Inhoudsopgave van Editie 5 - 2019 - Noorderland

Terschelling of de Côte d’Azur? Groningen of toch Berlijn? Hoe sneller de zomer in de buurt komt, hoe meer de vakantiestress toeslaat. Of nou ja, “vakantiestress”: wij noemen het liever keuzestress. Tegenwoordig zijn er zo veel mooie plekken om naar toe te gaan. Ga je voor een citytrip naar een bruisende stad? Of zoek je juist de rust en ruimte op? En terwijl de een het liefst een paar weken lang wil bakken (wel insmeren, hè!) op het strand, doe je de ander meer een plezier met een actieve natuurvakantie. Zodra het tijd wordt om een vakantie te boeken, klinkt dus de bekende vraag: ‘Waar gaan we dit jaar heen?’ Stiekem weten we het antwoord al: het noorden! Want waarom zouden we zo moeilijk doen als het ook gemakkelijk kan?…

Wandelen of fietsen langs De Reest? Er zijn een paar prima vertrekpunten voor heerlijke – in afstand variërende – tochten waarbij je het riviertje regelmatig passeert en nu eens in Drenthe, dan weer in Overijssel staat. • Bezoekerscentrum De Wheem Oud Avereest 22 in Balkbrug. In juli en augustus geopend op di, woe en za van 13.00-17.00 uur, zo van 12.00-17.00 uur. Routes, winkeltje, exposities en spannende dassenburcht voor kinderen. Uitblazen kan binnen in de monumentale boerderij (kijk zeker even in de oude gelagkamer met bedsteden en opkamer), of buiten op een van de picknickbanken met koffie, krentenwegge of Reestdalkoek. Lekker: boerenijs. Leuk: speelnatuur voor de kleintjes. • www.landschapoverijssel.nl/gebieden/de-wheem(tip voor thuisbakkers: hier vind je ook het recept van de Reestkoek!) • Onbemand informatiecentrum ’t Ende Stapelerweg 20 in de Wijk.…

9 AUGUSTUS 2009: De douane vond op een zeiljacht in de sluis in Kornwerderzand 3400 kilo hasj. Het schip kwam van de Waddenzee en lag in de sluis om het IJsselmeer op te gaan. Twee medewerkers van de douane zagen dat het jacht wel erg diep in het water lag. Aan boord troffen ze de drugs, met een straatwaarde van tussen de 10 en 15 miljoen euro, aan. 1 MAART 2017: Bij een controle van een jacht vond de douane meerdere vuurwapens. De Amerikaanse eigenaar werd aangehouden omdat hij niet de juiste vergunningen kon overhandigen. De douaniers waarschuwden de Koninklijke Marechaussee en de politie. Ook twee andere mannen werden aangehouden. 11 JUNI 2017: Douanemedewerkers vonden 300 kilo cocaïne op een Belgische vissersboot die onder begeleiding van de kustwacht en politie…

Vesting Spectaculum in Bourtange Musketiers, piekeniers, soldatenvrouwen en kinderen bevolken de Bastions, de buitengebieden en het marktplein. Ervaar het turbulente leven in een vestingbolwerk van vroeger. 3 en 4 augustus 2019 • bourtange.nl Middeleeuws Ter Apel Bezoek een middeleeuwse jaarmarkt rond het eeuwenoude Klooster Ter Apel. Reizigers, soldaten, marktkooplui, ambachtslieden en muzikanten komen voor het traditionele jaarfeest. Vier het mee! 7 en 8 september 2019 • middeleeuwsterapel.nl…

Ook adverteren in Noordermarkt? Een advertentie kost €100 voor een tekstblok (max. 300 tekens inclusief spaties) en een foto. Het genoemde bedrag is exclusief BTW. De foto mag digitaal worden aangeleverd, minimaal 300 dpi (een foto van in ieder geval 1 MB of groter). Noorderland behoudt het recht advertenties en/of foto’s te weigeren. OPGAVE Advertenties voor het septembernummer van Noorderland worden aangeleverd via email: j.poppen@noorderland.nl. Vermeld de gewenste rubriek, de naam en de contactgegevens. Nog niet bestaande rubrieken kunnen in overleg worden toegevoegd. Bel voor meer informatie op telefoonnummer: 050 - 20 53 130. Noorderland is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de advertenties. Zetfouten voorbehouden. KUNST & EXPOSITIES KUNST IN KERKENPAD Wandelen, fietsen of toeren langs middeleeuwse kerken met prachtige kunst in het Groningse Westerkwartier. In de kerken is…

Wie slecht ter been is of om andere redenen terugdeinst voor een stelsel van trappetjes langs de brug, doet er goed aan vooraf even te bellen met het museum. Aan bereidwilligheid geen gebrek bij de circa 90 vrijwilligers die het complex bemannen: ze halen je zonder morren op van de overkant. Voor alle andere bezoekers aan het Kazemattenmuseum geldt: geniet ook van de entree, oftewel, enjoy the ride, ‘want dit is het begin van de beleving.’ DE VRIJWILLIGERS HALEN JE ZONDER MORREN OP VAN DE OVERKANT De entree tot heroïek Anne van Schepen is een van die vrijwilligers en kan het leuk brengen. De toegang tot het indrukwekkende museum, dat enkele kilometers uit de Friese kust ligt, is verre van ideaal en dat weet-ie. Maar ze moeten het ermee doen…

1 EEN STILLE WERELD Sluit je helemaal af van de buitenwereld met deze speciale noise cancelling koptelefoon. Zo kun je onderweg optimaal genieten van je muziek of een film zonder geklets van anderen te horen. De koptelefoon zit comfortabel om je oren en ziet er ook nog eens fraai uit, dus deze haal je met trots uit je tas. • €149 // wehkamp.nl 2 SLA ‘M OM Een sjaal in je handbagage is nooit weg. Dit katoenen exemplaar is licht van gewicht, dus je kunt ‘m makkelijk meenemen. Gebruik de sjaal onderweg om je warm te houden of sla ‘m om je schouders om je te bedekken tegen de felle zon. • €69,95 // sjaalmania.nl 3 HET ZWARTE GOUD Kun je niet zonder een kopje koffie? Neem ‘m mee voor…

BERICHT AAN "ONZE" HUISBIOLOOG KEES Een tijdje geleden zat er een hop in onze tuin te zonnebaden en te dineren. Volgens internet is dit een hele bijzondere en zeldzame vogel in Nederland. Hennie Dobben Reactie Kees: Deze prachtige hop werd op 23 april door Hennie Dobben in haar Bronnegerse tuin gezien en gefotografeerd. Eens broedde deze prachtige vogel in kleine aantallen in Nederland maar sinds de jaren 70 gaat het bijna altijd om dwaalgasten. Vaak zijn het jonge vogels die terugkomen uit hun Afrikaanse overwinteringsgebied en dan iets te noordelijk uitkomen. Waar de hop van Hennie vandaan kwam is deels bekend. Een dag eerder werd een hop gemeld in de omgeving van Coevorden. Waarschijnlijk is deze ruim 25 centimeter grote insecteneter weer teruggevlogen naar Midden- of Zuid-Frankrijk. Niet te zwaar…

Het was de oplettende lezer al opgevallen en er zijn op de helpdesk ook vragen over gekomen dat in de inleiding boven deze column de formulering ‘drie (!) katten’ is vervangen door ‘nog maar twee’. 'HET IS NOGAL BETREKKELIJK' Vooropgesteld, ‘nog maar’ is nogal betrekkelijk. Twee is ‘nog maar’ als je van vier komt. Laten we vooral niet vergeten dat veel Nederlandse huishoudens gewoon geen kat hebben. Ook gezinnen met één kat, beschouw ik nog als volstrekt normaal. Bij twee katten moet je al een verhaal hebben; ‘dit waren de laatste twee in het nestje,’ of ‘er is er een komen aanlopen’ of zoiets. Als je er drie hebt, beginnen de buren te kletsen en bij vier staat er al snel een tv-ploeg op de stoep voor een reportage. Beginnen…

‘DIE KOEIEN LOPEN IN GRONINGEN, WIJ STAAN IN DRENTHE EN ALS JE OVER HET SLOOTJE SPRINGT, BEN JE IN FRIESLAND’ Mooi plekje, dacht zij. Verkocht, dacht hij. Wim en Gea Middendorp hoefden niet lang na te denken toen ze hun huis voor het eerst bekeken, volgend jaar twee decennia geleden. Met een kop koffie en een stapel kopieën op tafel vertellen ze hoe ze in Allardsoog terechtkwamen. Wim bladert door de papieren en oude foto’s. ‘Kijk, zo zag het er hier vroeger uit. Dit was allemaal veen, heide en water. Om je een idee te geven: je kon hier het schijnsel van de vuurtorens van de Waddeneilanden zien. In 1959 is pas verharding aangelegd. Tot de jaren 80 werd er nog gestookt in het stookhok.’ Tien jaar later werd de…

In de tweede helft van de Middeleeuwen krijgt het geslacht Addinga het gezag over Westerwolde. Ze kwamen waarschijnlijk uit het Reiderland waar ze moesten vertrekken voor de overstromende Dollard. Zij zijn de bouwers van de Burcht van Wedde. Leuke jongens waren het niet; ze voerden een waar schrikbewind. De bevolking onderging dat 100 jaar, totdat Egge Addinga II vlak bij zijn eigen Burcht door een woedende menigte van boeren en burgers werd doodgeslagen. Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog vertrok Lodewijk van Nassau samen met zijn broer Adolf vanuit diezelfde Wedderburcht naar de slag bij Heiligerlee (1568). Hij kende het gebied beter dan de Spanjaarden en lokte ze naar moerassige grond om ze te kunnen verslaan. De Burcht veranderde daarna regelmatig van eigenaar en kwam in de 17de eeuw…

'Houd je die schoenen aan?’ In de schemering wees ik naar de voeten van onze vriend M.: een soort voetbalgympen. M., die een week eerder bij daglicht meerdere teken van zijn broek had geplukt, keek strak voor zich uit. ‘Ik ga in het donker echt niet van het pad af.’ We waren vertrokken voor een avondwandeling. Het woord alleen al roept een sfeer op van het onverwachte, het onverhoedse, ja, het ongehoorde. Wie gaat er nou in het donker de natuur in? M. dus, samen met mij en mijn vriend. Hij is vrijwilliger in een gebiedje, door het jaar heen noteert hij vogelsoorten. Een avondronde hoort er ook bij. De eerste keer dat we met hem meegingen, was op tweede paasdag. Het gebied is open voor publiek tot zonsondergang, daarna…

De kazemat was lange tijd een gangbaar begrip in ons land voor een bomvrij gewelf. De 3 meter dikke, uit beton opgetrokken verdedigingswerken waren voorzien van schietsleuven. We hebben het woord waarschijnlijk overgehouden aan de Spaanse overheersing in Nederland, als samenvoeging van casa (huis) en matar (doden/ vechten). Het woord “bunker” is van oorsprong Engels en betekent 'betonnen onderkomen' en wordt pas gebruikt sinds de Tweede Wereldoorlog. Er zit trouwens wel degelijk verschil tussen de twee bouwsels: de kazematten zijn met veel zorg, tijd en oog voor detail gebouwd, de bunkers verrezen in no-time in oorlogstijd, 1943, als onderdeel van de Duitse Atlantikwall.…

Redactie Karlijn Noordhof, Tjitske Kingma Eindredactie Jolanda de Kruyf Vormgeving Manon Dijk, Robert Souhuwat, Giovanni Tupanno Redactiesecretariaat & online Karlijn Noordhof, Tjitske Kingma redactie@noorderland.nl Medewerkers Kees Boele, Mat Heffels, Henk Jongebloed, Jolanda de Kruyf, Ankie Lok, Marloes de Moor, Gert Tabak, Tjeerd Visser, Cora Westerink Met dank aan Stella Bos, Dik Bout, Douane Waddenzee, Wil Hoogeboom, Marga Lambeck, Frank van Rijn, Jolanda Salomons, Anne van Schepen Coverfoto iStock…

Al eeuwenlang meandert de Reest tussen Drogteropslagen (Overijssel) en Meppel (Drenthe), waar ze uitmondt in het Meppelerdiep. Een veenbeek, slalommend over een slordige 35 kilometer lengte. Het is de levensader van dit landschap met z’n bloemrijke graslanden, hooilanden, bospercelen, heide, vennetjes en robuuste boerderijen aan de flanken. Misschien komt het door de vroege ochtendmist, die nog dampend in het beekdal hangt en waar grazers zich in nevelen hullen tot de zon serieus terrein wint; maar dit grensgebied van land en water laat niemand onberoerd. Het decor leent zich voor mijmeringen en mysterieuze verhalen: van witte wieven, spookhazen en heksen. Als je er gevoelig voor bent. Tegelijk is dit zo’n lieflijk stukje natuurschoon aan het voeteneind van ons Noorderland, dat je er niets schimmigs in kunt zien. Een bron van inspiratie…

De beste periode is als de oogst van het land is en het fluitenkruid nog niet te hoog staat, legt grenspaalzoeker Herman Posthumus uit. Maar kijk wel uit: ‘Langs de Rijksgrens zijn er boeren die het niet zo leuk vinden dat je over hun land loopt en een bordje hebben geplaatst: Zutritt Verboten!’ Of Herman zich daaraan houdt? Bloedserieus: ‘Mijn Duits is natuurlijk niet zo goed, ik spreek alleen maar Nederlands. Tenminste, in zo’n geval. Op collega’s in Limburg worden weleens honden afgestuurd, maar bij mij is het gelukkig nog altijd goed gegaan.’…

Vanuit Duitsland waren door de eeuwen heen al regelmatig pogingen gedaan om die in de duivel en heksen gelovende Westerwolders te kerstenen. In 1465 werd daadwerkelijk een begin gemaakt met de bouw van een groot klooster in Ter Apel, waar meer dan 100 jaar aan zou worden gebouwd: Domus Novae Lucis (Huis van het Nieuwe Licht). De Stad Groningen was in die tijd nog in handen van de Spanjaarden. Prins Willem van Oranje bedacht een plan en liet, op een smalle bevoorradingsroute door het moeras, Vesting Bourtange bouwen, in de hoop op die manier de Stad te kunnen isoleren. Zijn broer Lodewijk van Nassau kon het gebied later inderdaad veroveren; de aansluiting bij de Republiek der Verenigde Nederlanden werd daardoor een feit. De gereformeerde kerk werd staatskerk en dat betekende…

1 WANDELEN DOOR GROENE PARELS Groene Parels is een interessant boek over tuinen en landschapsparken bij onze zuiderburen in Overijssel. Ze zijn in de romantische Engelse landschapsstijl ontworpen en ingericht door generaties voor ons. Kuierend, tijdens de wandelingen die in het boek zijn opgenomen, is het genieten en doen we inspiratie op voor onze eigen tuinen. Bijzonder is dat historische kaarten over het reliëf van het huidige landschap zijn gelegd, waardoor je kunt zien wat er veranderd is (ISBN 987 94 6262 225 8, Waanders Uitgevers, Zwolle). MAIL & WIN Noorderland mag drie van deze prachtboeken weggeven. Stuur een email met de tekst ‘Groene Parels’ naar redactie@noorderland.nl, of schrijf een (brief)kaart naar Noorderland, Stettinweg 15, 9723 HD Groningen. 2 ZE ZIJN ME LIEF We hebben ze al heel lang, deze…

EXCURSIE MA 29 JUL T/M WOE 7 AUG | GR Groningen: Het is 300 jaar geleden dat begaafd kunstenaar en orgelbouwer Arp Schnitger overleed. Om hem en zijn werk te herdenken, kunnen deelnemers in de zogenaamde Orgelzomer mee op excursie in een vintage touringcar. Elke excursie draait om één specifieke periode in de orgelbouw, met als uitgangspunt de stijl en invloed van Schnitger. Tijd: 09.00-18.00 uur. Kosten: €40 p.p. Info: orgelzomer.nl FESTIVAL VRIJ 2 T/M ZO 11 AUG | FR Harlingen: Stap aan boord! Horizontoer is een varend cultureel muziek- en theaterfestival. Tijdens het festival vaar je mee van Waddeneiland naar Waddeneiland onder het genot van muziek en theater van aanstormend talent. Je kunt ook op eigen houtje naar de eilanden gaan en een dagje van het festival meepikken. Op…

Op de grens tussen land en water, zee en meer en Friesland en Noord-Holland ligt Kornwerderzand. Wat nu uit slechts een rijtje huizen bestaat in de huidige gemeente Súdwest-Fryslân was tijdens de bouw van de Afsluitdijk een volwaardig dorp, compleet met eigen school en kerk. Kornwerderzand en – het even verderop gelegen – Breezanddijk waren werkeilanden voor de arbeiders, die er met man en macht buffelden aan het tracé van 30 kilometer dijk midden in de zee. Kornwerderzand was een voormalige zandplaat in de Zuiderzee en zodoende ook geschikt voor de bouw van betonnen kazematten.…