Inhoudsopgave van Editie 6 - 2024 - National Geographic

‘WEES WIJS MET WATER’, las ik op posters op de lagere school in de jaren zeventig. Sindsdien heeft onze omgang met water alleen maar aan belang gewonnen. Ook dit Magazine staat de laatste jaren geregeld stil bij het thema; zo keken we hoe in drogere delen van België en Nederland gekanaliseerde beken weer hun meanders terugkrijgen om het water – en de biodiversiteit – beter vast te houden (06-2020). Onlangs zagen we hoe in Gouda ingenieurs en bewoners de strijd aanbinden met de combinatie van bodemdaling en de hoge grondwaterstand (04-2023). En binnenkort leest u in een serie interviews welke scenario’s er zijn om ons voor te bereiden op de gevolgen van de stijgende Noordzeespiegel. Elders ter wereld is de nood hoger. Neem Centraal-Azië, waar water uit de Himalaya nog…

DE GOLF VAN MAINE, een grote, vruchtbare baai aan de oostkust van Noord-Amerika, strekt zich uit van Cape Cod (Massachusetts, VS) tot New Brunswick (Canada). Met een oppervlakte van 93.000 vierkante kilometer – ruim drie keer België – beslaat het water de kustlijnen van New Hampshire, Maine en Nova Scotia. De inheemse Amerikanen die hier al ruim twaalfduizend jaar wonen, leerden gaandeweg het natuurlijke ritme van de Golf kennen en duurzaam te leven van het rijke aanbod in deze ‘zee in een zee’. Vanaf de vijftiende eeuw vestigden zich steeds meer Europeanen in het gebied. Zij spraken over een overdaad aan vis, waaronder kabeljauw van wel anderhalve meter lang. Mijns inziens zijn bij het ontstaan van de Golf exact de juiste ingrediënten gebruikt: er monden veel rivieren in uit en…

Fotograaf JULES GERVAIS-COURTELLEMONT Waar PLATEAU VAN GIZA, EGYPTE Wanneer SEPTEMBER 1926 OP HET MOMENT dat deze foto voor het eerst in National Geographic wordt gepubliceerd, rollen er nog T-Fords van de band, bestaat de Afsluitdijk alleen in het hoofd van ingenieurs en is bioloog en presentator David Attenborough net vier maanden oud. Én het is de tijd waarin het medium fotografie een hoge vlucht neemt. Dat is mede te danken aan het autochroom Lumière, een procedé waarmee het eenvoudiger wordt om kleurenfoto’s te ontwikkelen. De Franse fotograaf Jules Gervais-Courtellemont maakt er zijn werk van. Met zijn autochroomfoto’s brengt hij de Eerste Wereldoorlog in beeld. Wanneer de rust in Europa lijkt terug te keren, vertrekt hij naar Egypte om een reportage te maken voor National Geographic. Hij is een van de…

DOE DE STRESSTEST Mensen kunnen op dezelfde gebeurtenissen heel verschillend reageren. Om te meten in welke mate iemand bepaalde situaties als stressvol ervaart, hebben psychologen in 1983 de Perceived Stress Scale (PSS) ontwikkeld. Deze vragenlijst is wereldwijd nog altijd een van de meest gebruikte manieren om stress te meten. Beantwoord onze aangepaste vragenlijst en meet uw eigen stressniveau. 1. VUL DE VRAGENLIJST IN Omcirkel bij elke vraag het cijfer dat van toepassing is. 2. BEREKEN UW STRESSNIVEAU Tel alle omcirkelde cijfers hierboven bij elkaar op en kleur hieronder vanaf links dat aantal rondjes in. Aan het totale aantal ingekleurde rondjes kunt u uw stressniveau aflezen. RUIM EEN HALVE EEUW geleden begon een van de eerste grootschalige langlopende gezondheidsonderzoeken, die een opmerkelijke ontdekking opleverde. Vanaf 1967 werd tien jaar lang de…

Seddiq Salih heeft een gunst te vragen. Het schemert al en we staan in zijn familieboomgaard aan de rand van Suleimaniya, de ‘culturele hoofdstad’ van Iraaks-Koerdistan. Later die avond mag ik op bezoek bij een oudere sjeik die een uitzonderlijk fraaie collectie Koerdische geschriften zou bezitten. Seddiq, een ingetogen man van 65, glimlacht meestal, maar kijkt me nu ernstig aan. ‘Vraag hem dit: ‘Bent u bereid een deel van uw talloze manuscripten over te dragen aan Zheen?’’ Zheen (‘leven’ in het Koerdisch) is de naam van een archief waaraan Seddiq en zijn broer Rafiq al ruim twintig jaar werken. Het bevat boeken, manuscripten, kranten, brieven, dagboeken en andere documenten. De collectie, die reikt van de negentiende eeuw tot het heden, weerspiegelt de turbulente geschiedenis van de Koerden, vaak omschreven als…

ONLANGS WANDELDE IK door mijn oude buurtje in Schiedam. Stukje door de polder, langs de Zuydmolen, om te eindigen bij het meertje waarin ik als kind geregeld een duik nam. Tot mijn grote verbazing lagen er op het kleine ‘strand’ dit keer geen badgasten, maar wel minstens honderd nijlganzen. Een bijzonder gezicht. Maar je denkt beter twee keer na voor je je handdoekje hier neergooit: het gras ligt bezaaid met ganzenpoep en de kans op blauwalg in het water is door de uitwerpselen flink verhoogd. Dit is echter niet de enige plek waar deze Egyptische gans zich in grote aantallen laat zien. In Nederland en België is het dier wijdverspreid. De nijlgans werd al in de zeventiende eeuw in Engeland geïntroduceerd als siervogel in parken, en algauw won hij ook…

Terwijl hij een kameel een stevige knuffel geeft, ligt het bootje van de familie van de elfjarige Aybergen Orazmagambetov er op de achtergrond verloren bij. De bewoners van het dorp Akespe in Kazachstan leefden ooit van visserij uit het Aralmeer, maar vandaag de dag zijn kamelen hun voornaamste inkomstenbron. Het grote meer is uiteengevallen in drie kleinere, en op de drooggevallen delen van de bodem fokken de dorpelingen hun dieren. Zandstormen dwingen de onverzettelijke kamelenhoeders echter om steeds verder weg van de oevers te gaan wonen. Het Aralmeer was rond 1960 het op drie na grootste meer ter wereld, bijna zo groot als Nederland en België samen. Duizenden jaren werd het door de Syr Darja en de Amoe Darja gevoed met water uit de Himalaya. De rivieren voorzien Centraal-Azië niet…