Inhoudsopgave van Editie 1 - 2023 - National Geographic

AAN DE MENSELIJKE BIOLOGIE IS KENNELIJK TE SLEUTELEN VOOR EEN LANGERE LEVENSDUUR. EN WIE DE CODE WEET TE KRAKEN, KAN SCHATRIJK WORDEN. EN MUIS LANGER LA EN EVEN IS VOOR DE WETENSCHAP EEN K UD KUNSTJ . Muizen van middelbare leeftijd kunnen met rapamycine, een veelgebruikt medicijn tegen afstoting na een orgaantransplantatie, ruim anderhalf keer zo oud worden. Bejaarde muizen die senolytica krijgen, zijn nog springlevend als hun leeftijdsgenoten allang het loodje hebben gelegd. Er zijn wel negentig methoden – van de diabetesmedicijnen metformine en acarbose tot een hongerdieet – om laboratoriummuizen tot ver na hun normale houdbaarheidsdatum fris en fruitig te houden, zo schat een biotechinvesteerder. De nieuwste strategie is om het verouderingsproces een hak te zetten door oude cellen te herprogrammeren naar hun jonge zelf. LIMITLESS WITH CHRIS…

WELKE GEVOLGEN ZAL DE TOESTROOM VAN BEZOEKERS HEBBEN VOOR DE UNIEKE CULTUUR EN DE TIBETAANSE KUNSTSCHATTEN? Monniken bij het ochtendgebed in Thubchen Lhakhang, een tempel in Lo Manthang, de befaamde historische hoofdstad van Mustang. Eeuwenlang vormden kloosters het fundament onder het Tibetaanse boeddhisme en het onderwijsstelsel, maar er treden steeds minder mannen toe. ‘DE KONING VAN MUSTANG WACHT OP U.’ IN ZIJN EEUWENOUDE PALEIS staat de koning, gekleed in een vale spijkerbroek en een groen fleecejack, in het midden van een vertrek met een laag plafond. Met een gebedssnoer in de hand reciteert hij een boeddhistisch gebed. De wanden en houten pilaren die het doorbuigende dak ondersteunen zijn rijkversierd met afbeeldingen van boeddhistische godheden. Sommige dragen een gouden gewaad en leunen ontspannen achterover. Andere, afgebeeld met zwaard en omringd door…

WANNEER December 1958 ‘ALS DE SPIJLEN van een hek staan bevroren breedbekbaarzen in de sneeuw van Mille Lacs, Minnesota. Variërend van 0,6 tot drie kilo, vormen ze de weekendvangst van één gezin.’ Zo luidt het bijschrift bij deze foto in een reportage van National Geographic-fotograaf Thomas Abercrombie over ijsvissen, gepubliceerd in het Magazine van december 1958. Abercrombie maakte een rondreis in de staten rond de Great Lakes, waarbij hij met een primitieve sneeuwscooter over de meren trok en zelfs onder het ijs dook om sportvissers van onderaf te fotograferen. Bij temperaturen die zakten tot onder -30 °C telde hij op het Mille Lacs Lake zo’n drieduizend verwarmde tentjes, vanwaaruit deelnemers de grootst mogelijke vis probeerden te vangen. Waarom doen al deze mensen dat? vroeg Abercrombie zich af. ‘Vissen is de…

OP EEN GURE WINTERSE DAG duw ik mijn moeder van zestig de ijskoude Atlantische Oceaan in. Wanneer een nieuwsgierige witte haai langs haar zwemt, kijkt mijn moeder hem aan, waarna ze onder water verdwijnt. Na wat voelt als een eeuwigheid komt ze, happend naar adem, weer boven. Dat ze lacht heeft vermoedelijk van doen met de stalen kooi die haar scheidt van de haai. Al sinds mijn jeugd heb ik een passie voor haaien. Deze wil ik graag delen met anderen, onder wie mijn aanvankelijk terughoudende ouders. Op mijn zestiende zag ik voor de kust van het Egyptische schiereiland Sinaï voor het eerst een haai. Een drietal zwartpunthaaien cirkelden boven het koraalrif, te midden van een school barracuda’s. Ik probeerde dichterbij te komen, maar werd tegengehouden door de sterke stroming.…

C atharinaheeft een lichtblauwe pyjama aan met witte bloemetjes erop, haar haar heeft dezelfde zilvergrijze kleur als haar hoofdkussen. Ze ligt op de rug en met het hoofd gekanteld in een zorgbed in de slaapkamer van haar appartement. Met haar linkerhand houdt ze het dekbed vast, met de rechter stelt ze zich voor. ‘Aangenaam,’ zegt ze, ‘Catherien Degenkamp. En u bent?’ ‘Jeroen de Bakker, aangenaam. Hoe gaat het met u?’ Catharina slaat haar ogen op. ‘Hoe ik het maak? Betrekkelijk goed, het gaat de laatste tijd nogal.’ Voorzichtig trekt ze het dekbed tot vlak onder haar kin. ‘Ik heb de afgelopen tijd wat rust gehad. Dat doet een mens goed, een beetje rust.’ Catharina is 98 jaar oud als fotograaf Jeroen de Bakker besluit de laatste periode van haar leven…

OP HET PLATTELAND IN BOLIVIA IS EEN KLEURRIJKE ROK DEEL VAN DE IDENTITEIT. De traditionele wijde pollera’s die de Aymaraen Quechuavrouwen dragen hebben een lange geschiedenis. Ze dateren uit de tijd van de Spaanse verovering, toen de koloniale machthebbers vrouwen verplichtten eenzelfde rok aan te doen als die in Spanje werd gedragen. Uiteindelijk werden de pollera’s deel van de traditionele kledij in de Andes. Ze worden vooral geassocieerd met cholita’s, inheemse vrouwen uit het hoogland. De rokken zijn een bron van trots, maar ook een herinnering aan de onderdrukking van plattelandsbewoners. Een groep Boliviaanse sportvrouwen brengt de pollera’s nu naar de stad. Ze dragen de rokken tijdens hun skateboardshows, als eerbetoon aan de cultuur van de cholita’s. Zo krijgt de kleding van hun voorouders een modern gezicht. ‘Bij pollera’s denken…

De slapende springspinnen die gedragsecoloog Daniela Roessler aan de Universität Konstanz observeerde, bewogen meestal niet. Ze hingen ondersteboven aan een zijden draad, met hun acht poten naar binnen gekruld. Af en toe zag ze een spintepel (het orgaan dat zijde produceert) wiebelen, soms schoot er een poot heen en weer. Het deed Roessler denken aan de stuiptrekkingen van een slapende puppy. Zouden de spinnen dromen? Dankzij de anatomie van de springspin was dat eenvoudig te onderzoeken: de eerste tien dagen na de geboorte is het kopje van het dier doorzichtig. Door een vergrootglas, dat Roessler met ducttape op een nachtcamera had geplakt, zag ze hoe het netvlies van de spinnen flikkerde in hun slaap. Het is voor het eerst dat remslaap bij een ongewerveld landdier wordt waargenomen. ‘Hoe meer we…

In Homosassa Springs (Florida) scholen lamantijnen samen. Het warme water van zo’n 23 °C is een belangrijke overwinteringsplek voor de vreedzame zeezoogdieren én voor vissen als de horsmakreel, glasbaars en harder. Lamantijnen kunnen niet overleven in water kouder dan 20 °C. EIGENLIJK ZOU IK National Geographic Explorer Buddy Powell op het water interviewen, maar onze boot had het begeven en het was te warm om op de pier te blijven rondhangen. Dus daar zaten we dan, in de jarenzeventighuiskamer van mijn overgrootmoeder Hazel Gaines in Crystal River (Florida). In dit stadje, ten noorden van Tampa, begon de floridalamantijn (Trichechus manatus latirostris) aan een nieuw hoofdstuk. Ruim zestig jaar geleden verhuisde mijn overgrootmoeder naar Crystal River. Ze stierf in 1993, en vandaag zitten Powell en ik tegenover elkaar op de twee…

De woning van Melisenda Garacitano (boven) telt vier verdiepingen, maar in de zomermaanden is het zo warm in het Zuid-Italiaanse dorpje Bivongi dat alleen de hal op de begane grond voldoende koelte biedt. Fotograaf Jasper Doest en zijn assistent Marijn Fidder (onder) liepen Garacitano tegen het lijf toen ze in Calabrië waren om foto’s te maken voor de reportage over langer leven (pagina 24). Garacitano, hier met haar kleindochter, was 84 jaar toen Doest haar ontmoette, vertelt hij. ‘We wilden haar dagelijks leven vastleggen, maar zonder al te veel toeters en bellen op te bouwen in haar huis. Zeker ouderen kunnen daar nerveus van worden. Om het harde licht van het peertje in de hal wat te verzachten heeft Marijn er minutenlang een handdoek voor gehouden. Soms moet je als…