Inhoudsopgave van Editie 7 - 2023 - National Geographic

PITTIGE REIS IJslands vulkanische landschappen trekken steeds meer mensen. Anders is dat voor de hooglanden. Die zijn alleen ‘s zomers toegankelijk, en vierwielaandrijving is nodig op de onverharde wegen en om de stromen smeltwater te trotseren. Eenmaal in de bergen kun je de Laugavegur-route dwars door kleurrijke ryolietformaties bewandelen (55 km), ijstunnels onder de Langjökullgletsjer nemen en baden in het thermale water van Hveravellir. PERFECTE PLAATJE Fotograaf Matthew Borowick hangt uit een vliegtuigje boven de groengouden piek van de Maelifellvulkaan en de witte Mýrdalsjökullgletsjer. ‘Je probeert je camera vooral niet te laten vallen.’ Met luchtfotografie vermijd je wel woeste bergwegen, maar de natuur heeft altijd het laatste woord. Over het vaak onstuimige weer grapt piloot Haraldur Diego dat iets of iemand de stormgod Thor vast boos heeft gemaakt. VURIGE GEBOORTE…

TASMAANSE TIJGERS ZIJN EEN GELIEFD nationaal symbool. Er is al bijna een eeuw verstreken sinds dit Australische buidelroofdier voor het laatst werd gezien, maar hij leeft nog altijd voort in onze verbeelding en herinnering, in culturele uitingen en in breed gedragen verdriet over zijn lot. Hij leeft ook voort in het verlangen van enkele wetenschappers en ondernemers om de buidelwolf, zoals het dier ook wel wordt genoemd, tot leven te wekken en in het wild te herintroduceren. Voor de duidelijkheid: de Tasmaanse tijger was geen tijger en hij kwam niet alleen in Tasmanië voor. Het dier was echter het slachtoffer van de misvattingen en vooroordelen van Europeanen. De benaming ‘tijger’ is terug te voeren op de Nederlandse ontdekkingsreiziger en zeevaarder Abel Tasman. In zijn zoektocht naar bruikbaar land belandde hij…

In de kosmologie van een van de grootste inheemse stammen van de Amazone, de Tikuna, zijn orinocodolfijnen ondeugende geesten en bewakers van de onderwaterwereld. De ouderen Nuria Pinto en Pastora Guerrero staan naast dansers in dolfijnkostuum gemaakt van yanchama-bast. WILDEN WE DE GEESTEN gunstig stemmen en veilig terugkeren, dan moesten we tabak offeren, had de sjamaan ons verteld. Voor veel inheemse stammen in het Amazonegebied is tabak een heilig product. Onderaan een zandstenen rots in het Nationaal Park Serranía de Chiribiquete in Colombia deelt archeoloog Carlos Castaño-Uribe dikke sigaren uit. We puffen erop los, plaatsen onze handpalm op de rots en uiten openhartig onze wensen. Voor de zekerheid blaast Castaño-Uribe nog wat extra wolkjes over het hoofd van de afzonderlijke expeditieleden. Pas dan zijn we klaar om te gaan ontdekken.…

In de duisternis onder me hoor ik Dirk van Rooyen rondscharrelen, die de leiding heeft over de expeditie van vandaag. ‘Hoe gaat het daar?’ roept hij. ‘Tot nu toe goed!’ antwoord ik. Het is kiezen of delen: als ik verderga, moet ik het breedste deel van mijn lichaam door die opening zien te manoeuvreren. Ik trek een moeilijk gezicht. Via dezelfde weg moet ik straks ook terug. Ik sluit mijn ogen en wurm mezelf het gat in. Mijn rechtervoet zet ik op de bovenkant van een grote stalagmiet bij Dirk in de buurt. Als een ballerina maak ik een soort pirouette op mijn provisorische voetsteuntje en half hyperventilerend schuif ik verder naar beneden. Dit is gekkenwerk. Inmiddels heb ik de top van de stalagmiet bereikt. Ik sla mijn armen eromheen…

LOCATIE Columbiagletsjer, Alaska (VS) WANNEER Februari 1979 EEN FOTOARCHIEF is een soort tijdmachine. En soms houdt die tijdmachine ons een spiegel voor.  Dat geldt in het bijzonder voor deze foto van de Columbiagletsjer in Alaska, die in februari 1979 werd gepubliceerd in National Geographic. Sinds fotograaf Steve Raymer afreisde naar het noordwesten van de VS voor een verhaal over de Golf van Alaska, heeft de enorme gletsjer zich ruim twintig kilometer teruggetrokken. Een nieuwe foto op deze plek zou slechts een enorme baai tonen, zonder ijs. De oorzaak laat zich raden. In de jaren zeventig deed het slinkende ijsveld echter nog weinig alarmbellen rinkelen. De grootste zorg in de Prince William Sound, hier door Raymer vastgelegd vanuit de lucht, was van logistieke aard: hoe bied je toeristen de kans om…

VOOR WIE GROENE VINGERS heeft,ishet in eigen tuin heerlijk toeven. Maar dat lapje grond heeft meer te bieden dan je misschien verwacht. Omgevingspsycholoog Sjerp de Vries en collega’s van Wageningen University & Research ontdekten dat mensen met een tuin minder vaak bepaalde aandoeningen hebben, vooral als de tuin veel plantjes heeft. De onderzoekers gebruikten gedetailleerde luchtfoto’s om onderscheid te maken tussen groen in tuinen en groen in parken. Ze vergeleken tuinbezitters met mensen zonder tuin aan de hand van gegevens van huisartsen. Het bleek dat tuinbezitters, vooral die met veel groen in de tuin, minder aandoeningen hadden. Dat er een verband is tussen tuinbezit en goede gezondheid kwam niet uit de lucht vallen. Een groene tuin biedt een aantal voordelen ten opzichte van parken. De Vries somt ze op: ‘Het…

1. Een lachende Sylvia Earle ziet vanuit een duikboot hoe een duiker de vlag van de National Geographic Society ontvouwt. De bekende oceaanexpert klokte zevenduizend uur onder water en inspireert mensen zuinig te zijn op de zee. ‘Onbekend maakt onbemind,’ zegt Earle. 2. National Geographic stuurt samen met het U.S. Army Air Corps in de jaren dertig gasballonnen de stratosfeer in. De hoogte van 22.066 meter is een record voor een bemande vlucht, en levert de eerste foto van de kromming van de aarde op. 3. Archeologen hebben sinds 1974 duizenden terracottasoldaten blootgelegd die 2200 jaar geleden de grafheuvel van China’s eerste keizer moesten beschermen. De wisselende haardrachten, hoofdbedekkingen en gelaatstrekken maken elke krijger uniek. 4. In 2019 installeert een expeditieteam op de toenmalige recordhoogte van 8430 meter een weerstation…

IN EEN SMARAGDGROENE lagune van de Indonesische Raja Ampatarchipel wiegt Nesha Ichida gehurkt een babyhaai. Het diertje dat in haar handen spartelt lijkt wel aan de verbeelding van een kind ontsproten: het is dun maar pezig, met donkere vlekken en een combinatie van witte strepen en kringen die zich voortslingeren rond een haast eindeloze staart. Een zebrahaai van vijftien weken. Zoals gebruikelijk bracht hij zijn eerste levensdagen door in een ei, maar dan wel gelegd in een aquarium in Australië, om daarna per vliegtuig naar Indonesië te gaan. Daar kwam het ei uit in een haaienkwekerij. De ouders van de kleine waren een paar jaar eerder uit zee geplukt ten noorden van Queensland, waar veel zebrahaaien voorkomen. Hoe anders is dat rond Raja Ampat, zo’n 2500 kilometer verderop, waar ze…

TOEN YAEL MARTÍNEZ HAAR VROEG rechtindecameratekijken, stond Joséfina Prudente Castañeda in de kerk in de New Yorkse wijk Brooklyn, waar ze haar radioprogramma maakt. Ze is afkomstig uit Guerrero, een Mexicaanse deelstaat. Haar uitzendingen, te beluisteren in New York en daarbuiten, doet ze in Tu’un Savi, een van de talen van het Mixteekse volk. Vrouwenrechten vormen een constante in haar programma’s. Daarnaast is ze gerechtstolk in de talen Tu’un Savi, Spaans en Engels. Martínez was meteen onder de indruk van deze vrouw. Ze straalde kracht en licht uit, maar had ook een donkerder kant. En hij wist: dit is precies wat ik probeer over te brengen. Een paar jaar geleden begon Martínez met het maken van wat hij ‘interventions’ noemt: eigen fotowerk dat hij afdrukt om er vervolgens een kunstvorm…

MISSCHIEN LEEST U DIT in uw tuin of op het terras. Op de tafel voor u staan wellicht een overheerlijke cheesecake en een ijskoud drankje. Af en toe valt er een kruimel op de grond of kletst er een druppel siroop op de tegels. Het is volop zomer – niet alleen voor u, maar ook voor de miljoenen beestjes die onder de tegels kruipen en door de lucht vliegen. Een ervan is het mediterraan draaigatje, een mierensoort uit het Middellandse Zeegebied. Hij voelt zich hier inmiddels thuis – en dat is niet zonder gevolgen. Zo’n tien jaar geleden stak de mier voor het eerst de kop op in Nederland en België. Vermoedelijk reist hij mee met geïmporteerde planten of in het tentdoek van terugkerende vakantiegangers. Zoals elke mier struint het…

LANGS DE OUDE Oregon Trail staat slechts één museum dat de trek naar het westen van Amerika vertelt vanuit het perspectief van de oorspronkelijke bewoners. Hier wordt op houten panelen en met interactieve tentoonstellingen niet alleen het erfgoed van de inheemse bevolking gevierd, maar ook gerouwd om alles wat met de komst van de pioniers verloren is gegaan. Via een lange oprit lopen bezoekers naar de bakstenen gevel van een nagebouwde ‘heropvoedingsschool voor indianen’, waar inheemse kinderen onder dwang werden bekeerd en geconformeerd. Op een levensgrote foto van ruim een eeuw geleden staren de leerlingen ernstig voor zich uit. ‘Wilden we het goed doen, dan moesten we zelf ons verhaal vertellen,’ zegt directeur Bobbie Conner in een zaaltje van het Tamástslikt Cultural Institute in het Umatillareservaat, thuishaven van de Cayuse-,…

OMDAT MIJN LEVEN al zo’n tien jaar in het teken staat van mijn wandeltocht rond de aarde, krijg ik af en toe vragen. ‘Hoe kijk je tegen de grote kwesties van onze tijd aan?’ Of: ‘Ga je door al dat lopen anders om met de actualiteit?’ Of gewoon, vaak van scholieren: ‘Nog verrassingen?’ Meestal heb ik de antwoorden paraat: die tikken al 25 miljoen stappen lang, negentienduizend kilometer ver, mee in mijn botten, ritmisch als een metronoom. Ik kan bevestigen dat Homo sapiens de ecologische gesteldheid van de aarde zo radicaal heeft veranderd dat we er massaal van wakker zouden moeten liggen – uit schuldgevoel én uit pure angst. Het schrijnendste onrecht in alle culturen die ik heb doorkruist? Simpel: de wrede willekeur waarmee mannen vrouwen onder de duim houden.…