Inhoudsopgave van Editie 12 - 2023 - National Geographic

DE SNOEPJES DIE U EET, de thee die u drinkt, de crème die u gebruikt: de kans is groot dat hierin wilde planten zijn verwerkt. Dat komt de gebruiker ervan misschien ten goede, maar het tegenovergestelde geldt voor zowel de natuur als de mensen die deze producten maken. In een recent verschenen VN-rapport uiten experts hun zorgen over het grootschalige gebruik van onder meer paranoot, olibanumhars, Canadese geelwortel, Arabische gom en zoethout in consumentenproducten. ‘Extracten van wilde planten staan weliswaar vermeld in de ingrediëntenlijst van een product, maar meestal pas ergens in het midden, waardoor ze minder opvallen,’ stelt Caitlin Schindler, hoofdauteur van het rapport. ‘En zelfs al zijn sommige consumenten zich bewust van het gebruik van wilde planten, informatie over de winning en verwerking ervan geven producenten zelden.’ Veel…

OP EEN ARCHIPEL ZO’N HONDERD KILOMETER uit de kust van West-Sumatra wonen de semi-nomadische jager-verzamelaars van het Mentawai-volk. Ze leven van de taro’s en kokosnoten die ze verbouwen, en in hun traditionele gemeenschapshuizen hebben ze zelden toegang tot internet, radio of televisie. En toch: als een antropoloog van de University of California de Mentawai een Amerikaans dansnummer laat horen, begrijpen ze meteen dat het liedje op beweging aanstuurt. Niet omdat ze het eerder hebben gehoord, maar omdat iets in de akoestische samenstelling van de muziek ze dat vertelt. De Mentawai zijn niet de enigen met deze vaardigheid, blijkt uit onderzoek dat afgelopen september werd gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences. ‘We hebben ruim vijfduizend mensen uit 48 verschillende landen gevraagd om te raden waar…

JESÚS BERMÚDEZ heeft een hechte band met het Alhambra. Hij is geboren in het heuvelfort in de Spaanse stad Granada en opgegroeid binnen de muren van het paleis. Toen zijn vader midden vorige eeuw directeur werd van het Alhambramuseum, kreeg het gezin een dienstwoning in het monumentale complex. Op dat ‘toneel’, zoals hij het noemt, speelden zijn kinderjaren zich af. De geschiedenis en legenden die hem met de paplepel werden ingegoten, legden de kiem voor een levenslange liefde. Nu is Bermúdez al bijna veertig jaar huisarcheoloog en conservator van het Alhambra, dat wordt beschouwd als de bouwkundige kroon op bijna acht eeuwen islamitische heerschappij op het Iberisch Schiereiland. Hoewel hij hier rondloopt alsof hij thuis is, heeft hij nog altijd de verwonderde blik van iemand die alles voor het eerst…

ZUL JE ALTIJD ZIEN: toer je met een auto door Zuid-Afrika, geeft het ding er de brui aan. En hoewel de huur-Honda met hulp van een vriendelijke plaatselijke bewoner en een setje startkabels mechanisch snel weer tot leven kwam, was mijn vertrouwen in de wagen total loss. Dat had vooral te maken met de volgende stop: Kruger National Park, Nasionale Krugerwildtuin in het Afrikaans, waar je met eigen vervoer doorheen kunt cruisen. Neemt u van mij aan dat autopech het laatste is waarop je zit te wachten in een wildpark dat de voltallige big five tot zijn bewoners mag rekenen. Jaren voordat ik kon autorijden, was National Geographicfotograaf Chris Johns in hetzelfde iconische park – vermoedelijk met betrouwbaarder vervoer –, voor een verhaal over wildreservaten. Johns moest zijn ogen goed…

De neontetra (Paracheirodon innesi), een kleine zoetwatervis uit Zuid-Amerika en tevens een geliefde aquariumsoort, blijkt een eigenschap te bezitten die veel mensen niet hebben: netjes je beurt afwachten. In een recent onderzoek, waarvan de uitkomsten werden gepubliceerd in Scientific Reports, leidden onderzoekers scholen neontetra’s door een nauwe doorgang in een aquarium. Daarbij ontdekten ze dat de vissen zich zonder problemen door de vernauwing wisten te manoeuvreren door een nette rij te vormen. De ‘beleefde’ diertjes van zo’n drie centimeter lang botsten geen enkele keer op elkaar. Dit vermogen om opstoppingen te voorkomen, was tot voor kort alleen bij mieren waargenomen. De onderzoekers vermoeden dat neontetra’s dit gedrag hebben ontwikkeld om zich tussen rotsen door te kunnen bewegen in hun natuurlijke leefomgeving. Volgens de auteurs van de studie kunnen we hier…

OP VOLLE SNELHEID JAAGT CLYDE MORRY DE KUDDE OP. Hij knijpt de gashendel helemaal in, een fijn gordijn van opspattende sneeuw in zijn kielzog achterlatend. Ik volg, maar hij is te snel. Op mijn sneeuwscooter race ik achter hem aan over de bevroren ondergrond. Maar Morry is gewoon beter. En gretiger. In gedachten kan hij het smakelijke vlees al proeven en voelt hij hoe het warme kariboebloed zijn handen opwarmt. Morry draagt eigenlijk nooit handschoenen, ook al vriest het, zoals nu, bijna vier graden. De gevoelstemperatuur ligt zelfs nog een stuk lager door de koude aprilwind die door de bergpas waait. ‘Handschoenen maken me alleen maar langzamer,’ zegt hij later. Alles aan Morry is snel. Hij is snel boos, snel op het basketbalveld en snel met een vilmes. Elegant kun…

Degenkrabben zijn echte overlevers: al 450 miljoen jaar bevolken ze de zeebodem, waarbij ze vijf massa-extincties wisten te doorstaan. Nu worden populaties bedreigd door overbevissing en vernietiging van hun paaigebieden. Hun bloed wordt gebruikt voor de ontwikkeling van vaccins. Voor de kust van het Filipijnse eilandje Pangatalan maakte de Franse fotograaf en bioloog Laurent Ballesta dit haast buitenaardse beeld van Tachypleus tridentatus die op de bodem naar voedsel zoekt, omringd door een groepje gouden makrelen. Pangatalan is verklaard tot beschermd gebied, en de soort, waarvan de populatie de afgelopen zestig jaar meer dan gehalveerd was, staat nu symbool voor de veerkracht van het ecosysteem. Onlangs werd Ballesta met zijn foto, die deel uitmaakt van een reportage die verscheen in nummer 08-2022 van National Geographic, bekroond tot Wildlife Photographer of the…