Inhoudsopgave van Editie 3 - 2017 - Noorderland

De lente verrast, verwondert en verleidt ons telkens opnieuw Het zal ergens halverwege februari zijn geweest, dat ik het weer rook: voorjaar. Er hing nog niks aantoonbaar in de lucht, toch kwam het al uit de grond. Aards verlangen waarin de belofte van iets moois, iets groots besloten lag. ’t Is net of dat moment zich elk jaar eerder aandient, al is de wens natuurlijk de vader van de gedachte. Want dan weet je: het gaat beginnen. De eerste krokussen laten hun kopjes zien en de kieviten een staaltje luchtacrobatiek. Dronken van lentegeluk buitelen ze boven de akkers, en ja hoor, daar gaat de eerste citroenvlinder van dit seizoen. Ineens stap ik zelf ook weer spontaan op de fiets, voor een boodschap in het dorp, neurie zomaar wat voor me…

Van een afstandje bekeek Maatje haar moeder die de was deed op de veranda. Een wandelend geraamte dat met haar laatste krachten driftig de luiers van haar kleine broertje schrobde. Het water in het teiltje kleurde grauw en hoe hard haar moeder ook boende, de doeken bleven smoezelig. Zeep was al jaren niet meer te koop en ook brandstof om water te koken was er niet. Stilletjes huilde haar moeder. Maatje wist wel waarom: het enige wat in de keukenkastjes lag waren een paar half verrotte aardappelen; dat ze haar kinderen niets beters kon bieden, kon Corrie Verzijde nauwelijks verdragen. Ze zag haar jongste zoon, Keesje, steeds verder wegzakken – per week viel hij een pond af – en was de wanhoop nabij. Diep van binnen wist ze dat er…

MAAIKES TAART We mogen gerust zeggen dat Maaike Moekes hobby inmiddels een piepklein beetje uit de hand gelopen is. Dit wordt duidelijk wanneer we toetreden tot haar bakdomein, oftewel: het “bakhok”, zoals de 26-jarige Maaike en haar verloofde de omgebouwde bijkeuken – inclusief inmiddels drie koelkasten, voorraadkasten, oven en groot aanrecht – noemen. ‘Eigenlijk past het allemaal niet meer. De bijkeuken wordt veel te klein.’ Het begon allemaal zo’n vijf jaar geleden, na het afronden van de opleiding pedagogiek. ‘In die tijd bakte ik wel eens koekjes en taarten voor vrienden en familie,’ vertelt Maaike. ‘Gewoon voor de leuk, lekker bezig in de keuken.’ Ze struinde het internet af naar ideeën, bekeek instructiefilmpjes op You-Tube en leerde de kneepjes van het vak. Al snel bleek dat ze er méér van…

1 L-O-V-E Het geheime ingrediënt in de keuken is toch wel vitamine L: Liefde! Roer er maar flink wat van door het beslag, wedden dat iedereen ervan zal smullen? • €7,90 // ricebyrice.com 2 DEEL MAAR UIT! Het kan bijna niet, maar al die heerlijke baksels uit de oven lijken toch nog lekkerder op zo'n vrolijk gekleurde schaal? Zet 'm op tafel en pakken maar! • €44,95 // pipstudio.com 3 NAAST HET BORD Natuurlijk zijn het schatten, die grote knoeikonten van kinderen aan tafel. Met deze placemat is dat geknoei geen probleem, doekje erover en ’t is weer schoon. • €15,95 // grasonderjevoeten.nl 4 PERFECTE VERSIERING Een kloddertje glazuur hier, een toefje slagroom daar. Een taart of cupcake is pas echt af met een mooie versiering. Draai aan de dop…

AANTAL GEBOORTES OP TERSCHELLING & VLIELAND 30 Op Terschelling werden in 2016 geen kinderen geboren, dat wil zeggen, op het eiland zelf. Wel kreeg het eiland er 30 baby’s bij die aan de wal geboren zijn. 8 Op Vlieland werden in 2016 acht kinderen geboren. Daarvan zijn er twee op Vlieland ter wereld gekomen en zes in het ziekenhuis aan de wal. (Bron: Gemeente Terschelling en Gemeente Vlieland.) Geen thuisbevallingen meer op Terschelling Sinds 2011 kunnen vrouwen op Terschelling niet meer thuis bevallen. Minister Edith Schippers van Volksgezondheid kondigde aan maatregelen te nemen om het hoge babysterftecijfer in Nederland omlaag te brengen. Zwangere vrouwen moeten in geval van nood binnen drie kwartier bij een ziekenhuis kunnen zijn. Naar aanleiding van die discussie besloten de huisartsen op Terschelling om geen bevallingen…

NOORDERMARKT SPELREGELS Ook adverteren in Noordermarkt? Een advertentie kost €100 voor een tekstblok (max. 300 tekens inclusief spaties) en een foto. Het genoemde bedrag is exclusief BTW. De foto mag digitaal worden aangeleverd, minimaal 300 dpi (een foto van in ieder geval 1 MB of groter). Noorderland behoudt het recht advertenties en/of foto’s te weigeren. OPGAVE Advertenties voor het mei/juni-nummer van Noorderland (verschijnt 19 mei) kunnen tot 13 maart worden aangeleverd via e-mail: redactie@noorderland.nl. Vermeld de gewenste rubriek, de naam en de contactgegevens. Nog niet bestaande rubrieken kunnen in overleg worden toegevoegd. Bel voor meer informatie 050 - 544 58 45. Noorderland is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de advertenties. Zetfouten voorbehouden. KUNST & EXPOSITIES "EXPOSITIE BEELDSCHOON" in Art & Wellness Hotel Huis ten Wolde, De Bult (bij Steenwijk).…

'EN TOEN VOELDE IK IETS WAT MOEST LIJKEN OP DIE SAMENZWERING' De ferme aanloop, de vlaag van angst dat de zware bal uit je vingers glipt, en dan, op goed geluk, loslaten. In het spelletje “raad het geluid” zou je het meteen herkennen: de heldere, holle klap van omvallende kegels. In januari is mijn oma 90 geworden, en dat vierden we in het Oldambt op een bowlingbaan. Voor de achterkleinkinderen eindigde het in tranen. De baan had geen hekken aan de zijkant, en de goot ontwijken bleek voor de jongsten onmogelijk. De drie gaatjes in de bal, waar je je vingers in steekt, geven je toch al een verraderlijk gevoel van controle. Bowlen als kennismaking met het lot: je blijft ervan overtuigd dat je het zelf in de hand hebt,…

BENODIGDHEDEN Terracotta bloempot Twee verschillende kleuren groen/blauwe verf Restje bruine verf en water Kwast, oude tandenborstel en keukenpapier Hooi, stro, kokosvezel, curly mos (naturel), tillandsia-mos, toefje groen mos Lijmpistool en lijmpatroon of spuitlijm Schaar Houten eitjes en veertjes STAP 1 Verf het potje dekkend groen/ blauw en laat drogen. STAP 2 Breng hier en daar een veeg verf aan in een bijpassende kleur groen/blauw, veeg daarna uit met keukenpapier. STAP 3 Verdun de bruine verf met water. Doop de tandenborstel hierin en spetter bruine verfspetters op de bloempot. Laat drogen. STAP 4 Verf de eitjes met groen/blauwe verf en laat drogen. Bespetter deze ook met verdunde bruine verf. Laat drogen. STAP 5 Vorm met kokosvezel de basis van een vogelnestje. STAP 6 Voeg beetje bij beetje hooi, stro en mos…

KRUISWOORDRAADSEL Hoofdprijs Mevrouw Halsema ligt er tegenwoordig lekker warmpjes bij. Zij heeft een dekbed van 90% Poolse witte ganzendons t.w.v. €519 gewonnen van Geertsema Slaapcomfort uit Winsum. Extra prijs Binnenkort laat Eeke Marees zich heerlijk verwennen bij Hotel Restaurant Bitter en Zoet in Veenhuizen. Zij won het ontspanningsarrangement t.w.v. €180. MAIL & WIN De olijven, stukjes kaas en worst kunnen in huis gehaald worden bij familie Doedens uit Hardenberg. Zij wonnen de serveerplank t.w.v. €33,60 van Cookandco.nl.…

FAVORIET VAN REDACTEUR LINDA Het is eindelijk lente, maar stiekem kan ik niet wachten op de zomer. Gelukkig kan ik de zomer al wel een beetje in huis halen met deze tropische lamp, zo kom ik de tijd wel door! 1 STRALEND ALS DE ZON Robuuste fabriekslampen waren vroeger misschien puur functioneel, nu hangen we graag zo’n opvallende lamp in de woonkamer. • €169,95 // vanmooitotmaf.nl 2 ZOALS HET KLOKJE THUIS TIKT Moet ik de deur al uit? Wordt de nieuwste Noorderland wel op tijd bezorgd? Tijd (en op tijd zijn) vinden we erg belangrijk en met deze bijzondere klok aan de muur houd je de wegtikkende wijzers goed in de gaten! • Vanaf €239 // wonenmetlef.nl Behangen moeilijk? Een goede voorbereiding is het halve werk! Zorg voor een egale…

‘Wij waren zoo gelukkig met onze kleintjes, zoo dankbaar, dat alles goed ging en we de ouders opgewekte brieven konden schrijven over de vooruitgang en de kleine heldendaden van hun baby. Bladzijden vol over een doorgekomen tandje, een paar zelf gepakte en zelf in de mond gestopte stukjes brood; over de kunst van handjes klappen en héélemaal alléén rechtop te gaan zitten; over al die kleine levensverrichtingen, die zoo belangrijk zijn voor vaders en moeders.’ Gedurende het halfjaar dat de kindjes in het Babyhuis verbleven werd er flink gecorrespondeerd. De brieven van de ouders, vol schrijffouten en hanenpoten, legden de verschrikkingen van de oorlog bloot en omvatten de fundamenteelste angst van een ouder: de vrees je kind te verliezen. ‘Uit ieder flinterdun snippertje oorlogspapier bleek het schrijnende gemis,’ schrijft Liefke…

Neem de vlambloem (Phlox) die vroeger veel werd toegepast in de tuin. Die krijgt bijna het predicaat “ouderwets”, maar tegenwoordig komt ie weer helemaal vernieuwd en verkwikt terug. Niet in de laatste plaats komt dat door de inspanningen van kweker Coen Jansen, die deze planten naar een hoger niveau heeft getild. Vroeger hadden floxen vaak een schimmelaantasting (meeldauw) waardoor het blad langzamerhand viltig grijs werd en afviel. De nieuwe selecties zijn veel minder bevattelijk voor die schimmel. Jansen is ook gaan selecteren op andere kleuren en kleinere bloemen. De nieuwe generatie planten past veel beter in de huidige tuincultuur. Ze combineren mooi met o.a. siergrassen, kattenkruid, rode melde en de bergamotplant (Monarda); deze laatste plant heeft ook een mooie comeback gemaakt met nieuwe cultivars. Survival of the fittest Misschien heb…

'ALLEEN GEWAPEND MET EEN BEZEM WAAGDE IK MIJ NOG ACHTER HET HEK' Vroeger, toen ik in een Amsterdamse flat woonde, wist ik het zeker: als ik later “groot en rijk” was, wilde ik buiten wonen met een moestuin en veel dieren. Een aantal jaar later - we woonden inmiddels in Drenthe - maakte ik op een ochtend mijn dagelijkse ronde door de tuin. Ik liep keurend langs de uitbottende fruitbomen, inspecteerde de bloemenborders die zich als bij toverslag hadden getransformeerd in knalgroene uitbundigheid, maakte een korte stop bij de bijenkasten, snoof de zachte uienlucht van het daslook op en liep terug naar de kas, waar de eerste radijzen, sla en andijvie veelbelovend opschoten. En plotseling realiseerde ik me dat ik rondliep in mijn droom. Een raar idee. En ook helemaal…

1 HET JONGE GRUT IN BRONS Deze jonge bronzen grutto is gemaakt door kunstenares Fiona Zondervan. Beesten-kinderen zijn altijd aandoenlijk om te zien en Fiona is een expert in het maken van dit jonge grut. Kijk maar eens op fionazondervan.nl/galerij/voorjaarsbeeldjes. Er is vast een mooi plekje voor zo’n beeldje te vinden in de tuin, op het terras of balkon. 2 EEN BEETJE EXTRA VERWENNERIJ Deze zwarte schoonheid is de Perzische keizerskroon; een ver familielid van dat vochtminnende heemplantje uit Cyprus, Iran, Turkije of Syrië. Maar dit mysterieuze bolgewas houdt juist niet van natte voeten. Het is zelfs aan te raden om de platte bol op haar zij te planten zodat er geen water op blijft staan, want dan zou ze kunnen gaan rotten. Je kunt haar extra verwennen met een…

…

BENODIGDHEDEN 1 ballon Gipsverband Schaar Schaaltje water Hoge vaas en twee knijpers Muurvuller en plamuurmes Viooltjes en potgrond Plaatmos, takken, veertjes, kwarteleitjes Schaal STAP 1 Blaas een ballon op en knoop hem stevig dicht. Verzwaar de knoop met bijv. knijpers (dat voorkomt straks dat de ballon gaat kantelen) en plaats de ballon op een hoge vaas. Dek het werkblad af met oude kranten. STAP 2 Knip het gipsverband in stukken (ca. 5 cm breed, ca. 15 tot 30 cm lang). Dompel het stuk gipsverband onder in water. STAP 3 Plak het gipsverband op de ballon, wrijf het glad met je vinger. Plaats de volgende strook hier haaks overheen. Na 3 tot 4 langere stroken kun je verder gaan met kortere stroken. Bedek zo de bovenste helft van een ballon. Laat…

Antwoord Aaldrik: Hoeveel water een boom nodig heeft, hangt erg af van de tijd van het jaar. Of er blad aan de bomen zit bijvoorbeeld en hoe warm of koud het is. Grofweg verbruiken loofbomen tussen de 70-150 liter water per dag. Slechts 2% van dat water wordt gebruikt voor de fotosynthese, het proces waarbij koolstofdioxide uit de atmosfeer wordt omgezet in zuurstof en suikers. De overige 98% van het water verdampt via de huidmondjes in de bladeren. Het water wordt uit de bodem opgenomen via kleine haartjes aan de wortels, maar ook schimmels die in de bodem samenwerken met de boomwortels zijn belangrijk bij het opnemen van water. Hoe het water vervolgens naar de bladeren wordt getransporteerd, is buitengewoon fascinerend. Door de transpiratie van water via de bladeren ontstaat…

Noordelijk Groningen. Kale kleigronden waar de oostenwind op gure dagen ongenadig koud kan zijn. Strak belijnde wegen die steeds leiden naar een messcherpe horizon. In de verte de donkere contouren van een sinister lappenmens, bedoeld om vogels af te schrikken. Een biddende sperwer, wankelend op de wind. Een tractor met een sliert meeuwen daarachteraan, als een visserskotter op het boerenland. Achter de dijk het vermoeden van zee en zilt. En dan, te midden van die uitgestrekte leegte een mysterieus eeuwenoud bosje: de Wytsemakooi in Uithuizermeeden. Al 350 jaar vormt deze eendenkooi een vast baken in het landschap. Nooit meegegaan in de ruilverkaveling en daardoor altijd bewaard gebleven. HEL EN VERDOEMENIS De ruigste jongens van het dorp haalden in de wijde omtrek wilde fratsen uit, maar één plek in de hen…

'DAN VRÁÁG JE TOCH OM STRESSKIPPEN?' Onze Lieve Heer heeft vreemde kostgangers en hoewel ik mezelf daarbij geenszins kan uitsluiten, zou ik het nu graag even over de kippen van buurman twee huizen verderop willen hebben. Die hebben het niet makkelijk. Er is daar altijd wat. Het spijt me dat ik het moet zeggen. Terwijl mijn bejaarde hoenders van een rustige oude dag genieten in de riante kippenzorgvilla achter in mijn tuin en toch nog elke week één eitje produceren met z’n drieën, is er in het prefab hok verderop eigenlijk altijd trammelant. Ik kon de kip dan ook wel begrijpen die het een tijdje geleden voor gezien hield en besloot bij ons te komen wonen. Dat was natuurlijk geen houdbare situatie, je wilt de Raad voor de Kippenbescherming niet…

Ieder voor zich en een dak voor ons allen Wat was het leven vroeger overzichtelijk; in mei legden alle vogeltjes een ei en wat er verder in de natuur gebeurde zagen we niet. Tegenwoordig weten we dat blauwe reigers in het Groningse Sterrenbos moeten oppassen dat hun winterse eieren niet veranderen in een bevroren omelet, kruipen er steeds vroeger Friese ringslangen uit broed-hopen in de Rottige Meente en verdwijnen in april bakken vol wilgenstuifmeel onder het Drentse zand voor hongerige bijenbaby’s. OVERTIJD Hoog in de kerktoren van het Friese Kollum is een speciale “kliniek” gevestigd voor vrouwtjesvleermuizen die al maanden overtijd zijn. De zorg is er minimaal; ieder voor zich en een dak voor ons allen. Bezorgde vaders zijn niet welkom, na de daad konden ze gaan. Toch is er…

Hij hangt er al zolang ik me kan herinneren. Onveranderlijk, op dezelfde plek. Tussen de andere vaasjes, vergeelde foto’s en verfrommelde brieven van mijn oerpakes en beppes. Heel soms kwam ie van zijn plek, als de bus Silvo op tafel kwam en ik met ’t puntje van mijn tong tussen mijn lippen aan het poetsen sloeg. ‘Goed wrijven, even in laten trekken en met een zachte doek uitwrijven,’ zoals mijn moeder altijd zei. Maar de laatste tijd is ie in de vergetelheid geraakt, onaangeroerd, bedekt onder een laagje stof. Mijn moeders’ geboortelepel, gekregen van haar oma die ‘m weer kreeg van háár oma in 1919. ‘’t Is gewoon wachten geblazen tot jouw tijd gekomen is,’ grapt mijn moeder, terwijl we de inscriptie op de achterkant proberen te ontrafelen. ‘Dan krijgt…

Vijftig veteranen, mannen en vrouwen, de jongste eind twintig, de oudste ver in de tachtig. In dienst van de krijgsmacht brachten ze offers voor hun vaderland: ze kampen met lichamelijk letsel of geestelijk leed. Voormalig Officier Infanterie en beroepsfotograaf Johan Bergsma (60) uit ’t vestingstadje Steenwijk gaf die 50 een erepodium in zijn duimendikke boek (2,5 kilo zwaar) dat kortweg RESPECT! heet. Want dat verdienen ze, vindt ie. Ook de ondertitel is veelzeggend: Vallen en weer opstaan. Het draait om veerkracht in de aangrijpende, persoonlijke verhalen van deze veteranen. Een boek over pijn. Toch is ’t is niet het verdriet dat bijblijft. ‘Het zijn juist verhalen met een hoog feelgood-gehalte,’ stelt Johan Bergsma. ‘Over hoop, liefde en moed. Over kameraadschap. Vol positiviteit. Dankzij hun enorme doorzettingsvermogen zijn ze een voorbeeld…

BENODIGDHEDEN Twee fotolijstjes (zonder glas) Twee verschillende kleuren groen/blauwe verf Restje bruine verf en water Kwast, oude tandenborstel en keukenpapier Schuurpapier Stevig karton (passend in fotolijstje) Gedessineerd papier, schaar en (boekbinders)lijm Stempels en inkt Lijmpistool en lijmpatroon Kwarteleitjes en/of nep nestje met eitjes en veertje STAP 1 Verf de fotolijstjes dekkend groen/blauw en laat drogen. STAP 2 Breng hier en daar een veeg verf aan in een bijpassende kleur, veeg uit met keukenpapier. STAP 3 Schuur de verf plaatselijk licht door voor een verouderd effect. STAP 4 Verdun de bruine verf met water. Doop de tandenborstel hierin en spetter bruine verfspetters op de lijst. Laat drogen. STAP 5 Knip het karton op maat van de lijst. STAP 6 Beplak het met gedessineerd papier. STAP 7 Breng stempels aan verdeeld over…

Hoofdredacteur Rodi Nijp-van Reeken Redactie Elise de Jong Eindredactie Jolanda de Kruyf Vormgeving Jelske Banga en Robert Souhuwat Redactiesecretariaat Elise de Jong, redactie@noorderland.nl Online Roos Hagenauw, redactie@noorderland.nl Medewerkers Kees Boele, Mat Heffels, Henk Jongebloed, Max de Krijger, Jolanda de Kruyf, Ankie Lok, Marloes de Moor, Karlijn Noordhof, Charlotte Pennink, Tessa Schoon, Gert Tabak, Tjeerd Visser, Anita Weerman, Cora Westerink Met dank aan Tonia Ausema, Johan Bergsma, Regien Bosman, Dijkstra's Groenvoorzieningen, Groninger Archieven, Anne van Hijum, Auke Kramer, Maaike Moeke, Johann Presscher, Hans van Putten, Cees Verzijde, Wandelvereniging Dos Dwingeloo, Ron Westendorp Coverfoto Tjeerd Visser Marketing Harriet Walther, harriet.walther@pijpermedia.nl Adverteren Tel. 050 – 544 58 45, sales@noorderland.nl Uitgever Anton Pijper Drukkerij Pijper Druk BV Redactieadres: Stettinweg 15, 9723 HD Groningen, Postbus 5070, 9700 GB Groningen Telefoon: 050 - 544 58 45…

1 VOETVEEG Hij is geel, geinig én gewapend. Dus pas op, niet met vieze moddervoeten naar binnen! Eerst even afvegen aan de borstels op deze egel en de vloer blijft blinkend schoon. • €27,90 // teitloos.nl 2 MET DE ZON OP JE BOL De lente is hét perfecte moment om de tuintafel te dekken met frisse porseleinen bordjes en te genieten van een lekkere lentelunch. • €21,54 // maisonsdumonde.nl 3 ROZE RENDIER Het rendier van de kerstman had een rode neus om op te vallen, maar deze roze rakker valt zeker weten nog meer op! Ook tijdens de lentedagen leuk voor aan de muur. • €39,95 // living.nl 4 OERWOUD Woest wuivende takken en krakende boomstammen…met een beetje fantasie én wat papier transformeer je de kleine kamerplanten tot een groot…