Inhoudsopgave van Editie 8 - 2018 - Noorderland

Voor je ligt alweer het laatste nummer van 2018. Tjonge, wat is het snel gegaan en wat hebben we weer veel inspirerende plekjes ontdekt en bijzondere mensen ontmoet. Ik denk bijvoorbeeld nog even terug aan het interview met Marga Kool in Noorderland nummer 2, hoedster van de streektaal, of aan het dankbare werk van dierenopvang de Fûgelhelling in Ureterp, in Noorderland nummer 6. Genoten hebben we van de vorstelijke kroon die bloemstylist Hans Zijlstra voor ons maakte in het Oranje-nummer en we raakten in vakantiesferen van de zonnige reportage over onze Waddeneilanden, in de zomereditie. Het was ook ‘t jaar waarin we onze lezers live ontmoetten. Op 5 oktober vierden we de eerste Noorderland Lezersdag bij Museum De Buitenplaats in Eelde en wat was dat een succes! Met een heerlijke…

1 KLEURRIJK SUDDEREN Deze klassieker kan echt niet ontbreken in jouw keuken. Met zijn kersenrode kleur maakt hij van iedere maaltijd een kleurrijk feestje. • €349 // kookwinkel.nl 2 KERSTSTER Kaarsjes op tafel, cadeautjes onder de boom. Een gezellige kerstavond wordt nóg iets sfeervoller met deze houten serveerplank. Leg er lekkere hapjes op en schenk er een heerlijk glaasje wijn bij. Proost! • €12,50 // hema.nl 3 LEKKER OPWARMEN Tijdens deze koude winterdagen zijn warme dranken onmisbaar. Lekkere thee, sterke koffie of toch chocolademelk met slagroom? Uit deze kop met schotel smaakt (bijna) alles goed! • €9,50 // thils.nl 4 BORRELEN MAAR 3, 2, 1... gelukkig nieuwjaar! Met deze kristallen glazen van Bloomingville ga je zeker sprankelend het nieuwe jaar in. • €11,95 // wehkamp.nl 5 REDDER IN NOOD Kippenpootjes…

'JE LEERT ER MEE LEVEN' Even roddelen. Over buurman-schuin-achter. Blijft wél onder ons! Hij en zijn vrouw en hun hondje grenzen met hun tuin voor een stukje aan de tuin van onze echte buren, maar voor het grootste deel aan de buren daar weer naast; samen onze favoriete buren. Met ons hebben ze dus eigenlijk niks, maar we hebben hen een keer ontmoet op een beleefdheidsborrel bij een van de eerder genoemde favoriete buren. We komen hen ook wel eens tegen op het avond-ommetje met de honden, omdat ze ons huizenblok steevast tegenovergesteld ronden. En je hoort wel eens wat op borrels waar wij wel en zij niet zijn uitgenodigd. Dus we zijn wel zo’n beetje op de hoogte. Vooropgesteld, het zijn prima mensen, maar wel ánders. Dat komt waarschijnlijk…

Kerstbomenprijzen schommelen. Dat komt door een sterk wisselend aanbod, legt Arjan uit: ‘Vaak is er een periode van zo’n vier jaar van schaarste, met hoge prijzen. Dan komen er allemaal kwekers bij. Maar vier, vijf jaar later heeft iedereen z’n bomen klaar en dan gaat de prijs weer naar beneden. Dan stoppen veel kwekers: dit is geen leuke markt, denken ze. Vier jaar later worden de bomen dan weer duur. Je kunt beter planten als de prijzen laag zijn, al gaat dat tegen je natuur in.’…

Fins papiergaren is een industrieel vervaardigd garen. Grote rollen papier worden in repen gesneden, over de lengte gevouwen en tot garen gedraaid. De breedte van de repen bepaalt de dikte van het garen. Van het natuurbruine of gebleekte, gedraaide garen worden strengen gevormd, die vervolgens worden geverfd met textielverf. Het papiergaren is hierdoor kleurecht en geeft niet af wanneer het nat wordt. Het is niet ruw en pluizig, zoals de meeste gesponnen garens, maar glad, en enigszins stug. Het garen is ook geschikt om mee te breien, haken, weven, kantklossen, punniken en vlechten.…

Nieuwsgierig keek het meisje de schemerige kamer rond. ‘Wat een waanzinnig grote kerstboom hebben jullie,’ zei ze. De boom was inderdaad reusachtig; de piek reikte tot aan het hoge plafond. Het stille schijnsel van de lichtjes weerkaatste in de antieke rode en zilveren ballen waarmee de spar was volgehangen. Een sprookje was het, een stralend sprookje. ‘Mooi hè,’ zei hij. ‘Ja hoor,’ zei het meisje vlakjes. De jongen kreeg een idee en greep de gezins-Pentax van zijn plekje in de boekenkast. De bejaarde camera was onlangs vervangen door een moderner toestel en werd praktisch niet meer gebruikt. Maar er zat nog een nieuw rolletje in, wist hij; dat had hij er laatst zelf nog in gedaan. ‘Kom,’ wenkte hij het meisje, ‘kijk ‘ns in deze bal. Maak ik een mooie…

NOORDERMARKT SPELREGELS Ook adverteren in Noordermarkt? Een advertentie kost €100 voor een tekstblok (max. 300 tekens inclusief spaties) en een foto. Het genoemde bedrag is exclusief BTW. De foto mag digitaal worden aangeleverd, minimaal 300 dpi (een foto van in ieder geval 1 MB of groter). Noorderland behoudt het recht advertenties en/of foto’s te weigeren. OPGAVE Advertenties voor het januari/februarinummer van Noorderland (verschijnt 11 januari 2019) kunnen tot 2 december 2018 worden aangeleverd via email: j.poppen@noorderland.nl. Vermeld de gewenste rubriek, de naam en de contactgegevens. Nog niet bestaande rubrieken kunnen in overleg worden toegevoegd. Bel voor meer informatie Jacques Poppen op telefoonnummer: 050 - 549 98 98. Noorderland is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de advertenties. Zetfouten voorbehouden. KUNST & EXPOSITIES BEELDENTUIN EN GALERIE BIJ DE POL ‘Expositie Beeldschoon’…

1 TIJDLOOS Oppassen voor deze bink! Hij zorgt ervoor dat je je nooit meer verslaapt. Deze klok weet namelijk met schone slapers wel raad… Bovendien staat-ie door z'n betonnen look hartstikke stoer op het nachtkastje. • €9,95 // woood.nl 2 WARME KNUFFEL Brr, kruip deze wintermaanden lekker dicht tegen elkaar. En met deze okergele deken komt dat knusse helemaal goed: hij houdt je tijdens de winterdagen heerlijk warm. Laat de kou maar komen! • €17,50 // hema.nl 3 BOSJE BLOEMEN Van een gekleurd kerstboeket tot elegante maretakken: deze grijze vaas van House Doctor houdt elk bloemetje mooi bij elkaar. Door de porseleinen look is het bovendien een echt pronkstuk in iedere kamer. • €29,95 // hal8.nl 4 SNOEPJESPARADIJS Deze luxe geurstokjes van Rituals brengen je terug naar het oude Egypte…

Lopen in de voetsporen van de heilige Sint Odulphus, dat kan op het gelijknamige pad dat een flink aantal parels van Friesland aaneenrijgt. De jonge Odulphus trok in de 9de eeuw vanuit Brabant naar Friesland om de inwoners te kerstenen. De heilige die Apostel der Friezen werd genoemd, bood daarmee houvast, troost en invulling van het leven en liet een diepe indruk achter op zijn volgelingen. In zijn naam werden dan ook vele kloosters en uithoven gesticht die van grote invloed waren op het in cultuur brengen van het Friese land. Veel van die complexen verdwenen, maar het Sint Odulphuspad brengt de nalatenschap weer tot leven.…

Borrelhapje PARELCOUSCOUSBALLETJES MET FETA EN DOPERWT, ZA’ATAR EN VERSE MUNT MOEILIJKHEIDSGRAAD: INGREDIËNTEN • 130 gr parelcouscous • 1 el boter • 1 kleine ui • 1 teentje knoflook • 1 losgeklopt ei • 300 ml warme groentebouillon • flinke scheut witte wijn • 50 gr diepvries doperwten • 1 el za’atar* • 50 gr verbrokkelde fetakaas • 50 gr geraspte Parmezaanse kaas • handjevol pijnboompitten • 10 gr verse muntblaadjes • paar takjes tijm • zout en peper naar smaak OM TE PANEREN • 2 grote eieren losgeklopt • bord met bloem • bord met Panko** *Za’atar is een mengsel van wilde tijm met sumak en sesam. Het is te koop in de (Turkse) supermarkt. **Panko is Japans broodkruim (paneermeel) en te koop bij de toko of in de supermarkt.…

Hij is ingenieur, edelsmid én kunstenaar. Wars van massaproductie en dus ‘n tikje eigengereid. Martin Niemeijer (56) is een amicale ambachtsman, maar windt er liever geen doekjes om. Wen daar maar aan. ‘Glamour-sieraden vind ik zo ordinair. Het blinkt en fonkelt, maar voor mij is het allemaal Italiaans klontendesign, volgeplempt met stenen.’ De man slaakt een zucht. Lijkt even te schrikken van z’n eigen openhartigheid. ‘Mag ik dat wel zeggen? Ja, sorry. Maar het is gewoon niet stijlvol, vind ik.’ Sieraad met een ziel Niks voor Martin. Die houdt van exclusieve unica met een verhaal dat betekenis heeft voor de drager, een sieraad waar een ziel in zit. ‘Oh, ik máák die glimmertjes wel, als erom gevraagd wordt.’ Neem nou die buitensporige gouden huissleutel voor een klant uit Saoedi-Arabië; gelukkig…

Voor de kwekerij volgt Arjan de rages en de voorkeur van zijn klanten. Wat voor boom haalt hij zelf eigenlijk in huis? ‘Dat wisselt elk jaar, van een traditionele groene kerstboom tot een meer blauwe. In ieder geval een hoge, tot aan het plafond.’ Dat uitkiezen doet hij soms al in september: ‘Dan zie ik een mooie boom staan en hang ik er een lintje aan.’ Wat een boom voor hem onderscheidt? ‘Dat kan eentje zijn die wat aparter is, bijvoorbeeld een beetje scheefgegroeid of heel dik. Een ander loopt er misschien straal voorbij. Maar dat vind ik juist mooi, dat ik iets heb wat een ander niet heeft.’ Arjan versiert zijn kerstboom met allerlei kleuren. ‘Helderrode ballen, blauwe ballen, witte slingers. Bij mij is het een mengelmoes.’ De boom…

In november starten in Scandinavië de voorbereidingen op het kerstfeest, Jul. Er wordt gebakken, versierd en geknutseld. Warmte, licht en gezelligheid staan voorop. De Denen hebben er zelfs een woord voor: hygge. Het toppunt van hygge is om lekker in een deken gewikkeld bij het vuur te zitten, met warme glögg (Scandinavische glühwein) of chocolademelk en een paar goede vrienden. Dita’s atelier sluit zich graag aan bij deze traditie. De werkplaats, winkel en het terrein zijn sfeervol versierd en helemaal in Zweedse kerstsfeer getooid. Er is een markt en er zijn verschillende workshops. Maak je eigen Lucia of kerst-kabouter, een mooie groendecoratie of kerstster. 28-30 november en 7 en 8 december • blomsterstuga.nl/julstuga…

Marcel Hensema is een geboren Groninger, maar woont al vele jaren in Amsterdam. Dat is op dit moment de beste plek voor deze (film) acteur, dichtbij de studio’s en grote theaters. Hij is getrouwd met Elze, die als Hoofd Educatie werkt bij het ITA, Internationaal Theater Amsterdam, in hartje centrum. Samen hebben ze twee kinderen, Berend (18) en Lena (15). Marcel is vooral bekend van zijn hoofdrol in de televisiedramaserie Hollands Hoop, waarin hij als psychiater Fokke Augustinus met zijn gezin naar het Groningse platteland verhuist en daar in de cannabisteelt terechtkomt. De serie kreeg voor het eerste seizoen een Gouden Kalf. Daarna volgde een succesvol tweede seizoen en in het nieuwe jaar beginnen de opnames voor de derde reeks. Noorderlanders kunnen hem ook kennen van de producties Mijn Ede,…

'Rechtsaf,’ gebaarde onze vriend vanaf de achterbank, midden in een bocht. ‘Hier?’ twijfelde ik. ‘Ja! Als we dan toch de oude weg nemen…’ Ik gooide het stuur om, ons rode autootje hobbelde een zandpad op. ‘Zo fietste ik altijd naar school,’ klonk het achterin. 'HET HUIS WAS HET HUIS NIET MEER' De zandweg trok een rechte lijn door weilanden en langs een kanaal. Er volgde een bosweg. Het ouderlijk huis van onze vriend, laat ik hem R. noemen, staat even buiten het dorp. Of liever: stond, want het ouderlijk huis is niet meer. Papa Piet is een bouwer, het erf zijn project. Tussen de bomen doken we een inrit in en kwamen uit bij de bouwplaats. Papa Piet zat op de trekker. Hij stak een hand op. Een loopplank, zand…

ANTWOORD KEES: ‘Exoten rukken op!’. ‘Nederland overspoeld door vreemd gespuis’. Zo maar wat krantenkoppen uit de afgelopen jaren. Voor-en achterdeur van Nederland staan wijd open voor dieren en planten uit verre oorden. Erik Duijkers werd laatst verrast door een ongenode gast in de slaapkamer. Op de Groningse klei van Sint Annen bleek een Amerikaanse bladpootrandwants geland. Waarschijnlijk zoekend naar een gastvrije overwinteringsplek maar mogelijk ook een beetje verdwaald na een stevige slok sparrensap. Sinds 2008 wordt deze soort overal in Nederland aangetroffen. Niet alleen in aanplant van dennen en sparren, maar ook steeds meer in tuinen waar naaldbomen geplant zijn. Echt schadelijk is deze wants niet. Geniet dus maar van de mooie kleuren en vorm van deze Yankee! Heb jij ook een vraag aan Kees? Stuur ‘m op naar redactie@noorderland.nl…

Stichting Lytse Marren en AbelLife stelden deze wandelroute (ruim 260 km) samen middels 15 etappes door Zuidwest-Friesland, Gaasterland en de Greidhoeke. De tracés voeren door in totaal zeven van de beroemde Friese Elfsteden, door dorpen, bossen en heuvellandschappen, langs meren, kerken en verdwenen kloosters. Wandelen kan aan de hand van het uitgebreide routeboek (verkooppunten vind je op odulphuspad.nl) met plattegronden die het bestaande wandelknooppuntennetwerk volgen. De auteurs tippen ook leuke adresjes om te eten, drinken, overnachten of inspiratie op te doen. Onderweg kom je langs stempelposten en een volle kaart geeft recht op een bijzonder relikwie. Lopen met de AbelLife app (voor uitleg: abellife.nl) op je smartphone kan ook, in het boek staat een logincode waarmee je de trajecten digitaal kunt downloaden.…

Het heeft iets weg van een appèlplaats, zoals de kerstbomen erbij staan: op elk veld weer een ander bataljon. Alle kerstbomen zijn groen? Heus niet. Je ontdekt de verschillen pas echt goed als je ze in strakke stroken naast elkaar ziet. De kwekerij van Arjan Land in Een-West toont zo een heel spectrum aan kersttinten: van mosgroen tot zilverblauw. Tot zijn klanten behoren onder meer tuincentra, bloemenwinkels, supermarkten en straathandelaren. ‘En de laatste jaren ook veel zorgboerderijen,’ vertelt hij. Deze groep komt de bomen zelf rooien. ‘Mensen met een beperking hebben daarmee een dagbesteding. Ze nemen zelf een schep en koffie mee en zijn de hele dag bezig.’ Nieuw jaar, nieuwe boompjes Drie à vier maanden per jaar eisen de kerstbomen Arjans aandacht op; daarnaast heeft hij een hoveniersbedrijf. Hoe…

Kies er eentje met kluit, in een pot (of zet ’m daar zelf in): deze houdt het ’t langst vol. Geef voldoende water. ‘Om de dag, net als kamerplanten,’ adviseert Arjan. ‘Een kerstboom in een pot drinkt makkelijk een kleine 10 liter per week.’ Gezaagde boom: haal daar thuis zelf nog een klein stukje af, net als met snijbloemen. ‘Want de boom kan al twee of drie weken geleden gezaagd zijn.’ En kies een speciale standaard waarin je een afgezaagde boom water kunt geven: ‘Hij zal nooit zo veel opnemen als een boom met kluit, maar het helpt wel.’ Laat je kerstboom eerst een nacht in de garage staan. ‘Stel je voor, die boom heeft vier jaar in de natuur gestaan en nu wordt hij ineens in een huiskamer gezet…

Onlangs overleed de oudste vriend van mijn man. We zagen het al maanden aankomen en toch kwam het als verrassing. Te weten dat een van je beste vrienden zeer binnenkort zijn laatste adem zal uitblazen, kust een ontzagwekkende hoeveelheid emoties wakker. 'WE GAAN ONZE VRIEND MISSEN' Verwarring is er een van. Bijvoorbeeld omdat je voorvoelt dat een dierbaar iemand binnenkort overlijdt en tegelijkertijd merkt dat hijzelf – waarschijnlijk met de moed der wanhoop – nog van geen wijken wil weten. Wie ben jij om daar tegenin te gaan? En dan de ontreddering en tegelijk de houding van nait soezen van vriends vrouw te moeten aanschouwen. Hartverscheurend is het. Je doet wat je kunt, maar je kunt niet zo veel, want je wilt niet in de weg lopen en gunt het…

1 IK BEN VAST ERG OP DE PENNING... We kennen allemaal de tweejarige judaspenning (Lunaria annua) met de paarse bloemen en later de ronde zaaddozen met de kenmerkende parelmoeren tussenschotjes die aan penningen doen denken. Je ziet ze in tuinen, maar ook zijn ze langzamerhand uitgezaaid in het wild. Mooier nog vind ik de vaste judaspenning (Lunaria rediviva) met zachtlila bloemen en ovale zaaddozen. De perkamentachtige schachten van deze zaaddozen zijn ook deco-ratief en goed te gebruiken om mee te knutselen, zoals voor dit kerstengeltje. 2 VAN BINNEN NAAR BUITEN Overal zijn nu de echte kerstrozen (Helleborus niger) te koop om een mooie plek te gunnen in je huis. Bij ons staan ze al jaren in de tuin, maar ze bloeien dan meestal net wat later dan eind december. De…

MARKT ZA 1, 8 EN 15 DEC EN ZO 2, 9 EN 16 DEC | GR Bourtange: Vesting Bourtange viert feest! In de maand december vind je in het Groningse plaatsje een sfeervolle kerstmarkt, helemaal versierd met honderden kerstbomen en sprookjesachtige verlichting. Op de markt bezorgen de tientallen standhouders en muzikanten jou een heerlijk kerstgevoel. Info: bourtange.nl MARKT ZA 15 DEC | FR Winsum: Oh la la, kom je onder de mistletoe? Beleef een romantische dag op de Maretak Kerstmarkt in Winsum. Dan wordt Winsum omgetoverd tot een groot kerstdorp waar van alles te beleven is. Geniet van de kerstliederen, de versierde kraampjes en de lekkere kerstgerechtjes. Tijd: 12.00-18.00 uur. Kosten: gratis toegang. Info: maretak-kerstmarkt-winsum.nl MARKT ZA 22 DEC | DR Havelte: Havelte is in kerstsferen! In het Drentse plaatsje…

Je zou het een uit de hand gelopen hobby kunnen noemen. Maar Distilleerderij De Campen is het stadium van “vrolijke huisstoker” al ver voorbij. Het nog jonge bedrijf van Maarten Gramsbergen (63) heeft de laatste paar jaar een fikse groeispurt gemaakt en alleen al die vruchtbare ontwikkeling is een welgemeend tsjoch! waard. Maar ja, je kunt natuurlijk niet blíjven proosten als professioneel stoker. Want dan komt er van werken niks meer terecht. ‘Nee,’ lacht de ambachtsman, ‘je mag echt wel van een borreltje houden als je dit werk doet, maar je moet zeker gedisciplineerd zijn.’ Met het puntje van je tong Zomaar een vrijdagmiddag en in Tzum is de stemming opperbest. Wat wil je, een proeverijtje bij De Campen maakt de tongen los. Aan de stamtafel waar straks ook sterke…