Inhoudsopgave van Editie 102 - 2024 - National Geographic

Een muizenleven rekken is voor wetenschappers een makkie. Geef een muis van middelbare leeftijd rapamycine, een middel tegen afstoting na een orgaantransplantatie, en de levensverwachting wordt tot zestig procent hoger. Een bejaarde muis die zogeheten senolytica krijgt, hobbelt nog vrolijk rond als zijn leeftijdsgenoten allang het loodje hebben gelegd. Er zijn wel negentig manieren (van diabetesmedicijnen metformine en acarbose tot een hongerdieet) om een laboratoriummuis tot ver na zijn normale houdbaarheidsdatum fris en fruitig te houden, schat een biotechinvesteerder. De nieuwste truc is om het verouderingsproces te hacken door oude cellen te herprogrammeren naar een jongere versie van zichzelf. ‘Als muis heb je het geluk dat je levensduur op alle mogelijke manieren kan worden verlengd,’ zegt moleculair bioloog Cynthia Kenyon, een pionier die met haar werk van eind vorige eeuw…

Bij Lewis O. Beck werd bijna tien jaar geleden, toen hij 69 was, een milde cognitieve stoornis (MCI) vastgesteld. Tot voor kort is Beck, roepnaam Larry, gewoon blijven werken. Nu gaat hij elke woensdag met drie vrienden golfen. Verder brengt hij graag veel tijd door in het gezelschap van zijn mini-goldendoodle Bailey Irish Creme, een puppy die hij van zijn kinderen heeft gekregen om hem actief en bij de les te houden. Larry’s kortetermijngeheugen laat hem echter steeds vaker in de steek, iets waaraan hij zich in toenemende mate ergert. ‘Ach jeetje,’ zegt zijn vrouw, Mary Theresa Beck, Terri voor vrienden. ‘Afspraken, afspraken… Zijn afspraken ben ík maar gaan bijhouden.’ Sinds 2022 doet Larry mee aan een onderzoek naar een experimentele behandeling voor het beginstadium van de ziekte van Alzheimer.…

In veel gezondheidsprogramma’s staan lichaamsbeweging, goed eten en stressbeheersing centraal. Maar ook een goede nachtrust is vitaal. Zeven tot negen uur de oogjes toe, is het advies van de Amerikaanse National Sleep Foundation, en voor 65-plussers een uur of acht. Bij slapen gaat het ook om de kwaliteit ervan. Goed slapen houdt in dat je binnen een halfuur na het naar bed gaan onder zeil bent, de hele nacht doorslaapt en ’s ochtends uitgerust aan de dag begint. Bij een studie onder duizenden volwassen Amerikanen noemde ruim een derde hun slaapkwaliteit matig tot slecht. Een op de tien heeft chronische slapeloosheid. Hier drie redenen waarom goed slapen zo gezond is. SLAPEN BESCHERMT HET BREIN Tsjechische onderzoekers trokken een heldere conclusie uit tientallen studies naar het verband tussen slaap en gezonde…

Na de dood van mijn vader werd mijn moeder lid van een buurtclub met een zwembad, waar ze een paar keer in de week baantjes ging zwemmen. Ze liep toen tegen de tachtig. Ze sprak er mensen, hoorde wat er nog meer te doen was voor ouderen en ontdekte zo het bestaan van een seniorencentrum, dat achttien jaar later nog steeds haar tweede thuis is. Ze gaat er dansen wanneer er een dj komt. Ze heeft nieuwe vrienden gemaakt, onder wie een stel vrouwen met wie ze elke zaterdag gaat lunchen in een restaurant met overdadige porties en onbeperkt koffie. Ik zeg vaak dat zij een beter sociaal leven heeft dan ik – een grap met een flinke kern van waarheid. Het is in de wetenschap allang bekend dat mensen…

De wetenschappelijke wedloop naar de sleutel tot een lang leven begon in 1993 met de ontdekking dat je het rondwormpje C. elegans twee keer zo lang kon laten leven door slechts één gen te veranderen. Al snel gingen onderzoekers op jacht naar menselijke genen die een rol spelen bij een lang leven in goede gezondheid. Maar hoe meer ze ontdekken, hoe complexer het beeld. Genen blijken maar voor een klein deel – zo’n 25 procent – te bepalen of je zeventig wordt of 85. Veel belangrijker zijn levensstijl, sociaaleconomische positie en omgevingsfactoren zoals luchtvervuiling. Armoede kost je negen tot twaalf jaar van je leven, blijkt uit analyse van de gegevens van ruim zes miljoen mensen – ongeveer evenveel als roken. HET GEHEIM VAN DE ‘SUPERAGERS’ Pas als je de negentig…

Als kind logeerde Valter Longo elke zomerinMolochio, hetgeboortedorp van zijn ouders in Calabrië, een regio in Zuid-Italië met opvallend veel honderdplussers. Tegenwoordig is Longo biochemicus en doet hij onderzoek naar het verband tussen voeding en een lang leven. Hij woont afwisselend in Los Angeles en Milaan, maar komt nog vaak in Molochio, waar hij het mirakel van het levensverlengende eetpatroon probeert te doorgronden. Niet zo verrassend is dat de oude dorpelingen zeggen simpel en sober te eten: groenten, peulvruchten, fruit, olijfolie, pasta en af en toe wat vlees. Maar dat is niet het hele verhaal. ‘In gesprekken met honderdplussers horen we vaak: er zijn tijden geweest dat we helemaal niets te eten hadden,’ vertelt Longo. Misschien was juist dat voedselgebrek wel gezond? Als jonge onderzoeker begon hij te experimenteren met…

OORZAKEN VAN SCHADE Deze vier kenmerken gelden als de belangrijkste manieren waarop cellen beschadigd raken. De andere vijf kunnen ook voordelen hebben, maar deze vier zijn alleen maar ongunstig. Elk van de vier kan een reeks van schadelijke en elkaar versterkende processen in gang zetten. REACTIES OP SCHADE Deze processen zijn heilzaam als ze optreden in reactie op letsel of een tekort aan voedingsstoffen, maar niet wanneer ze door de eerste vier mechanismen worden versneld. Als deze processen sterk of continu worden getriggerd, veroorzaken ze alleen nog maar schade aan het lichaam. VOORTSCHRIJDEND VERVAL De laatste twee kenmerken ontstaan door een optelsom van de schade door de andere zeven. Als cellen zich niet meer vernieuwen en niet meer goed communiceren, kunnen organen en weefsels zich niet meer herstellen. Wetenschappers proberen…

Als er iemand verstand heeft van de wetenschap achter een lang leven, is het Matt Kaeberlein. Hij volgt tienduizenden huishonden om te zien in welke mate erfelijkheid, omgeving en leefgewoonten meespelen bij de leeftijd die ze bereiken. Bij vijfhonderd honden wil hij testen of ze langer leven door rapamycine, een middel dat het immuunsysteem onderdrukt en dat bij muizen een bewezen levensverlengend effect heeft. Onder leiding van Kaeberlein, hoogleraar laboratoriumgeneeskunde en pathologie aan de University of Washington, wordt driftig geëxperimenteerd met het rondwormpje  C. elegans, een ideaal proefdier voor onderzoek naar het vertragen van veroudering. Daarnaast heeft hij een roboticaplatform opgezet, WormBot, waarmee hij de uitkomsten van honderden wormexperimenten verzamelt en de ontdekkingen eruit pikt die de eeuwige jeugd voor de mens een stap dichterbij brengen. Maar nu hij zelf…

Met bijna dertig procent 65-plussers is Japan het land met de oudste bevolking ter wereld (op Monaco na). De mediane leeftijd van 48,7 jaar ligt ver boven het mondiale cijfer, 30,2. Maar nu de bevolkingsgroei overal afneemt, gaan veel landen Japan achterna. SNELLE INHAALSLAG Ook andere landen vergrijzen in hoog tempo, vooral rijke landen in Europa en Oost-Azië. In Zuid-Korea gaat het bijzonder hard: dat land zal Japan qua percentage ouderen in 2046 naar verwachting voorbijstreven. HOE JAPAN ZO OUD GEWORDEN IS Kampioen lang leven Door een gezonde levensstijl en de goede gezondheidszorg worden Japanners gemiddeld bijna twaalf jaar ouder dan het wereldwijd gemiddelde. Levensverwachting bij de geboorte Jaren Relatief weinig borelingen Sinds 1974 ligt het vruchtbaarheidscijfer onder 2,1 – het aantal kinderen per vrouw dat nodig is om de…