Inhoudsopgave van Editie 9 - 2025 - National Geographic

IN SAMENWERKING MET SLAAP IS MÉÉR DAN EEN DAGELIJKS RITUEEL, het is de basis van je gezondheid en welzijn. Steeds meer mensen kiezen daarom voor een matras van natuurlijke materialen. Voor het optimale slaapcomfort, maar óók voor onze planeet. Het nieuwe Kårlsson Excellence-matras, exclusief verkrijgbaar bij Beter Bed, is ontworpen om rust te bieden in een druk bestaan. Dit premium matras is geïnspireerd op de Scandinavische natuur en wordt gemaakt met de allerbeste materialen, waaronder Moreganic®-natuurlatex. Deze grondstof wordt duurzaam geteeld in bossen waar rubberbomen groeien tussen andere planten en gewassen. Zo blijft de bodem gezond en neemt de biodiversiteit toe. Bovendien ontvangen de boeren een eerlijke beloning. Daarnaast past deze natuurlatex zich perfect aan jouw lichaam aan en geeft het met zeven comfortzones precies de juiste ondersteuning. Dankzij de…

PLUS: Hoe cannabis in snoepjes en vapes is beland, waarom namaakwiet échte risico’s heeft, wat turbowiet doet met het puberbrein en hoe wietolie sommige kinderen met epilepsie kan helpen.…

SIERRA CALLAHAM WAS 23 toen ze voor het eerst een maand lang last kreeg van buikpijn, misselijkheid en excessief braken. Ze had geen idee waar het vandaan kwam en schreef het maar toe aan stress: het ging niet lekker op haar werk en ze had gedoe met haar familie. Ze sleepte zich door de dagen heen met pillen tegen angst en misselijkheid, en als ze’s avonds niet kotsend boven de wc hing, rookte ze een beetje wiet, zoals ze gewend was. Want ze wilde dolgraag haar ‘lijf even wat minder voelen’. Callaham woont in de staat Washington, waar wiet sinds 2012 legaal is, en ze gebruikte het al jaren elke avond om beter te slapen. Voordat ze voor het eerst buikklachten kreeg, eind 2020, inhaleerde ze geconcentreerde cannabisolie met een…

WAT HEB JE AAN het scheenbeen van een leeuw? Heel veel, als je een Neanderthaler bent. Deze mensachtigen uit de oertijd bewerkten het tot een multifunctioneel stuk gereedschap. Een vondst in de Belgische grot Scladina laat zien hoe zij zo’n 130.000 jaar geleden het scheenbeen van een holenleeuw omvormden tot meerdere werktuigen – als een soort prehistorisch Zwitsers zakmes. Dat de Scladina-grot een archeologische goudmijn is, is al langer duidelijk. Holenleeuwen leefden tijdens de laatste ijstijd in Europa en Azië, waar ze hun leefgebied vaak deelden met Neanderthalers. Zo ook in Nederland en België. Uit eerder onderzoek bleek dat onze voorouders de dieren bejaagden en vilden, maar wat ze verder met de resten deden? Dat was minder duidelijk. Uit een recente studie blijkt nu dat het gevonden stuk scheenbeen doelbewust…

Halverwege een gesprek over de hedendaagse astrofysica en ruimtewetenschap, zegt Joseph Silk iets waar ik even een paar keer van moet knipperen. Totdat ik besef dat hij geen grap maakt. Silk (82) is een zwaargewicht in de kosmologie. Hij was al astrofysicus vóór de Apollo-maanlandingen en deed baanbrekende ontdekkingen over het ontstaan van het universum en donkere materie. Niet het type dat neigt naar overdrijving. Silk vertelt over een van zijn grootste professionele interesses: het onderschatte potentieel van onze eigen maan. Over een paar decennia, zegt hij, zijn we in staat een telescoop op het maanoppervlak te plaatsen die zo krachtig is dat we zelfs een planeet in het Trappist-1-stelsel – zo’n veertig lichtjaar verderop – net zo gedetailleerd kunnen fotograferen als nu Mars. Hij droomt hardop: ‘Dan kunnen we…

BINNEN DE SPIERWITTE laboratoriummuren in de gigantische cannabisfabriek van het Californische bedrijf Raw Garden hangt een onmiskenbare wietlucht, terwijl er geen plant of bloemtop te zien is. Onder het toeziend oog van techneuten in labjas worden reusachtige flessen amberkleurige, naar cannabis ruikende olie geraffineerd in rammelende machines zo groot als een kleerkast. In een aangrenzende ruimte staan, naast een rij droogovens, stalen tafels vol bakken, schalen en potten met brouwsels op basis van diezelfde olie. Ze variëren van dikke, stroperige vloeistoffen tot crèmige pasta’s die doen denken aan pindakaas. In een paar schalen zitten goudkleurige, glasachtige scherven, en er is zelfs een substantie die is gekristalliseerd als versuikerde honing. Die variatie weerspiegelt de verscheidenheid aan manieren waarop de Amerikaanse consument tegenwoordig wiet tot zich neemt: het aloude blowen heeft goeddeels…

Cannabisgebruik onder kinderen hoeft niet per se zorgelijk te zijn – namelijk als het als medicijn wordt ingezet. Zo blijkt uit onderzoek en ervaringen dat medicinale CBD-olie bij kinderen met epilepsie de frequentie en intensiteit van aanvallen kan verminderen. Hoopgevend nieuws, want bij een derde van de kinderen met epilepsie werken reguliere medicijnen onvoldoende, zegt kinderneuroloog Floor Jansen van het Hersencentrum, Universitair Medisch Centrum (UMC) Utrecht. Bij een epileptische aanval is de balans tussen ‘aanjagers’ en ‘remmers’ in het brein verstoord, legt Jansen uit. ‘Je moet het zien als kortsluiting in de hersenen. Dat heeft enorme impact op de kinderen en hun omgeving, ook tussen aanvallen door.’ CBD (cannabidiol) wordt gewonnen uit cannabis en verwerkt tot medicinale olie, soms in combinatie met een kleine hoeveelheid THC. In tegenstelling tot CBD…

MET HAAR FOTO van een bodybuilder met prothese won Marijn Fidder dit jaar bij World Press Photo in de categorie ‘Africa – Singles’. Op reis door Oeganda (p. 32) las ze over Tamale Safalu: na een motorongeluk was hij zijn been verloren, maar hij was vastbesloten te blijven trainen. ‘Ik wist: hem móét ik ontmoeten,’ vertelt ze. Na een lange zoektocht vond ze Safalu op een overvolle compound in Kampala. Om hem visueel te laten opvallen te midden van de chaos, hing ze een felgekleurde doek achter hem terwijl hij trainde. ‘Als we hier geen World Press Photo mee winnen…’ grapte ze tegen haar chauffeur. Fidder wil met haar werk laten zien ‘hoeveel kracht en doorzettingsvermogen er schuilt in mensen die vaak over het hoofd worden gezien’, vertelt ze. ‘Veel mensen…

STEL JE VOOR: JE BENT OP SAFARI in Oost-Afrika, omgeven door vijftig tinten zand. Het landschap is kaal en dor, hier en daar zorgt een boom voor wat beschutting tegen de brandende zon. In de verte doet een groepje girafgazellen zich tegoed aan een waterpoel. Wat klopt hier niet? Het antwoord: dat laatste. Het is vrijwel uitgesloten dat je een girafgazelle (Litocranius walleri, ook wel bekend als gerenoek) ooit zult zien drinken. Weet deze antilope zich dan zo goed te vermommen? Integendeel: het is een tamelijk opvallende verschijning. De gerenoek heeft een slank lijf, een smalle kop met spitse snuit, grote kraalogen, flinke oren en een opvallend lange nek – vandaar de naam. Is de girafgazelle dan zo schuw? Ook al niet, hij treedt geregeld op de voorgrond: om te…

FASE 1 Bouwen met stof Raketlanceringen zijn duur. Om de kosten binnen de perken te houden, moet je gebruikmaken van de meest voorkomende grondstof op de maan: regoliet, oftewel maanstof. FASE 2 Maanenergie opwekken Een permanente basis moet zelfvoorzienend zijn, met elektriciteitsbronnen om voedsel te verbouwen en het welzijn van mensen op de lange termijn te garanderen. FASE 3 Verdienmodel Een maanbasis kan alleen floreren als die zichzelf economisch in stand houdt. Bijvoorbeeld door waardevolle mineralen en elektriciteit te verkopen aan de aarde.…

IN HET ONDERZOEK NAAR pijnbestrijding wordt het de heilige graal genoemd: een medicijn dat even goed helpt als de zwaarste opioïden, maar dan zonder de heftige bijwerkingen. Toen biofysicus en structuurbioloog Kaavya Krishna Kumar naar een nieuwe manier zocht om zo’n middel te ontwikkelen, wist ze dat ze om te beginnen op zoek moest naar een stof die het lichaam een flinke optater geeft. Dus dook ze in de schimmige krochten van het onlineforum Reddit, waar ze las over een verboden straatdrug waar mensen extreem high maar ook ernstig ziek van kunnen worden. ‘Het is buitenaards sterk spul,’ schreef een gebruiker. ‘Een piepklein minibeetje poeder en je bent boem-bats in een euforische roes.’ Het spul in kwestie, Fubinaca, is een synthetische cannabinoïde, een in een laboratorium ontwikkelde stof die op…

ROBERTO ROJO bevond zich in de grot toen er ineens een enorme boorkop met donderend geraas door het gewelf brak. Terwijl Rojo dekking zocht voor de neerstortende stalactieten om hem heen, pakte de bioloog en activistische speleoloog snel zijn telefoon om de vernietiging vast te leggen van deze adembenemende kalkstenen kamer op het schiereiland Yucatán in Zuidoost-Mexico. Kort daarna sloeg een heimachine een roestige stalen pilaar van ruim een meter doorsnede en 25 meter hoog in het zojuist geboorde gat. De holle paal werd volgestort met cement, dat deels overliep in het glasheldere water van de cenote. (Cenotes zijn zinkgaten of grotten in het karstgesteente van Yucatán, die grondwater bevatten.) Het losse cement vermengde zich met afbladderende roest en er verspreidde zich een donkere vlek in de poel. Verderop werd een…

MET MIJN BROEK OP MIJN ENKELS sta ik in een wc-hokje van de Universiteit Antwerpen. Twee reageerbuisjes, één met een rode dop en het ander met een blauwe, staan naast elkaar op de wc-rolhouder. Twee lange wattenstaafjes, nog verpakt in plastic, liggen ernaast. Voor de zekerheid lees ik de instructies nog een keer door: Neem een comfortabele houding aan door bijvoorbeeld met één voet op het deksel van het toilet te steunen. Breng het zachte, witte deel van de swab voorzichtig in je vagina in (zo’n drie tot vijf centimeter diep). Draai de swab drie tot vijf keer rond zodat je voldoende ‘microbiologisch materiaal’ kunt verzamelen. Stop de afgenomen swab meteen in het buisje. Het is geen hogere wiskunde. Tweemaal doorloop ik de stappen zorgvuldig. Enkele minuten later verlaat ik…