Inhoudsopgave van Editie 9 - 2020 - National Geographic

EEN HELPENDE HAND De ontwerpers van de revolutionaire RBO Hand 3, een zachte, buigzame robothand, proberen hem iets van de menselijke tastzin mee te geven. De hand bevat sensoren die via de elektrische weerstand de spanning meten. Ingebouwde geluidstechniek bepaalt waar de hand zich bevindt en hoeveel druk hij mag uitoefenen. 1. WAARNEMEN Een camera registreert het voorwerp en zendt gegevens naar de ‘hersenen’ van de robot (een vaste computer). Die stuurt daarmee de hand aan. 2. BEETPAKKEN Perslucht uit een compressor zorgt ervoor dat de vingers kunnen bewegen, buigen en strekken, en dat schokken worden gedempt. De vingers omklemmen het voorwerp voor betere grip. 3. HANTEREN Met een zachte, buigzame hand en een opponeerbare duim kan de robot de positie van het voorwerp veranderen, bijvoorbeeld om het beter vast…

Koppie koppie DE STRUISVOGEL WORDT WELEENS VOOR DOM VERSLETEN. MAAR HET IS EEN SLIMME OVERLEVER IN EEN WERELD VOL VIJANDEN. TEKST RICHARD CONNIFF FOTOGRAFIE KLAUS NIGGE In onze verzameling van clichés is de struisvogel het prototype van een sukkel. Zelfs de Bijbel zegt dat hij onnozel is... En een slechte ouder. Het afgezaagde kop-in-het-zandverhaal is tweeduizend jaar geleden de wereld in geholpen door de Romeinse natuurvorser Plinius, die wel vaker klinkklare onzin verkocht. De struisvogel heeft lange, dunne poten, een lijf als een wolk van veren en vlees, een periscoophals met een wigvormige kop en grote ogen, en een maximale lengte van 2,75 meter. Zie met zo’n bouw je kop maar eens in het zand te krijgen. Wat wél klopt is dat de struisvogel vaak zijn kop laag bij de…

Digitale wapenwedloop Internet is onmisbaar. Maar er woedt een vaak onzichtbare strijd tussen spionnen en hackers – om informatie en macht. TEKST HUIB MODDERKOLK FOTOGRAFIE JEROEN DE BAKKER RENÉ DE VRIES IS IN ZIJN marineblauwe Tesla op weg naar Rotterdam als zijn iPhone oplicht. Een appje van een collega. De 56-jarige havenmeester rijdt naar het World Port Center, zenuwcentrum van het Havenbedrijf Rotterdam. Er zijn problemen bij APM Terminals, leest hij in het bericht op zijn telefoon. De Vries kan het niet meteen plaatsen. Natuurlijk kent hij APM, een bedrijf met een omzet van vier miljard euro per jaar. Zowel op de Eerste als op de Tweede Maasvlakte heeft het een eigen terminal, een aanlegplek waar de grootste containerschepen ter wereld aanmeren. APM zorgt er met gigantische blauwe kranen voor…

ALLE OGEN OP GDAŃSK DE STAD WAAR VAKBEWEGING SOLIDARITEIT ONTSTOND, GELDT IN POLEN NOG ALTIJD ALS TOONBEELD VAN TOLERANTIE EN VRIJHEID. TEKST VICTORIA POPE FOTOGRAFIE JUSTYNA MIELNIKIEWICZ De hoop op versoepeling van de beperkingen vlamde op met de vrijlating van Lech Wałęsa, leider van vakbeweging Solidarność (Solidariteit), die zonder proces elf maanden had vastgezeten. Een regeringswoordvoerder noemde hem smalend ‘de voormalige voorman van de voormalige vakbond’. Omdat Wałęsa later die dag een toespraak zou houden, stonden we met een man of veertig – buitenland-correspondenten, fotografen en enkele Poolse assistenten – voor de ingang van zijn appartementenblok, in de hoop in zijn woning een paar woorden met hem te kunnen wisselen. VOOR MIJ IS GDAŃSK ONLOSMAKELIJK VERBONDEN MET MIJN ARRESTATIE OP 16 DECEMBER 1982, EEN JAAR NADAT DE COMMUNISTISCHE REGERING DE…

SAM MAAKT SCHOON EEN NEDERLANDSE ROBOT HELPT IN TIJDEN VAN COVID-19 MET HET DESINFECTEREN VAN RUIMTEN. DOOR COVID-19 STIJGT DE VRAAG naar apparaten die taken uitvoeren waar we liever geen mensen meer voor inzetten. Het Nederlandse bedrijf Jonker-Makis Robotics bouwde daarom een beveiligingsrobot om tot schoonmaakhulp. Schoonmaakrobot SAM desinfecteert, met behulp van uv-licht, in vier minuten een oppervlakte van honderd vierkante meter. Het apparaat beweegt door de ruimte, scant en desinfecteert, terwijl een medewerker buiten de kamer via een app op de tablet ziet wat de robot doet en waar nodig bijstuurt. Zodra de bot een oppervlak heeft gedesinfecteerd, kleurt het scherm van de tablet blauw en weet de medewerker dat het schoon is. ‘Deze robot werkt veel efficiënter en veiliger dan een mens,’ zegt Kim Nicolai van Jonker-Makis Robotics.…

TOEKOMST ZONDER IJS HET GEBIED RONDOM DE GREAT LAKES IN NOORD-AMERIKA IS CULTUREEL EN ECONOMISCH GEVORMD DOOR STRENGE WINTERS. MAAR NU HET KWIK STIJGT, DREIGEN OOK DE TRADITIES TE SMELTEN. TEKST ALEJANDRA BORUNDA FOTOGRAFIE AMY SACKA Afgelopen winter bedekte ijs slechts 19,5 procent van de Great Lakes – nog net geen laagterecord. De ijsseizoenen van de Great Lakes zijn elk jaar gemiddeld een halve dag korter dan die van het jaar ervoor. Het is nog donker en ver onder het vriespunt. Kristie Leavitt brengt haar quad tot stilstand en zet de motor af. Even is het stil, op het verre gehuil van de wind boven het bevroren meer na. De ochtend gloort aan de hemel, de koude lucht brandt in haar longen. Leavitt springt op de halve meter dikke laag…

OCEAAN ALS KWEEKVIJVER DE OPRICHTING VAN ZEERESERVATEN DOOR PRISTINE SEAS KOMT ZOWEL DE NATUUR ALS DE VISSERIJ TEN GOEDE. TEKST KENNEDY WARNE FOTOGRAFIE ENRIC SALA In plaats van prognoses te blijven uitwerken van teruglopende visstanden, besloot Sala zich te storten op het beschermen van nog relatief gezonde delen van de oceaan. Dat vond hij in afgelegen gebieden die nog niet te lijden hadden gehad onder overbevissing, vervuiling en klimaatverandering. ‘We wilden naar plekken waar de oceaan er nog net zo uitzag als pakweg vijfhonderd jaar geleden,’ zegt Sala. ‘Die vormen een blauwdruk, een handleiding voor hoe een gezonde oceaan eruit hoort te zien. Misschien is het te laat om alle wereldzeeën in die staat terug te brengen, maar ze laten ons in elk geval zien hoe het óók kan. Deze…

DE FOTO FATALE BEET DE AFGELOPEN TIEN JAAR voer ik vaak op de Congo om het leven rond de rivier in beeld te brengen. Geregeld zag ik jagers die vers bushmeat van dieren als apen en vleermuizen aanboden. Ze meren dan aan met hun prauw bij de grote transportschepen en zoeken klanten tussen de honderden illegale opvarenden, die vaak weken onderweg zijn. Ik ontmoette een jager die levende vleermuizen in een kooi hield. Toen een vrouw er vier van hem kocht voor een lekkere maaltijd, slachtte hij ze ter plekke voor haar – met een beet in de nek. Het bloed spatte in het rond, met het risico op verspreiding van virussen. In Congo worden vleermuizen gedood voor consumptie, maar wereldwijd staan populaties onder druk door habitatverlies, klimaatverandering, ziekte en…

ADEMEN DOE JE NATUURLIJK DOOR JE... BILLEN? IN DE JAREN ZESTIG EN ZEVENTIG werden er veel jonge schild-padjes voor een prikkie verkocht in Australische dierenwinkels. Reptielendeskundige John Cann probeerde jarenlang vergeefs de herkomst van deze schildpadden te achterhalen – totdat hij er een zag bij de Mary River in Queensland. Elusor macrurus, de Mary River-schildpad, wordt door de IUCN en andere natuurbeschermingsorganisaties als bedreigd beschouwd. De soort, tot ruim acht kilo zwaar en met een schild van soms veertig centimeter lang, is een van de grootste zoetwaterschildpadden van Australië. E. macrurus zou zich zo’n veertig miljoen jaar geleden hebben afgesplitst van andere soorten en is de enige in zijn geslacht. Hij kan honderd jaar oud worden en begint pas op zijn twintigste met voortplanten. Als het tijd is om te…

KASKRAKER Een repeterende handeling als het planten van kasbloemen leent zich uitstekend voor automatisering. Dat levert de kweker meer voordelen op dan alleen een besparing op arbeidskosten. Tekst KEVIN VAN HUËT ALS EEN ZELFRIJDENDE trein beweegt de ‘ISO Robot Plug Planting Machine’ door de 8,5 hectare grote kas van Kwekerij Waalzicht in Poederoijen, onder de rook van Gorinchem. Gestaag rolt het gevaarte over de kale grond, om het terrein vervolgens als een groene deken van planten achter zich te laten. De robot van machinebouwer ISO Group is speciaal ontwikkeld voor het planten van de lisianthus (Eustoma), een gewilde snijbloem in veldboeketten. Vingervlug, maar met veel souplesse, grijpen drie robotarmen een rij van twaalf plantjes uit de bakken die zijn opgestapeld aan de voorkant van de machine. De pluggen, zaailingen die…

Grote verliezen Klimaatverandering heeft het ijsseizoen van de Great Lakes aanzienlijk verkort. Een complexe combinatie van factoren – waaronder bijvoorbeeld El Niño – beïnvloedt het weer elk jaar. Sommige winters zijn nog altijd koud en ijzig, maar op de lange termijn neemt het aantal warmere, kortere winters toe. In deze zeldzame, bijna onbewolkte satellietfoto (genomen op 23 februari 2020) zijn alle vijf de meren vrijwel helemaal ijsvrij. Zelfs op het ondiepste, Lake Erie, is nauwelijks ijs te zien.…

NIEUWE MISSIES De National Geographic Society heeft in 2008 het project Pristine Seas opgezet met als doel de oceanen te onderzoeken en te beschermen. Sindsdien heeft Pristine Seas dertig expedities uitgevoerd en meegeholpen bij de inrichting van 22 nieuwe zeereservaten. In hun recentste onderzoek worden nieuwe gebieden aangewezen die zouden moeten worden beschermd. BELANGRIJKE GEBIEDEN Het beschermen van 35 procent van de oceanen (groene gebieden) zou ten goede komen aan de biodiversiteit, voedselproductie en koolstofopslag. ZEEBESCHERMING In 7 procent van de wereldzeeën is beschermingswetgeving van kracht, maar slechts 2,5 procent geniet volledige bescherming. SOORTENONDERZOEK Het onderzoeksteam heeft tot nu toe van 7000 soorten gemeten in welke aantallen ze voorkomen. CHRISTINE FELLENZ, TAYLOR MAGGIACOMO EN IRENE BERMAN-VAPORIS VAN NGM BRONNEN: PRISTINE SEAS, NATIONAL GEOGRAPHIC SOCIETY; ENVIRONMENTAL MARKET SOLUTIONS LAB, UC SANTA…

TV EN ONLINE Dubbel perspectief Hoe maak je onderwerpen die moeilijk in beeld te brengen zijn toch visueel spannend? Fotograaf Jeroen de Bakker schoot voor deze editie een reportage over cybersecurity (pag. 86). ‘Mensen kunnen bezig zijn met een spectaculaire hackactie, maar op het oog zie je gewoon een man achter een computer in een saai kantoor met tl-verlichting,’ vertelt De Bakker. Dus was creativiteit geboden. ‘Dit beeld maakte ik bij een vergadering in het hoofdkantoor van de Rabobank in Utrecht. Het werd langzaam donker en de ramen begonnen te reflecteren. Bij de juiste kijkhoek kon je delen van buiten zien door het glas. Ik maakte zo eigenlijk twee foto’s tegelijk, waarbij de interessantste delen van elke foto zichtbaar bleven en elkaar versterkten.’ Wanneer er veel beweging is, moet je…