Inhoudsopgave van Editie 2 - 2021 - National Geographic

HET VERHAAL IN OEKRAÏNE LEIDEN VROUWEN VANUIT WACHTERSHUISJES HET VERKEER ROND HET SPOOR IN GOEDE BANEN. VEEL VAN SASHA MASLOVS mooiste jeugdherinneringen gaan terug naar de treinreizen die hij maakte. Vanuit het raam keek hij naar de flatgebouwen, de winkels en de auto’s die op de trein wachtten. En om de zoveel tijd zag hij een wachtershuisje met een vrouw met een gele vlag. De ‘dames van de trein’, zoals ze in Oekraïne worden genoemd, zijn in het land een culturele traditie die zo oud is als het reizen per trein. Ze staan bij niet-automatische spoor-overgangen en dienen de conducteur van een naderende trein op tijd een vlagsignaal te geven. Een opgevouwen gele vlag betekent dat de overgang vrij is. Een opengevouwen vlag wil zeggen dat de trein voorzichtig mag…

EFFICIËNTER URINEREN NASA HERONTWIERP DIT RUIMTETOILET OM DE WERKING TE VERBETEREN — VOORAL VOOR VROUWELIJKE ASTRONAUTEN. IN DE RUIMTE KAN HET KNAP LASTIG ZIJN om ontlasting op de juiste manier te deponeren. Het gebrek aan zwaartekracht kan zorgen voor problemen: ‘Geef me snel een servet,’ smeekte Tom Stafford zijn medeastronauten tijdens de Apollo 10-missie in 1969, ‘er zweeft een drol door de lucht.’ Voor het eerst sinds 1993 heeft NASA nu een gloednieuw toilet naar het internationale ruimtestation ISS gestuurd. Net als zijn voorganger gebruikt hij zuigkracht om de ontlasting af te voeren. Astronauten urineren in een trechter en slang en doen de grote boodschap op de reguliere manier. Maar nu steeds meer vrouwen de ruimte in gaan, is de nieuwe zitting zo ontworpen dat vrouwen makkelijker kunnen ‘multitasken’: beide…

HOOGSPANNING Nieuw onderzoek werpt licht op het ontstaan van vulkanische bliksem. TEKST IRENE BERMANVAPORIS EN JASON TREAT BEELD FRANCISCO NEGRONI NA DECENNIA VAN STILTE barstte de Calbuco in Chili zes jaar geleden plotseling uit. De aswolk die daarbij vrijkwam, steeg 23 kilometer hoog de atmosfeer in en veroorzaakte een spectaculaire storm met duizenden bliksemflitsen. Hoewel de grootste en krachtigste vulkanische erupties vaker gepaard gaan met oogverblindende lichtshows, is dat lang niet altijd het geval. Inmiddels beginnen wetenschappers inzicht te krijgen in de complexe processen die verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van de vulkaanbliksem: de intensiteit van een uitbarsting en de toegang tot water spelen hierin een belangrijke rol. Uit onderzoek naar recente erupties in Alaska en Indonesië bleek bovendien hoe ijs kan leiden tot bliksem. Bij welke verhoudingen ijs of as…

HOE VIRUSSEN ONE LEVEN BEPALEN COVID-19 LAAT ZIEN HOE VERWOESTEND ZE KUNNEN ZIJN, MAAR ZONDER VIRUSSEN HAD DE WERELD ZOALS WE DIE KENNEN NOOIT BESTAAN. Tekst David Quammen Fotografie Craig Cutler LENNART NILSSON, TT/SCIENCE PHOTO LIBRARY (SAMENGESTELD UIT TWEE BEELDEN) DOMINIK HREBÍK EN PAVEL PLEVKA,LABORATORY OF STRUCTURALVIROLOGY, CEITEC,MASARYKOVA UNIVERZITA, TSJECHIË (BACTERIOFAAG) RÉMI BÉNALI STEL JE EENS EEN WERELD VOOR ZONDER VIRUSSEN. Zwaai met een toverstaf en doe de grote verdwijntruc. Weg is het rabiësvirus. En het poliovirus. Ook het dodelijke ebolavirus is verdwenen. Net als het mazelenvirus, het bofvirus en alle griepvirussen. In één keer zijn we verlost van een heleboel dood en verderf. Hiv bestaat niet meer – de hele aidsramp heeft nooit plaatsgevonden. We toveren ook het denguevirus weg, dat knokkelkoorts veroorzaakt. Niemand krijgt meer waterpokken, hepatitis, gordelroos…

TEKST EN FOTOGRAFIE THEO BOSBOOM EEN STATIEF IN DE LUCHT De dronebeelden van natuurfotograaf Theo Bosboom boven Noord-Europa geven blijk van wonderlijke geologische processen en subtiele landschappelijke schoonheid. IN 2013 VERRUILDE ik mijn baan als jurist voor een carrière als fulltime fotograaf. Sindsdien ben ik erachter gekomen dat ik anders naar de natuur kijk dan veel andere fotografen die ik ken. Ik ga graag op zoek naar nieuwe perspectieven om een landschap in beeld te brengen en heb daarbij een voorkeur voor wat abstractere, grafische foto’s. Waar de blik van veel van mijn collega’s als vanzelf naar de lucht gaat – speurend naar fraaie wolkenpartijen, groepen vogels of een dramatische zonsondergang –, zijn mijn ogen meestal gericht op de grond. Ik ga op zoek naar patronen en lijnen in het…

BROOS PARADIJS HET SCHIEREILAND OSA IN COSTA RICA GELDT ALS SCHOOLVOORBEELD VAN NATUURBESCHERMING. DE CORONAPANDEMIE BRENGT DIT NATUURWONDER NU ALSNOG IN GEVAAR. TEKST JAMIE SHREEVE FOTOGRAFIE CHARLIE HAMILTON JAMES DAVID PATTYN NPL/MINDEN PICTURES CELEDONIA TELLEZ WEET NIET MEER in welk jaar ze naar Osa is verhuisd of hoe oud ze toen was, maar ze weet nog goed om welke reden ze hiernaartoe kwam: gratis land. In die tijd was het schiereiland – een 1800 vierkante kilometer groot aanhangsel aan de Pacifische kust van Costa Rica – van het vasteland gescheiden door een smalle strook haast ondoordringbaar mangrovebos en was het vrijwel alleen over zee bereikbaar. Toen Celedonia hier aankwam, had ze vijf kinderen en was ze in verwachting van de zesde. Verder had ze kippen, een hond, en zevenhonderd colón…

TV EN ONLINE Fotografiebeurs Natuurfotograaf Theo Bosboom legde voor dit nummer Noord-Europa vast vanuit de lucht (p. 62); hier heeft hij zichzelf gefotografeerd met zijn drone in Noord-IJsland. Onlangs richtte hij de stichting Oog op de natuur op, die andere fotografen de kans biedt een foto- of multimedia-project over de natuur of over de relatie mens-natuur te realiseren. ‘De stichting ziet fotografie als een krachtig instrument om mensen bewust te maken van de schoonheid, waarde en kwetsbaarheid van de natuur, en om te laten zien hoe we met die natuur omgaan,’ aldus Bosboom. ‘Zulke projecten vergen echter veel tijd en geld.’ De stichting verstrekt daarom elk jaar drie beurzen aan fotografen in Nederland van maximaal 17.000 euro per beurs. De inschrijving loopt dit jaar tot en met 31 maart 2021.…

HET PERFECTE PLAATJE Bibi Breijman, winnaar van het fotografieprogramma Het Perfecte Plaatje, maakte voor National Geographic deze foto’s op de Wadden. TEKST ARNO KANTELBERG FOTOGRAFIE BIBI BREIJMAN Bibi Breijman (Zoetermeer, 1991) werd bekend door haar rol in de RTL5-realityseries Oh Oh Cherso en Oh Oh Tirol; met andere deelnemers uit deze series bracht ze verschillende singles uit. Behalve door haar tv-werk werd ze vanaf 2015 vooral populair met haar video’s over mode en beauty op YouTube. HET PERFECTE PLAATJE is een RTL4-programma waarin een groep van tien bekende Nederlanders les krijgt in fotografie en met elkaar wedijvert in opdrachten met uiteenlopende thema’s. Wekelijks ontvangen de deelnemers twee foto-opdrachten, die worden beoordeeld door een vaste jury en een wisselend jurylid van wie de expertise in lijn ligt met het thema. Al…

INLEIDING BLIK OP DE HORIZON GEDREVEN DOOR ANGST, HOOP OF WANHOOP GAAN ELK JAAR MILJOENEN VROUWEN OP ZOEK NAAR EEN NIEUW LEVEN. TEKST AURORA ALMENDRAL FOTOGRAFIE THE EVERYDAY PROJECTS NICHOLE SOBECKI Raxma Xasan Maxamuud wilde niet weg uit Somaliland. Maar toen er steeds maar geen regen viel, verdroogden de rivieren en het gras waarop haar vee graasde. In Honduras ondernam Kataleya Nativi Baca, een transvrouw, vanwege het geweld de gevaarlijke tocht naar de grens met de Verenigde Staten. Van alle mensen die binnen hun eigen land of internationaal migreren is ongeveer de helft vrouw. Sommigen gaan op zoek naar een betere toekomst, maar voor vrouwen die in hun eigen land te maken hebben met honger of gevaar is migratie een gokspel en hun leven de inzet. De fotografen van The…

EEN UNIEKE PLEK VOOR DE NATUUR Osa is een van de gebieden met de grootste biodiversiteit ter wereld. Onderzoekers ontdekten dat in de Golfo Dulce een buitengewone hoeveelheid soorten leeft. Natuurbeschermers werken samen met plaatselijke gemeenschappen om de zeldzame combinatie van oerbossen, laaglandregenwoud en een uniek gevormde baai te behouden. RILEY D. CHAMPINE EN MANUEL CANALES, NGM; ALEXANDER STEGMAIER. ILLUSTRATIE: MATTHEW TWOMBLY BRONNEN: HILARY BRUMBERG, NOELIA HERNÁNDEZ EN ELEANOR FLATT, OSA CONSERVATION; NASA; CIMAR, UNIVERSIDAD DE COSTA RICA; GEBCO; ESA CLIMATE CHANGE INITIATIVE LAND COVER PROJECT; WDPA…

DE FOTO REIKEN NAAR DE GODEN IN 2014 REISDE IK NAAR de vulkaan Tungurahua in Ecuador om antwoord te krijgen op een vraag die me intrigeerde: waarom leven mensen op actieve vulkanen? Het was het begin van een avontuur dat me de hele wereld over bracht. In 2019 bezocht ik de 3031 meter hoge Gunung Agung (letterlijk: ‘verheven berg’) op Bali. Ik verbleef in Pura Besakih, de grootste hindoetempel op het eiland, gebouwd op de hellingen van de heilige vulkaan. De bewoners van Pura Besakih wisten dat ik zocht naar ‘die ene’ foto en nodigden me uit voor de pelgrimstocht naar de top van de Agung. Het was een helse, vijftien uur durende klim. Toen we aankwamen, stak gids Gede Mundut eerbiedig wierook aan, smekend tot Shiva dat de vulkaan…

IN BEELD DE DAMES VAN DE TREIN Overal langs het Oekraïense spoor bewaken vrouwen de overgangen vanuit fleurige huisjes. FOTOGRAFIE SASHA MASLOV…

NOORSE KRACHT De Lofoten zijn een van de mooiste én uitdagendste plekken om in de winter te surfen. ‘ALS JE DE PERFECTE GOLF ZIET AANKOMEN EN JE NEEMT HEM VERVOLGENS OOK GOED, DAN IS DAT PUUR GENIETEN.’—Aline Bock, surfer PLANKENKOORTS De Lofoten zijn omgeven door polaire stromingen en smalle fjorden, waarop surfers en andere outdoorfanaten afkomen. Om de koude golven te trotseren, is een dosis Noorse indre kraft nodig, innerlijke kracht. De laatste tien jaar is de ontwikkeling van koudwaterkleding hard gegaan: het lichaam is nu langer bestand tegen zeer lage temperaturen. ‘Wij zijn hier alleen met onze plank en de uitgestrekte natuur,’ zegt de Duitse surfer Aline Bock (hier te zien met vriendin Lena Stoffel). EILANDLEVEN Na het surfen, suppen of wandelen kunnen avonturiers hun ijzige isolement doorbreken door…

GROTE VISSEN IN ADEMNOOD TEKST TESSA BURGER GETTY IMAGES/GEORGETTE DOUWMA GROTE VISSEN HEBBEN eerder last van een zuurstoftekort in warm water dan kleinere soortgenoten en zijn zo minder goed bestand tegen opwarming van hun leefomgeving. Dat blijkt uit een nieuwe studie van een internationale onderzoeksgroep. Door de opwarming van oceanen, meren en rivieren als gevolg van klimaatverandering zullen dus vooral grotere vissen in de problemen komen, waardoor op den duur de samenstelling van de vispopulaties zal veranderen. De onderzoekers concluderen dit op basis van een rekenmodel waarmee ze de invloed van diverse factoren – lichaamsomvang, mate van activiteit en lichaamstemperatuur – op het zuurstofverbruik van vissen kunnen voorspellen. Uit de studie blijkt dat vissen soms zuurstoftekort hebben als ze actief zijn en het water warm is. Zuurstof lost minder goed…

ONZE VIRALE WERELD Cellen worden beschouwd als het fundament van het leven, maar misschien moeten we virussen – met hun genetische diversiteit – wel in die eer laten delen. Er zijn zelfs aanwijzingen dat virussen oorspronkelijk cellen waren, maar hun zelfstandigheid verloren en zich ontwikkelden tot parasieten die teerden op andere cellen. Die afhankelijkheidsrelatie was het begin van een lange geschiedenis van co-evolutie. Virussen die in cellen leven, dwingen hun gastheer om zich aan te passen, en die aanpassingen dwingen de virussen vervolgens om óók te veranderen. EEN HANDIG VOERTUIG Wetenschappers kunnen tegenwoordig DNA aanbrengen in het genoom van allerlei rudimentaire virussen, die het vervolgens naar specifieke cellen transporteren. Dit kan leiden tot veiligere gentherapie. VIRALE OEFENMEESTERS Vaccinatie is een soort training voor het immuunsysteem. Wanneer het lichaam wordt blootgesteld…

Over de grens Oorlog, honger of een beter leven zijn voor mannen en vrouwen vaak reden om naar andere landen te trekken, zoals blijkt uit deze kaart uit 2019 van mensen die in het buitenland wonen. De laatste twintig jaar migreren meer vrouwen alleen, meestal voor hun opleiding of werk. In de landen van bestemming is het aantal werkende migrantenvrouwen vijftien procent groter dan het aantal werkende autochtone vrouwen. Het gevaar voor uitbuiting en gendergerelateerd geweld is voor alleenreizende vrouwen groot, maar vaak hebben ze geen keus.…