Inhoudsopgave van Editie 4 - 2020 - National Geographic

Jane Goodall: The Hope —ESMEE VAN DIJK Antropoloog en bioloog Jane Goodall verliet Engeland in 1960 om de toen vrijwel onbekende chimpansee te bestuderen in het huidige Tanzania. Zestig jaar later zet Goodall zich onverminderd in voor de bescherming van deze mensaap en andere dieren. In de documentaire Jane Goodall: The Hope is te zien hoe ze de wereld over reist en met wijsheid, passie en humor mensen aanspoort een duurzame toekomst veilig te stellen. Op 22 april om 20:00 uur te zien tijdens de Earth Day-marathon op National Geographic.…

WE KOMEN ERUIT MET WAT VERBEELDING EN WILSKRACHT KUNNEN WE ’S WERELDS GROOTSTE PROBLEMEN OPLOSSEN. ALTERNATIEVE LANDBOUW Voor de kust van het Italiaanse dorp Noli plukt een duiker tomaten uit Nemo’s Garden, een onderwaterboerderij waar wordt geëxperimenteerd met het telen van gewassen zonder grond of bestrijdingsmiddelen – een mogelijke oplossing voor gebieden zonder vruchtbare grond. NIEUWE ENERGIE In Zuid-Frankrijk wordt door 35 landen gebouwd aan ITER, een experimentele kernfusie-reactor waarin wordt geprobeerd om energie te winnen door kernfusie – het proces dat de sterren aandrijft en in potentie een onuitputtelijke bron van duurzame energie vormt. FOTO: ITER ORGANIZATION/ EJF RICHIE LEVEN MET WATER Het zeewater in de industriehaven van de Deense stad Aarhus is na jaren van intensief waterbeheer zo schoon dat de bewoners van de stad erin kunnen zwemmen.…

EEN ANDER LANDSCHAP DE VOETAFDRUK VAN DE MENS We kappen bossen, we ploegen graslanden om, we vervuilen, we vissen te veel – ten koste van onze omgeving. De mens heeft zijn sporen nagelaten op twee derde van al het land en in de oceaan. De populaties gewervelde dieren zijn sinds 1970 sterk afgenomen. Volgens een internationaal rapport uit 2019 staan misschien wel een miljoen planten- en diersoorten op uitsterven, naar schatting een achtste van het totaal. TEKST IRENE BERMAN-VAPORIS EN MATTHEW W. CHWASTYK Minder ongerepte natuur Een groot deel van het aardoppervlak is nu bestemd voor wonen, landbouw, veeteelt en bosbouw. Zo’n onder menselijke invloed gewijzigd ecosysteem wordt wel ‘antropogeen bioom’ genoemd. Anno 2020 is nog maar 34 procent van al het land onaangetast of wild; de gevolgen van klimaatverandering…

DUURZAME ROADTRIP Een verslaggever en een fotograaf doorkruisten de VS in verschillende elektrische auto’s om een reportage voor National Geographic te maken over de toekomst van energie – en van de Amerikaanse roadtrip. Het benzineloze avontuur gaf nieuwe antwoorden op een urgente vraag: hoe snel kunnen we afstappen van fossiele brandstoffen? ENERGIETRANSITIE Geschat wordt dat het aandeel duurzame energie in de VS in 2050 zal zijn gegroeid van 19 procent naar 38 procent. Dat lijkt veel, maar is niet genoeg om de klimaatdoelen te halen. Het westen van het land loopt voorop dankzij waterkrachtcentrales. Maar de grootste winst valt te behalen in het opwekken van wind- en zonne-energie. GROENE GROEISPURT Energie uit hernieuwbare bronnen, vooral zon en wind, zal rond 2045 alle andere energiebronnen voorbij zijn gestreefd, vooral dankzij dalende…

BAS BREET – Anne-Marie Slot en Esmee van Dijk FOTO: OLIVIER MIDDENDORP Vorig jaar zette Bas Breet zijn opleiding Midden-Oostenstudies stop om fulltime te gaan strijden voor het klimaat. Nadat de achttienjarige Groninger het rapport van het Intergovernmental Panel of Climate Change (IPCC) uit 2019 had gelezen over de schadelijke gevolgen van klimaatverandering, besloot hij dat alleen veganistisch eten en minder consumeren niet volstonden om het tij te keren. We moeten de huidige situatie serieuzer benaderen, meent hij. ‘De overheid doet te weinig om het probleem aan te pakken. En met alleen praten kom je niet verder, hebben we gemerkt. We moeten nu actie ondernemen.’ Samen met een andere jonge klimaat-activist richtte hij Extinction Rebellion (XR) Jong op, de jongerenafdeling van de internationale beweging die zich verzet tegen de opwarming…

DE FOTO JUNGLECOMMANDO DE PAPOEA'S IN HET INDONESISCH deel van Nieuw-Guinea vechten al decennia voor zelfbeschikking, maar Indonesië wil het gebied, dat rijk is aan grondstoffen, niet kwijt. Het onderdrukt de Papoea’s met harde hand en duldt daarbij geen journalisten. Veel bewoners vluchten naar buurland Papoea-Nieuw-Guinea. Toen een jurist en ik daar contact met hen wilden leggen, bleek er onenigheid in het Papoea Nationaal Bevrijdingsleger (TPN). Niemand vertrouwde elkaar nog, mijn fixers durfden de binnenlanden niet in. Dus besloten we op eigen houtje te gaan. Diep in de jungle, op de grens met Indonesië, stuitten we op een dorp met vluchtelingen, die in het geheim trainden met oude geweren, speren en pijl en boog. Na lang praten met de dorpsoudsten kon ik een training vastleggen. —TACO VAN DER EB…

OP VOLLE WATERKRACHT EEN ZWEEDS BEDRIJF HEEFT EEN APPARAAT ONTWIKKELD WAARMEE GOEDKOOP SCHONE ENERGIE KAN WORDEN ONTTROKKEN UIT DE GOLFKRACHT VAN WATER. HET APPARAAT DAT is te zien op de foto hierboven wint energie uit de golven in de oceaan en zet deze om in elektriciteit. De technologie van het Zweedse bedrijf Eco Wave Power berust op een geraffineerd systeem van drijvers en hydraulische zuigers. Wanneer een golf door de machine gaat, bewegen de drijvers met de golven op en neer en comprimeren en decomprimeren op deze manier de zuigers. De druk van de pompende zuigers zorgt ervoor dat de hydraulische motor kan draaien; de energie wordt dan overgedragen aan een generator die de energie weer omzet in elektriciteit. Het apparaat is zo ontworpen dat het kan meedeinen met de…

BEHOUD VAN CRUCIALE LANDSCHAPPEN PRIORITEITEN BIJ NATUURBESCHERMING Maar 15% van het land en 7% van de zee zijn momenteel beschermd. Uit onderzoek is gebleken wat de belangrijkste gebieden zijn die we straks moeten beschermen om de biodiversiteit te behouden en te voorkomen dat het opgeslagen CO2 vrijkomt. Als we deze hotspots intact kunnen laten, kunnen we misschien miljoenen soorten redden en de gevolgen van klimaatverandering beperken. Bescherming op het land Willen we voorkomen dat er nog één soort bedreigd wordt, dan moeten we zo’n 70% van het landoppervlak beschermen tegen habitatverlies. De cerrado (savanne) in Brazilië, het Amazonegebied, Zuidoost-Azië en het Congobekken zijn cruciale hotspots van biodiversiteit. Koolstof vastleggen We kunnen klimaatverandering beperken door zuinig om te gaan met gebieden met veel CO2 in biomassa of in de bodem. Als…

EARTH DAY TIJD LIJN 50 JAAR HOOGTE- EN DIEPTEPUNTEN IN ONZE OMGANG MET HET MILIEU. OP 22 APRIL 1970 GAAN IN DE VS TWINTIG MILJOEN MENSEN DE STRAAT OP VOOR DE EERSTE EARTH DAY. TWEE JAAR LATER PUBLICEERT DE CLUB VAN ROME HAAR RAPPORT GRENZEN AAN DE GROEI, EEN WETENSCHAPPELIJKE BEVESTIGING VAN WAT VELEN AL VREESDEN: DE AARDE WACHT EEN UITPUTTINGSSLAG, TENZIJ WE IN ACTIE KOMEN. HIER DE HOOGTE- EN DIEPTEPUNTEN VAN 50 JAAR OMGANG MET ONZE LEEFOMGEVING. JAREN 70 1970 EERSTE EARTH DAY Op 22 april 1970 gaan in de VS ongeveer twintig miljoen mensen de straat op om aandacht te vragen voor het klimaat. 1972 VERBOD OP EEN BERUCHT PESTICIDE DDT, een veelgebruikt insecticide, wordt schadelijk verklaard voor het milieu, dieren en mogelijk ook voor de…

WARMER KLIMAAT STIMULEERT OVERSPEL DE BONTE VLIEGENVANGER ZOEKT MEER VROUWTJES ERACHTER KOMEN DAT JE PARTNER er een tweede gezin op nahoudt, is natuurlijk geen pretje. Maar bij zangvogels kan het zelfs de overlevingskansen van het vrouwtje verkleinen. Heeft het mannetje van de bonte vliegenvanger eenmaal een partner, dan probeert hij vaak nóg een wijfje aan de haak te slaan. Vrouwtjes die een partner moeten delen, overleven minder vaak tot het volgende jaar. Onderzoek van ecologen Koosje Lamers en Chistiaan Both van de Rijksuniversiteit Groningen, gepubliceerd in Journal of Avian Biology, wijst uit dat de partners van wijfjes die relatief vroeg hun eieren uitbroeden, vaker doorschuiven naar een tweede nestkast. Lamers: ‘Ik zag dit voor het eerst in Zweden, waar wijfjes later broeden dan hier. Vrouwtjes die het broeden eerder timeden…

EARTH DAY DE WEG NAAR 2070 EEN ELEKTRISCHE ROADTRIP DOOR DE VERENIGDE STATEN BIEDT VOLDOENDE INSPIRATIE VOOR EEN DUURZAME TOEKOMST. TEKST CRAIG WELCH FOTOGRAFIE DAV I D GUTTENFELDER AAN EEN VERWAAIDE BOULEVARD langs de Amerikaanse westkust torent een reuzenrad op zonne-energie uit boven pretzelkraampjes, fotohokjes en een man die toeristen vereeuwigt in kleien beeldjes. Even verderop markeert een bord het eindpunt van de legendarische Route 66. De pier van Santa Monica, een plek waar autogeschiedenis en groene energie samenkomen, is de beste vertrekplaats voor een reis door de VS per stekkerwagen. Route 66, een van de eerste Amerikaanse wegen die het hele jaar door begaanbaar waren, begon in Chicago. Vanaf de jaren dertig totdat de weg door de komst van Interstate Highways buiten gebruik raakte, trokken miljoenen mensen uit het verarmde…

ALARMFASE ÉÉN DOOR ROEKELOOS CONSUMPTIEGEDRAG EN GEBRUIK VAN HULPBRONNEN WORDT DE WERELD EEN RISKANTERE PLEK VOOR DE MENS EN AL HET OVERIGE LEVEN. NUCLEAIRE TEGENSLAG Een toerist maakt een selfie in Tsjernobyl (Oekraïne) voor de sarcofaag die in 2016 werd gebouwd rond de in 1986 geëxplodeerde reactor. De radioactieve straling – die in deze samengestelde afbeelding is vastgelegd met een speciale gammacamera – verontreinigt het gebied tot op de dag van vandaag, maar een kort bezoek aan Tsjernobyl is ongevaarlijk. Door de ramp werden de verwachtingen van kernenergie als milieuvriendelijke energiebron getemperd. PLASTIC GEVAAR Juffertjes (Abudefduf vaigiensis) zwemmen langs een plastic tas voor de kust van Taiwan. Naar schatting belandt er jaarlijks 8,8 miljoen ton plastic in de oceanen, waarvan miljoenen zeedieren het slachtoffer worden. FOTO: MAGNUS LUNDGREN,NATURE PICTURE LIBRARY…

EARTH DAY VERLOREN WERELD DE PLEKKEN WAAR WE VAN HOUDEN VERANDEREN, EN DE EMOTIONELE TOL DIE DAT EIST, ‘LIJKT OP HEIMWEE’. TEKST EN FOTOGRAFIE PETE MULLER WE SCHRIJVEN BEGIN JAREN 2000. Kolenmijnen trekken steeds diepere sporen in het landschap van Hunter Valley, Australië. In het kantoor van Glenn Albrecht rinkelt de telefoon. Albrecht, hoogleraar milieu-studies, is geïnteresseerd geraakt in de emotionele gevolgen van de mijnbouw voor lokale gemeenschappen. Het gebied is dan al generaties lang bekend om zijn alfalfavelden, paarden-boerderijen en wijngaarden. Ook de steenkoolwinning speelt van oudsher een economische hoofdrol, maar nu is daar ineens die golf van nieuwe mijnbouwactiviteit. Albrechts belangstelling raakt bekend, en verontruste bewoners willen graag hun verhalen delen. Ze vertellen over explosies die de grond doen beven, het constante gedreun van machines, de spookachtige gloed…

EARTH DAY DE AARDE OVER 50 JAAR OF WE DE CO2 -UITSTOOT WETEN TERUG TE DRINGEN, IS NOG MAAR DE VRAAG. MAAR DAT HET KLIMAAT HET SLACHTOFFER WORDT ALS HET NIET LUKT, STAAT VAST. TEKST KAYA LEE BERNE, ALEJANDRA BORUNDA, RILEY D. CHAMPINE EN JASON TREAT HET KLIMAAT VAN MORGEN Sinds de industriële revolutie is de aarde ongeveer één graad warmer geworden. Als de uitstoot van CO2 blijft toenemen, kan de temperatuur in 2070 meer dan drie graden zijn gestegen. Achter dat gemiddelde gaan plaatselijk extreme stijgingen in temperatuur, neerslag en droogte schuil. Welk klimaat heerst er in steden in 2070? Het is niet ondenkbaar dat er nieuwe klimaattypen zullen ontstaan. Dit project wordt mede gefinancierd door de National Geographic Society in haar strijd voor het behoud van de aarde.…