Inhoudsopgave van Editie 3 - 2023 - National Geographic

Houden mensen in uw omgeving weleens te weinig rekening met uw persoonlijke ruimte? Wellicht biedt Octopus tetricus de oplossing. Wanneer een ander dier te dichtbij komt, kan het zomaar gebeuren dat het iets naar zijn kop geslingerd krijgt. Dat blijkt uit een recent onderzoek dat is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS ONE. Inktvissen die inheems zijn in de wateren bij Nieuw-Zeeland en het oosten van Australië werden gefilmd terwijl ze schelpen, slib en algen wierpen naar dieren die zich te dicht bij hun schuilplaats waagden. Het is voor het eerst dat dit gedrag is vastgesteld bij octopussen. Hoewel wetenschappers nog in het duister tasten over de reden, vermoeden ze dat het iets van doen heeft met het verdedigen van ‘de persoonlijke ruimte van de octopus’, zegt hoofdonderzoeker Peter Godfrey-Smith,…

D DE GURE JANUARIWIND GIERT langs mijn hoofd, donkere wolken krijgen grip op mijn gedachten. Ik ben in het noorden van Libanon, waar de besneeuwde bergen rond mijn moeders geboorteplaats glinsteren in de zwakke winterzon. Achter het piepende hek van de begraafplaats zet ik een foto van moeder bij het familiegraf. Ze is thuis, al is het maar symbolisch. Afgelopen november overleed ze onverwacht in Australië, het land waar ze al vele jaren woonde. Het voelt goed haar te herdenken op de plek waar ze het levenslicht zag, haar moederland. Een land dat ze nooit echt had verlaten. Libanon draag je altijd met je mee, zelfs als je er, zoals ik, niet bent geboren. Het zit verankerd in onze namen, culinaire tradities, verhalen. En in familiebanden die tijd, afstand en…

SPINNEN ZIJN EVEN DIVERS ALS INTRIGEREND. Er zijn meer dan vijftigduizend soorten bekend, en gezamenlijk vormen ze een nogal bijzondere familie. Zo leven duikerspinnen veelal onder water, voelt Pardosa glacialis zich ook boven de noordpoolcirkel thuis, en kan de stekelige Gaius villosus wel 43 jaar oud worden. Toch hebben spinachtigen een bedenkelijke reputatie. ‘Mensen vinden spinnen vaak maar eng,’ zegt Javier Aznar. De bioloog en fotograaf woonde drie jaar in Ecuador, waar hij in het regenwoud een indrukwekkende en uitgebreide verzameling spinnenfoto’s bij elkaar schoot. ‘Maar kijk je wat beter, dan gaat er een wereld voor je open.’ Neem het dappere springspinnetje Phidippus audax, dat u hiernaast aanstaart vanaf een vingertop. Volgens Aznar heeft dit opvallende diertje, dat voorkomt in Noord-Amerika, een bijzonder ‘vriendelijk’ karakter (P. audax is dan ook…

HET ONTSTAAN van de kaak was een van de belangrijkste ontwikkelingen in de evolutie van gewervelde dieren, belangrijker nog dan de eerste stappen van onze aquatische voorouders op het land. Voor 99,8 procent van de gewervelden, waaronder de mens, geldt dat de kaak van cruciaal belang is om te kunnen overleven. Zo wordt de kaak gebruikt om te kauwen en stemgeluid te manipuleren. Van de talloze kaakloze vissen die vroeger op aarde rondzwommen, hebben alleen lampreien en slijmprikken de tand des tijds doorstaan. Over het ontstaan van de eerste Gnathostomata, of kaakdieren, was lange tijd weinig bekend. Onderzoekers hebben nu echter nieuwe kaakdierfossielen gevonden in twee rotsformaties in het zuiden van China, de oudst bekende en compleetste fossielen van Gnathostomata tot nu toe. De rotsformaties zijn respectievelijk 436 en 439…

MANDU YENU De met kralen en waardevolle kaurischelpen bezette Mandu Yenutroon is in het koninkrijk Bamoun een symbool van gezag. In 1884 koloniseert Duitsland dit deel van het huidige Kameroen. De toenmalige heerser wordt een bondgenoot van de Duitsers: hij drijft handel met ze en ontvangt militaire steun. Nazaten beweren echter dat de vorst in 1908 werd gedwongen de troon af te staan aan de Duitse keizer. Nu, ruim een eeuw later, willen ze de zetel terug. ‘Het is meer dan een voorwerp,’ zegt Njoya’s achterkleinzoon Nabil. ‘Via de troon maakt een koning contact met zijn voorouders.’ H HETIS FEBRUARI. Fijn, rood zand dat door de wind is meegevoerd uit de Sahara bedekt Foumban, een stad in Kameroen met z o’n honderdduizend inwoners. Over een maand begint de voorjaarsmoesson, maar…

HET IS GEZELLIG OP DE PATIO van microbrouwerij Monstruo de Agua in Mexico-Stad. In de trendy wijk Roma genieten jongeren van champignons in tempura, ceviche met gerookte avocado en een flesje ambachtelijk bier. Op het etiket staat de eigenzinnige axolotl afgebeeld, compleet met kraag van gevederde kieuwen. De brouwerij maakte de ernstig bedreigde salamander tot haar mascotte om het dier onder de aandacht te brengen bij het Mexicaanse publiek, vertelt oprichter Matías Vera- Cruz Dutrenit. De axolotl, vernoemd naar de Azteekse god van vuur en bliksem Xolotl, is al eeuwen een belangrijk symbool in de Mexicaanse cultuur. Het woord axolotl komt uit het Nahuatl, de taal van de oude Azteken. Monstruo de Agua, de naam van de brouwerij, is de Spaanse vertaling van ‘watermonster ’. Vroeger wemelde het van de…

In zijn fotografie laat Rogier Alleblas zich inspireren door de schilderijen van de Hollandse meesters uit de zeventiende eeuw. Zijn composities van etenswaar lijken haast door Vermeer of Claesz. geënsceneerd, het licht op de foto van de sneaker hierboven is als met een penseel door Rembrandt aangebracht. In zijn fotografieproject Modern Times, dat mede tot stand kwam dankzij een beurs van stichting Oog op de natuur, zet Alleblas de relatie tussen de mens en de natuur op scherp: tussen zachtglanzende uien en dieprode bessen ligt een iPhone met gebarsten scherm; de sneaker van multinational Nike is door mos en gras overwoekerd. Ook in 2023 biedt stichting Oog op de natuur vijf fotografen en beeldmakers de kans een foto- of multimediaproject over de natuur te realiseren. Nieuw dit jaar is de…

Door zijn speciale kaakbotten kan Neoclinus blanchardi, een snoekslijmvis, zijn bek en kaken zo ver openzetten dat de psychedelische kleuren in zijn muil zichtbaar worden. Hoe de soort deze kaken heeft ontwikkeld, is niet bekend. ‘Wellicht zijn ze zo geëvolueerd om een specifieke functie te dienen,’ zegt Watcharapong Hongjamrassilp, National Geographic Explorer en bioloog aan de Chulalongkorn Universiteit in Bangkok. Omdat mannetjes een grotere, kleurrijkere bek hebben dan vrouwtjes, vroegen Hongjamrassilp en collega’s zich af of mannetjes gapen om vrouwtjes te versieren, of wellicht om met andere mannetjes te communiceren of te concurreren. Om dit te onderzoeken, plaatste het team twee mannetjes in een waterbak, met maar één schelp als schuilplaats. In zeventig procent van de gevallen confronteerde de vis die de schelp in handen kreeg zijn tegenstander met een…

In Lake Superior, dat berucht is om zijn grillige weersomstandigheden, vormen de Apostle Islands een baken van rust. Maar dat betekent niet dat het hier wél altijd veilig is. ‘Je moet goed weten wat je doet,’ zegt Dave Cooper. Hij stuurt de Ardea, een 7,5 meter lang aluminium landingsvaartuig , over het ruige water van Lake Superior van Devils Island terug naar het vasteland – een afstand van 26 kilometer. Er staat een noordoostenwind van twintig tot 25 knopen en de golven zijn anderhalve meter hoog. Cooper, hoofd cultureel erfgoed van de Apostle Islands National Lakeshore, manoeuvreert de boot behendig door en over de golven. ‘Het is net als paardrijden,’ zegt Cooper. ‘Ik probeer met de golven mee te bewegen.’ Cooper werkt al dertig jaar als archeoloog op Lake Superior…

FOTOGRAAF Harriet Chalmers Adams LOCATIE Vuurland, Patagonië (Chili) WANNEER September 1922 DE UITRUSTING van een National Geographic-fotograaf is in de loop van de tijd nogal veranderd. Zo zaten er in de koffer van Harriet Chalmers Adams geen laptop en digitale camera, maar een pen, een flinke stapel papier en voor ‘drie jaar aan film’. Chalmers Adams was in de vroege twintigste eeuw een van de weinige vrouwelijke avonturiers die voor National Geographic de wereld verkenden. Samen met haar man Franklin ondernam ze in 1901-’03 een expeditie naar het noorden van Zuid-Amerika en de Andes. Het leverde haar in 1907 een eerste publicatie op in het Magazine, waarna nog twintig verhalen zouden volgen. Voor een van die reportages vertrok ze naar het uiterste zuiden van Patagonië. Daar bracht ze de Kawésqar…