, nog onbelast met de volgende generatie. Het moment dat ik dat ontdekte – dat mijn moeder ook had bestaan toen ze mijn moeder nog niet was – voltrok zich voor een foto aan de muur. In de slaapkamer van mijn ouders hing zolang ik me kan heugen een vergroting van een vakantiefoto. Een jonge vrouw staat in een alpenlandschap uit te kijken over een gletsjer. De voeten op een bodem van zand en gras. In de verte een helling met naaldbomen, op de achtergrond besneeuwde toppen onder een…

Rond haar lippen speelt de mysterieuze glimlach die de dame op doek wereldberoemd maakte. Maar dit is de Mona Lisa natuurlijk niet. Het origineel van Leonardo da Vinci hangt veilig en wel in het Louvre in Parijs en deze alleraardigste kopie van Aziatische snit vind je in Vledder. Kijk goed, want de twee wijken wel degelijk af: de fameuze lach is hier nét wat minder raadselachtig, de neus te kort en haar lippen zijn… gestift! Bezoekers vinden deze versie veel jeugdiger, weet museumbeheerder Sandra Goos. ‘Als een soort jonger zusje. Dus werd dit de “Mina Lisa”.’ Kunst met een glimlach Er wordt veel gegniffeld in Vledder. De glimlach loopt als rode draad door het pand aan de Brink, waar puntgave neppers veel bezoekers zand in de ogen strooien: Echt? Vals?…

VRAAG AAN "ONZE" HUISBIOLOOG KEES Aan een dorre rozentak in onze tuin ontdekte ik dit (vrij harde) mosbolletje. Wat voor nestje is dit? Ellie Mulder-van Balen Antwoord Kees: Als huisbioloog van Noorderland geniet ik elke keer weer van de schitterende foto’s die onze lezers opsturen. Deze prachtige opname van Ellie Mulder is geen mosbolletje, maar een mosgal. Feitelijk gezien kijken we naar het buitenwerk van een kindercrèche met slechts één activiteit: 24 uur per dag wordt er gegeten door soms wel twintig piepjonge galwesplarfjes. Eens door hun moeder als ei achtergelaten in een knop, vervolgens ingebouwd door de roos en nu een onverwacht sieraad voor de tuin. Het beetje suiker dat de roos niet vrijwillig afstaat kan de plant best missen. In de winter stopt de mosgal met groeien en…

• Met de auto? Rijd Oosterend uit en sla linksaf de Dwarsdijk op. Aan het eind is een ruime parkeerplaats. Vanaf daar kun je op eigen houtje de Boschplaat verkennen, te voet of per fiets. Vanaf paal 19 loopt een goed begaanbaar pad onder de stuifdijk langs, dat je helemaal tot aan de punt van Terschelling voert. Tip: neem wat te drinken en eventueel te eten mee, een verrekijker en een opgeladen mobieltje voor geval van nood. De afstanden zijn groter dan je denkt. • Pak de Strandbus! Tijdens een circa 2 uur durende excursie rijd je van paal 18 tot het drenkelingenhuisje. Onderweg hoor je spannende verhalen over strandingen en schepen, legendarische bergingen en reddingen. Info en boekingen via de VVV (vvvterschelling.nl) of westbank.nl. • Hoe puur wil je…

In de achtertuin staat een rek met klam wasgoed. Een lege kruik Berenburg naast de stenen barbecue. Eddy’s uitgeschopte klompen op het terras. Een loungehoek onder de overkapping. Speelgoed op het terras. Picknickbanken in het hoge gras. Een houten bewegwijzeringsbordje maakt de bezoeker wegwijs in dit gezellige huishouden van Linda en Eddy de Jong in Hollandscheveld: links de speelplaats, rechts de egelopvang, ook wel ‘t Egelhuus genoemd. Wie in Drenthe een gewonde, zieke of magere egel vindt, weet dat hij dáár moet zijn. Op kleine schaal van start Linda en Eddy zetten zich al 11 jaar met hart en ziel in voor egels. Hoe stoer motorfietsmonteur Eddy ook oogt met zijn getatoeëerde armen en zijn voorliefde voor ronkende motoren, hij deinst er niet voor terug nachtenlang op te blijven om…

1 OP BEZOEK BIJ JACQUELINE Er is een inspirerend, bijna klassiek aandoend tuinboek met een ouderwets harde kaft verschenen bij uitgeverij Forte Groen/HL Books. Tuinvrouw en bolgewassenspecialist Jacqueline van de Kloet vertelt over haar Theetuin in Weesp en over projecten die ze ergens in de wereld heeft gedaan. Het is een zeer persoonlijk boek geworden, vol met illustratieve foto’s en allerlei wetenswaardigheden. Ik heb er al diverse tips uitgehaald. Bovendien leest het erg lekker: alsof je bij haar op bezoek bent. Zeker de moeite waard dus, voor iedere tuinier! MAIL EN WIN: Noorderland mag drie van deze boeken weggeven. Stuur een email met de tekst ‘Een jaar in mijn tuin’ naar redactie@noorderland.nl, of stuur een (brief)kaart met die tekst naar Noorderland, Stettinweg 15, 9723 HD Groningen. 2 GEK OP MEZEN!…

Redactie Karlijn Noordhof, Tjitske Kingma Eindredactie Jolanda de Kruyf Vormgeving Manon Dijk, Virgill Sewnaik (stagiair), Robert Souhuwat Redactiesecretariaat & online Karlijn Noordhof, Tjitske Kingma redactie@noorderland.nl Medewerkers Kees Boele, Mat Heffels, Henk Jongebloed, Max de Krijger, Jolanda de Kruyf, Ankie Lok, Marloes de Moor, Gert Tabak, Tjeerd Visser Met dank aan Stella Bos, Welmoed van Dijk, Pieter Frietema, Sandra Goos, Eddy de Jong, Linda de Jong, Klaas de Lange, Keramiekmuseum Princessehof, Judith van der Steeg Coverfoto Tjeerd Visser…

Waar vind je nog échte, ongetemde gronden? Waar maakt Moeder Natuur volledig de dienst uit? Zijn er eigenlijk nog wel plekken in ons land waar de mens geen hand in had? Wat wij natuur noemen is veelal gecultiveerd, zij het niet minder mooi of indrukwekkend. De Boschplaat, “de staart van Terschelling”, komt aardig in de buurt van puur en ongerept. Het is een van de vier gebieden en het allereerste in Nederland dat een prestigieuze status kreeg, die – bij goed gedrag – elke vijf jaar wordt verlengd: het Europees Diploma voor Natuurbeheer. De Boschplaat heeft dat diploma al sinds 1970 op zak en de eervolle prolongatie is nét weer binnen. Dus wordt het hoog tijd voor verkenning. Oergevoel Je zou je alleen op de wereld wanen, tot de eerste…

De egel beschikt over een zesde zintuig: het orgaan van Jacobson. Het ligt tussen het gehemelte en de neusholte. Met dit orgaan kunnen ze nieuwe geuren heel nauwkeurig waarnemen. Niet alleen via de neus, maar ook met de tong. Egels nemen de geur- en smaakstoffen op door veel schuimig speeksel aan te maken. Op deze manier verwerkt de egel de nieuwe ervaring. Als hij zich de nieuwe geur heeft eigengemaakt, smeert hij het speeksel uit over zijn rug. Daarna is het reukkanaal doorgespoeld en weer klaar voor een nieuwe reukervaring. ’t Egelhuus Otto Zomerweg 65 Hollandsche Veld • egelhuus.nl…

Wil jij Leeuwarden écht goed leren kennen? Loop dan eens mee met een stadswandeling van A Guide to Leeuwarden. Samen met een gids wandel je door de eeuwenoude binnenstad en bezoek je de mooiste, soms verborgen plekjes van Leeuwarden. Onderweg vertelt een gids de verhalen die achter de historische gebouwen schuilgaan, zodat jij meer leert over de rijke geschiedenis van de Friese hoofdstad. Zo ontdek je tijdens de tour waar Mata Hari’s roerige leven begon, waarom de Oranjes verbonden waren met de Grote Jacobijnkerk en hoe het schoolplein van de voormalige Joodse school van Leeuwarden voor altijd leeg blijft. Tijdens de tour duik je niet alleen de geschiedenis in, maar ontdek je ook de leukste eet- en winkeladresjes van de stad. De gidsen delen graag hun tips met je. De…

Keramiek is in Makkum een eeuwenoud ambacht gebleken. De documentatie gaat terug tot 1572: op kaarten uit dat jaar staan keramische activiteiten aangegeven bij het plaatsje aan de kust van de toenmalige Zuiderzee. Zo’n 12 generaties lang heeft er een Tichelaar aan het roer gestaan, in directe lijn afstammend van grondlegger Freerk Jans. Er is een acte gevonden uit het einde van de 16de eeuw, over een boerenzoon die introuwt in een familie met een keramisch bedrijf en zich vanaf dat moment Tichelaar noemt: tegelmaker, steenmaker. De geschiedenis wordt levendig opgedist door Pieter Frietema. Als medewerker op de afdeling verkoop ziet hij dagelijks contracten en mogelijke opdrachten langskomen. Maar geanimeerd vertellen over jubilea kan hij ook, met alle historische data die de afgelopen decennia boven water zijn gekomen. ‘In 1994…

1 PITTIGE PANTOFFELS Als je voeten koud zijn, krijg je het meestal helemaal niet meer warm. Houd je voeten daarom op temperatuur met deze pluizige, blauwe pantoffels. Door de open teen lijken deze stappers uit een oude film te komen. Nu nog de kimono en het slaapmasker… • €12,99 // zalando.nl 2 HUISELIJKE GEUREN Geurstokjes zijn alweer achterhaald: tegenwoordig doet de perfume genie je huis lekker ruiken. Via een app kun je instellen wanneer het apparaat geur verspreidt, waardoor je de cartridge niet verspilt als je er niet bent. Er zijn vijf geuren verkrijgbaar, dus er zit altijd wat voor je tussen. Haal diep adem, en ontspan… • €99 // rituals.com 3 HARTVERWARMEND Verwen jezelf met deze luxe editie van Baileys: naast de gebruikelijke combinatie van Ierse whiskey en room,…

PRAKTISCH AL HET VERVOER GING HIER OVER WATER – VANVISITE TOT BOODSCHAPPEN De buurtschap die maar een paar handenvol inwoners telt slingert ongemerkt Nationaal Park Weerribben-Wieden in. Het gehucht is óf in het nieuws omdat het plaatsnaambord weer eens is gestolen (“Nederland” is nou eenmaal roofgoed) of omdat plaatselijk agrariër Klaas de Lange (58) de boel weer eens opschudt. Want dat doet-ie graag. Wars als de biologische zuivelboer is van massaproductie voor de export, doorgefokte koeienrassen of gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen, voelt hij het toch wel als een persoonlijke verantwoordelijkheid om ook de rest van de wereld te overtuigen van zijn gelijk. ‘Als we op een gezonde manier willen blijven boeren, moeten we af van de productie-drive en meer oog krijgen voor biodiversiteit.’ Uur varen, melken, uur varen Daarover…

Ook adverteren in Noordermarkt? Een advertentie kost €100 voor een tekstblok (max. 300 tekens inclusief spaties) en een foto. Het genoemde bedrag is exclusief BTW. De foto mag digitaal worden aangeleverd, minimaal 300 dpi (een foto van in ieder geval 1 MB of groter). Noorderland behoudt het recht advertenties en/of foto’s te weigeren. OPGAVE Advertenties voor het decembernummer van Noorderland worden aangeleverd via email: sales@noorderland.nl. Vermeld de gewenste rubriek, de naam en de contactgegevens. Nog niet bestaande rubrieken kunnen in overleg worden toegevoegd. Bel voor meer informatie op telefoonnummer: 050 – 20 53 130. Noorderland is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de advertenties. Zetfouten voorbehouden. KUNST & EXPOSITIES LANDGOED VERHILDERSUM LEENS Proef het verleden… Nieuwsgierig naar het leven in de 19e eeuw? Kom, ontdek en ervaar de verhalen uit…