Inhoudsopgave van Editie 5 - 2018 - Noorderland

Rond de kerstvakantie beginnen onze kinderen (13 en 16 jaar) al met vragen: wáár gaan we deze zomer naar toe op vakantie? En dan komen de meest exotische bestemmingen voorbij: Mauritius, Malediven, Curaçao, Bali. Verre, vreemde streken die hun fantasie prikkelen. Meestal beslissen we last-minute, dus vorige week vertelde ik ze dat we een wereldreis gaan maken deze zomer. Ze waren helemaal door het dolle heen. ‘Écht mam? Wow’ en ‘super cool zeg, dat heeft nog niemand uit de klas gedaan!’ Na hun eerste opgewonden kreten volgt vraag twee: ‘Waar gaan we beginnen?’ ‘New York, Barcelona, Bangkok…?’ ‘Bedum,’ zeg ik stellig. ‘Bedum, waar ligt dat dan? Dat is toch gewoon in Nederland?’ ‘Inderdaad, we beginnen bij de toren van Pisa in Bedum en zo gaan we alle wereldplekken in het…

Stond je wieg in Harlingen? Dan ben je een ouwe seun. Een eretitel voor echte “zonen” van de havenstad, zoals de bekende schrijver en dichter Simon Vestdijk. Zijn geboortehuis staat aan de Voorstraat. Tegenwoordig is er ook een jonge seun. Zo heet de zonnepont die dagelijks in juli, augustus en september (als de blauwe vlag wappert) tussen de Willemskade en de Sassteiger pendelt. Zo’n 40 schippers bemannen de pont bij toerbeurt. Op de Jonge Seun is het even lekker afkoelen op het water op een warme zomerdag, bovendien kun je de Harlinger Walvis, één van de 11 Friese fonteinen, van dichtbij bewonderen. De overtocht kost 1 euro. Niet geboren maar wel woonachtig in Harlingen? Dan ben je een tobbedanser, zoals weerman Piet oant moarn Paulusma. De Franekers gebruikten ‘m vroeger…

Harlingen wil uitgroeien tot haven voor de luxe rivieren zeecruisevaart. Om die reden moet het gloednieuwe Cruiseport Harlingen dé ontvangstpoort worden van internationale cruiseschepen in Friesland. De Nieuwe Willemshaven in Harlingen is tot 8,5 meter diepte gebaggerd en kreeg een drijvende steiger van 180 meter lang. Hierdoor kunnen Rijnschepen en andere, drijvende vakantiepaleizen voortaan met gemak in Harlingen aanleggen. In juni maakte de Star Breeze z’n debuut, met aan boord 200 Amerikaanse passagiers.…

We ontmoeten elkaar op een mooie dag in mei in de tuin van zijn nostalgische, rietgedekte boerderij in Eelde. Wie verre reizen doet, kan veel verhalen, zei een Duits dichter al in de 18de eeuw. Dat klopt, de verhalen komen vanzelf. Arnold Pilon (71) is een geweldige verteller. Over zijn wereldreizen naar verre oorden, maar ook over zijn leven hier, tussen alle fijne mensen die hem omringen. De hoogzwangere Dagrún frá Friðarstöðum, een IJslands hondje, scharrelt onrustig om ons heen. ‘Nesteldrang,’ zegt Arnold. ‘We zitten in een geboortegolf. Morgen is ze uitgerekend, en dan verwachten we ook een veulen.’ Arnolds vrouw Louwke Mandema (67) is biologe en fokt IJslandse paarden, schapen en IJslandse honden (Fridarstadir). Ze heeft in de loop der jaren een steeds grotere veestapel om zich heen verzameld.…

MAAK JE EIGEN UNIEKE T-SHIRT OF INTERIEURITEM TIPS VOOR HET WERKEN MET DIKKE BLEEK Werk in een goed geventileerde ruimte of liever nog: buiten. Draag voor de zekerheid een veiligheidsbril en keukenhandschoenen. Maak altijd een proefje op de stof of de binnenkant van het kledingstuk dat je kiest om te bewerken. Iedere blauwe stof reageert weer anders op het bleekmiddel. Soms worden de motieven eerder roze dan wit, of zelfs bruin, wat overigens ook mooi kan zijn. In eerste instantie lijkt er soms niets te gebeuren, maar heb geduld. Laat het werk even liggen. Terwijl de stof droogt wordt het motief steeds lichter. Af en toe zal het bleekmiddel door de stof heen ook de ondergrond waarop gewerkt wordt kunnen bleken. Leg om dit te voorkomen bijvoorbeeld een stuk karton…

'JE WILT GEEN HAREN IN HET DOUCHEPUTJE' ‘Het is mijn smaak niet, maar het is in elk geval schoon.’ Aan het woord is een zuinig kijkende vrouw, die haar ogen kritisch de kost geeft in een uitbundig gedecoreerd kamertje – denk hysterisch oranje-roze vintage behang, een opgewekt gebloemd dekbedovertrek en snuisterijen die zelfs in míjn jeugd al een tijdje uit de mode waren. Er past net een krap tweepersoonsbed in, een enorme spiegel moet de suggestie van meer ruimte wekken. Het raam op schouderhoogte biedt uitzicht over eindeloos ver reikende, kale winterakkers. Al pratend laat ze goedkeurend haar vinger over de smalle vensterbank gaan. Haar wederhelft keurt het sanitair. ‘Hmm, de douche is een beetje krap. En zelf zou ik die leidingen hebben weggewerkt achter een koofje.’ Intussen heeft vrouwlief…

‘SULTAN REAGEERDE OVERAL OP EN SCHROK VAN ELK GELUID’ Vervoer is stressvol voor wilde dieren: via een heftruck gaan ze het ruim van een passagiersvliegtuig in. Het helpt als ze de transportkist kennen en als die hun eigen geur heeft. Om Sultan en Sayeeda op de vlucht naar Schiphol voor te bereiden, reisde dierverzorger Juno van Zon naar de tijdelijke opvang in Jordanië om ze zogeheten crate training te geven. ‘Dat doen we met een klikkertje, net als bij hondentraining. En ze krijgen een stukje vlees als ze het goed doen.’ Maar tijgers laten zich niet zomaar verleiden. ‘Een transportkist is klein en donker. En dan moet je ook nog de deur achter ze dicht laten vallen. Allemaal in heel kleine stapjes, want als je te snel gaat en het…

1 NU BREEKT M’N KLOMP Met deze frisgroene Natulive klompen zet je ‘s zomers heerlijk de bloemetjes buiten. Of je ze nu gebruikt in de tuin of ermee flaneert over de camping, van pas komen ze zeker. • €21,95 // klompenshop.nl 2 RAINBOWLING Het zonnetje schijnt en de vogeltjes fluiten: tijd om lekker te genieten van de buitenlucht. En hoe kan dat beter dan met een felgekleurde regenboog-bowlingset? • €27,99 // hapespeelgoed.nl 3 KUSJES IN DE BUS Een brief vanaf de camping, een mooie kaart vanuit dat prachtige kasteel of een ansicht vanaf het strand: dat zijn van die fijne berichten die rechtstreeks je plakboek ingaan. • €2,75 // artrevisited.com 4 GEEN TUIN, GEEN PROBLEEM Een vijver op het balkon, dat gaat helaas écht niet lukken! Of… toch wel? Deze…

Op wereldreis voor niks. Nou ja, een paar grijpstuivers én een beetje fantasie, veel meer heb je niet nodig op ontdekkingstocht door Noord-Nederland. We hebben alles in huis om trots op te zijn. Heilzame bronnen, hangende huizen, magische stenen… en meer. Topbestemmingen waarvoor je de grens niet over hoeft. Deze mondiale uitstapjes dichtbij huis hebben veel gemeen met hun beroemde evenknie uit de grote wereldatlas. Misschien minder duizelingwekkend dan het origineel, maar absoluut een bezoek waard. HET WAS DIT ONGEREPTE LANDSCHAP DAT VINCENT INSPIREERDE 1  Van Gogh’s vredige Drenthe Het Franse dorp Auvers-sur-Oise afficheert zich graag als hotspot waar wereldberoemde kunstenaars verbleven. Vincent van Gogh was er een van. Maar wíj hebben Nieuw-Amsterdam, met een authentiek logement waar de meesterschilder zelf twee maanden lang woonde en werkte. Binnen kijken mag.…

FOTOMOMENT Gisteravond fotografeerde ik de zonsondergang op het Balloërveld in Drenthe. Ik kreeg van iemand de tip om de foto naar jullie te sturen, dat vond ik een leuk idee. Aline Sikkema EEN ONVERWACHTE GAST Tijdens ons ontbijt ontdekten wij plotseling deze eekhoorn die ook net in het zonnetje aan een nootje zat te knabbelen. Han de Kruyf, Havelte ZWEMVIJVER In het Beschut & Geborgen nummer van Noorderland stond een artikel over de aanleg van een zwemvijver van Ed en José Rogaar. Wij ontvingen onlangs deze foto nog, waarop het stel zit te genieten van het eindresultaat. DOOR HET NOORDERLAND Met mijn camera in de hand loop ik door het Noorderland. Langzaam, onthaastend, diep in- en uitademend. O wat is het hier toch fijn! Wie zegt dat ik in het…

In Harlingen begint de vakantie! Het is de vertrek- en aankomsthaven van de veerboten naar Terschelling en Vlieland. Rederij Doeksen onderhoudt de veerdienst, met ms Friesland en ms Vlieland als vlaggenschepen uit de vloot; die koersen met zo’n 14 mijl per uur naar de eilanden. Tijdens de overtocht (anderhalf tot twee uur) kun je een hapje eten en drinken en genieten van de Waddenzee op het zonnedek. Aan boord van één van de sneldienstboten ben je in drie kwartier aan de overkant. Je vindt de veerbootterminal aan de Waddenpromenade, op 5 minuten lopen van het treinstation Harlingen Haven. Parkeren kan op loopafstand (er rijden ook pendelbussen). rederij-doeksen.nl…

1 PICKNICKPROBLEMEN Een picknick is heerlijk, maar ’t is niet zo fijn als je eten onder het gras of zand zit. Met deze gezellige picknicktas hoef je je daarover geen zorgen meer te maken. En hij ziet er nog ’ns leuk uit ook! • €14,99 // hm.com 2 HANDEN THUIS Daar sta je dan, in een overvolle metro of trein, in een poging zo veel mogelijk te zien in je vakantie. Een anti-diefstal rugzak is daarbij wel zo handig: dit exemplaar is gelukkig goed bestand tegen zakkenrollers. Zo kun je met een gerust hart vakantie vieren! • €76,99 // gadgethouse.nl 3 ZEN MET ZEEP Ook op reis mag je jezelf best eens lekker verwennen. Deze Olive & Argan reisset helpt je daarbij, en je krijgt er zelfs een handig opbergetui…

Van het schilderij Road to Bhutan van fijnschilder Henk Helmantel zijn 80 giclées gemaakt. Gesigneerd en met een verklaring van echtheid. Hiervan zijn er 20 gereserveerd voor Noorderlandlezers. Bij elke giclée doet Arnold Pilon een pakketje van 5 cd’s en dvd’s, waaronder de film over de reis naar Bhutan. Het hele pakket kost €100 en wordt na betaling zonder bijkomende kosten verzonden. Kijk voor deze speciale aanbieding op arnoldpilon.nl Gebruik de code “Noorderland”. De aanbieding is geldig tot 1 september, zolang de voorraad strekt.…

Daarnaast geeft Winja verschillende cursussen in het atelier. Je kunt terecht voor de eendaagse en meerdaagse cursus interieurstyling. Met zo’n cursus krijg je eerst theorie over kleur en ruimte in het interieur. Zo leer je anders kijken en daarna kun je de nieuwe kennis toepassen op een zelfgekozen ruimte. ‘Met een maquette van die ruimte vol met eigen ideeën ga je aan het eind van de dag naar huis,’ vertelt Winja. Een andere cursus is cyanotypes-blauwdrukken maken. De werkruimte is een inspirerende omgeving waar veel materiaal beschikbaar is en waar je met een kleine groep heerlijk aan de slag kunt. • Voor meer informatie over de producten en cursussen: delytseoosterhaven.nl markita.nl bij het zoekicoontje Yn Twelle invoeren. • M.M.V. LoodZ88 Uitwellingerga…

MET KIDS HANDEN BINNENBOORD, TROSSEN LOS! Oudeschild mag je niet missen. Op dit maritieme stekje, thuisbasis van de vloot kotters, krijg je vanzelf zin in vis. Wij zeggen: straks eten (adresjes vind je hier in overvloed), nu inschepen! Een tochtje (2 uur) met de TX10 of TX20 is een belevenis voor het hele gezin. Varen, vissen én live-entertainment tegelijk. De vissersschuit gaat op jacht naar de Hollandse garnaal en gooit midden op de Waddenzee de netten uit. De vangst wordt aan boord bereid en verdeeld. Iedereen krijgt een portie mee, kun je lekker zelf pellen op je vakantieadres. In de kombuis staan koffie, chocomel en ’n Juttertje klaar en als je wilt mag je een kijkje nemen in de stuurhut. Behalve avontuurlijk en leerzaam is de trip bij vlagen ook…

De weilanden zijn vers gemaaid, de rechte weg telt enkele statige boerderijen. In een daarvan is Felida Big Cat Centre gevestigd, een opvang voor – de naam zegt het al – grote katachtigen. Zodra de automotor afslaat, overvalt de rust je. Zonnestralen. Getsjilp van huismussen in de heggen en struiken. In het gangetje binnen is het koel en ruikt het “hooiig”. En dan dringt het weer tot je door: hierachter op het erf zitten geen koeien of schapen, maar wilde dieren. Wat moeten tijgers en leeuwen op het Friese platteland? Lichamelijk en geestelijk zo goed mogelijk herstellen. Felida is onderdeel van internationale dierenhulporganisatie Vier Voeters (Vier Pfoten/Four Paws, hoofdkantoor in Wenen). Vier jaar geleden nam deze organisatie het noodlijdende Pantera in Nijeberkoop over. Een deel van de toen nog 26…

Vier Voeters heeft een ANBIkeurmerk en is dus een erkend goed doel. Je kunt een losse donatie doen of een dier (of een duo, zoals Sultan en Sayeeda) adopteren. ‘Het geld wordt besteed aan medische zorg en voeding,’ vertelt manager Simone Schuls, ‘en aan veiligheid en onderhoud van de verblijven.’ Sultan en Sayeeda hebben momenteel 32 adoptanten. ‘Die houden we op de hoogte over hoe het gaat met de dieren,’ zegt Simone. Liever iets praktisch schenken? Dat kan ook. Zo heeft Felida zich al mogen verheugen over een grasmaaier en een kruiwagen. Ook verrijking voor de dieren is welkom, van touw tot kartonnen dozen (zie actuele verlanglijst op de site felidabigcats.nl).…

1 TUINIEREN OP EEN HOGER PLAN Mijn balkontuin is een inspirerend boek voor iedereen die van het balkon een klein groen paradijs wil maken. Stella Faber geeft, per seizoen, interessante tuinweetjes, recepten, tips (o.a. voor mooie boeketten) en persoonlijke adviezen uit eigen ervaring. Dit afgewisseld met sfeervolle fragmenten uit haar tuindagboek. Een uitgebreide plantenlijst maakt het zeer compleet. (€19,95 // KNNV Uitgeverij) MAIL EN WIN: Noorderland mag drie keer dit boek weggeven. Stuur een email met de tekst “Mijn balkontuin” naar redactie@noorderland.nl, of schrijf een (brief)kaart naar Noorderland, Postbus 5070, 9700 GB Groningen. 2 VAN GOUD NAAR ZILVER EN ROOD Leg de plastic zak met de gekochte vijvervissen altijd geruime tijd in de vijver totdat de temperatuur van het water in de zak hetzelfde is als in de vijver. Koop…

KRUISWOORDRAADSEL Hoofdprijs Maar liefst 10 inzendingen mochten we blij maken met een jaar gratis Noorderland. Dit zijn de winnaars: T. Aalders-Giezen, Martha de Jong, J.J. Posthumus, P.H. Ipema, F. Maas, Bertus en Tiny Uninge, G. Stegeman, Deborah van Elmpt, H. Krabben, W. Weenink. Extra prijs Gré Jonker, W. Westerdijk-Jorritsma en J. Leistra-Kuperus kijken binnenkort hun ogen uit. Zij ontvangen 4 vrijkaarten voor de Orchideeën Hoeve in Luttelgeest. MAIL&WIN De drie prachtige boeken Heer der planten zijn gewonnen door: G. Kamminga-Schuilenberg, J. De Leeuw en Ina Boelens-Wessel.…

We staan met de rug naar het land en met de kop naar de zee. Het is een gevleugelde uitspraak van Harlingers die zich opvallend vaak meer wereldburger dan Fries voelen. Dat zit diep. De vroegere “voorstad” van Londen heeft een mondiaal karakter, men spreekt er nauwelijks Fries en de bevolking staat te boek als behoorlijk eigenzinnig; een reden dat Harlingen zelfstandig gebleven is in de vloed aan gemeentelijke herindelingen. Die strijdbare volksaard laat zich eenvoudig verklaren. Deze beroemde loot aan de “Elfsteden” beschikt al bijna acht eeuwen over stadsrechten. De internationale handel over zee bracht Harlingen van oudsher al in contact met de grote buitenwereld en bij vlagen ook enorme rijkdom. Echo van een stad aan zee Het Werelderfgoed Waddenzee ligt hier aan je voeten en dat voel je.…

In het eerste weekend van augustus is Harlingen even dé belangrijkste havenstad van de globe, als trotse finishplaats van het evenement The Tall Ships Races 2018. Circa 80 van ’s werelds grootste traditionele tall ships varen na hun race vanuit het Noorse Stavanger op 3 augustus de haven binnen en zijn daar tot en met 6 augustus te bewonderen. Bijzonder is dat de internationale bemanning van de majestueuze schepen grotendeels bestaat uit trainees van 15 tot 25 jaar; the Tall Ships Races die sinds 1956 jaarlijks worden gehouden zijn opgezet om jongeren kennis te laten maken met het leven op zee en het zeilavontuur. In dit weekend mag je aan boord van de zeilschepen kijken, er vinden publieksvaartochten plaats en ook op de kades valt van alles te beleven zoals…

Mijn benzine-dealer kan mij geen groter plezier doen dan met een spaaractie voor modelauto’s. Ik ga daar niet stiekem over doen. In mijn geval – een beschaafde Engelse automobiel – levert één tankbeurt precies genoeg stempeltjes op voor een volle spaarkaart en dus voor één modelauto uit de serie TopCars. Tegen bijbetaling. Een pracht van een campagne. ‘Gôh,’ zegt mijn vrouw, die toevallig bij zo’n evenement aanwezig is, ‘krijg je die gratis?’ ‘Tegen bijbetaling, dat zeg ik net tegen de lezers.’ ‘Begrijp ik het goed dat we helemaal naar dit verlaten, winderige industrieterrein afreizen om zogenaamd voordelig te tanken, om vervolgens het uitgespaarde bedrag meteen weer uit te geven aan een overbodig autootje waar de vensterbank mee vol staat?!’ Op de bedoelde vensterbank, achter mijn vaste computer (kom daar nog…

Sinds een paar jaar zijn Regina en Winja bezig met deze manier van werken onder de naam Yn Twelle. Deze naam verwijst naar het dorpje Uitwellingerga, in het Fries Twellingea. ‘We maken onze producten in Twellingea, kort gezegd Yn Twelle. En een well staat ook voor een bron en iets goeds, iets positiefs,’ legt Winja uit. Regina Hun creaties zijn te koop en worden ook ter plekke getoond en gebruikt in de appartementen die aan het water liggen en verhuurd worden. Niet alles wordt nieuw gemaakt, ook oude spullen kunnen een tweede leven krijgen door de toevoeging van nieuwe materialen en motieven. Zo heeft de lounge-set uiteraard de Winja functie om heerlijk te kunnen zitten, maar de set is ook in een oogwenk om te toveren tot een slaapbank. ‘We…

EN… ACTIE! STOEIEN MET DE ELEMENTEN ZE VERTELLEN ALLEMAAL ZO HUN EIGEN VERHAAL, DIE VONDSTEN Blokarten, kitebuggyen, strandzeilen én… vliegeren! Niet teveel denken, vooral doen. Stoeien met de elementen, zo zien Thijs van den Berg en z’n team graag dat gasten bezig zijn. Thijs’ Vliegerparadijs – het hoofdkwartier vind je aan het einde van de Badweg, nabij paal 4 – is er voor losse starters, groepen, families en bedrijven. In de vliegershop huur of koop je een vlieger, werk je onder begeleiding aan je vaardigheden of volg je een workshop voor een getrainde luchtvlucht. Ook leuk: zelf je vlieger bouwen! Geschikt voor kinderen en volwassenen. Als je ontwerp klaar is kun je dat, als het niet al te hard waait, meteen “voor de deur” testen. Samen met Thijs kun je…

Tijgers “frutten” naar elkaar en naar hun verzorgers: een geluid dat het midden houdt tussen hinniken en sputteren. ‘Dat ga je zeker horen,’ kondigde manager Simone Schuls al aan. En ja, hoor, bij Rhadja, Caruso, Sayeeda en Sultan was het raak. Een goed teken, want het is sociaal gedrag, legt verzorger Juno van Zon uit. ‘Het is een soort “hallo”.’ Ander typisch gedrag is flemen: geuren opvangen via de tong en een speciaal orgaan. ‘Wij hebben hier heel veel parfumflesjes staan,’ zegt Juno. Die luchtjes spuiten de verzorgers bijvoorbeeld op een paal in het verblijf. Moeten we dan denken aan speciale antilope-geur? ‘Nee hoor, ook gewoon Versace. Dat vinden ze helemaal geweldig.’…

De Lerwick-hondjes van aardewerk worden ook wel schoorsteenmantelhondjes genoemd. Zeemannen kochten ze in Lerwick, de hoofdstad van de Shetlandeilanden. Volgens de overlevering verkochten prostituées uit de havensteden deze hondjes aan de vissers. De zeemannen hadden dan een goede reden om bij haar langs te gaan. Zo verhulden de vrouwen waar ze de mannen werkelijk mee van dienst waren. De hondjes werden ook wel gebruikt om te seinen. Als ze naar binnen keken, was de mevrouw bezet, waren ze naar buiten gericht, dan was ze vrij voor bezoek.…

'DRENTHE BEHOORT NU EENMAAL TOE AAN DE FIETS' Natuurbeleving vraagt soms om een aangepast tempo. Om het tempo van de natuur zelf: kuierend. Zeker op een middag met een missie. We willen het groentje vinden. De zeldzame, goed gecamoufleerde vlinder – groen op groen – zou nu moeten rondfladderen. Met de zojuist aangeschafte vlindergids in de rugzak stappen we richting het Dwingelderveld, op een weg die we moeten delen met een eindeloze stroom fietsers. ‘Het lijkt hier de Kalverstraat wel,’ grapt mijn vriend nog. Op de driesprong bij het natuurgebied vergaat het lachen ons. Als wandelaar heb je vanaf dit punt steeds twee keuzes: het fietspad of het ruiterpad. Asfalt of zand. Rinkelende fietsbellen of een stoffige martelgang. De Haarlemmer vriend met wie we op pad zijn, begrijpt niets van…