Inhoudsopgave van Editie 8 - 2024 - National Geographic

EEN TWEEDUIZEND JAAR OUDE wasserette, een slaapkamer voor slaven en een fresco met een vroege variant van de pizza: het zijn enkele recente ontdekkingen in de oude Romeinse stad Pompeï, die in 79 n.C. tijdens een uitbarsting van de Vesuvius door een ongeveer zes meter hoge aslaag werd bedekt. Geen van die ontdekkingen kwam echter voort uit nieuwe grote opgravingen – die zijn sinds 1999 door de Italiaanse regering opgeschort. Sindsdien zijn de meeste vondsten bijvangst van onderhouds-en herstelwerkzaamheden aan eerdere opgravingen, stelt Steven Ellis. Hij is hoogleraar Romeinse archeologie aan de University of Cincinnati en werkte aan de opgraving van de wijk Porta Stabia in Pompeï. ‘Toen ze de stad uitgroeven, ontstond er aan de randen een soort klif van vulkanisch puin,’ zegt Ellis. Dat leidde tot aardverschuivingen en…

NATIONAL GEOGRAPHIC Deze aanbieding is geldig in Nederland en België t/m 31 augustus 2024. De aanbieding geldt tot wederopzegging en kan na de actietermijn indien gewenst maandelijks worden opgezegd. Zie ook: hearst.nl/leveringsvoorwaarden. KIES UW KORTING VOOR NIEUWE ABONNEES 7X NATIONAL GEOGRAPHIC MAGAZINE 39,99 I.P.V. 51,94 14X NATIONAL GEOGRAPHIC MAGAZINE 69,99 I.P.V. 103,88 BESTE DEAL 28X NATIONAL GEOGRAPHIC MAGAZINE 99,99 I.P.V. 207,76 GA NAAR NATGEOSHOP.NL/MAGAZINE OF BEL GRATIS 088 024 54 14 (NEDERLAND) OF 078 48 01 83 (BELGIË) OF SCAN DE QR-CODE…

JE ZIET HET TERUG in de logaritmische krul van de nautilus, het iriserende effect van het zeeoor, het puntige kroontje van de koninginnehoren. Precisie, schoonheid, kracht. Zeeschelpen zijn een samenspel van vorm en functie dat de menselijke creativiteit tart én stimuleert. Van De geboorte van Venus van Sandro Botticelli tot het ontwerp van Frank Lloyd Wright voor het Guggenheim Museum in New York: schelpen hebben kunstenaars en architecten altijd geïnspireerd. Onze liefde voor schelpen dateert zelfs van vóór het schrift. Archeologen groeven onlangs in Israël de overblijfselen op van een 120.000 jaar oude schelpketting. Deze fascinatie is niet zo vreemd, gezien de mysteries die schelpen in zich bergen. Hoe ontstaan zulke complexe, prachtige structuren? Evolutie door natuurlijke selectie verklaart mogelijk waardoor schelpen zo wijdverbreid raakten onder weekdieren, maar niet hoe…

HET IS ALSOF JE op een andere planeet bent. Een grillige, naargeestige vlakte strekt zich uit zover het oog reikt, omringd door hellingen van zwarte as. Welkom op het Canarische eiland La Palma, waar in de herfst van 2021 de vulkaan Tajogaite in drie maanden tijd meer dan tweehonderd miljoen kubieke meter gesmolten gesteente uitspuugde. Nog steeds is het grootste deel van dit lavaveld alleen toegankelijk voor wetenschappers en milieuambtenaren. Ik ben er in het gezelschap van Octavio Fernández Lorenzo, vicevoorzitter van de federatie van speleologen van de Canarische Eilanden. Samen met onderzoekers van het Instituut voor Geologie en Mijnbouw van Spanje (IGME) is hij verantwoordelijk voor onderzoek en toezicht van de tunnels die de lava in haar kielzog achterliet. In de wetenschappelijke literatuur heten ze lavatunnels; op La Palma…

DE AFGELOPEN JAREN duiken er steeds vaker verontrustende berichten op over de Aziatische hoornaar. Deze grote wesp van gemiddeld twee centimeter lang, te herkennen aan zijn donkere lijf met oranjegele band op zijn achterste, is bezig aan een opmars in de Lage Landen. De invasieve wesp uit Azië zou per ongeluk in Frankrijk terecht zijn gekomen met een lading aardewerk uit China. Vanuit daar heeft hij zich vooral op natuurlijke wijze verspreid naar buurlanden België en Spanje, en verder. Ook reist het insect mogelijk mee met geïmporteerde goederen als fruit, planten en hout. Onder meer bijen, vliegen, vlinders en rupsen vallen ten prooi aan de Aziatische hoornaar. En dat terwijl driekwart van onze voedselgewassen en ruim tachtig procent van de wilde planten in Nederland en België afhankelijk is van bestuiving.…

EEN MAN KLIMT OVER DE RELING van de Pont des Arts in Parijs. De Seine, die onder hem richting het Louvre stroomt, is door recente regenval flink gezwollen en kleurt bruin als chocolademelk. Voorbijgangers blijven staan en kijken vol spanning toe. En dan springt hij. Thomas is lid van een speciale eenheid van de Parijse brandweer die is gestationeerd in La Monnaie, een drijvende brandweerkazerne in hartje Parijs. (Om veiligheidsredenen mag zijn achternaam niet worden vermeld.) Hij drijft een paar tellen in de ijskoude Seine – het water is slechts 3 °C – en wordt dan door zijn team in een voor de oefening klaargelegde reddingsboot gehesen. De Parijse brandweer is onderdeel van het leger, een unieke indeling die voortkomt uit een keizerlijk besluit van Napoleon in 1811. Leden van…

De vroegst bekende vleermuizen, die in het Eoceen op het toneel verschenen, gebruikten waarschijnlijk al echolocatie om in de lucht insecten te kunnen vangen. Hun moderne nazaten, Corynorhinus townsendii (rechts), hebben zich ontwikkeld tot fenomenale jachtvliegers. Dit dier gebruikt zachtere geluiden bij de echolocatie dan andere vleermuizen en haalt meer acrobatische stunts uit. Deze foto’s van een jagend exemplaar zijn in een tent in Arizona gemaakt door fotograaf Mark Thiessen. In nog geen halve seconde weet de vleermuis de mot te lokaliseren (1), met zijn vleugel te vangen (2) en in zijn staartbuidel te stoppen (3). Daarna buigt het dier zijn kop om de mot in volle vlucht te verschalken. Een fotoserie als deze is volstrekt nieuw voor Aaron Corcoran, een onderzoeker van de University of Colorado en National Geographic…

IN DE ZEVENTIENDE EEUW creëerde Galileo zijn thermoscoop, waarmee temperatuurverschillen konden worden waargenomen. Dit was een voorloper van de thermometer, die in de achttiende eeuw werd geperfectioneerd door Fahrenheit en Celsius. Waarschijnlijk vermoedde geen van hen dat temperatuurmeting ooit zou kunnen worden uitgevoerd zonder direct contact met het te meten oppervlak. Thermografische camera’s meten geen warmte, maar temperatuur. Warmte is energie die kan worden overgedragen aan andere lichamen om hun temperatuur te verhogen. Temperatuur hangt samen met een grotere of kleinere trilling van de deeltjes waaruit lichamen bestaan. Het is de gemiddelde bewegingsenergie van atomen of moleculen. Deze wordt door de infraroodsensoren van thermografische camera’s geregistreerd. Alle voorwerpen, hoe koud ze ook lijken, stralen infraroodstralen uit. Een object stopt pas met het uitzenden van infraroodstralen wanneer het absolute nulpunt wordt…

SLECHTS WEINIGEN hebben zo’n fraai uitzicht over Parijs als de waterspuwers op de dakrand van de Notre-Dame. De meeste zagen het levenslicht toen architect Eugène Viollet-le-Duc ze in de negentiende eeuw aan de kathedraal toevoegde. Honderd jaar later richtte National Geographicfotograaf Justin Locke de schijnwerpers op de zogenoemde gargouilles in zijn verhaal ‘Paris, Home Town of the World’. Behalve dat de waterspuwers een functioneel doel dienen – via de bek wordt regenwater afgevoerd –, zijn ze belast met een sacrale taak: het beschermen van het gotische bouwwerk. Van die laatste taak konden ze zich in 2019 niet meer kwijten: de verwoestende brand die een deel van de Notre-Dame in de as legde, bracht ook veel waterspuwers schade toe. Inmiddels zijn de kathedraal en haar stenen beschermheren in oude luister hersteld,…

OP 41 LICHTJAAR AFSTAND cirkelt de planeet 55 Cancri e rond een zonachtige ster. Onderzoekers van onder meer Sterrewacht Leiden en het Nederlands Instituut voor Ruimteonderzoek (SRON) hebben met de James Webb Space Telescope nu een mogelijke atmosfeer gedetecteerd bij 55 Cancri e – ook wel bekend als Janssen, naar de Nederlandse mede-uitvinder van de telescoop. ‘Tot nu toe hebben we buiten ons zonnestelsel alleen nog maar atmosferen op hele grote gasreuzen ontdekt, exoplaneten vergelijkbaar met Saturnus en Jupiter,’ zegt onderzoeker Christiaan van Buchem van de Sterrewacht Leiden. ‘Het is bijzonder dat we zo’n atmosfeer nu waarnemen bij een kleinere rotsachtige planeet.’ Janssen wordt een superaarde genoemd, omdat hij ongeveer twee keer zo groot is als de aarde (en acht keer zo zwaar). Qua samenstelling is de planeet waarschijnlijk vergelijkbaar met…

De Seine is niet de langste en ook niet de imposantste van de vijf grote Franse rivieren. Toch is de rivier historisch en cultureel van groot belang voor het land. In het stroomgebied, dat zich uitstrekt van het heuvelachtige Bourgondië tot Het Kanaal, woont bijna een derde van de Franse bevolking. Nu kan de Seine opnieuw als inspiratiebron dienen, door aan huidige generaties te bewijzen dat een schonere en groenere toekomst mogelijk is. ROSEMARY P. WARDLEY, NGM. BRONNEN: ESA CCI LAND COVER TIME-SERIES V2.0.7; OPENSTREETMAP; INSTITUT NATIONAL DE L’INFORMATION GÉOGRAPHIQUE ET FORESTIÈRE…

Vleermuizen: leer je ze eenmaal kennen, dan raak je aan ze verslingerd. ALS JONGE WETENSCHAPPER hield Sharon Swartz zich bezig met gibbons – totdat vleermuizen op haar pad kwamen. Ze raakte gefascineerd door de fijne skeletstructuur van de vleugels en de bijzondere evolutie tot vliegend zoogdier. Dus brak ze haar primatenstudie af om in Australië vleerhonden van het geslacht Pteropus te gaan onderzoeken. Op een avond, vertelt ze, zag ze op een golfbaan in een buitenwijk hoe de bomen vol vleermuizen hingen. Ineens vloog er een op, en toen nog een paar, tot ze aan de verduisterende hemel met z’n honderden ‘een rivier van vleermuizen’ vormden. De volgende avond ging Swartz, nu hoogleraar biologie aan de Amerikaanse Brown University, met een collega met netten op vleermuizenjacht en hield ze er…

1 IN DE POCKET Drie exemplaren van Epomophorus labiatus, gevangen nabij het dorp Kanabu in Noordwest-Oeganda, hangen in zakken van kaasdoek. Deze vleermuissoort lijkt bestand tegen besmetting met het voor andere zoogdieren dodelijke ebolavirus. Onderzoekers willen weten hoe dat komt. 2 RELAXEN VOOR DE REIS DeeAnn Reeder van de Bucknell University en haar collega’s stoppen de vleermuizen in zakken, die ze vervolgens labelen. De dieren blijven een paar nachten in een kleine gazen kooi voordat ze worden overgebracht naar de Muni University in Arua, een rit van twee uur. 3 LEKKER AANSTERKEN Voor vertrek uit het kamp worden de vleermuizen overgebracht naar grote tenten waar ze kunnen vliegen. Een schaaltje mangosap is vaste prik, zegt Reeder. Onderzoekers willen graag weten hoe ziektekiemen van vleermuizen overspringen op de mens. Om dat…