Inhoudsopgave van Editie 5 - 2020 - National Geographic

REDACTIONEEL Getuigen van een groter leed IN DE EERSTE WEKEN VAN DE CORONACRISIS kwamen termen voorbij – vooral ‘lockdown’ – die deden denken aan oorlogstijden. In zijn persconferentie van 31 maart noemde minister-president Rutte de situatie waarin we door het COVID-19-virus zijn beland de ‘grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog’. Dagblad De Morgen kopte op 17 maart: ‘Strijd tegen coronavirus wordt ook een oorlog in België.’ De ernst van de huidige situatie is evident, maar hoezeer de vergelijking zich af en toe ook opdringt (sommige landen introduceerden in de strijd tegen het coronavirus een avondklok), de Tweede Wereldoorlog was in alle opzichten van een andere orde. Lees op pagina 62 in het verhaal van veteraan Leo Hendrikx hoe hij en drie vrienden op 14 mei 1941 het Limburgse Horn achter…

Sociale onthouding in het dierenrijk Veel mensen uit landen die het hardst zijn getroffen door het coronavirus hebben moeite met het vermijden van sociaal contact en het thuisblijven. Maar sociale onthouding is geen nieuw begrip in de dierenwereld, waarin infectieziekten alledaags zijn. Sociale dieren verbannen vaker leden van hun eigen gemeenschap wanneer die ziekteverwekkers bij zich dragen. Met speciale zintuigen kunnen dieren bepaalde ziekten opsporen, waarna ze hun gedrag aanpassen om niet ziek te worden. Bij bijenziekten, zoals Amerikaans vuilbroed, worden geïnfecteerde larven uit de bijenkorf gegooid omdat ze bepaalde stoffen produceren die oudere bijen kunnen ruiken. Toen Jane Goodall in 1966 chimpansees bestudeerde in Tanzania, observeerde ze een chimpansee die polio had gekregen door een zeer besmettelijk virus. Zijn soortgenoten vielen hem aan en verstootten hem. Volgens sommige onderzoeken…

COLUMN Alleen de hemel was vrij DE TWEEDE WERELDOORLOG WAS EEN GRUWELIJKE TIJD VOOR ALLE NEDERLANDERS, MAAR BOOD ONVERWACHTE KANSEN VOOR DE STERRENKUNDE. TEKST LUCAS ELLERBROEK ILLUSTRATIE: HILBRAND BOS TIJDENS DE ZOMERNACHTEN van 1944 stond Jupiter hoog aan de hemel. En dan ging de koepel open van de Utrechtse sterrenwacht Sonnenborgh. Kees de Jager, student sterrenkunde, richtte de telescoop op de planeet en zijn vier maantjes en tuurde door het oculair. Wanneer de trillingen in de lucht even stopten, tekende hij de details van het oppervlak van de manen na. Zo hoopte hij te ontdekken of ze een landschap hadden. De Jager deed zijn waarnemingen niet als onderdeel van een practicum. De sterrenwacht was al bijna een jaar zijn onderduikadres. Hij en zijn medestudent Hans Hubenet hadden geweigerd de loyaliteitsverklaring…

TV EN ONLINE Anne Frank Het dagboek dat Anne Frank bijhield tijdens de Tweede Wereldoorlog is nog altijd een van de meest gelezen boeken ter wereld. Op die manier leeft haar relaas voort, en wordt een gezicht gegeven aan de vele Joodse slachtoffers van de Holocaust. In Final Days of Anne Frank worden kijkers geconfronteerd met de harde realiteit van een verhaal dat iedereen al kent, dit keer verteld vanuit een angstaanjagend perspectief: dat van de nazi’s. OP 4 MEI OM 20.00 UUR TE ZIEN OP NATIONAL GEOGRAPHIC WOII Week op National Geographic In de WOII Week (van 2 t/m 9 mei) heeft National Geographic een speciale programmering en leest u alles over de oorlog op natgeo.nl/wo2week. Lezersonderzoek: helpt u ons? National Geographic is altijd bezig om de inhoud van…

National Geographic NL ARNO KANTELBERG Hoofdredacteur ROBBERT VERMUE Coördinerend eindredacteur SAMANTHA SIMON Hoofd vormgeving ESMEE VAN DIJK Redacteur KEVIN VAN HUËT Redacteur SERVAAS NEIJENS Managing Editor Historia BARBERA BOSMA Managing Editor Traveler SIMONE BEEKMAN Marketingmanager ANNE-MARIE SLOT Redactiestagiair JASPER KNOL Marketingstagiair VERTALINGEN Paul Janse, Margot Reesink, Catherine Smit, Cecilia Tabak SALES Salesmanager: Fadoua el Harrak, fadoua.el.harrak@hearst.nl TRAFFICMANAGER Jerome Thenu, jerome.thenu@hearst.nl PRODUCTIEMANAGEMENT Bram Balkenende, Joyce van Onselen, Dennis Smith DISTRIBUTIE LOSSE VERKOOP Nederland: Aldipress, België: AMP DRUKKERIJ Quad/Graphics Europe Sp. z o.o. – Wyszków, Polen NATIONAL GEOGRAPHIC PARTNERS CHAIRMAN Gary E. Knell; EDITORIAL DIRECTOR Susan Goldberg; GENERAL MANAGER NG MEDIA David E. Miller; DEPUTY CHIEF COUNSEL Evelyn Miller; GLOBAL NETWORKS CEO Courteney Monroe; HEAD OF TRAVEL AND TOUR OPERATIONS Nancy Schumacher; CHIEF FINANCIAL OFFICER Akilesh Sridharan NATIONAL GEOGRAPHIC MAGAZINE EDITOR IN…

VROEGSTE VOGEL ‘Zoekt en gij zult vinden.’ Maar amateurfossielenjager Maarten van Dinther had nooit gedacht dat hij in 2000 op de oudst bekende voorouder van de moderne vogel was gestuit. BIJNA TWINTIG JAAR LATER wordt duidelijk hoe bijzonder de vondst van Van Dinther eigenlijk is. Die trof het fossiel destijds aan ten zuiden van Maastricht, in België. ‘In 2003 schonk hij het aan ons museum,’ vertelt paleontoloog John Jagt van het Natuurhistorisch Museum Maastricht. ‘Het was toen niet zeker om welk soort vogel het ging, en het fossiel was erg breekbaar. En in Maastricht was onderzoek met een micro-CT-scan aan zulke kleine fossielen nog niet mogelijk. Omdat het schedeltje zo broos was, bleef het lange tijd onaangeroerd liggen.’ Recent werd het onderzoek voortgezet aan de University of Cambridge. Hier stelden…

FOTOGRAAF JONATHAN ANDREW WIE Jonathan Andrew is landschaps- en reisfotograaf, van wie geregeld reportages in National Geographic zijn verschenen, onder meer over Maarten Luther (11-2017). WAAR Wissant (Pas-de-Calais), Frankrijk. Deze foto maakt deel uit van Andrews serie over verlaten bunkers en verdedigingswerken uit de Tweede Wereldoorlog. TECHNISCHE INFO • Brandpuntsafstand: 35mm • Sluitertijd: 13 minuten • Diafragma: f/8 • ISO: 50 BIJZONDERHEID Andrew maakte de foto met een technische camera met een Phase One-achterwand. Met geopende sluiter en flitslamp liep hij om de bunkers heen, ‘om ze als een schilder te belichten’.…

ESSAY Viruspaniek: zo reageert ons brein VAN ONTMOETINGEN MET PREHISTORISCHE ROOFDIEREN TOT EEN RUN OP TOILETPAPIER: IN ONZE HERSENEN KAN KORTSLUITING ONTSTAAN BIJ CONFRONTATIE MET ONZEKERHEDEN. TEKST AMY MCKEEVER TOEN BLEEK DAT HET CORONAVIRUS zich over de wereld verspreidde, zagen we hoe ver mensen bereid zijn te gaan voor een rol toiletpapier, een flesje desinfecterende handgel of een mondkapje. Terwijl het aantal bevestigde coronagevallen snel toenam en landen, deelstaten en steden bijeenkomsten van grotere groepen mensen verboden en winkels sloten om te voorkomen dat mensen elkaar zouden aansteken, werden er steeds meer ‘paniekaankopen’ gedaan – schappen in de supermarkt raakten sneller leeg dan ze werden aangevuld. Hamsteren blijkt een van de manieren te zijn waarop mensen reageren op onzekerheden in tijden van epidemieën, in elk geval vanaf de Spaanse griep…

IN BEELD HET VERHAAL IN HET ZWAAR DOOR CORONA GETROFFEN ITALIË GAAT EEN FOTOGRAAF TOT HET UITERSTE OM PORTRETTEN TE MAKEN. GABRIELE GALIMBERTI legde twee flitslampen voor het raam van een woning en liet de bewoners de lampen naar binnen halen. Via de telefoon gaf hij aanwijzingen waar de mensen precies moesten gaan staan en waar de lampen moesten worden geplaatst. Vervolgens maakte hij de foto’s – een knap staaltje quarantainefotografie. ‘Dit is de raarste periode uit mijn 42-jarig bestaan,’ zegt Galimberti, een Italiaanse fotograaf die in Milaan was toen zijn land in lockdown ging. Samen met auteur Gea Scancarello legde hij in de daaropvolgende weken vast hoe het coronavirus het leven in de hoofdstad dramatisch veranderde. Ze belden hun vrienden in de hoop portretten te kunnen maken van een…

DE LAATSTE GETUIGEN VAN DE TWEEDE WERELD OORLOG Ze waren HELDEN. SLACHTOFFERS. Of ze vochten voor de VIJAND die de wereld wilde OVERHEERSEN. 75 jaar na de oorlog hebben de herinneringen van deze UITSTERVENDE GENERATIE nog niets aan kracht ingeboet. Inleiding LYNNE OLSON Fotografie ROBERT CLARK DPA PICTURE-ALLIANCE/GETTY IMAGES WOLFGANG BROCKMANN Duits veteraan ‘Er kwam een jonge Russische soldaat uit de bosjes… ZONDER WAPEN, met zijn handen omhoog, gewond. Ik had willen zeggen: ZORG DAT JE HIER WEGKOMT! Maar een oudere soldaat trok zijn wapen al en schoot hem neer. Zo moest je niet omgaan met iemand die zich overgeeft, vond ik. Maar dat is het gruwelijke van oorlog: die VERANDERT MENSEN IN MONSTERS.’ NOBUO NISHIZAKI Japans veteraan ‘We kregen de opdracht om te STERVEN VOOR DE KEIZER EN HET…

Wijs op reis: Transhumance NUTTIGE INFORMATIE Tegenwoordig is de transhumance zowel een beweging als een plattelandstraditie. Organisaties als Le Vie dei Tratturi zetten zich in voor de rechten van herders en het behoud van groene corridors. Ook delen ze routekaarten uit van de (herders)paden en verstrekken ze informatie aan bezoekers bij evenementen en musea. Wie met een gids op pad gaat – lopend, op de mountainbike of te paard – komt veel te weten over de gebruiken rondom deze traditie. De meeste tochten vinden plaats in het voor-en najaar, waarbij gasten de herders helpen het vee te hoeden. Niet alle transhumancepaden zijn vrij toegankelijk, dus stippel voor vertrek een route uit. FESTIVALS Over de hele wereld worden transhumancefestivals georganiseerd ter ere van de veilige terugkeer van de kudde. Ook wordt…

AARD VAN HET BEESTJE TALENTVOLLE ONDERZOEKERS VERKENNEN ONZE WERELD DR. KÁRI DRISCOLL ONDERZOEKT DE DIERENTUIN IN HET ANTROPOCEEN De traditionele manier om naar dieren te kijken in de kunst en literatuur, is door ze te beschouwen als metaforen. Wanneer we Animal Farm en Moby Dick lezen, leren we dat die boeken in werkelijkheid niet over dieren gaan, maar dat de dieren symbool staan voor iets menselijks. Toen ik me voor mijn promotieonderzoek verdiepte in ruim honderd jaar oude literatuur, stuitte ik op veel dieren die zich vreemd gedroegen. Ze werden niet meer weergegeven met de gebruikelijke metaforische functie. Hoe valt dat te verklaren? Mijn theorie is dat industrialisatie, urbanisatie en Darwins evolutietheorie in de negentiende eeuw heeft geleid tot een herdefiniëring van de positie van de mens in de wereld.…