Inhoudsopgave van Editie 7 - 2018 - Noorderland

Wat is dat toch, die aantrekkingskracht van vuur op mannen? Het zit er al van jongs af aan in, volgens mij. Onze zoon was amper 10 toen hij voor het eerst z’n eigen “fikkie” mocht stoken. Zijn vader was met de boomzaag in de weer geweest en de takken die niet geschikt waren voor de houtkachel verbrandden ze samen in het olievat. Wat een avontuur voor onze kleine man! We hadden speciaal extra grote lucifers voor hem gekocht en ik zie nog zijn glunderende gezicht; om de paar minuten liep-ie naar buiten om te kijken of er alweer een takje op het vuur kon. Inmiddels maakt hij ook in een handomdraai de houtkachel aan in huis en in de zomer redt hij zich prima met de barbecue. Onze dochter daarentegen…

Schuif aan voor een exclusief Landgoed-diner in Koekange op zaterdag 24 november, speciaal voor Noorderlandlezers. Gasten worden om 18.30 uur verwacht in de Hooiberg op Landgoed Welgelegen. Het diner bestaat uit drie gangen. Iedere gang telt een aantal kleine gerechten die per tafel geserveerd worden. Je proeft de winter met een kleine knipoog naar de kerst. In het menu worden, naast vlees en gevogelte, veel groenten verwerkt. Ter afsluiting krijg je een kopje koffie of thee aangeboden. Het exclusieve Noorderland Landgoeddiner kost €22,50 p.p. (exclusief drankjes). Graag vooraf aanmelden via info@welgelegen.com of tel: 0522 - 45 17 71.…

De wind trekt aan tot kracht 7. In de schemering knippert een lichtboei. Verder op zee het zwakke schijnsel van een plezierbootje. Grijze golven met witte schuimsporen rollen tegen de felrode scheepswand van lichtschip Jenni Baynton. Zachtjes deint het aan de lange ankerketting. Aan dek brandt geel ankerlicht. Eerder die middag – de lucht was nog strakblauw – tekenden de markante omtrekken van het rode schip zich scherp af tegen de horizon. Op de kade van Harlingen grepen voorbijgangers naar hun verrekijker om het opvallende gevaarte dichterbij te halen. Even roerloos als triomfantelijk lag het daar tussen voorbijglijdende zeilschepen, met op de achtergrond het silhouet van Vlieland. Bijzondere verschijning Een bijzondere verschijning, want lichtschepen zijn in Nederland al heel lang niet meer in gebruik. Sinds de jaren 80 werden deze…

Voor zelfstudie adviseert Leah het boek Eetbare wilde planten. 200 soorten herkennen en gebruiken van Steffen Guido Fleischhauer, Jürgen Guthmann en Roland Spiegelberger. ‘Het is degelijk en praktisch, maar geeft ook theoretische achtergronden. De auteurs hebben voedingsgewoontes in Europa onderzocht en gecombineerd met huidige wetenschappelijke inzichten. In veel oudere boeken of op internet wordt “kennis” van elkaar overgeschreven, omdat het aloude gebruiken zouden zijn. Of er worden te lastige details beschreven. Dit boek is juist een prima naslagwerk voor de leek.’ Leah ziet zichzelf haar eigen kennis ook ooit nog wel opschrijven: ‘In een toepasbaar kookboek, met lekkere gerechten.’…

'EINDELIJK TIJD OM TE LEZEN' Herfst. We gaan weer naar de geborgenheid in huis na een ongekend lange en warme zomer. Met enige weemoed hebben man en ik de laatste B&B-gasten van dit seizoen uitgezwaaid, we maken onze door heel veel zon en heel heen weinig water geteisterde Franse tuin klaar voor de winter en we keren terug naar het koude Noorderland. Ik ben geen groot liefhebber van najaar en winter, maar één voordeel zie ik wel : eindelijk tijd om te lezen. Daar is het de afgelopen maanden nauwelijks van gekomen. Hoewel? Eén boek dat ik deze zomer las heeft mij enorm geraakt en breng ik als onverbeterlijke boekverkoper graag onder de aandacht. Van de door mij bewonderde Renate Dorrestein, die eerder dit jaar overleed, verscheen vlak voor haar…

Geef Anita Moor-man kaarsvet en ze staat in vuur en vlam. Ze heeft een klik met kaarsen. Ze zit al 20 jaar in het vak en runt nu vijf jaar haar kaarsenmakerij in het pittoreske Bourtange, in de mooie Groningse gemeente Westerwolde. Haar werkplaats ademt kaarsvet. ‘Wanneer ik kaarsen maak, dan zit ik in de flow. Ik zie het ook bij de mensen die hier een workshop volgen, ze dromen helemaal weg. Kaarsen maken vraagt veel kennis. Hoe dik moet de lont zijn, hoe smelt je kaarsen af?’ Van september tot december is kaarsenmakerij Victoria ieder weekend geopend en kunnen zondagmiddag workshops worden gevolgd: het maken van een dompel-kaars of brokken-kaars. Van januari tot en met maart is de winkel gesloten, al is Bourtange dan nog wel gewoon levendig.…

EXCURSIE ZO 14 OKT | FR Appelscha: Zie ik een haas? En spot ik daar nou een ree? Ga mee op safari en spot de Grote Vijf van Friesland. Samen met een boswachter van Staatsbosbeheer stap je in een stoere terreinwagen en rijd je door het Drents-Friese Wold. Na dit spannende avontuur praat je na onder genot van een flinke kop boswachterssoep. Tijd: 17.00-21.00 uur. Kosten: €37,50 p.p., kinderen t/m 12 jaar €30. Opgave en info: staatsbosbeheer.nl EXCURSIE ZA 27 OKT | GR Uithuizermeeden: Ga je mee speuren naar de helden van de herfst? Samen met kenner Olga Hartman en IVN Noord-Groningen duik je in het park van de Rensumaborg en ga je op zoek naar paddenstoelen. Ontdek hoe ze voelen, ruiken én zelfs smaken. Zo worden jij en jouw…

'AAN MIJN MOEDER HEB IK NOG ZO VEEL VRAGEN' De Engelse schrijver Adam Nicolson stapte zo’n 30 jaar geleden in een ander vliegtuig dan zijn vader. Nicolson senior vloog naar Miami, junior naar Los Angeles, vertelde de schrijver onlangs in een interview met de Volkskrant. Ze huurden elk een auto en reden richting het midden van het land, waar ze elkaar na drie maanden ontmoetten. Tijdens hun rit schreven ze elkaar dagelijks; poste restante. Nicolson junior was destijds bijna 30 jaar: een volwassen man. Wat vroeg deze reis van hen beiden? Een goedgevulde brandstoftank – behalve schrijver is Nicolson baron, aan budget en tijd geen gebrek. De correspondentie is niet gepubliceerd. Met welke ogen keken zij naar het landschap, de bewoners, en vooral: naar elkaar? Eenmaal volwassen brengen wij zo…

Onderstaand de lievelingen van Wiecher Huisman. Deze struiken en bomen zijn goed winterhard en makkelijk verkrijgbaar. Voor jaarlijks vuurwerk in de tuin! BETULA lenta, boom De suikerberk bloeit prachtig met geelgroene katjes en verkleurt botergeel. De etherische olie van deze boom is heilzaam bij reuma, artritis en spierpijn. ENKIANTHUS campanulatus, heester 2 m hoog Het pronkklokje bloeit met duizenden kleine klokjes en heeft een schitterende rode herfstkleur. Euonymussoorten zoals: EUONYMUS alatus, struikvorm/ kleine boom Deze kardinaalsmuts verkleurt diep rood en is in kale vorm bijzonder door de kurklijsten op de takken. EUONYMUS planipes, struik of kleine boom (op stam) Siberische kardinaalsmuts met vele rode vruchtjes met feloranje zaad. Bladverkleuring van beige tot vlammend rood. HAMAMELIS vernalis, struik 4 – 6 m hoog Deze toverhazelaar bloeit vroeg op het kale hout…

1 TOETJE Wij slaan geen lekker toetje af. En de vogels zeggen liever ook geen nee! Verwen ze dit seizoen met een smakelijk “ijsje”, gemaakt van verschillende soorten zaden. • €14,95 // bijzondermooi.nl 2 MANDEN VOL Tijdschriften, papieren en kleine rommeltjes: deze vilten manden bewaren graag jouw belangrijkste spullen. Zo wordt opruimen meteen een stukje leuker (en mooier!). • Vanaf €40 // fryskfilt.nl 3 IN DE WOLKEN We kunnen er wel uren naar staren, naar deze zoete lamp. En helemaal handig: hij is nog multifunctioneel ook! De kap kan zowel staand als hangend gebruikt worden. • €59 // scandinaviandesigncenter.nl 4 SMULPAAPJES De vogels in de tuin kunnen met het koude weer wel wat extra hulp gebruiken. Met dit doe-het-zelf pakketje maak jij de allerlekkerste hapjes voor ze klaar. Smullen maar!…

ZWAVELZWAM Aan de voet van een grote eik zag ik deze zwavelzwam. Hij parasiteert op de eik en dat is geen goed teken. Maar het is wel een hele mooie paddenstoel om te zien! Johan Aalvanger BLIJ EI Wat hebben wij genoten van ons weekend in De Plataan! Echt een geweldige (puzzel)prijs om te winnen. We kregen een warm welkom door Regina Oosterhaven en we verbleven in een prachtig huisje op een goede locatie. De echte topper was voor ons het middagje varen met de sloep. Koos Oosterhaven raadde ons een route van Sneek naar IJlst aan, waarbij we ook langs het Sneekermeer kwamen. Wat geweldig om door de kleine kanaaltjes naar het centrum van Sneek en het plaatsje IJlst te varen! Het was een hele belevenis, mede door het…

Ze lijken onlosmakelijk verbonden met eeuwenoude Drentse boerenhoeves, toch bestaat het fenomeen stookhok hooguit een jaar of honderd. Zo tussen 1900 en 1960 verrezen de meeste, toen veel boeren het roer van de akkerbouw omgooiden en varkens gingen fokken. Het varkensvoer werd in de begintijd in de openlucht gekookt, maar in weer en wind leverde dat gevaarlijke situaties op voor de rieten daken en houten schuren op het erf. Al snel groeide dus de behoefte aan een apart (bij)gebouwtje, waar de kookpot voor de aardappelen veilig binnen kon staan. In Zuidwest-Drenthe worden de stookhokken ook wel aoventhuusies genoemd (aovent is oven), daar werd ook brood gebakken. Een andere bekende functie van dat markante huisje was de vrijerij. Boerenmeiden zaten bij de winterdag graag met hun verkering in het stookhok; het…

’t Bakhuus is één van de deelnemende bedrijven aan het Kerstrondje Ruinerwold. In het weekend van 8 en 9 december (tussen 11.00 en 17.00 uur) openen de veelal historisch interessante locaties hun deuren voor publiek. Geen kerstmarkt, maar de fraaie panden zijn wel stemmig in kerstsfeer getooid en je mag op die dagen eens rustig rondneuzen. Achter ’t Bakhuus, in de smederij, brandt het smidsvuur en er staat een knutseltafel voor kinderen klaar. Thema van ’t Kerstrondje 2018 is Onthaasten, de tijd nemen om al die mooie adresjes te ontdekken dus. · kerstrondje.nl…

Het eerste Nederlandse lichtschip was de Noord-Hinder nummer 1, gebouwd in 1848. Van de 12 lichtschepen die Nederland rijk was, bleven er in het begin van de jaren 70 nog maar drie over; de nummers 10, 11 en 12 die ingezet werden op de ligplaatsen Noord-Hinder, Texel en de Terschellinger Bank. Deze schepen werden in de jaren 80 geautomatiseerd. Lichtschip nummer 11 ging in oktober 1991 ten onder bij Texel. In de nacht van 30 september op 1 oktober 1991 sloeg het los doordat de ankerketting brak. Het schip strandde uiteindelijk op de Hondsbossche Zeewering en werd nadien gesloopt. Later werden ook lichtschip nummer 10 en 12 binnengehaald. Het gerestaureerde, museale lichtschip Texel nr. 10 is bewaard gebleven en sinds 1996 te bezichtigen op de Oude Rijkswerf Willemsoord in Den…

Het is herfst geworden. In gestrekte draf rijden drie gewapende ruiters door het verlaten Drentse land, het hoofd schuil onder donkere kappen. De weg is slecht en zit vol kuilen en gaten. Onophoudelijk plenst de regen neer; het water spat op onder de paardenhoeven. De stormwind rukt aan de drijfnatte kleding van de ruiters. Soms waait een mantel open en dan wordt heel even de glinstering van maliën zichtbaar. Door de invallende duisternis wordt het zicht op de weg steeds beroerder. Nog even en ze kunnen alleen nog maar stapvoets verder. Plotseling een kreet: ‘Daar!’ Het klooster!’ Wild gebaart de achterste ruiter naar voren. Tussen kale bomen doemen de grauwe contouren op van een flink gebouw. Knarsend op zijn hengsels zwenkt een scheefhangende deur open. Op een ommuurde binnenplaats stappen…

De Machtige is gevloerd. Floor Wibaut, geroemd zakenman, politicus en een van de grondleggers van de sociale woningbouw in Nederland ligt met z’n volle manslengte op de werkvloer aan de Oslo-weg. Straks zal zijn indrukwekkende gestalte een nieuwe sokkel sieren: een waar erepodium in hartje Amsterdam, opgetrokken van bronzen “stenen”. Alles bij elkaar een object van een slordige 1000 kilo, schat Ieme Boomsma (65). Zijn Ateliers MTW (voorheen Museum-technische Werken) kreeg de eervolle opdracht van de gemeente Amsterdam. Met zo’n missie op zak gaan ze hier, in nauwe samenspraak met kunstenaar Hans van Houwelingen die de sokkel ontwierp, ook echt all the way. Dat betekent – simpel gezegd – het kraanverhuurbedrijf inschakelen, Wibaut uit de hoofdstad halen, in Groningen een bronzen sokkel maken en het geheel – want beeld en…

1 ONSMAKELIJK BLOEDKORAAL De smakelijk uitziende bessen van de inheemse Gelderse roos blijven vrij lang als bloedkoralen aan de struik hangen, omdat de vogels ze niet lekker vinden! Voor ons zijn ze ook niet te eten. Dus gewoon laten hangen en genieten van de glimmende trossen. 2 STOELTJES VOOR EEN PAD Vaak komen er in onze eigen paradijsjes ook allerlei paddenstoelen voor. Het is leuk om eens op een andere manier naar je tuin te kijken en te zoeken naar deze stoeltjes voor een pad. Ze zijn zo mooi! 3 FEESTJE MET WAR- ME POMPOENTJES Zelfs erg laat in het najaar maken de herfstchrysanten er nog een feestje van. Een zichzelf bewezen en overvloedig bloeiende variëteit uit 1920 van kweker Karl Foerster is Dendranthema ‘Herbstbrokat’ die na al die jaren…

Vanaf de oude weg tussen Gasselte en Gieten is het bord duidelijk zichtbaar en een onverhard laantje brengt je bij de ingang van een bijzondere collectietuin. Wat direct opvalt is een enorme zwerfkei waarin een aantal Chinese karakters uitgebeiteld is. De betekenis daarvan zag ik al op internet: Degedachte heeft zich gemanifesteerd. Na vele tuinen en arboreta voor anderen ontworpen te hebben, vormde zich een beeld in het hoofd van ontwerper Wiecher Huisman (64) hoe zijn eigen ideale tuin eruit moest zien. Die gedachte heeft hij in 2007 werkelijkheid laten worden. In het Drentse dorp Gasselte realiseerde Wiecher op een halve hectare zijn eigen droom-tuin, waar hij nog dagelijks aan schaaft. De gedachte manifesteerde zich en hoe! Indrukwekkende voorraad Wiecher Huisman komt breed lachend uit zijn atelier annex ontvangstruimte. ‘Ja,…

KRUISWOORDRAADSEL Hoofdprijs Mevrouw Afke de Jong mag haar laarzen aantrekken! Zij wint een dagje wadlopen op Terschelling voor acht personen. Deze prijs wordt aangeboden door Rederij Doeksen en Puur Terschelling. Extra prijs Lide Janssen gaat heerlijk smullen van een 3-gangen diner in toprestaurant Waters of the World. Eet smakelijk! MAIL&WIN De drie prachtige boeken Mijn Balkontuin zijn gewonnen door Berna Schouten, Douwtsje Lawerman en Douwien Hofstra. Wij wensen ze veel leesplezier.…

Antwoord Kees: Frans vond deze jonge honingzwammen op het hout aan de onderkant van zijn vochtige keukenvloer. In oude geschriften wordt de honingzwam al de moordenaar van het bos genoemd. Elke boom verstikkend en daarna veranderend in houtpulp. Omdat gezaagd hout meestal bewerkt is worden honing-zwammen zelden in huis gezien. Helaas verschijnen de paddenstoelen pas nadat de zwam zijn verwoestende werk gedaan heeft en zal er bij Frans weinig meer tegen te doen zijn dan aangetaste houten vloerdelen geheel vervangen. Heb jij ook een vraag aan Kees? Stuur ‘m op naar redactie@noorderland.nl en wie weet vind jij het antwoord in het volgende nummer terug!…

Ze worden stookhut of vuurhok genoemd, ovenhuis, bakhuis of stookkot. In Drenthe spreekt men van stookhok. Zoveel boeren, zoveel soorten én maten: van pothokkie met alleen plek voor de kookpot tot complete behuizing. Veel grotere stookhokken werden ’s zomers dan ook als woonvertrek gebruikt. Als in mei de koeien naar de wei waren gebracht, kregen achter- en voorhuis van de boerderij een fikse schoonmaakbeurt en dan verhuisde het gezin een hele poos richting stookhok. Daar voltrok het huiselijk leven zich, alleen slapen gebeurde in de boerderij. Het stookhok was de rest van ‘t jaar trouwens domein van de boerin, de boer kwam er alleen voor koffie en het warme middageten. Behalve als overdekte stookplaats deed het ook dienst als washok, er werd etenswaar geweckt en het gezin waste zich er…

'ZO GAAN KIPPEN MEESTAL' En toen was er nog maar één. Drieka. Dat was zielig. Hartverscheurend stond ze aan de ren te kukelen hoezeer ze nummer voorlaatst, Salmonella, miste. Als ik naar buiten kwam nog een tandje bijzetten. Het heengaan van Salmonella was natuurlijk niet geheel onverwacht. Die vertoonde de laatste tijd wel vaker kuren. Soms ook gewoon aanstellerij. Dat ze op apegapen lag met de pootjes wijdbeens en vreemde geluiden maken, dat ik toen al met de handbijl aankwam ‘om iemand uit zijn lijden te verlossen’ en dat ze toen prompt overeind kwam en rond ging rennen. Ik verzin dit niet, de buurvrouw was er bij. Maar nu was ze echt dood; pal onder haar vaste plek op stok, pootjes keurig naast elkaar omhoog. Zo gaan kippen meestal. Zo…

1 SMELTVUUR Zo zonde, om al die half opgebrande kaarsen weg te gooien. Gelukkig weet deze handige tuinfakkel daar wel raad mee. Gooi de oude stompjes bij het vuur en ze worden omgesmolten tot nieuw brandmateriaal. • €139 // smeltvuur.nl 2 SFEERLICHT Of je nou thuis, onderweg of op vakantie bent: je hoeft niet meer bang te zijn in het donker. Deze gaslantaarn reist namelijk gezellig met je mee. Ook brandt-ie lekker lang: de lantaarn gaat zo’n zes uur mee. • Vanaf €59 // cosi-fires.nl 3 VLAMMENSPEL Deze houten vuurtafel is een echte eyecatcher in de tuin. Het spectaculaire vlammenspel zorgt er bovendien voor dat je er urenlang naar blijft staren. • €979 // tuin-online.nl 4 DEZE PLAAT WEET WEL RAAD Geen BBQ? Met deze vuurplaat kun je ook barbecueën…

De Reestlandhoeve is het jaar rond op maandag, donderdag en zaterdag geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Bezoekers kunnen dan op eigen gelegenheid het Wijnwandelpad lopen, een leuk en leerzaam ommetje dwars door de wijngaard, waar grote infoborden in diverse talen het bijzondere verhaal van John en Wilma Huisman vertellen. Elke zaterdag verzorgt John om 13.30 uur een rondleiding met (wel even vooraf opgeven) naar wens een proeverij van wijnen en hapjes. Op afspraak zijn ook complete arrangementen mogelijk. Lijkt ‘t je wel wat, wijnboer worden? Lease eerst een paar ranken. Met een wijnstokkenleasecertificaat van De Reestlandhoeve ben je voor één, twee of drie jaar de trotse bezitter van tien wijnstokken (goed voor een eigen oogst van 12 flessen wijn) of een veelvoud daarvan. Aspirant-wijnboeren die actief willen meehelpen zijn…

NOORDERMARKT SPELREGELS Ook adverteren in Noordermarkt? Een advertentie kost €100 voor een tekstblok (max. 300 tekens inclusief spaties) en een foto. Het genoemde bedrag is exclusief BTW. De foto mag digitaal worden aangeleverd, minimaal 300 dpi (een foto van in ieder geval 1 MB of groter). Noorderland behoudt het recht advertenties en/of foto’s te weigeren. OPGAVE Advertenties voor het decembernummer van Noorderland (verschijnt 23 november) kunnen tot 22 oktober 2018 worden aangeleverd via email: j.poppen@noorderland.nl. Vermeld de gewenste rubriek, de naam en de contactgegevens. Nog niet bestaande rubrieken kunnen in overleg worden toegevoegd. Bel voor meer informatie Jacques Poppen op telefoonnummer: 050 - 549 98 98. Noorderland is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de advertenties. Zetfouten voorbehouden. KUNST & EXPOSITIES BEELDENTUIN EN GALERIE BIJ DE POL ‘Expositie Beeldschoon’ met…

Zelf een herfstborder van bomen en heesters samenstellen? Dit zijn de adviezen van Wiecher: ‘Plant geen contrasterende kleuren naast elkaar, maar laat de kleuren harmonieus matchen. Dan versterken ze elkaar in plaats van dat ze om individuele aandacht schreeuwen. Houd rekening met het tijdstip van verkleuren; de een is nu eenmaal vroeger dan de andere. Combineer met winter-groene planten, herfstbloeiers zoals herfstanemonen en planten en/of struiken met kleurrijke vruchten of bessen. Bijkomend voordeel: tot laat in het jaar kun je genieten van vogels en insecten. Optimale biodiversiteit!’…